7. சாதுமஸுத்தம்

157. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா சாதுமாயம் விஹரதி ஆமலகீவனே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானி சாதுமம் அனுப்பத்தானி ஹோந்தி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. தே ச ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நேவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³மானா ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானா பத்தசீவரானி படிஸாமயமானா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ அஹேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கே பனேதே, ஆனந்த³, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³, கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘ஏதானி, ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானி சாதுமம் அனுப்பத்தானி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. தே ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நேவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³மானா ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானா பத்தசீவரானி படிஸாமயமானா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³’’தி. ‘‘தேனஹானந்த³, மம வசனேன தே பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஹி – ‘ஸத்தா² ஆயஸ்மந்தே ஆமந்தேதீ’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² ஆயஸ்மந்தே ஆமந்தேதீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³, கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘இமானி, ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானி சாதுமம் அனுப்பத்தானி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. தேமே ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நேவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³மானா ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானா பத்தசீவரானி படிஸாமயமானா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³’’தி. ‘‘க³ச்ச²த², பி⁴க்க²வே, பணாமேமி வோ, ந வோ மம ஸந்திகே வத்த²ப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய பக்கமிம்ஸு.

158. தேன கோ² பன ஸமயேன சாதுமேய்யகா ஸக்யா ஸந்தா²கா³ரே [ஸந்தா⁴கா³ரே (க.)] ஸன்னிபதிதா ஹோந்தி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அத்³த³ஸம்ஸு கோ² சாதுமேய்யகா ஸக்யா தே பி⁴க்கூ² தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே; தி³ஸ்வான யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘ஹந்த³, கஹம் பன தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ க³ச்ச²தா²’’தி? ‘‘ப⁴க³வதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பணாமிதோ’’தி. ‘‘தேனஹாயஸ்மந்தோ முஹுத்தம் நிஸீத³த², அப்பேவ நாம மயம் ஸக்குணேய்யாம ப⁴க³வந்தம் பஸாதே³து’’ந்தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² சாதுமேய்யகானம் ஸக்யானம் பச்சஸ்ஸோஸும். அத² கோ² சாதுமேய்யகா ஸக்யா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² சாதுமேய்யகா ஸக்யா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ, ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸந்தேத்த², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம். தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, பீ³ஜானம் தருணானம் உத³கம் அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம் ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, வச்ச²ஸ்ஸ தருணஸ்ஸ மாதரம் அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் அபஸ்ஸந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்தி.

159. அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் [ஸம்மிஞ்ஜிதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ ப⁴க³வதோ புரதோ பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸந்தேத்த², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, பீ³ஜானம் தருணானம் உத³கம் அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி ப⁴ந்தே, வச்ச²ஸ்ஸ தருணஸ்ஸ மாதரம் அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் அபஸ்ஸந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்தி.

160. அஸக்கி²ம்ஸு கோ² சாதுமேய்யகா ச ஸக்யா ப்³ரஹ்மா ச ஸஹம்பதி ப⁴க³வந்தம் பஸாதே³தும் பீ³ஜூபமேன ச தருணூபமேன ச. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘உட்டே²தா²வுஸோ, க³ண்ஹத² பத்தசீவரம். பஸாதி³தோ ப⁴க³வா சாதுமேய்யகேஹி ச ஸக்யேஹி ப்³ரஹ்முனா ச ஸஹம்பதினா பீ³ஜூபமேன ச தருணூபமேன சா’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கிந்தி தே, ஸாரிபுத்த, அஹோஸி மயா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ பணாமிதே’’தி? ‘‘ஏவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அஹோஸி – ‘ப⁴க³வதா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பணாமிதோ. அப்போஸ்ஸுக்கோ தா³னி ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரிஸ்ஸதி, மயம்பி தா³னி அப்போஸ்ஸுக்கா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தா விஹரிஸ்ஸாமா’’’தி. ‘‘ஆக³மேஹி த்வம், ஸாரிபுத்த, ஆக³மேஹி த்வம், ஸாரிபுத்த, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹார’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிந்தி தே, மோக்³க³ல்லான, அஹோஸி மயா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ பணாமிதே’’தி? ‘‘ஏவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அஹோஸி – ‘ப⁴க³வதா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பணாமிதோ. அப்போஸ்ஸுக்கோ தா³னி ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரிஸ்ஸதி, அஹஞ்ச தா³னி ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, மோக்³க³ல்லான! அஹம் வா ஹி, மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரேய்யம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா வா’’தி.

161. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி உத³கோரோஹந்தே பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஊமிப⁴யம் [உம்மீப⁴யம் (ஸ்யா. கம்.)], கும்பீ⁴லப⁴யம், ஆவட்டப⁴யம், ஸுஸுகாப⁴யம் – இமானி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி உத³கோரோஹந்தே பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரிமானி ப⁴யானி இதே⁴கச்சே புக்³க³லே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதே பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஊமிப⁴யம், கும்பீ⁴லப⁴யம், ஆவட்டப⁴யம், ஸுஸுகாப⁴யம்.

162. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஊமிப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. தமேனம் ததா² பப்³ப³ஜிதம் ஸமானம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஓவத³ந்தி, அனுஸாஸந்தி – ‘ஏவம் தே அபி⁴க்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே படிக்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஆலோகிதப்³ப³ம், ஏவம் தே விலோகிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஸமிஞ்ஜிதப்³ப³ம், ஏவம் தே பஸாரிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரம் தா⁴ரேதப்³ப³’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா அஞ்ஞே ஓவதா³ம, அனுஸாஸாம [ஓவதா³மபி அனுஸாஸாமபி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. இமே பனம்ஹாகம் புத்தமத்தா மஞ்ஞே, நத்தமத்தா மஞ்ஞே, அம்ஹே [ஏவம் (க.)] ஓவதி³தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஊமிப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘ஊமிப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, கோது⁴பாயாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

163. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கும்பீ⁴லப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. தமேனம் ததா² பப்³ப³ஜிதம் ஸமானம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஓவத³ந்தி அனுஸாஸந்தி – ‘இத³ம் தே கா²தி³தப்³ப³ம், இத³ம் தே ந கா²தி³தப்³ப³ம்; இத³ம் தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்; இத³ம் தே ஸாயிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந ஸாயிதப்³ப³ம்; இத³ம் தே பாதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந பாதப்³ப³ம்; கப்பியம் தே கா²தி³தப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந கா²தி³தப்³ப³ம்; கப்பியம் தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்; கப்பியம் தே ஸாயிதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந ஸாயிதப்³ப³ம்; கப்பியம் தே பாதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந பாதப்³ப³ம்; காலே தே கா²தி³தப்³ப³ம், விகாலே தே ந கா²தி³தப்³ப³ம்; காலே தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், விகாலே தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்; காலே தே ஸாயிதப்³ப³ம், விகாலே தே ந ஸாயிதப்³ப³ம்; காலே தே பாதப்³ப³ம், விகாலே தே ந பாதப்³ப³’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா யம் இச்சா²ம தம் கா²தா³ம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் கா²தா³ம; யம் இச்சா²ம தம் பு⁴ஞ்ஜாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் பு⁴ஞ்ஜாம; யம் இச்சா²ம தம் ஸாயாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் ஸாயாம; யம் இச்சா²ம தம் பிவாம [பிபாம (ஸீ. பீ.)], யம் ந இச்சா²ம ந தம் பிவாம; கப்பியம்பி கா²தா³ம, அகப்பியம்பி கா²தா³ம; கப்பியம்பி பு⁴ஞ்ஜாம, அகப்பியம்பி பு⁴ஞ்ஜாம; கப்பியம்பி ஸாயாம, அகப்பியம்பி ஸாயாம; கப்பியம்பி பிவாம, அகப்பியம்பி பிவாம; காலேபி கா²தா³ம, விகாலேபி கா²தா³ம; காலேபி பு⁴ஞ்ஜாம விகாலேபி பு⁴ஞ்ஜாம; காலேபி ஸாயாம, விகாலேபி ஸாயாம; காலேபி பிவாம, விகாலேபி பிவாம. யம்பி நோ ஸத்³தா⁴ க³ஹபதிகா தி³வா விகாலே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³ந்தி தத்த²பிமே முகா²வரணம் மஞ்ஞே கரோந்தீ’தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கும்பீ⁴லப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘கும்பீ⁴லப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஓத³ரிகத்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

164. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஆவட்டப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸதி. அரக்கி²தேனேவ காயேன அரக்கி²தாய வாசாய அனுபட்டி²தாய ஸதியா அஸம்வுதேஹி இந்த்³ரியேஹி ஸோ தத்த² பஸ்ஸதி க³ஹபதிம் வா க³ஹபதிபுத்தம் வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதம் ஸமங்கீ³பூ⁴தம் பரிசாரயமானம் [பரிசாரியமானம் (ஸ்யா. கம். க.)]. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரிம்ஹா. ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே [ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² குலே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] போ⁴கா³. ஸக்கா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காது’ந்தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஆவட்டப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘ஆவட்டப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம்.

165. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸுஸுகாப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸதி. அரக்கி²தேனேவ காயேன அரக்கி²தாய வாசாய அனுபட்டி²தாய ஸதியா அஸம்வுதேஹி இந்த்³ரியேஹி ஸோ தத்த² பஸ்ஸதி மாதுகா³மம் து³ன்னிவத்த²ம் வா து³ப்பாருதம் வா. தஸ்ஸ மாதுகா³மம் தி³ஸ்வா து³ன்னிவத்த²ம் வா து³ப்பாருதம் வா ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸேன [அனுத்³த⁴ஸ்தேன (ஸீ. பீ.)] சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுஸுகாப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘ஸுஸுகாப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, மாதுகா³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி, இதே⁴கச்சே புக்³க³லே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதே பாடிகங்கி²தப்³பா³னீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

சாதுமஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.