9. த⁴ம்மசேதியஸுத்தம்

364. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி மேதா³ளுபம் [மேதளூபம் (ஸீ.), மேத³ளும்பம் (பீ.)] நாம ஸக்யானம் நிக³மோ. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ நக³ரகம் அனுப்பத்தோ ஹோதி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தீ³க⁴ம் காராயனம் ஆமந்தேஸி – ‘‘யோஜேஹி, ஸம்ம காராயன, ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி, உய்யானபூ⁴மிம் க³ச்சா²ம ஸுபூ⁴மிம் த³ஸ்ஸனாயா’’தி [ஸுபூ⁴மித³ஸ்ஸனாயாதி (தீ³. நி. 2.43)]. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² தீ³கோ⁴ காராயனோ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி யோஜாபேத்வா ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ படிவேதே³ஸி – ‘‘யுத்தானி கோ² தே, தே³வ, ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி. யஸ்ஸதா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴த்³ரம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³ரேஹி ப⁴த்³ரேஹி யானேஹி நக³ரகம்ஹா நிய்யாஸி மஹச்சா ராஜானுபா⁴வேன. யேன ஆராமோ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி யானேன க³ந்த்வா யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ ஆராமம் பாவிஸி. அத்³த³ஸா கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஆராமே ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ ருக்க²மூலானி பாஸாதி³கானி பஸாத³னீயானி அப்பஸத்³தா³னி அப்பனிக்³கோ⁴ஸானி விஜனவாதானி மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகானி [மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகானி (ஸீ. பீ.)] படிஸல்லானஸாருப்பானி. தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம்யேவ ஆரப்³ப⁴ ஸதி உத³பாதி³ – ‘‘இமானி கோ² தானி ருக்க²மூலானி பாஸாதி³கானி பஸாத³னீயானி அப்பஸத்³தா³னி அப்பனிக்³கோ⁴ஸானி விஜனவாதானி மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகானி படிஸல்லானஸாருப்பானி, யத்த² ஸுத³ம் மயம் தம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸாம அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி.

365. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தீ³க⁴ம் காராயனம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இமானி கோ², ஸம்ம காராயன, தானி ருக்க²மூலானி பாஸாதி³கானி பஸாத³னீயானி அப்பஸத்³தா³னி அப்பனிக்³கோ⁴ஸானி விஜனவாதானி மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகானி படிஸல்லானஸாருப்பானி, யத்த² ஸுத³ம் மயம் தம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸாம அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம். கஹம் நு கோ², ஸம்ம காராயன, ஏதரஹி ஸோ ப⁴க³வா விஹரதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி? ‘‘அத்தி², மஹாராஜ, மேதா³ளுபம் நாம ஸக்யானம் நிக³மோ. தத்த² ஸோ ப⁴க³வா ஏதரஹி விஹரதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி. ‘‘கீவதூ³ரே [கீவதூ³ரோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பன, ஸம்ம காராயன, நக³ரகம்ஹா மேதா³ளுபம் நாம ஸக்யானம் நிக³மோ ஹோதீ’’தி? ‘‘ந தூ³ரே, மஹாராஜ; தீணி யோஜனானி; ஸக்கா தி³வஸாவஸேஸேன க³ந்து’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி, ஸம்ம காராயன, யோஜேஹி ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி, க³மிஸ்ஸாம மயம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² தீ³கோ⁴ காராயனோ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி யோஜாபேத்வா ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ படிவேதே³ஸி – ‘‘யுத்தானி கோ² தே, தே³வ, ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி. யஸ்ஸதா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴த்³ரம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³ரேஹி ப⁴த்³ரேஹி யானேஹி நக³ரகம்ஹா யேன மேதா³ளுபம் நாம ஸக்யானம் நிக³மோ தேன பாயாஸி. தேனேவ தி³வஸாவஸேஸேன மேதா³ளுபம் நாம ஸக்யானம் நிக³மம் ஸம்பாபுணி. யேன ஆராமோ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி யானேன க³ந்த்வா யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ ஆராமம் பாவிஸி.

366. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² அப்³போ⁴காஸே சங்கமந்தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘கஹம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ஏதரஹி ஸோ ப⁴க³வா விஹரதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴? த³ஸ்ஸனகாமா ஹி மயம் தம் ப⁴க³வந்தம் அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி. ‘‘ஏஸோ, மஹாராஜ, விஹாரோ ஸம்வுதத்³வாரோ. தேன அப்பஸத்³தோ³ உபஸங்கமித்வா அதரமானோ ஆளிந்த³ம் பவிஸித்வா உக்காஸித்வா அக்³க³ளம் ஆகோடேஹி. விவரிஸ்ஸதி ப⁴க³வா தே த்³வார’’ந்தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தத்தே²வ க²க்³க³ஞ்ச உண்ஹீஸஞ்ச தீ³க⁴ஸ்ஸ காராயனஸ்ஸ பாதா³ஸி. அத² கோ² தீ³க⁴ஸ்ஸ காராயனஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ரஹாயதி கோ² தா³னி ராஜா [மஹாராஜா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], இதே⁴வ [தேனிதே⁴வ (ஸீ.)] தா³னி மயா டா²தப்³ப³’’ந்தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன ஸோ விஹாரோ ஸம்வுதத்³வாரோ தேன அப்பஸத்³தோ³ உபஸங்கமித்வா அதரமானோ ஆளிந்த³ம் பவிஸித்வா உக்காஸித்வா அக்³க³ளம் ஆகோடேஸி. விவரி ப⁴க³வா த்³வாரம். அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ விஹாரம் பவிஸித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வதோ பாதா³னி முகே²ன ச பரிசும்ப³தி, பாணீஹி ச பரிஸம்பா³ஹதி, நாமஞ்ச ஸாவேதி – ‘‘ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ; ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ’’தி.

367. ‘‘கிம் பன த்வம், மஹாராஜ, அத்த²வஸம் ஸம்பஸ்ஸமானோ இமஸ்மிம் ஸரீரே ஏவரூபம் பரமனிபச்சகாரம் கரோஸி, மித்தூபஹாரம் [சித்தூபஹாரம் (ஸீ.)] உபத³ம்ஸேஸீ’’தி? ‘‘அத்தி² கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ – ‘ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி. இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, பஸ்ஸாமி ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணே பரியந்தகதம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தே த³ஸபி வஸ்ஸானி, வீஸம்பி வஸ்ஸானி, திம்ஸம்பி வஸ்ஸானி, சத்தாரீஸம்பி வஸ்ஸானி. தே அபரேன ஸமயேன ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேந்தி. இத⁴ பனாஹம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² பஸ்ஸாமி யாவஜீவம் ஆபாணகோடிகம் பரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தே. ந கோ² பனாஹம், ப⁴ந்தே, இதோ ப³ஹித்³தா⁴ அஞ்ஞம் ஏவம் பரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் ஸமனுபஸ்ஸாமி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’’தி.

368. ‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, ராஜானோபி ராஜூஹி விவத³ந்தி, க²த்தியாபி க²த்தியேஹி விவத³ந்தி, ப்³ராஹ்மணாபி ப்³ராஹ்மணேஹி விவத³ந்தி, க³ஹபதயோபி க³ஹபதீஹி விவத³ந்தி, மாதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி மாதரா விவத³தி, பிதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி பிதரா விவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, ப⁴கி³னீபி பா⁴தரா விவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயேன விவத³தி. இத⁴ பனாஹம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² பஸ்ஸாமி ஸமக்³கே³ ஸம்மோத³மானே அவிவத³மானே கீ²ரோத³கீபூ⁴தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தே விஹரந்தே. ந கோ² பனாஹம், ப⁴ந்தே, இதோ ப³ஹித்³தா⁴ அஞ்ஞம் ஏவம் ஸமக்³க³ம் பரிஸம் ஸமனுபஸ்ஸாமி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி.

369. ‘‘புன சபராஹம், ப⁴ந்தே, ஆராமேன ஆராமம், உய்யானேன உய்யானம் அனுசங்கமாமி அனுவிசராமி. ஸோஹம் தத்த² பஸ்ஸாமி ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணே கிஸே லூகே² து³ப்³ப³ண்ணே உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதே த⁴மனிஸந்த²தக³த்தே, ந விய மஞ்ஞே சக்கு²ம் ப³ந்த⁴ந்தே ஜனஸ்ஸ த³ஸ்ஸனாய. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அத்³தா⁴ இமே ஆயஸ்மந்தோ அனபி⁴ரதா வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அத்தி² வா தேஸம் கிஞ்சி பாபம் கம்மம் கதம் படிச்ச²ன்னம்; ததா² ஹி இமே ஆயஸ்மந்தோ கிஸா லூகா² து³ப்³ப³ண்ணா உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா, ந விய மஞ்ஞே சக்கு²ம் ப³ந்த⁴ந்தி ஜனஸ்ஸ த³ஸ்ஸனாயா’தி. த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘கிம் நு கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ கிஸா லூகா² து³ப்³ப³ண்ணா உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா, ந விய மஞ்ஞே சக்கு²ம் ப³ந்த⁴த² ஜனஸ்ஸ த³ஸ்ஸனாயா’தி? தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ப³ந்து⁴கரோகோ³ நோ [பண்டு³கரோகி³னோ (க.)], மஹாராஜா’தி. இத⁴ பனாஹம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² பஸ்ஸாமி ஹட்ட²பஹட்டே² உத³க்³கு³த³க்³கே³ அபி⁴ரதரூபே பீணிந்த்³ரியே [பீணிதிந்த்³ரியே (ஸீ. பீ.)] அப்போஸ்ஸுக்கே பன்னலோமே பரத³த்தவுத்தே மிக³பூ⁴தேன சேதஸா விஹரந்தே. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அத்³தா⁴ இமே ஆயஸ்மந்தோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே உளாரம் புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஜானந்தி; ததா² ஹி இமே ஆயஸ்மந்தோ ஹட்ட²பஹட்டா² உத³க்³கு³த³க்³கா³ அபி⁴ரதரூபா பீணிந்த்³ரியா அப்போஸ்ஸுக்கா பன்னலோமா பரத³த்தவுத்தா மிக³பூ⁴தேன சேதஸா விஹரந்தீ’தி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி.

370. ‘‘புன சபராஹம், ப⁴ந்தே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴வஸித்தோ; பஹோமி கா⁴தேதாயம் வா கா⁴தேதும், ஜாபேதாயம் வா ஜாபேதும், பப்³பா³ஜேதாயம் வா பப்³பா³ஜேதும். தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, அட்³ட³கரணே நிஸின்னஸ்ஸ அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேந்தி. ஸோஹம் ந லபா⁴மி – ‘மா மே போ⁴ந்தோ அட்³ட³கரணே நிஸின்னஸ்ஸ அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேத² [ஓபாதேந்து (ஸீ.) உபரிஸேலஸுத்தே பன ‘‘ஓபாதேதா²’’தியேவ தி³ஸ்ஸதி], கதா²பரியோஸானம் மே போ⁴ந்தோ ஆக³மேந்தூ’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேந்தி. இத⁴ பனாஹம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² பஸ்ஸாமி; யஸ்மிம் ஸமயே ப⁴க³வா அனேகஸதாய பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, நேவ தஸ்மிம் ஸமயே ப⁴க³வதோ ஸாவகானம் கி²பிதஸத்³தோ³ வா ஹோதி உக்காஸிதஸத்³தோ³ வா. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அனேகஸதாய பரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தத்ரஞ்ஞதரோ ப⁴க³வதோ ஸாவகோ உக்காஸி. தமேனம் அஞ்ஞதரோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஜண்ணுகேன க⁴ட்டேஸி – ‘அப்பஸத்³தோ³ ஆயஸ்மா ஹோது, மாயஸ்மா ஸத்³த³மகாஸி; ஸத்தா² நோ ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அச்ச²ரியம் வத, போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத, போ⁴! அத³ண்டே³ன வத கிர, போ⁴, அஸத்தே²ன ஏவம் ஸுவினீதா பரிஸா ப⁴விஸ்ஸதீ’தி! ந கோ² பனாஹம், ப⁴ந்தே, இதோ ப³ஹித்³தா⁴ அஞ்ஞம் ஏவம் ஸுவினீதம் பரிஸம் ஸமனுபஸ்ஸாமி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி.

371. ‘‘புன சபராஹம், ப⁴ந்தே, பஸ்ஸாமி இதே⁴கச்சே க²த்தியபண்டி³தே நிபுணே கதபரப்பவாதே³ வாலவேதி⁴ரூபே. தே பி⁴ந்த³ந்தா [வோபி⁴ந்த³ந்தா (ஸீ.)] மஞ்ஞே சரந்தி பஞ்ஞாக³தேன தி³ட்டி²க³தானி. தே ஸுணந்தி – ‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அமுகம் நாம கா³மம் வா நிக³மம் வா ஓஸரிஸ்ஸதீ’தி. தே பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி – ‘இமம் மயம் பஞ்ஹம் ஸமணம் கோ³தமம் உபஸங்கமித்வா புச்சி²ஸ்ஸாம. ஏவம் சே நோ புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏவமஸ்ஸ மயம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாம; ஏவம் சேபி நோ புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏவம்பிஸ்ஸ மயம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமா’தி. தே ஸுணந்தி – ‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அமுகம் நாம கா³மம் வா நிக³மம் வா ஓஸடோ’தி. தே யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமந்தி. தே ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தே ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ந சேவ ப⁴க³வந்தம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி, குதோ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸந்தி? அஞ்ஞத³த்து² ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஸம்பஜ்ஜந்தி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி.

372. ‘‘புன சபராஹம், ப⁴ந்தே, பஸ்ஸாமி இதே⁴கச்சே ப்³ராஹ்மணபண்டி³தே…பே… க³ஹபதிபண்டி³தே…பே… ஸமணபண்டி³தே நிபுணே கதபரப்பவாதே³ வாலவேதி⁴ரூபே. தே பி⁴ந்த³ந்தா மஞ்ஞே சரந்தி பஞ்ஞாக³தேன தி³ட்டி²க³தானி. தே ஸுணந்தி – ‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அமுகம் நாம கா³மம் வா நிக³மம் வா ஓஸரிஸ்ஸதீ’தி. தே பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி – ‘இமம் மயம் பஞ்ஹம் ஸமணம் கோ³தமம் உபஸங்கமித்வா புச்சி²ஸ்ஸாம. ஏவம் சே நோ புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏவமஸ்ஸ மயம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாம; ஏவம் சேபி நோ புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏவம்பிஸ்ஸ மயம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமா’தி. தே ஸுணந்தி – ‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ அமுகம் நாம கா³மம் வா நிக³மம் வா ஓஸடோ’தி. தே யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமந்தி. தே ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தே ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ந சேவ ப⁴க³வந்தம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி, குதோ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸந்தி? அஞ்ஞத³த்து² ப⁴க³வந்தம்யேவ ஓகாஸம் யாசந்தி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜாய. தே ப⁴க³வா பப்³பா³ஜேதி. தே ததா²பப்³ப³ஜிதா ஸமானா ஏகா வூபகட்டா² அப்பமத்தா ஆதாபினோ பஹிதத்தா விஹரந்தா நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘மனம் வத, போ⁴, அனஸ்ஸாம; மனம் வத, போ⁴, பனஸ்ஸாம’. மயஞ்ஹி புப்³பே³ அஸ்ஸமணாவ ஸமானா ஸமணாம்ஹாதி படிஜானிம்ஹா, அப்³ராஹ்மணாவ ஸமானா ப்³ராஹ்மணாம்ஹாதி படிஜானிம்ஹா, அனரஹந்தோவ ஸமானா அரஹந்தாம்ஹாதி படிஜானிம்ஹா. ‘இதா³னி கோ²ம்ஹ ஸமணா, இதா³னி கோ²ம்ஹ ப்³ராஹ்மணா, இதா³னி கோ²ம்ஹ அரஹந்தோ’தி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி.

373. ‘‘புன சபராஹம், ப⁴ந்தே, இமே இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ மமப⁴த்தா மமயானா, அஹம் நேஸம் ஜீவிகாய [ஜீவிதஸ்ஸ (ஸீ.), ஜீவிகம் (ஸீ. அட்ட².), ஜீவிதம் (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] தா³தா, யஸஸ்ஸ ஆஹத்தா; அத² ச பன நோ ததா² மயி நிபச்சகாரம் கரோந்தி யதா² ப⁴க³வதி. பூ⁴தபுப்³பா³ஹம், ப⁴ந்தே, ஸேனம் அப்³பு⁴ய்யாதோ ஸமானோ இமே ச இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ வீமம்ஸமானோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஸம்பா³தே⁴ ஆவஸதே² வாஸம் உபக³ச்சி²ம். அத² கோ², ப⁴ந்தே, இமே இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ ப³ஹுதே³வ ரத்திம் த⁴ம்மியா கதா²ய வீதினாமேத்வா, யதோ அஹோஸி ப⁴க³வா [அஸ்ஸோஸும் கோ² ப⁴க³வந்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ததோ ஸீஸம் கத்வா மம் பாத³தோ கரித்வா நிபஜ்ஜிம்ஸு. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அச்ச²ரியம் வத, போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத, போ⁴! இமே இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ மமப⁴த்தா மமயானா, அஹம் நேஸம் ஜீவிகாய தா³தா, யஸஸ்ஸ ஆஹத்தா; அத² ச பன நோ ததா² மயி நிபச்சகாரம் கரோந்தி யதா² ப⁴க³வதி. அத்³தா⁴ இமே ஆயஸ்மந்தோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே உளாரம் புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஜானந்தீ’தி. அயம்பி கோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி த⁴ம்மன்வயோ ஹோதி – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’தி.

374. ‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வாபி க²த்தியோ, அஹம்பி க²த்தியோ; ப⁴க³வாபி கோஸலோ, அஹம்பி கோஸலோ; ப⁴க³வாபி ஆஸீதிகோ, அஹம்பி ஆஸீதிகோ. யம்பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வாபி க²த்தியோ அஹம்பி க²த்தியோ, ப⁴க³வாபி கோஸலோ அஹம்பி கோஸலோ, ப⁴க³வாபி ஆஸீதிகோ அஹம்பி ஆஸீதிகோ; இமினாவாரஹாமேவாஹம் [இமினாபாஹம் (க.)], ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி பரமனிபச்சகாரம் காதும், மித்தூபஹாரம் உபத³ம்ஸேதும். ஹந்த³, ச தா³னி மயம், ப⁴ந்தே, க³ச்சா²ம; ப³ஹுகிச்சா மயம் ப³ஹுகரணீயா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், மஹாராஜ, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஸோ, பி⁴க்க²வே, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ த⁴ம்மசேதியானி பா⁴ஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கந்தோ. உக்³க³ண்ஹத², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மசேதியானி; பரியாபுணாத², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மசேதியானி; தா⁴ரேத², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மசேதியானி. அத்த²ஸம்ஹிதானி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மசேதியானி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

த⁴ம்மசேதியஸுத்தம் நிட்டி²தம் நவமம்.