5. சங்கீஸுத்தம்

422. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன ஓபாஸாத³ம் நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஓபாஸாதே³ விஹரதி உத்தரேன ஓபாஸாத³ம் தே³வவனே ஸாலவனே. தேன கோ² பன ஸமயேன சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ ஓபாஸாத³ம் அஜ்ஜா²வஸதி ஸத்துஸ்ஸத³ம் ஸதிணகட்டோ²த³கம் ஸத⁴ஞ்ஞம் ராஜபோ⁴க்³க³ம் ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன தி³ன்னம் ராஜதா³யம் ப்³ரஹ்மதே³ய்யம். அஸ்ஸோஸும் கோ² ஓபாஸாத³கா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஓபாஸாத³ம் அனுப்பத்தோ, ஓபாஸாதே³ விஹரதி உத்தரேன ஓபாஸாத³ம் தே³வவனே ஸாலவனே. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி.

423. அத² கோ² ஓபாஸாத³கா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஓபாஸாதா³ நிக்க²மித்வா ஸங்க⁴ஸங்கீ⁴ க³ணீபூ⁴தா உத்தரேனமுகா² க³ச்ச²ந்தி யேன தே³வவனம் ஸாலவனம். தேன கோ² பன ஸமயேன சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ உபரிபாஸாதே³ தி³வாஸேய்யம் உபக³தோ. அத்³த³ஸா கோ² சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ ஓபாஸாத³கே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே ஓபாஸாதா³ நிக்க²மித்வா ஸங்க⁴ஸங்கீ⁴ க³ணீபூ⁴தே உத்தரேன முக²ம் யேன தே³வவனம் ஸாலவனம் தேனுபஸங்கமந்தே. தி³ஸ்வா க²த்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ க²த்தே, ஓபாஸாத³கா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஓபாஸாதா³ நிக்க²மித்வா ஸங்க⁴ஸங்கீ⁴ க³ணீபூ⁴தா உத்தரேனமுகா² க³ச்ச²ந்தி யேன தே³வவனம் ஸாலவன’’ந்தி? ‘‘அத்தி², போ⁴ சங்கீ, ஸமணோ கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஓபாஸாத³ம் அனுப்பத்தோ, ஓபாஸாதே³ விஹரதி உத்தரேன ஓபாஸாத³ம் தே³வவனே ஸாலவனே. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. தமேதே ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²ந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, போ⁴ க²த்தே, யேன ஓபாஸாத³கா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா ஓபாஸாத³கே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே ஏவம் வதே³ஹி – ‘சங்கீ, போ⁴, ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ஆக³மேந்து கிர போ⁴ந்தோ, சங்கீபி ப்³ராஹ்மணோ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஸோ க²த்தோ சங்கிஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ஓபாஸாத³கா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஓபாஸாத³கே ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகே ஏதத³வோச – ‘‘சங்கீ, போ⁴, ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘ஆக³மேந்து கிர போ⁴ந்தோ, சங்கீபி ப்³ராஹ்மணோ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’’’தி.

424. தேன கோ² பன ஸமயேன நானாவேரஜ்ஜகானம் ப்³ராஹ்மணானம் பஞ்சமத்தானி ப்³ராஹ்மணஸதானி ஓபாஸாதே³ படிவஸந்தி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அஸ்ஸோஸும் கோ² தே ப்³ராஹ்மணா – ‘‘சங்கீ கிர ப்³ராஹ்மணோ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² தே ப்³ராஹ்மணா யேன சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா சங்கிம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸச்சம் கிர ப⁴வம் சங்கீ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஏவம் கோ² மே, போ⁴, ஹோதி – ‘அஹம் ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸாமீ’’’தி. ‘‘மா ப⁴வம் சங்கீ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமி. ந அரஹதி ப⁴வம் சங்கீ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; ஸமணோத்வேவ கோ³தமோ அரஹதி ப⁴வந்தம் சங்கிம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ உப⁴தோ ஸுஜாதோ மாதிதோ ச பிதிதோ ச ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³ அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³ன. யம்பி ப⁴வம் சங்கீ உப⁴தோ ஸுஜாதோ மாதிதோ ச பிதிதோ ச ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³ அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³ன, இமினாபங்கே³ன ந அரஹதி ப⁴வம் சங்கீ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; ஸமணோத்வேவ கோ³தமோ அரஹதி ப⁴வந்தம் சங்கிம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தோ ப்³ரஹ்மவண்ணீ ப்³ரஹ்மவச்ச²ஸீ [ப்³ரஹ்மவச்சஸீ (ஸீ. பீ.)] அகு²த்³தா³வகாஸோ த³ஸ்ஸனாய…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ ஸீலவா வுத்³த⁴ஸீலீ வுத்³த⁴ஸீலேன ஸமன்னாக³தோ…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ கல்யாணவாசோ கல்யாணவாக்கரணோ போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³லாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ ப³ஹூனம் ஆசரியபாசரியோ, தீணி மாணவகஸதானி மந்தே வாசேதி…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ ஸக்கதோ க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ அபசிதோ…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ ஸக்கதோ க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ அபசிதோ…பே… ப⁴வஞ்ஹி சங்கீ ஓபாஸாத³ம் அஜ்ஜா²வஸதி ஸத்துஸ்ஸத³ம் ஸதிணகட்டோ²த³கம் ஸத⁴ஞ்ஞம் ராஜபோ⁴க்³க³ம் ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன தி³ன்னம் ராஜதா³யம் ப்³ரஹ்மதே³ய்யம். யம்பி ப⁴வம் சங்கீ ஓபாஸாத³ம் அஜ்ஜா²வஸதி ஸத்துஸ்ஸத³ம் ஸதிணகட்டோ²த³கம் ஸத⁴ஞ்ஞம் ராஜபோ⁴க்³க³ம் ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன தி³ன்னம் ராஜதா³யம் ப்³ரஹ்மதே³ய்யம், இமினாபங்கே³ன ந அரஹதி ப⁴வம் சங்கீ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; ஸமணோத்வேவ கோ³தமோ அரஹதி ப⁴வந்தம் சங்கிம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

425. ஏவம் வுத்தே, சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ தே ப்³ராஹ்மணே ஏதத³வோச – ‘‘தேன ஹி, போ⁴, மமபி ஸுணாத², யதா² மயமேவ அரஹாம தம் ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; நத்வேவ அரஹதி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ உப⁴தோ ஸுஜாதோ மாதிதோ ச பிதிதோ ச ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³ அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³ன. யம்பி, போ⁴, ஸமணோ கோ³தமோ உப⁴தோ ஸுஜாதோ மாதிதோ ச பிதிதோ ச ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³ அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³ன, இமினாபங்கே³ன ந அரஹதி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; அத² கோ² மயமேவ அரஹாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும் [ஏத்த² தீ³. நி. 1.304 அஞ்ஞம்பி கு³ணபத³ம் தி³ஸ்ஸதி]. ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ பஹூதம் ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் ஓஹாய பப்³ப³ஜிதோ பூ⁴மிக³தஞ்ச வேஹாஸட்ட²ஞ்ச…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ த³ஹரோவ ஸமானோ யுவா ஸுஸுகாளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அகாமகானம் மாதாபிதூனம் அஸ்ஸுமுகா²னம் ருத³ந்தானம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தோ ப்³ரஹ்மவண்ணீ ப்³ரஹ்மவச்ச²ஸீ அகு²த்³தா³வகாஸோ த³ஸ்ஸனாய…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸீலவா அரியஸீலீ குஸலஸீலீ குஸலேன ஸீலேன ஸமன்னாக³தோ…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ கல்யாணவாசோ கல்யாணவாக்கரணோ போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³லாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ப³ஹூனம் ஆசரியபாசரியோ…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ கீ²ணகாமராகோ³ விக³தசாபல்லோ…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ கம்மவாதீ³ கிரியவாதீ³ அபாபபுரேக்கா²ரோ ப்³ரஹ்மஞ்ஞாய பஜாய…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ உச்சா குலா பப்³ப³ஜிதோ அஸம்பி⁴ன்னா க²த்தியகுலா…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அட்³டா⁴ குலா பப்³ப³ஜிதோ மஹத்³த⁴னா மஹாபோ⁴கா³…பே… ஸமணம் க²லு, போ⁴, கோ³தமம் திரோரட்டா² திரோஜனபதா³ ஸம்புச்சி²தும் ஆக³ச்ச²ந்தி…பே… ஸமணம் க²லு, போ⁴, கோ³தமம் அனேகானி தே³வதாஸஹஸ்ஸானி பாணேஹி ஸரணம் க³தானி…பே… ஸமணம் க²லு, போ⁴, கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தோ…பே… [ஏத்தா²பி தீ³. நி. 1.304 அஞ்ஞானிபி கு³ணபதா³னம் தி³ஸ்ஸந்தி] ஸமணம் க²லு, போ⁴, கோ³தமம் ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸபுத்ததா³ரோ பாணேஹி ஸரணம் க³தோ…பே… ஸமணம் க²லு, போ⁴, கோ³தமம் ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸபுத்ததா³ரோ பாணேஹி ஸரணம் க³தோ…பே… ஸமணம் க²லு, போ⁴, கோ³தமம் ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஸபுத்ததா³ரோ பாணேஹி ஸரணம் க³தோ…பே… ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஓபாஸாத³ம் அனுப்பத்தோ ஓபாஸாதே³ விஹரதி உத்தரேன ஓபாஸாத³ம் தே³வவனே ஸாலவனே. யே கோ² தே ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அம்ஹாகம் கா³மக்கே²த்தம் ஆக³ச்ச²ந்தி, அதிதீ² நோ தே ஹோந்தி. அதிதீ² கோ² பனம்ஹேஹி ஸக்காதப்³பா³ க³ருகாதப்³பா³ மானேதப்³பா³ பூஜேதப்³பா³. யம்பி ஸமணோ கோ³தமோ ஓபாஸாத³ம் அனுப்பத்தோ ஓபாஸாதே³ விஹரதி உத்தரேன ஓபாஸாத³ம் தே³வவனே ஸாலவனே, அதிதி²ம்ஹாகம் ஸமணோ கோ³தமோ. அதிதி² கோ² பனம்ஹேஹி ஸக்காதப்³போ³ க³ருகாதப்³போ³ மானேதப்³போ³ பூஜேதப்³போ³. இமினாபங்கே³ன ந அரஹதி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; அத² கோ² மயமேவ அரஹாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். ஏத்தகே கோ² அஹம், போ⁴, தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ வண்ணே பரியாபுணாமி, நோ ச கோ² ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஏத்தகவண்ணோ; அபரிமாணவண்ணோ ஹி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ. ஏகமேகேனபி தேன [ஏகமேகேனபி போ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அங்கே³ன ஸமன்னாக³தோ ந அரஹதி, ஸோ, ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்; அத² கோ² மயமேவ அரஹாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதுந்தி. தேன ஹி, போ⁴, ஸப்³பே³வ மயம் ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி.

426. அத² கோ² சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ மஹதா ப்³ராஹ்மணக³ணேன ஸத்³தி⁴ம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா வுத்³தே⁴ஹி வுத்³தே⁴ஹி ப்³ராஹ்மணேஹி ஸத்³தி⁴ம் கிஞ்சி கிஞ்சி கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா நிஸின்னோ ஹோதி. தேன கோ² பன ஸமயேன காபடிகோ [காபடி²கோ (ஸீ. பீ.), காபதி³கோ (ஸ்யா. கம்.)] நாம மாணவோ த³ஹரோ வுத்தஸிரோ ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ ஜாதியா, திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி. ஸோ வுத்³தா⁴னம் வுத்³தா⁴னம் ப்³ராஹ்மணானம் ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் மந்தயமானானம் அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேதி. அத² கோ² ப⁴க³வா காபடிகம் மாணவம் அபஸாதே³தி – ‘‘மாயஸ்மா பா⁴ரத்³வாஜோ வுத்³தா⁴னம் வுத்³தா⁴னம் ப்³ராஹ்மணானம் மந்தயமானானம் அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேது. கதா²பரியோஸானம் ஆயஸ்மா பா⁴ரத்³வாஜோ ஆக³மேதூ’’தி. ஏவம் வுத்தே, சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மா ப⁴வம் கோ³தமோ காபடிகம் மாணவம் அபஸாதே³ஸி. குலபுத்தோ ச காபடிகோ மாணவோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச காபடிகோ மாணவோ, பண்டி³தோ ச காபடிகோ மாணவோ, கல்யாணவாக்கரணோ ச காபடிகோ மாணவோ, பஹோதி ச காபடிகோ மாணவோ போ⁴தா கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் அஸ்மிம் வசனே படிமந்தேது’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அத்³தா⁴ கோ² காபடிகஸ்ஸ [ஏதத³ஹோஸி ‘‘காபடிகஸ்ஸ (க.)] மாணவஸ்ஸ தேவிஜ்ஜகே பாவசனே கதா² [கத²ம் (ஸீ. க.), கத²ம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴விஸ்ஸதி. ததா² ஹி நம் ப்³ராஹ்மணா ஸம்புரேக்க²ரோந்தீ’’தி. அத² கோ² காபடிகஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யதா³ மே ஸமணோ கோ³தமோ சக்கு²ம் உபஸம்ஹரிஸ்ஸதி, அதா²ஹம் ஸமணம் கோ³தமம் பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா காபடிகஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய யேன காபடிகோ மாணவோ தேன சக்கூ²னி உபஸம்ஹாஸி.

427. அத² கோ² காபடிகஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸமன்னாஹரதி கோ² மம் ஸமணோ கோ³தமோ. யம்னூனாஹம் ஸமணம் கோ³தமம் பஞ்ஹம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி. அத² கோ² காபடிகோ மாணவோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யதி³த³ம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணானம் போராணம் மந்தபத³ம் இதிஹிதிஹபரம்பராய பிடகஸம்பதா³ய, தத்த² ச ப்³ராஹ்மணா ஏகம்ஸேன நிட்ட²ம் க³ச்ச²ந்தி – ‘இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி. இத⁴ ப⁴வம் கோ³தமோ கிமாஹா’’தி? ‘‘கிம் பன, பா⁴ரத்³வாஜ, அத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகப்³ராஹ்மணோபி யோ ஏவமாஹ – ‘அஹமேதம் ஜானாமி, அஹமேதம் பஸ்ஸாமி. இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’’’ந்தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘கிம் பன, பா⁴ரத்³வாஜ, அத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகாசரியோபி, ஏகாசரியபாசரியோபி, யாவ ஸத்தமா ஆசரியமஹயுகா³பி, யோ ஏவமாஹ – ‘அஹமேதம் ஜானாமி, அஹமேதம் பஸ்ஸாமி. இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’’’ந்தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘கிம் பன, பா⁴ரத்³வாஜ, யேபி தே ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³கா இஸயோ மந்தானம் கத்தாரோ மந்தானம் பவத்தாரோ யேஸமித³ம் ஏதரஹி ப்³ராஹ்மணா போராணம் மந்தபத³ம் கீ³தம் பவுத்தம் ஸமிஹிதம் தத³னுகா³யந்தி தத³னுபா⁴ஸந்தி பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸந்தி வாசிதமனுவாசேந்தி ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²கோ வாமகோ வாமதே³வோ வேஸ்ஸாமித்தோ யமதக்³கி³ அங்கீ³ரஸோ பா⁴ரத்³வாஜோ வாஸேட்டோ² கஸ்ஸபோ ப⁴கு³, தேபி ஏவமாஹம்ஸு – ‘மயமேதம் ஜானாம, மயமேதம் பஸ்ஸாம. இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’’’ந்தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘இதி கிர, பா⁴ரத்³வாஜ, நத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகப்³ராஹ்மணோபி யோ ஏவமாஹ – ‘அஹமேதம் ஜானாமி, அஹமேதம் பஸ்ஸாமி. இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி; நத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகாசரியோபி ஏகாசரியபாசரியோபி, யாவ ஸத்தமா ஆசரியமஹயுகா³பி, யோ ஏவமாஹ – ‘அஹமேதம் ஜானாமி, அஹமேதம் பஸ்ஸாமி. இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி; யேபி தே ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³கா இஸயோ மந்தானம் கத்தாரோ மந்தானம் பவத்தாரோ யேஸமித³ம் ஏதரஹி ப்³ராஹ்மணா போராணம் மந்தபத³ம் கீ³தம் பவுத்தம் ஸமிஹிதம் தத³னுகா³யந்தி தத³னுபா⁴ஸந்தி பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸந்தி வாசிதமனுவாசேந்தி ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²கோ வாமகோ வாமதே³வோ வேஸ்ஸாமித்தோ யமதக்³கி³ அங்கீ³ரஸோ பா⁴ரத்³வாஜோ வாஸேட்டோ² கஸ்ஸபோ ப⁴கு³, தேபி ந ஏவமாஹம்ஸு – ‘மயமேதம் ஜானாம, மயமேதம் பஸ்ஸாம. இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி.

428. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பா⁴ரத்³வாஜ, அந்த⁴வேணி பரம்பராஸம்ஸத்தா புரிமோபி ந பஸ்ஸதி மஜ்ஜி²மோபி ந பஸ்ஸதி பச்சி²மோபி ந பஸ்ஸதி; ஏவமேவ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, அந்த⁴வேணூபமம் மஞ்ஞே ப்³ராஹ்மணானம் பா⁴ஸிதம் ஸம்பஜ்ஜதி – புரிமோபி ந பஸ்ஸதி மஜ்ஜி²மோபி ந பஸ்ஸதி பச்சி²மோபி ந பஸ்ஸதி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, பா⁴ரத்³வாஜ, நனு ஏவம் ஸந்தே ப்³ராஹ்மணானம் அமூலிகா ஸத்³தா⁴ ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி? ‘‘ந க்²வேத்த², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴யேவ பயிருபாஸந்தி, அனுஸ்ஸவாபேத்த² ப்³ராஹ்மணா பயிருபாஸந்தீ’’தி. ‘‘புப்³பே³வ கோ² த்வம், பா⁴ரத்³வாஜ, ஸத்³த⁴ம் அக³மாஸி, அனுஸ்ஸவம் இதா³னி வதே³ஸி. பஞ்ச கோ² இமே, பா⁴ரத்³வாஜ, த⁴ம்மா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே த்³வேதா⁴ விபாகா. கதமே பஞ்ச? ஸத்³தா⁴, ருசி, அனுஸ்ஸவோ, ஆகாரபரிவிதக்கோ, தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி – இமே கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, பஞ்ச த⁴ம்மா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே த்³வேதா⁴ விபாகா. அபி ச, பா⁴ரத்³வாஜ, ஸுஸத்³த³ஹிதம்யேவ ஹோதி, தஞ்ச ஹோதி ரித்தம் துச்ச²ம் முஸா; நோ சேபி ஸுஸத்³த³ஹிதம் ஹோதி, தஞ்ச ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் அனஞ்ஞதா². அபி ச, பா⁴ரத்³வாஜ, ஸுருசிதம்யேவ ஹோதி…பே… ஸ்வானுஸ்ஸுதம்யேவ ஹோதி…பே… ஸுபரிவிதக்கிதம்யேவ ஹோதி…பே… ஸுனிஜ்ஜா²யிதம்யேவ ஹோதி, தஞ்ச ஹோதி ரித்தம் துச்ச²ம் முஸா; நோ சேபி ஸுனிஜ்ஜா²யிதம் ஹோதி, தஞ்ச ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் அனஞ்ஞதா². ஸச்சமனுரக்க²தா, பா⁴ரத்³வாஜ, விஞ்ஞுனா புரிஸேன நாலமேத்த² ஏகம்ஸேன நிட்ட²ம் க³ந்தும் – ‘இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’’’ந்தி.

429. ‘‘கித்தாவதா பன, போ⁴ கோ³தம, ஸச்சானுரக்க²ணா ஹோதி, கித்தாவதா ஸச்சமனுரக்க²தி? ஸச்சானுரக்க²ணம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘ஸத்³தா⁴ சேபி, பா⁴ரத்³வாஜ, புரிஸஸ்ஸ ஹோதி; ‘ஏவம் மே ஸத்³தா⁴’தி – இதி வத³ம் ஸச்சமனுரக்க²தி [ஏவமேவ ஸிஜ்ஜ²தீதி இதி வா, தம் ஸச்சமனுரக்க²தி (க.)], நத்வேவ தாவ ஏகம்ஸேன நிட்ட²ம் க³ச்ச²தி – ‘இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி ( ) [(ஏத்தாவதா கோ² பா⁴ரத்³வாஜ ஸச்சானுரக்க²ணா ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுரக்க²தி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுரக்க²ணம் பஞ்ஞாபேம, ந த்வேவ தாவ ஸச்சானுபோ³தோ⁴ ஹோதி) (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. ருசி சேபி, பா⁴ரத்³வாஜ, புரிஸஸ்ஸ ஹோதி…பே… அனுஸ்ஸவோ சேபி, பா⁴ரத்³வாஜ, புரிஸஸ்ஸ ஹோதி…பே… ஆகாரபரிவிதக்கோ சேபி, பா⁴ரத்³வாஜ, புரிஸஸ்ஸ ஹோதி…பே… தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி சேபி, பா⁴ரத்³வாஜ, புரிஸஸ்ஸ ஹோதி; ‘ஏவம் மே தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தீ’தி – இதி வத³ம் ஸச்சமனுரக்க²தி, நத்வேவ தாவ ஏகம்ஸேன நிட்ட²ம் க³ச்ச²தி – ‘இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி. ஏத்தாவதா கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, ஸச்சானுரக்க²ணா ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுரக்க²தி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுரக்க²ணம் பஞ்ஞபேம; ந த்வேவ தாவ ஸச்சானுபோ³தோ⁴ ஹோதீ’’தி.

430. ‘‘ஏத்தாவதா, போ⁴ கோ³தம, ஸச்சானுரக்க²ணா ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுரக்க²தி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுரக்க²ணம் பேக்கா²ம. கித்தாவதா பன, போ⁴ கோ³தம, ஸச்சானுபோ³தோ⁴ ஹோதி, கித்தாவதா ஸச்சமனுபு³ஜ்ஜ²தி? ஸச்சானுபோ³த⁴ம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘இத⁴ [இத⁴ கிர (ஸ்யா. கம். க.)], பா⁴ரத்³வாஜ, பி⁴க்கு² அஞ்ஞதரம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதி. தமேனம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா உபஸங்கமித்வா தீஸு த⁴ம்மேஸு ஸமன்னேஸதி – லோப⁴னீயேஸு த⁴ம்மேஸு, தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு, மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு. அத்தி² நு கோ² இமஸ்ஸாயஸ்மதோ ததா²ரூபா லோப⁴னீயா த⁴ம்மா யதா²ரூபேஹி லோப⁴னீயேஹி த⁴ம்மேஹி பரியாதி³ன்னசித்தோ அஜானம் வா வதே³ய்ய – ஜானாமீதி, அபஸ்ஸம் வா வதே³ய்ய – பஸ்ஸாமீதி, பரம் வா தத³த்தா²ய ஸமாத³பேய்ய யம் பரேஸம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யாதி? தமேனம் ஸமன்னேஸமானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘நத்தி² கோ² இமஸ்ஸாயஸ்மதோ ததா²ரூபா லோப⁴னீயா த⁴ம்மா யதா²ரூபேஹி லோப⁴னீயேஹி த⁴ம்மேஹி பரியாதி³ன்னசித்தோ அஜானம் வா வதே³ய்ய – ஜானாமீதி, அபஸ்ஸம் வா வதே³ய்ய – பஸ்ஸாமீதி, பரம் வா தத³த்தா²ய ஸமாத³பேய்ய யம் பரேஸம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய [து³க்கா²யாதி (ஸப்³ப³த்த²)]. ததா²ரூபோ [ததா² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கோ² பனிமஸ்ஸாயஸ்மதோ காயஸமாசாரோ ததா²ரூபோ [ததா² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வசீஸமாசாரோ யதா² தம் அலுத்³த⁴ஸ்ஸ. யம் கோ² பன அயமாயஸ்மா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, க³ம்பீ⁴ரோ ஸோ த⁴ம்மோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ அதக்காவசரோ நிபுணோ பண்டி³தவேத³னீயோ; ந ஸோ த⁴ம்மோ ஸுதே³ஸியோ லுத்³தே⁴னா’’’தி.

431. ‘‘யதோ நம் ஸமன்னேஸமானோ விஸுத்³த⁴ம் லோப⁴னீயேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமனுபஸ்ஸதி ததோ நம் உத்தரி ஸமன்னேஸதி தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு. அத்தி² நு கோ² இமஸ்ஸாயஸ்மதோ ததா²ரூபா தோ³ஸனீயா த⁴ம்மா யதா²ரூபேஹி தோ³ஸனீயேஹி த⁴ம்மேஹி பரியாதி³ன்னசித்தோ அஜானம் வா வதே³ய்ய – ஜானாமீதி, அபஸ்ஸம் வா வதே³ய்ய – பஸ்ஸாமீதி, பரம் வா தத³த்தா²ய ஸமாத³பேய்ய யம் பரேஸம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யாதி? தமேனம் ஸமன்னேஸமானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘நத்தி² கோ² இமஸ்ஸாயஸ்மதோ ததா²ரூபா தோ³ஸனீயா த⁴ம்மா யதா²ரூபேஹி தோ³ஸனீயேஹி த⁴ம்மேஹி பரியாதி³ன்னசித்தோ அஜானம் வா வதே³ய்ய – ஜானாமீதி, அபஸ்ஸம் வா வதே³ய்ய – பஸ்ஸாமீதி, பரம் வா தத³த்தா²ய ஸமாத³பேய்ய யம் பரேஸம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. ததா²ரூபோ கோ² பனிமஸ்ஸாயஸ்மதோ காயஸமாசாரோ ததா²ரூபோ வசீஸமாசாரோ யதா² தம் அது³ட்ட²ஸ்ஸ. யம் கோ² பன அயமாயஸ்மா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, க³ம்பீ⁴ரோ ஸோ த⁴ம்மோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ அதக்காவசரோ நிபுணோ பண்டி³தவேத³னீயோ; ந ஸோ த⁴ம்மோ ஸுதே³ஸியோ து³ட்டே²னா’’’தி.

432. ‘‘யதோ நம் ஸமன்னேஸமானோ விஸுத்³த⁴ம் தோ³ஸனீயேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமனுபஸ்ஸதி, ததோ நம் உத்தரி ஸமன்னேஸதி மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு. அத்தி² நு கோ² இமஸ்ஸாயஸ்மதோ ததா²ரூபா மோஹனீயா த⁴ம்மா யதா²ரூபேஹி மோஹனீயேஹி த⁴ம்மேஹி பரியாதி³ன்னசித்தோ அஜானம் வா வதே³ய்ய – ஜானாமீதி, அபஸ்ஸம் வா வதே³ய்ய – பஸ்ஸாமீதி, பரம் வா தத³த்தா²ய ஸமாத³பேய்ய யம் பரேஸம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யாதி? தமேனம் ஸமன்னேஸமானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘நத்தி² கோ² இமஸ்ஸாயஸ்மதோ ததா²ரூபா மோஹனீயா த⁴ம்மா யதா²ரூபேஹி மோஹனீயேஹி த⁴ம்மேஹி பரியாதி³ன்னசித்தோ அஜானம் வா வதே³ய்ய – ஜானாமீதி, அபஸ்ஸம் வா வதே³ய்ய – பஸ்ஸாமீதி, பரம் வா தத³த்தா²ய ஸமாத³பேய்ய யம் பரேஸம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. ததா²ரூபோ கோ² பனிமஸ்ஸாயஸ்மதோ காயஸமாசாரோ ததா²ரூபோ வசீஸமாசாரோ யதா² தம் அமூள்ஹஸ்ஸ. யம் கோ² பன அயமாயஸ்மா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, க³ம்பீ⁴ரோ ஸோ த⁴ம்மோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ அதக்காவசரோ நிபுணோ பண்டி³தவேத³னீயோ; ந ஸோ த⁴ம்மோ ஸுதே³ஸியோ மூள்ஹேனா’’’தி.

‘‘யதோ நம் ஸமன்னேஸமானோ விஸுத்³த⁴ம் மோஹனீயேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமனுபஸ்ஸதி; அத² தம்ஹி ஸத்³த⁴ம் நிவேஸேதி, ஸத்³தா⁴ஜாதோ உபஸங்கமதி, உபஸங்கமந்தோ பயிருபாஸதி, பயிருபாஸந்தோ ஸோதம் ஓத³ஹதி, ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி, ஸுத்வா த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி, த⁴தானம் [தா⁴ரிதானம் (க.)] த⁴ம்மானம் அத்த²ம் உபபரிக்க²தி, அத்த²ம் உபபரிக்க²தோ த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி, த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா ஸதி ச²ந்தோ³ ஜாயதி, ச²ந்த³ஜாதோ உஸ்ஸஹதி, உஸ்ஸஹித்வா துலேதி, துலயித்வா பத³ஹதி, பஹிதத்தோ ஸமானோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி பஞ்ஞாய ச நம் அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஏத்தாவதா கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, ஸச்சானுபோ³தோ⁴ ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுபு³ஜ்ஜ²தி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுபோ³த⁴ம் பஞ்ஞபேம; ந த்வேவ தாவ ஸச்சானுப்பத்தி ஹோதீ’’தி.

433. ‘‘ஏத்தாவத்தா, போ⁴ கோ³தம, ஸச்சானுபோ³தோ⁴ ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுபு³ஜ்ஜ²தி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுபோ³த⁴ம் பேக்கா²ம. கித்தாவதா பன, போ⁴ கோ³தம, ஸச்சானுப்பத்தி ஹோதி, கித்தாவதா ஸச்சமனுபாபுணாதி? ஸச்சானுப்பத்திம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘தேஸம்யே, பா⁴ரத்³வாஜ, த⁴ம்மானம் ஆஸேவனா பா⁴வனா ப³ஹுலீகம்மம் ஸச்சானுப்பத்தி ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, ஸச்சானுப்பத்தி ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுபாபுணாதி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுப்பத்திம் பஞ்ஞபேமா’’தி.

434. ‘‘ஏத்தாவதா, போ⁴ கோ³தம, ஸச்சானுப்பத்தி ஹோதி, ஏத்தாவதா ஸச்சமனுபாபுணாதி, ஏத்தாவதா ச மயம் ஸச்சானுப்பத்திம் பேக்கா²ம. ஸச்சானுப்பத்தியா பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? ஸச்சானுப்பத்தியா ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘ஸச்சானுப்பத்தியா கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, பதா⁴னம் ப³ஹுகாரம். நோ சேதம் பத³ஹேய்ய, நயித³ம் ஸச்சமனுபாபுணேய்ய. யஸ்மா ச கோ² பத³ஹதி தஸ்மா ஸச்சமனுபாபுணாதி. தஸ்மா ஸச்சானுப்பத்தியா பதா⁴னம் ப³ஹுகார’’ந்தி.

‘‘பதா⁴னஸ்ஸ பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? பதா⁴னஸ்ஸ ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘பதா⁴னஸ்ஸ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, துலனா ப³ஹுகாரா. நோ சேதம் துலேய்ய, நயித³ம் பத³ஹேய்ய. யஸ்மா ச கோ² துலேதி தஸ்மா பத³ஹதி. தஸ்மா பதா⁴னஸ்ஸ துலனா ப³ஹுகாரா’’தி.

‘‘துலனாய பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? துலனாய ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘துலனாய கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, உஸ்ஸாஹோ ப³ஹுகாரோ. நோ சேதம் உஸ்ஸஹேய்ய, நயித³ம் துலேய்ய. யஸ்மா ச கோ² உஸ்ஸஹதி தஸ்மா துலேதி. தஸ்மா துலனாய உஸ்ஸாஹோ ப³ஹுகாரோ’’தி.

‘‘உஸ்ஸாஹஸ்ஸ பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? உஸ்ஸாஹஸ்ஸ ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘உஸ்ஸாஹஸ்ஸ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, ச²ந்தோ³ ப³ஹுகாரோ. நோ சேதம் ச²ந்தோ³ ஜாயேத², நயித³ம் உஸ்ஸஹேய்ய. யஸ்மா ச கோ² ச²ந்தோ³ ஜாயதி தஸ்மா உஸ்ஸஹதி. தஸ்மா உஸ்ஸாஹஸ்ஸ ச²ந்தோ³ ப³ஹுகாரோ’’தி.

‘‘ச²ந்த³ஸ்ஸ பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? ச²ந்த³ஸ்ஸ ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘ச²ந்த³ஸ்ஸ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி ப³ஹுகாரா. நோ சேதே த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மேய்யும், நயித³ம் ச²ந்தோ³ ஜாயேத². யஸ்மா ச கோ² த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி தஸ்மா ச²ந்தோ³ ஜாயதி. தஸ்மா ச²ந்த³ஸ்ஸ த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி ப³ஹுகாரா’’தி.

‘‘த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, அத்தூ²பபரிக்கா² ப³ஹுகாரா. நோ சேதம் அத்த²ம் உபபரிக்கே²ய்ய, நயித³ம் த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மேய்யும். யஸ்மா ச கோ² அத்த²ம் உபபரிக்க²தி தஸ்மா த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி. தஸ்மா த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா அத்தூ²பபரிக்கா² ப³ஹுகாரா’’தி.

‘‘அத்தூ²பபரிக்கா²ய பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? அத்தூ²பபரிக்கா²ய ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘அத்தூ²பபரிக்கா²ய கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, த⁴ம்மதா⁴ரணா ப³ஹுகாரா. நோ சேதம் த⁴ம்மம் தா⁴ரேய்ய, நயித³ம் அத்த²ம் உபபரிக்கே²ய்ய. யஸ்மா ச கோ² த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி தஸ்மா அத்த²ம் உபபரிக்க²தி. தஸ்மா அத்தூ²பபரிக்கா²ய த⁴ம்மதா⁴ரணா ப³ஹுகாரா’’தி.

‘‘த⁴ம்மதா⁴ரணாய பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? த⁴ம்மதா⁴ரணாய ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘த⁴ம்மதா⁴ரணாய கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ப³ஹுகாரம். நோ சேதம் த⁴ம்மம் ஸுணேய்ய, நயித³ம் த⁴ம்மம் தா⁴ரேய்ய. யஸ்மா ச கோ² த⁴ம்மம் ஸுணாதி தஸ்மா த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி. தஸ்மா த⁴ம்மதா⁴ரணாய த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ப³ஹுகார’’ந்தி.

‘‘த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, ஸோதாவதா⁴னம் ப³ஹுகாரம். நோ சேதம் ஸோதம் ஓத³ஹேய்ய, நயித³ம் த⁴ம்மம் ஸுணேய்ய. யஸ்மா ச கோ² ஸோதம் ஓத³ஹதி தஸ்மா த⁴ம்மம் ஸுணாதி. தஸ்மா த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ ஸோதாவதா⁴னம் ப³ஹுகார’’ந்தி.

‘‘ஸோதாவதா⁴னஸ்ஸ பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? ஸோதாவதா⁴னஸ்ஸ ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘ஸோதாவதா⁴னஸ்ஸ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, பயிருபாஸனா ப³ஹுகாரா. நோ சேதம் பயிருபாஸேய்ய, நயித³ம் ஸோதம் ஓத³ஹேய்ய. யஸ்மா ச கோ² பயிருபாஸதி தஸ்மா ஸோதம் ஓத³ஹதி. தஸ்மா ஸோதாவதா⁴னஸ்ஸ பயிருபாஸனா ப³ஹுகாரா’’தி.

‘‘பயிருபாஸனாய பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? பயிருபாஸனாய ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘பயிருபாஸனாய கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, உபஸங்கமனம் ப³ஹுகாரம். நோ சேதம் உபஸங்கமேய்ய, நயித³ம் பயிருபாஸேய்ய. யஸ்மா ச கோ² உபஸங்கமதி தஸ்மா பயிருபாஸதி. தஸ்மா பயிருபாஸனாய உபஸங்கமனம் ப³ஹுகார’’ந்தி.

‘‘உபஸங்கமனஸ்ஸ பன, போ⁴ கோ³தம, கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? உபஸங்கமனஸ்ஸ ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் புச்சா²மா’’தி. ‘‘உபஸங்கமனஸ்ஸ கோ², பா⁴ரத்³வாஜ, ஸத்³தா⁴ ப³ஹுகாரா. நோ சேதம் ஸத்³தா⁴ ஜாயேத², நயித³ம் உபஸங்கமேய்ய. யஸ்மா ச கோ² ஸத்³தா⁴ ஜாயதி தஸ்மா உபஸங்கமதி. தஸ்மா உபஸங்கமனஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ ப³ஹுகாரா’’தி.

435. ‘‘ஸச்சானுரக்க²ணம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபுச்சி²ம்ஹ, ஸச்சானுரக்க²ணம் ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³யாகாஸி; தஞ்ச பனம்ஹாகம் ருச்சதி சேவ க²மதி ச தேன சம்ஹ அத்தமனா. ஸச்சானுபோ³த⁴ம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபுச்சி²ம்ஹ, ஸச்சானுபோ³த⁴ம் ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³யாகாஸி; தஞ்ச பனம்ஹாகம் ருச்சதி சேவ க²மதி ச தேன சம்ஹ அத்தமனா. ஸச்சானுப்பத்திம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபுச்சி²ம்ஹ, ஸச்சானுப்பத்திம் ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³யாகாஸி; தஞ்ச பனம்ஹாகம் ருச்சதி சேவ க²மதி ச தேன சம்ஹ அத்தமனா. ஸச்சானுப்பத்தியா ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபுச்சி²ம்ஹ, ஸச்சானுப்பத்தியா ப³ஹுகாரம் த⁴ம்மம் ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³யாகாஸி; தஞ்ச பனம்ஹாகம் ருச்சதி சேவ க²மதி ச தேன சம்ஹ அத்தமனா. யம்யதே³வ ச மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபுச்சி²ம்ஹ தம்ததே³வ ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³யாகாஸி; தஞ்ச பனம்ஹாகம் ருச்சதி சேவ க²மதி ச தேன சம்ஹ அத்தமனா. மயஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, புப்³பே³ ஏவம் ஜானாம – ‘கே ச முண்ட³கா ஸமணகா இப்³பா⁴ கண்ஹா ப³ந்து⁴பாதா³பச்சா, கே ச த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஞாதாரோ’தி? அஜனேஸி வத மே ப⁴வம் கோ³தமோ ஸமணேஸு ஸமணபேமம், ஸமணேஸு ஸமணபஸாத³ம், ஸமணேஸு ஸமணகா³ரவம். அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

சங்கீஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.