2. பி⁴க்கு²வக்³கோ³

1. அம்ப³லட்டி²கராஹுலோவாத³ஸுத்தம்

107. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ராஹுலோ அம்ப³லட்டி²காயம் விஹரதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன அம்ப³லட்டி²கா யேனாயஸ்மா ராஹுலோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஸி, உத³கஞ்ச பாதா³னம். நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ பாதே³ பக்கா²லேஸி. ஆயஸ்மாபி கோ² ராஹுலோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

108. அத² கோ² ப⁴க³வா பரித்தம் உத³காவஸேஸம் உத³காதா⁴னே ட²பேத்வா ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸஸி நோ த்வம், ராஹுல, இமம் பரித்தம் உத³காவஸேஸம் உத³காதா⁴னே ட²பித’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவம் பரித்தகம் கோ², ராஹுல, தேஸம் ஸாமஞ்ஞம் யேஸம் நத்தி² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ லஜ்ஜா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா பரித்தம் உத³காவஸேஸம் ச²ட்³டே³த்வா ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸஸி நோ த்வம், ராஹுல, பரித்தம் உத³காவஸேஸம் ச²ட்³டி³த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவம் ச²ட்³டி³தம் கோ², ராஹுல, தேஸம் ஸாமஞ்ஞம் யேஸம் நத்தி² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ லஜ்ஜா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தம் உத³காதா⁴னம் நிக்குஜ்ஜித்வா ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸஸி நோ த்வம், ராஹுல, இமம் உத³காதா⁴னம் நிக்குஜ்ஜித’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவம் நிக்குஜ்ஜிதம் கோ², ராஹுல, தேஸம் ஸாமஞ்ஞம் யேஸம் நத்தி² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ லஜ்ஜா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தம் உத³காதா⁴னம் உக்குஜ்ஜித்வா ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸஸி நோ த்வம், ராஹுல, இமம் உத³காதா⁴னம் ரித்தம் துச்ச²’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவம் ரித்தம் துச்ச²ம் கோ², ராஹுல, தேஸம் ஸாமஞ்ஞம் யேஸம் நத்தி² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ லஜ்ஜாதி. ஸேய்யதா²பி, ராஹுல, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா [உப்³பூ³ள்ஹவா (ஸீ. பீ.)] அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ ஸங்கா³மக³தோ புரிமேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி, பச்சி²மேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி, புரிமேனபி காயேன கம்மம் கரோதி, பச்சி²மேனபி காயேன கம்மம் கரோதி, ஸீஸேனபி கம்மம் கரோதி, கண்ணேஹிபி கம்மம் கரோதி, த³ந்தேஹிபி கம்மம் கரோதி, நங்கு³ட்டே²னபி கம்மம் கரோதி; ரக்க²தேவ ஸோண்ட³ம். தத்த² ஹத்தா²ரோஹஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அயம் கோ² ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ ஸங்கா³மக³தோ புரிமேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி, பச்சி²மேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி…பே… நங்கு³ட்டே²னபி கம்மம் கரோதி; ரக்க²தேவ ஸோண்ட³ம். அபரிச்சத்தம் கோ² ரஞ்ஞோ நாக³ஸ்ஸ ஜீவித’ந்தி. யதோ கோ², ராஹுல, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ ஸங்கா³மக³தோ புரிமேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி, பச்சி²மேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி…பே… நங்கு³ட்டே²னபி கம்மம் கரோதி, ஸோண்டா³யபி கம்மம் கரோதி, தத்த² ஹத்தா²ரோஹஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அயம் கோ² ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ ஸங்கா³மக³தோ புரிமேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி, பச்சி²மேஹிபி பாதே³ஹி கம்மம் கரோதி, புரிமேனபி காயேன கம்மம் கரோதி, பச்சி²மேனபி காயேன கம்மம் கரோதி, ஸீஸேனபி கம்மம் கரோதி, கண்ணேஹிபி கம்மம் கரோதி, த³ந்தேஹிபி கம்மம் கரோதி, நங்கு³ட்டே²னபி கம்மம் கரோதி, ஸோண்டா³யபி கம்மம் கரோதி. பரிச்சத்தம் கோ² ரஞ்ஞோ நாக³ஸ்ஸ ஜீவிதம். நத்தி² தா³னி கிஞ்சி ரஞ்ஞோ நாக³ஸ்ஸ அகரணீய’ந்தி. ஏவமேவ கோ², ராஹுல, யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ நத்தி² லஜ்ஜா, நாஹம் தஸ்ஸ கிஞ்சி பாபம் அகரணீயந்தி வதா³மி. தஸ்மாதிஹ தே, ராஹுல, ‘ஹஸ்ஸாபி ந முஸா ப⁴ணிஸ்ஸாமீ’தி – ஏவஞ்ஹி தே, ராஹுல, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

109. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, கிமத்தி²யோ ஆதா³ஸோ’’தி? ‘‘பச்சவேக்க²ணத்தோ², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ராஹுல, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா காயேன கம்மம் கத்தப்³ப³ம், பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா வாசாய கம்மம் கத்தப்³ப³ம், பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா மனஸா கம்மம் கத்தப்³ப³ம். யதே³வ த்வம், ராஹுல, காயேன கம்மம் கத்துகாமோ அஹோஸி, ததே³வ தே காயகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே காயகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – அகுஸலம் இத³ம் காயகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் [து³க்கு²ந்த்³ரயம், து³க்கு²த³யம் (க.)] து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே காயகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – அகுஸலம் இத³ம் காயகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, காயேன கம்மம் ஸஸக்கம் ந கரணீயம் [ஸம்ஸக்கம் ந ச கரணீயம் (க.)]. ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே காயகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – குஸலம் இத³ம் காயகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, காயேன கம்மம் கரணீயம்.

‘‘கரோந்தேனபி தே, ராஹுல, காயேன கம்மம் ததே³வ தே காயகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் கரோமி இத³ம் மே காயகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் காயகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் கரோமி இத³ம் மே காயகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் காயகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, படிஸம்ஹரேய்யாஸி த்வம், ராஹுல, ஏவரூபம் காயகம்மம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் கரோமி இத³ம் மே காயகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – குஸலம் இத³ம் காயகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, அனுபத³ஜ்ஜேய்யாஸி த்வம், ராஹுல, ஏவரூபம் காயகம்மம்.

‘‘கத்வாபி தே, ராஹுல, காயேன கம்மம் ததே³வ தே காயகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே காயகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி [ஸம்வத்தி (பீ.)], பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் காயகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே கோ² த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் அகாஸிம், இத³ம் மே காயகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் காயகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, காயகம்மம் ஸத்த²ரி வா விஞ்ஞூஸு வா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு தே³ஸேதப்³ப³ம், விவரிதப்³ப³ம், உத்தானீகாதப்³ப³ம்; தே³ஸேத்வா விவரித்வா உத்தானீகத்வா ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் காயேன கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே காயகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – குஸலம் இத³ம் காயகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, தேனேவ த்வம், ராஹுல, பீதிபாமோஜ்ஜேன விஹரேய்யாஸி அஹோரத்தானுஸிக்கீ² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு.

110. ‘‘யதே³வ த்வம், ராஹுல, வாசாய கம்மம் கத்துகாமோ அஹோஸி, ததே³வ தே வசீகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே வசீகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – அகுஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே வசீகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – அகுஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, வாசாய கம்மம் ஸஸக்கம் ந கரணீயம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே வசீகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – குஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, வாசாய கம்மம் கரணீயம்.

‘‘கரோந்தேனபி, ராஹுல, வாசாய கம்மம் ததே³வ தே வசீகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் கரோமி இத³ம் மே வசீகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் கரோமி இத³ம் மே வசீகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, படிஸம்ஹரேய்யாஸி த்வம், ராஹுல, ஏவரூபம் வசீகம்மம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் கரோமி இத³ம் மே வசீகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – குஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, அனுபத³ஜ்ஜேய்யாஸி, த்வம் ராஹுல, ஏவரூபம் வசீகம்மம்.

‘‘கத்வாபி தே, ராஹுல, வாசாய கம்மம் ததே³வ தே வசீகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே வசீகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி [ஸம்வத்தி (ஸீ. பீ.)], பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே கோ² த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே வசீகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, வசீகம்மம் ஸத்த²ரி வா விஞ்ஞூஸு வா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு தே³ஸேதப்³ப³ம், விவரிதப்³ப³ம், உத்தானீகத்தப்³ப³ம்; தே³ஸேத்வா விவரித்வா உத்தானீகத்வா ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் வாசாய கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே வசீகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – குஸலம் இத³ம் வசீகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, தேனேவ த்வம், ராஹுல, பீதிபாமோஜ்ஜேன விஹரேய்யாஸி அஹோரத்தானுஸிக்கீ² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு.

111. ‘‘யதே³வ த்வம், ராஹுல, மனஸா கம்மம் கத்துகாமோ அஹோஸி, ததே³வ தே மனோகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே மனோகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – அகுஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே மனோகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – அகுஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, மனஸா கம்மம் ஸஸக்கம் ந கரணீயம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் கத்துகாமோ இத³ம் மே மனோகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்தேய்ய – குஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் தே, ராஹுல, மனஸா கம்மம் கரணீயம்.

‘‘கரோந்தேனபி தே, ராஹுல, மனஸா கம்மம் ததே³வ தே மனோகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் கரோமி இத³ம் மே மனோகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் கரோமி இத³ம் மே மனோகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, படிஸம்ஹரேய்யாஸி த்வம், ராஹுல, ஏவரூபம் மனோகம்மம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் கரோமி இத³ம் மே மனோகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – குஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, அனுபத³ஜ்ஜேய்யாஸி த்வம், ராஹுல, ஏவரூபம் மனோகம்மம்.

‘‘கத்வாபி தே, ராஹுல, மனஸா கம்மம் ததே³வ தே மனோகம்மம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் நு கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே மனோகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி [ஸம்வத்தி (ஸீ. பீ.)], பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி? ஸசே கோ² த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே மனோகம்மம் அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – அகுஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் து³க்கு²த்³ரயம் து³க்க²விபாக’ந்தி, ஏவரூபம் பன [ஏவரூபே (ஸீ. பீ.), ஏவரூபே பன (ஸ்யா. கம்.)] தே, ராஹுல, மனோகம்மம் [மனோகம்மே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அட்டீயிதப்³ப³ம் ஹராயிதப்³ப³ம் ஜிகு³ச்சி²தப்³ப³ம்; அட்டீயித்வா ஹராயித்வா ஜிகு³ச்சி²த்வா ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே பன த்வம், ராஹுல, பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானேய்யாஸி – ‘யம் கோ² அஹம் இத³ம் மனஸா கம்மம் அகாஸிம் இத³ம் மே மனோகம்மம் நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி ஸம்வத்ததி – குஸலம் இத³ம் மனோகம்மம் ஸுகு²த்³ரயம் ஸுக²விபாக’ந்தி, தேனேவ த்வம், ராஹுல, பீதிபாமோஜ்ஜேன விஹரேய்யாஸி அஹோரத்தானுஸிக்கீ² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு.

112. ‘‘யே ஹி கேசி, ராஹுல, அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸும், வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸும், மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸும், ஸப்³பே³ தே ஏவமேவம் பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸும், பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸும், பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸும். யேபி ஹி கேசி, ராஹுல, அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸந்தி, வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸந்தி, மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே ஏவமேவம் பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸந்தி, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸந்தி, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸந்தி. யேபி ஹி கேசி, ராஹுல, ஏதரஹி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ந்தி, வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ந்தி, மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ந்தி, ஸப்³பே³ தே ஏவமேவம் பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ந்தி, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ந்தி, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ந்தி. தஸ்மாதிஹ, ராஹுல, ‘பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா காயகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸாமி, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா வசீகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸாமி, பச்சவேக்கி²த்வா பச்சவேக்கி²த்வா மனோகம்மம் பரிஸோதே⁴ஸ்ஸாமீ’தி – ஏவஞ்ஹி தே, ராஹுல, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

அம்ப³லட்டி²கராஹுலோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. மஹாராஹுலோவாத³ஸுத்தம்

113. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஆயஸ்மாபி கோ² ராஹுலோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴. அத² கோ² ப⁴க³வா அபலோகேத்வா ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘யம் கிஞ்சி, ராஹுல, ரூபம் – அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா – ஸப்³ப³ம் ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ரூபமேவ நு கோ², ப⁴க³வா, ரூபமேவ நு கோ², ஸுக³தா’’தி? ‘‘ரூபம்பி, ராஹுல, வேத³னாபி, ராஹுல, ஸஞ்ஞாபி, ராஹுல, ஸங்கா²ராபி, ராஹுல, விஞ்ஞாணம்பி, ராஹுலா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ ‘‘கோ நஜ்ஜ [கோ நுஜ்ஜ (ஸ்யா. கம்.)] ப⁴க³வதா ஸம்முகா² ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸிஸ்ஸதீ’’தி ததோ படினிவத்தித்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³ பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸின்னம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. தி³ஸ்வான ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. ஆனாபானஸ்ஸதி, ராஹுல, பா⁴வனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா’’தி.

114. அத² கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கத²ம் பா⁴விதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆனாபானஸ்ஸதி, கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா’’தி? ‘‘யம் கிஞ்சி, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் கக்க²ளம் க²ரிக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ மம்ஸம் ந்ஹாரு [நஹாரு (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம் ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம் அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம், யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் கக்க²ளம் க²ரிக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதி, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து [பட²வீதா⁴து (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து யா ச பா³ஹிரா பத²வீதா⁴து, பத²வீதா⁴துரேவேஸா. தம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா பத²வீதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, பத²வீதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி’’.

115. ‘‘கதமா ச, ராஹுல, ஆபோதா⁴து? ஆபோதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா ச, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா ஆபோதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் ஆபோ ஆபோக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³ அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்தம், யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் ஆபோ ஆபோக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதி, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா ஆபோதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா ஆபோதா⁴து யா ச பா³ஹிரா ஆபோதா⁴து ஆபோதா⁴துரேவேஸா. தம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஆபோதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, ஆபோதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

116. ‘‘கதமா ச, ராஹுல, தேஜோதா⁴து? தேஜோதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா ச, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா தேஜோதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் தேஜோ தேஜோக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – யேன ச ஸந்தப்பதி யேன ச ஜீரீயதி யேன ச பரிட³ய்ஹதி யேன ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் ஸம்மா பரிணாமம் க³ச்ச²தி, யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் தேஜோ தேஜோக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதி, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா தேஜோதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா தேஜோதா⁴து யா ச பா³ஹிரா தேஜோதா⁴து தேஜோதா⁴துரேவேஸா. தம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா தேஜோதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, தேஜோதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

117. ‘‘கதமா ச, ராஹுல, வாயோதா⁴து? வாயோதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா ச, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா வாயோதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் வாயோ வாயோக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – உத்³த⁴ங்க³மா வாதா, அதோ⁴க³மா வாதா, குச்சி²ஸயா வாதா, கோட்டா²ஸயா [கோட்ட²ஸயா (ஸீ. பீ.)] வாதா, அங்க³மங்கா³னுஸாரினோ வாதா, அஸ்ஸாஸோ பஸ்ஸாஸோ, இதி யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் வாயோ வாயோக³தம் உபாதி³ன்னம் – அயம் வுச்சதி, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா வாயோதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா வாயோதா⁴து யா ச பா³ஹிரா வாயோதா⁴து வாயோதா⁴துரேவேஸா. தம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா வாயோதா⁴துயா நிப்³பி³ந்த³தி, வாயோதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

118. ‘‘கதமா ச, ராஹுல, ஆகாஸதா⁴து? ஆகாஸதா⁴து ஸியா அஜ்ஜ²த்திகா, ஸியா பா³ஹிரா. கதமா ச, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா ஆகாஸதா⁴து? யம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் ஆகாஸம் ஆகாஸக³தம் உபாதி³ன்னம், ஸேய்யதி²த³ம் – கண்ணச்சி²த்³த³ம் நாஸச்சி²த்³த³ம் முக²த்³வாரம், யேன ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் அஜ்ஜோ²ஹரதி, யத்த² ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் ஸந்திட்ட²தி, யேன ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் அதோ⁴பா⁴க³ம் [அதோ⁴பா⁴கா³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] நிக்க²மதி, யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் ஆகாஸம் ஆகாஸக³தம், அக⁴ம் அக⁴க³தம், விவரம் விவரக³தம், அஸம்பு²ட்ட²ம், மம்ஸலோஹிதேஹி உபாதி³ன்னம் [ஆகாஸக³தம் உபாதி³ன்னம் (ஸீ. பீ.)] – அயம் வுச்சதி, ராஹுல, அஜ்ஜ²த்திகா ஆகாஸதா⁴து. யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா ஆகாஸதா⁴து யா ச பா³ஹிரா ஆகாஸதா⁴து ஆகாஸதா⁴துரேவேஸா. தம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஆகாஸதா⁴துயா சித்தம் நிப்³பி³ந்த³தி, ஆகாஸதா⁴துயா சித்தம் விராஜேதி.

119. ‘‘பத²வீஸமம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. பத²வீஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஹுல, பத²வியா ஸுசிம்பி நிக்கி²பந்தி, அஸுசிம்பி நிக்கி²பந்தி, கூ³த²க³தம்பி நிக்கி²பந்தி, முத்தக³தம்பி நிக்கி²பந்தி, கே²ளக³தம்பி நிக்கி²பந்தி, புப்³ப³க³தம்பி நிக்கி²பந்தி, லோஹிதக³தம்பி நிக்கி²பந்தி, ந ச தேன பத²வீ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஹுல, பத²வீஸமம் பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. பத²வீஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி.

‘‘ஆபோஸமம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. ஆபோஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஹுல, ஆபஸ்மிம் ஸுசிம்பி தோ⁴வந்தி, அஸுசிம்பி தோ⁴வந்தி, கூ³த²க³தம்பி தோ⁴வந்தி, முத்தக³தம்பி தோ⁴வந்தி, கே²ளக³தம்பி தோ⁴வந்தி, புப்³ப³க³தம்பி தோ⁴வந்தி, லோஹிதக³தம்பி தோ⁴வந்தி, ந ச தேன ஆபோ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஹுல, ஆபோஸமம் பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. ஆபோஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி.

‘‘தேஜோஸமம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. தேஜோஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஹுல, தேஜோ ஸுசிம்பி த³ஹதி, அஸுசிம்பி த³ஹதி, கூ³த²க³தம்பி த³ஹதி, முத்தக³தம்பி த³ஹதி, கே²ளக³தம்பி த³ஹதி, புப்³ப³க³தம்பி த³ஹதி, லோஹிதக³தம்பி த³ஹதி, ந ச தேன தேஜோ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஹுல, தேஜோஸமம் பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. தேஜோஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி.

‘‘வாயோஸமம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. வாயோஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஹுல, வாயோ ஸுசிம்பி உபவாயதி, அஸுசிம்பி உபவாயதி, கூ³த²க³தம்பி உபவாயதி, முத்தக³தம்பி உபவாயதி, கே²ளக³தம்பி உபவாயதி, புப்³ப³க³தம்பி உபவாயதி, லோஹிதக³தம்பி உபவாயதி, ந ச தேன வாயோ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஹுல, வாயோஸமம் பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. வாயோஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி.

‘‘ஆகாஸஸமம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. ஆகாஸஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ராஹுல, ஆகாஸோ ந கத்த²சி பதிட்டி²தோ; ஏவமேவ கோ² த்வம், ராஹுல, ஆகாஸஸமம் பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. ஆகாஸஸமஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ உப்பன்னா மனாபாமனாபா ப²ஸ்ஸா சித்தம் ந பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸந்தி.

120. ‘‘மேத்தம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. மேத்தஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ யோ ப்³யாபாதோ³ ஸோ பஹீயிஸ்ஸதி. கருணம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. கருணஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ யா விஹேஸா ஸா பஹீயிஸ்ஸதி. முதி³தம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. முதி³தஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ யா அரதி ஸா பஹீயிஸ்ஸதி. உபேக்க²ம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. உபேக்க²ஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ யோ படிகோ⁴ ஸோ பஹீயிஸ்ஸதி. அஸுப⁴ம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. அஸுப⁴ஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ யோ ராகோ³ ஸோ பஹீயிஸ்ஸதி. அனிச்சஸஞ்ஞம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. அனிச்சஸஞ்ஞஞ்ஹி தே, ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வயதோ யோ அஸ்மிமானோ ஸோ பஹீயிஸ்ஸதி.

121. ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிம், ராஹுல, பா⁴வனம் பா⁴வேஹி. ஆனாபானஸ்ஸதி ஹி தே, ராஹுல, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. கத²ம் பா⁴விதா ச, ராஹுல, ஆனாபானஸ்ஸதி, கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா? இத⁴, ராஹுல, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி ஸதோவ [ஸதோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஸ்ஸஸதி.

‘‘தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி; ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி. ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி.

‘‘‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி.

‘‘‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விமோசயம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விமோசயம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி.

‘‘‘அனிச்சானுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘அனிச்சானுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விராகா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விராகா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி.

‘‘ஏவம் பா⁴விதா கோ², ராஹுல, ஆனாபானஸ்ஸதி, ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. ஏவம் பா⁴விதாய, ராஹுல, ஆனாபானஸ்ஸதியா, ஏவம் ப³ஹுலீகதாய யேபி தே சரிமகா அஸ்ஸாஸா தேபி விதி³தாவ நிருஜ்ஜ²ந்தி நோ அவிதி³தா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

மஹாராஹுலோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. சூளமாலுக்யஸுத்தம்

122. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மாலுக்யபுத்தஸ்ஸ [மாலுங்க்யபுத்தஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யானிமானி தி³ட்டி²க³தானி ப⁴க³வதா அப்³யாகதானி ட²பிதானி படிக்கி²த்தானி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி, ‘அந்தவா லோகோ’திபி, ‘அனந்தவா லோகோ’திபி, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்திபி, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்திபி, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி – தானி மே ப⁴க³வா ந ப்³யாகரோதி. யானி மே ப⁴க³வா ந ப்³யாகரோதி தம் மே ந ருச்சதி, தம் மே நக்க²மதி. ஸோஹம் ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் புச்சி²ஸ்ஸாமி. ஸசே மே ப⁴க³வா ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா – ஏவாஹம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி; நோ சே மே ப⁴க³வா ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா – ஏவாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸாமீ’’தி.

123. அத² கோ² ஆயஸ்மா மாலுக்யபுத்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மாலுக்யபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

124. ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – யானிமானி தி³ட்டி²க³தானி ப⁴க³வதா அப்³யாகதானி ட²பிதானி படிக்கி²த்தானி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி – தானி மே ப⁴க³வா ந ப்³யாகரோதி. யானி மே ப⁴க³வா ந ப்³யாகரோதி தம் மே ந ருச்சதி, தம் மே நக்க²மதி. ஸோஹம் ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் புச்சி²ஸ்ஸாமி. ஸசே மே ப⁴க³வா ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா – ஏவாஹம் ப⁴க³வதி, ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி. நோ சே மே ப⁴க³வா ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா – ஏவாஹம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸாமீதி. ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி, ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது; ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது. நோ சே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, அஜானதோ கோ² பன அபஸ்ஸதோ ஏததே³வ உஜுகம் ஹோதி யதி³த³ம் – ‘ந ஜானாமி, ந பஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘அந்தவா லோகோ’தி, ‘அனந்தவா லோகோ’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது; ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘அனந்தவா லோகோ’தி, ‘அனந்தவா லோகோ’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது. நோ சே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘அந்தவா லோகோ’தி வா, ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா, அஜானதோ கோ² பன அபஸ்ஸதோ ஏததே³வ உஜுகம் ஹோதி யதி³த³ம் – ‘ந ஜானாமி, ந பஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது; ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது. நோ சே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா, அஜானதோ கோ² பன அபஸ்ஸதோ ஏததே³வ உஜுகம் ஹோதி யதி³த³ம் – ‘ந ஜானாமி, ந பஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது; ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது. நோ சே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, அஜானதோ கோ² பன அபஸ்ஸதோ ஏததே³வ உஜுகம் ஹோதி யதி³த³ம் – ‘ந ஜானாமி ந பஸ்ஸாமீ’தி. ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது; ஸசே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி மே ப⁴க³வா ப்³யாகரோது. நோ சே ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, அஜானதோ கோ² பன அபஸ்ஸதோ ஏததே³வ உஜுகம் ஹோதி யதி³த³ம் – ‘ந ஜானாமி, ந பஸ்ஸாமீ’’’தி.

125. ‘‘கிம் நு [கிம் நு கோ² (ஸ்யா. கம். க.)] தாஹம், மாலுக்யபுத்த, ஏவம் அவசம் – ‘ஏஹி த்வம், மாலுக்யபுத்த, மயி ப்³ரஹ்மசரியம் சர, அஹம் தே ப்³யாகரிஸ்ஸாமி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அந்தவா லோகோ’தி வா, ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘த்வம் வா பன மம் ஏவம் அவச – அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி, ப⁴க³வா மே ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அந்தவா லோகோ’தி வா, ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘இதி கிர, மாலுக்யபுத்த, நேவாஹம் தம் வதா³மி – ஏஹி த்வம், மாலுக்யபுத்த, மயி ப்³ரஹ்மசரியம் சர, அஹம் தே ப்³யாகரிஸ்ஸாமி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா’தி; நபி கிர மம் த்வம் வதே³ஸி – அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி, ப⁴க³வா மே ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா’’தி. ஏவம் ஸந்தே, மோக⁴புரிஸ, கோ ஸந்தோ கம் பச்சாசிக்க²ஸி?

126. ‘‘யோ கோ², மாலுக்யபுத்த, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி யாவ மே ப⁴க³வா ந ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா, ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா…பே… ‘‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி வாதி, அப்³யாகதமேவ தம், மாலுக்யபுத்த, ததா²க³தேன அஸ்ஸ, அத² ஸோ புக்³க³லோ காலம் கரேய்ய. ஸேய்யதா²பி, மாலுக்யபுத்த, புரிஸோ ஸல்லேன வித்³தோ⁴ அஸ்ஸ ஸவிஸேன கா³ள்ஹபலேபனேன. தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபட்ட²பேய்யும். ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் புரிஸம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, க²த்தியோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா வேஸ்ஸோ வா ஸுத்³தோ³ வா’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் புரிஸம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ இதி வா’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் புரிஸம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, தீ³கோ⁴ வா ரஸ்ஸோ வா மஜ்ஜி²மோ வா’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் புரிஸம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, காளோ வா ஸாமோ வா மங்கு³ரச்ச²வீ வா’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் புரிஸம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, அமுகஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா நக³ரே வா’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் த⁴னும் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, யதி³ வா சாபோ யதி³ வா கோத³ண்டோ³’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் ஜியம் ஜானாமி யாயம்ஹி வித்³தோ⁴, யதி³ வா அக்கஸ்ஸ யதி³ வா ஸண்ஹஸ்ஸ [ஸண்ட²ஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] யதி³ வா ந்ஹாருஸ்ஸ யதி³ வா மருவாய யதி³ வா கீ²ரபண்ணினோ’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் கண்ட³ம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, யதி³ வா க³ச்ச²ம் யதி³ வா ரோபிம’ந்தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் கண்ட³ம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, யஸ்ஸ பத்தேஹி வாஜிதம் [வாகி²த்தம் (க.)] யதி³ வா கி³ஜ்ஜ²ஸ்ஸ யதி³ வா கங்கஸ்ஸ யதி³ வா குலலஸ்ஸ யதி³ வா மோரஸ்ஸ யதி³ வா ஸிதி²லஹனுனோ’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் கண்ட³ம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, யஸ்ஸ ந்ஹாருனா பரிக்கி²த்தம் யதி³ வா க³வஸ்ஸ யதி³ வா மஹிம்ஸஸ்ஸ யதி³ வா பே⁴ரவஸ்ஸ [ரோருவஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] யதி³ வா ஸேம்ஹாரஸ்ஸா’தி; ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் இமம் ஸல்லம் ஆஹரிஸ்ஸாமி யாவ ந தம் ஸல்லம் ஜானாமி யேனம்ஹி வித்³தோ⁴, யதி³ வா ஸல்லம் யதி³ வா கு²ரப்பம் யதி³ வா வேகண்ட³ம் யதி³ வா நாராசம் யதி³ வா வச்ச²த³ந்தம் யதி³ வா கரவீரபத்த’ந்தி – அஞ்ஞாதமேவ தம், மாலுக்யபுத்த, தேன புரிஸேன அஸ்ஸ, அத² ஸோ புரிஸோ காலம் கரேய்ய. ஏவமேவ கோ², மாலுக்யபுத்த, யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமி யாவ மே ப⁴க³வா ந ப்³யாகரிஸ்ஸதி – ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா…பே… ‘‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி வாதி – அப்³யாகதமேவ தம், மாலுக்யபுத்த, ததா²க³தேன அஸ்ஸ, அத² ஸோ புக்³க³லோ காலங்கரேய்ய.

127. ‘‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம் ‘நோ அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம்பி ‘நோ ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா தி³ட்டி²யா ஸதி அத்தே²வ ஜாதி, அத்தி² ஜரா, அத்தி² மரணம், ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா; யேஸாஹம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிகா⁴தம் பஞ்ஞபேமி. ‘அந்தவா லோகோ’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம் ‘நோ அனந்தவா லோகோ’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம்பி ‘நோ அந்தவா லோகோ’தி வா, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி, ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா தி³ட்டி²யா ஸதி அத்தே²வ ஜாதி, அத்தி² ஜரா, அத்தி² மரணம், ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா; யேஸாஹம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிகா⁴தம் பஞ்ஞபேமி. ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம் ‘நோ அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம்பி ‘நோ தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா தி³ட்டி²யா ஸதி அத்தே²வ ஜாதி…பே… நிகா⁴தம் பஞ்ஞபேமி. ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம் ‘நோ ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம்பி ‘நோ ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா தி³ட்டி²யா ஸதி அத்தே²வ ஜாதி…பே… யேஸாஹம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிகா⁴தம் பஞ்ஞபேமி. ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம் ‘நோ நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ அப⁴விஸ்ஸாதி, ஏவம்பி ‘நோ ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி, மாலுக்யபுத்த, தி³ட்டி²யா ஸதி, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா தி³ட்டி²யா ஸதி அத்தே²வ ஜாதி…பே… யேஸாஹம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிகா⁴தம் பஞ்ஞபேமி.

128. ‘‘தஸ்மாதிஹ, மாலுக்யபுத்த, அப்³யாகதஞ்ச மே அப்³யாகததோ தா⁴ரேத²; ப்³யாகதஞ்ச மே ப்³யாகததோ தா⁴ரேத². கிஞ்ச, மாலுக்யபுத்த, மயா அப்³யாகதம்? ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி மாலுக்யபுத்த, மயா அப்³யாகதம்; ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘அந்தவா லோகோ’தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘அனந்தவா லோகோ’தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி – மயா அப்³யாகதம்; ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி – மயா அப்³யாகதம். கஸ்மா சேதம், மாலுக்யபுத்த, மயா அப்³யாகதம்? ந ஹேதம், மாலுக்யபுத்த, அத்த²ஸம்ஹிதம் ந ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகம் ந [நேதம் (ஸீ.)] நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. தஸ்மா தம் மயா அப்³யாகதம். கிஞ்ச, மாலுக்யபுத்த, மயா ப்³யாகதம்? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி, மாலுக்யபுத்த, மயா ப்³யாகதம்; ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி – மயா ப்³யாகதம்; ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி – மயா ப்³யாகதம்; ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி – மயா ப்³யாகதம். கஸ்மா சேதம், மாலுக்யபுத்த, மயா ப்³யாகதம்? ஏதஞ்ஹி, மாலுக்யபுத்த, அத்த²ஸம்ஹிதம் ஏதம் ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகம் நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. தஸ்மா தம் மயா ப்³யாகதம். தஸ்மாதிஹ, மாலுக்யபுத்த, அப்³யாகதஞ்ச மே அப்³யாகததோ தா⁴ரேத²; ப்³யாகதஞ்ச மே ப்³யாகததோ தா⁴ரேதா²’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா மாலுக்யபுத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

சூளமாலுக்யஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. மஹாமாலுக்யஸுத்தம்

129. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘தா⁴ரேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மயா தே³ஸிதானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’தி?

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா மாலுக்யபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா தே³ஸிதானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், மாலுக்யபுத்த, தா⁴ரேஸி மயா தே³ஸிதானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’தி? ‘‘ஸக்காயதி³ட்டி²ம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; விசிகிச்ச²ம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; காமச்ச²ந்த³ம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி; ப்³யாபாத³ம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம் தே³ஸிதம் தா⁴ரேமி. ஏவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, தா⁴ரேமி ப⁴க³வதா தே³ஸிதானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’தி.

‘‘கஸ்ஸ கோ² நாம த்வம், மாலுக்யபுத்த, இமானி ஏவம் பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி தே³ஸிதானி தா⁴ரேஸி? நனு, மாலுக்யபுத்த, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா இமினா தருணூபமேன உபாரம்பே⁴ன உபாரம்பி⁴ஸ்ஸந்தி? த³ஹரஸ்ஸ ஹி, மாலுக்யபுத்த, குமாரஸ்ஸ மந்த³ஸ்ஸ உத்தானஸேய்யகஸ்ஸ ஸக்காயோதிபி ந ஹோதி, குதோ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி ஸக்காயதி³ட்டி²? அனுஸேத்வேவஸ்ஸ [அனுஸேதி த்வேவஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] ஸக்காயதி³ட்டா²னுஸயோ. த³ஹரஸ்ஸ ஹி, மாலுக்யபுத்த, குமாரஸ்ஸ மந்த³ஸ்ஸ உத்தானஸேய்யகஸ்ஸ த⁴ம்மாதிபி ந ஹோதி, குதோ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²? அனுஸேத்வேவஸ்ஸ விசிகிச்சா²னுஸயோ. த³ஹரஸ்ஸ ஹி, மாலுக்யபுத்த, குமாரஸ்ஸ மந்த³ஸ்ஸ உத்தானஸேய்யகஸ்ஸ ஸீலாதிபி ந ஹோதி, குதோ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி ஸீலேஸு ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ? அனுஸேத்வேவஸ்ஸ ஸீலப்³ப³தபராமாஸானுஸயோ. த³ஹரஸ்ஸ ஹி, மாலுக்யபுத்த, குமாரஸ்ஸ மந்த³ஸ்ஸ உத்தானஸேய்யகஸ்ஸ காமாதிபி ந ஹோதி, குதோ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³? அனுஸேத்வேவஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ. த³ஹரஸ்ஸ ஹி, மாலுக்யபுத்த, குமாரஸ்ஸ மந்த³ஸ்ஸ உத்தானஸேய்யகஸ்ஸ ஸத்தாதிபி ந ஹோதி, குதோ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி ஸத்தேஸு ப்³யாபாதோ³? அனுஸேத்வேவஸ்ஸ ப்³யாபாதா³னுஸயோ. நனு, மாலுக்யபுத்த, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா இமினா தருணூபமேன உபாரம்பே⁴ன உபாரம்பி⁴ஸ்ஸந்தீ’’தி? ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ, ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ யம் ப⁴க³வா பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி தே³ஸேய்ய. ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹானந்த³, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

130. ‘‘இதா⁴னந்த³, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ஸக்காயதி³ட்டி²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ஸக்காயதி³ட்டி²பரேதேன; உப்பன்னாய ச ஸக்காயதி³ட்டி²யா நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸா ஸக்காயதி³ட்டி² தா²மக³தா அப்படிவினீதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம். விசிகிச்சா²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி விசிகிச்சா²பரேதேன; உப்பன்னாய ச விசிகிச்சா²ய நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸா விசிகிச்சா² தா²மக³தா அப்படிவினீதா ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம். ஸீலப்³ப³தபராமாஸபரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸபரேதேன; உப்பன்னஸ்ஸ ச ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ தா²மக³தோ அப்படிவினீதோ ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம். காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி காமராக³பரேதேன; உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ காமராகோ³ தா²மக³தோ அப்படிவினீதோ ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம். ப்³யாபாத³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ப்³யாபாத³பரேதேன; உப்பன்னஸ்ஸ ச ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ ப்³யாபாதோ³ தா²மக³தோ அப்படிவினீதோ ஓரம்பா⁴கி³யம் ஸம்யோஜனம்.

131. ‘‘ஸுதவா ச கோ², ஆனந்த³, அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ந ஸக்காயதி³ட்டி²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ந ஸக்காயதி³ட்டி²பரேதேன; உப்பன்னாய ச ஸக்காயதி³ட்டி²யா நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸா ஸக்காயதி³ட்டி² ஸானுஸயா பஹீயதி. ந விசிகிச்சா²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ந விசிகிச்சா²பரேதேன; உப்பன்னாய ச விசிகிச்சா²ய நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸா விசிகிச்சா² ஸானுஸயா பஹீயதி. ந ஸீலப்³ப³தபராமாஸபரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ந ஸீலப்³ப³தபராமாஸபரேதேன; உப்பன்னஸ்ஸ ச ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ ஸானுஸயோ பஹீயதி. ந காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ந காமராக³பரேதேன; உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ காமராகோ³ ஸானுஸயோ பஹீயதி. ந ப்³யாபாத³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ந ப்³யாபாத³பரேதேன; உப்பன்னஸ்ஸ ச ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ ப்³யாபாதோ³ ஸானுஸயோ பஹீயதி.

132. ‘‘யோ, ஆனந்த³, மக்³கோ³ யா படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய தம் மக்³க³ம் தம் படிபத³ம் அனாக³ம்ம பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா பஜஹிஸ்ஸதி வாதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ தசம் அச்சே²த்வா பே²க்³கு³ம் அச்சே²த்வா ஸாரச்சே²தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யோ மக்³கோ³ யா படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய தம் மக்³க³ம் தம் படிபத³ம் அனாக³ம்ம பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா பஜஹிஸ்ஸதி வாதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

‘‘யோ ச கோ², ஆனந்த³, மக்³கோ³ யா படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய தம் மக்³க³ம் தம் படிபத³ம் ஆக³ம்ம பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா பஜஹிஸ்ஸதி வாதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ தசம் சே²த்வா பே²க்³கு³ம் சே²த்வா ஸாரச்சே²தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யோ மக்³கோ³ யா படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய தம் மக்³க³ம் தம் படிபத³ம் ஆக³ம்ம பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா பஜஹிஸ்ஸதி வாதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, க³ங்கா³ நதீ³ பூரா உத³கஸ்ஸ ஸமதித்திகா காகபேய்யா. அத² து³ப்³ப³லகோ புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய – ‘அஹம் இமிஸ்ஸா க³ங்கா³ய நதி³யா திரியம் பா³ஹாய ஸோதம் சே²த்வா ஸோத்தி²னா பாரம் க³ச்சி²ஸ்ஸாமீ’தி [க³ச்சா²மீதி (ஸீ. பீ.)]; ஸோ ந ஸக்குணேய்ய க³ங்கா³ய நதி³யா திரியம் பா³ஹாய ஸோதம் சே²த்வா ஸோத்தி²னா பாரம் க³ந்தும். ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யேஸம் கேஸஞ்சி [யஸ்ஸ கஸ்ஸசி (ஸப்³ப³த்த²)] ஸக்காயனிரோதா⁴ய த⁴ம்மே தே³ஸியமானே சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி நப்பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி; ஸேய்யதா²பி ஸோ து³ப்³ப³லகோ புரிஸோ ஏவமேதே த³ட்ட²ப்³பா³. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, க³ங்கா³ நதீ³ பூரா உத³கஸ்ஸ ஸமதித்திகா காகபேய்யா. அத² ப³லவா புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய – ‘அஹம் இமிஸ்ஸா க³ங்கா³ய நதி³யா திரியம் பா³ஹாய ஸோதம் சே²த்வா ஸோத்தி²னா பாரம் க³ச்சி²ஸ்ஸாமீ’தி; ஸோ ஸக்குணேய்ய க³ங்கா³ய நதி³யா திரியம் பா³ஹாய ஸோதம் சே²த்வா ஸோத்தி²னா பாரம் க³ந்தும். ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யேஸம் கேஸஞ்சி ஸக்காயனிரோதா⁴ய த⁴ம்மே தே³ஸியமானே சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி; ஸேய்யதா²பி ஸோ ப³லவா புரிஸோ ஏவமேதே த³ட்ட²ப்³பா³.

133. ‘‘கதமோ சானந்த³, மக்³கோ³, கதமா படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² உபதி⁴விவேகா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானா ஸப்³ப³ஸோ காயது³ட்டு²ல்லானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி ரூபக³தம் வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம் தே த⁴ம்மே அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ பரதோ பலோகதோ ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ தேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் படிவாபேதி [படிபாபேதி (ஸ்யா.), பதிட்டா²பேதி (க.)]. ஸோ தேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் படிவாபேத்வா அமதாய தா⁴துயா சித்தம் உபஸம்ஹரதி – ‘ஏதம் ஸந்தம் ஏதம் பணீதம் யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹாக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’ந்தி. ஸோ தத்த² டி²தோ ஆஸவானம் க²யம் பாபுணாதி; நோ சே ஆஸவானம் க²யம் பாபுணாதி தேனேவ த⁴ம்மராகே³ன தாய த⁴ம்மனந்தி³யா பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ ஹோதி, தத்த² பரினிப்³பா³யீ, அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம்பி கோ², ஆனந்த³, மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி… ததியம் ஜா²னம்… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி ரூபக³தம் வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம்… அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம்பி கோ², ஆனந்த³, மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம்…பே… அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம்பி கோ², ஆனந்த³, மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம்…பே… அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம்பி கோ², ஆனந்த³, மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம்…பே… அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம்பி கோ², ஆனந்த³, மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாயா’’தி.

‘‘ஏஸோ சே, ப⁴ந்தே, மக்³கோ³ ஏஸா படிபதா³ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானாய, அத² கிஞ்சரஹி இதே⁴கச்சே பி⁴க்கூ² சேதோவிமுத்தினோ ஏகச்சே பி⁴க்கூ² பஞ்ஞாவிமுத்தினோ’’தி? ‘‘ஏத்த² கோ² பனேஸாஹம் [ஏத்த² கோ² தேஸாஹம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ஆனந்த³, இந்த்³ரியவேமத்ததம் வதா³மீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

மஹாமாலுக்யஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. ப⁴த்³தா³லிஸுத்தம்

134. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜாமி; ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் கோ², அஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴ஞ்ஜமானோ அப்பாபா³த⁴தஞ்ச ஸஞ்ஜானாமி அப்பாதங்கதஞ்ச லஹுட்டா²னஞ்ச ப³லஞ்ச பா²ஸுவிஹாரஞ்ச. ஏத², தும்ஹேபி, பி⁴க்க²வே, ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜத²; ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் கோ², பி⁴க்க²வே, தும்ஹேபி பு⁴ஞ்ஜமானா அப்பாபா³த⁴தஞ்ச ஸஞ்ஜானிஸ்ஸத² அப்பாதங்கதஞ்ச லஹுட்டா²னஞ்ச ப³லஞ்ச பா²ஸுவிஹாரஞ்சா’’தி. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, ந உஸ்ஸஹாமி ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜிதும்; ஏகாஸனபோ⁴ஜனஞ்ஹி மே, ப⁴ந்தே, பு⁴ஞ்ஜதோ ஸியா குக்குச்சம், ஸியா விப்படிஸாரோ’’தி. ‘‘தேன ஹி த்வம், ப⁴த்³தா³லி, யத்த² நிமந்திதோ அஸ்ஸஸி தத்த² ஏகதே³ஸம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஏகதே³ஸம் நீஹரித்வாபி பு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி. ஏவம்பி கோ² த்வம், ப⁴த்³தா³லி, பு⁴ஞ்ஜமானோ ஏகாஸனோ யாபேஸ்ஸஸீ’’தி [பு⁴ஞ்ஜமானோ யாபேஸ்ஸஸீதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. ‘‘ஏவம்பி கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ந உஸ்ஸஹாமி பு⁴ஞ்ஜிதும்; ஏவம்பி ஹி மே, ப⁴ந்தே, பு⁴ஞ்ஜதோ ஸியா குக்குச்சம், ஸியா விப்படிஸாரோ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ப⁴க³வதா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ஸப்³ப³ம் தம் தேமாஸம் ந ப⁴க³வதோ ஸம்முகீ²பா⁴வம் அதா³ஸி, யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ.

135. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ சீவரகம்மம் கரோந்தி – நிட்டி²தசீவரோ ப⁴க³வா தேமாஸச்சயேன சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ப⁴த்³தா³லிம் தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘இத³ம் கோ², ஆவுஸோ ப⁴த்³தா³லி, ப⁴க³வதோ சீவரகம்மம் கரீயதி [கரணீயம் (க.)]. நிட்டி²தசீவரோ ப⁴க³வா தேமாஸச்சயேன சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதி. இங்கா⁴வுஸோ ப⁴த்³தா³லி, ஏதம் தோ³ஸகம் ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி, மா தே பச்சா² து³க்கரதரம் அஹோஸீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யோஹம் ப⁴க³வதா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸிம். தஸ்ஸ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அச்சயம் அச்சயதோ படிக்³க³ண்ஹாது ஆயதிம் ஸம்வராயா’’தி.

‘‘தக்³க⁴ த்வம், ப⁴த்³தா³லி, அச்சயோ அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யம் த்வம் மயா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸி. ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி – ‘ப⁴க³வா கோ² ஸாவத்தி²யம் விஹரதி, ப⁴க³வாபி மம் ஜானிஸ்ஸதி – ப⁴த்³தா³லி நாம பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி. ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி – ‘ஸம்ப³ஹுலா கோ² பி⁴க்கு² ஸாவத்தி²யம் வஸ்ஸம் உபக³தா, தேபி மம் ஜானிஸ்ஸந்தி – ப⁴த்³தா³லி நாம பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி. ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி – ‘ஸம்ப³ஹுலா கோ² பி⁴க்கு²னியோ ஸாவத்தி²யம் வஸ்ஸம் உபக³தா, தாபி மம் ஜானிஸ்ஸந்தி – ப⁴த்³தா³லி நாம பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி. ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி – ‘ஸம்ப³ஹுலா கோ² உபாஸகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி, தேபி மம் ஜானிஸ்ஸந்தி – ப⁴த்³தா³லி நாம பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி. ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி – ‘ஸம்ப³ஹுலா கோ² உபாஸிகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி, தாபி மம் ஜானிஸ்ஸந்தி – ப⁴த்³தா³லி நாம பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி. ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி – ‘ஸம்ப³ஹுலா கோ² நானாதித்தி²யா ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸாவத்தி²யம் வஸ்ஸம் உபக³தா, தேபி மம் ஜானிஸ்ஸந்தி – ப⁴த்³தா³லி நாம பி⁴க்கு² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ தே²ரஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸீ’’தி.

‘‘அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யோஹம் ப⁴க³வதா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸிம். தஸ்ஸ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அச்சயம் அச்சயதோ படிக்³க³ண்ஹாது ஆயதிம் ஸம்வராயா’’தி. ‘‘தக்³க⁴ த்வம், ப⁴த்³தா³லி, அச்சயோ அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யம் த்வம் மயா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸி’’.

136. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப⁴த்³தா³லி, இத⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கு² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ, தமஹம் ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘ஏஹி மே த்வம், பி⁴க்கு², பங்கே ஸங்கமோ ஹோஹீ’தி, அபி நு கோ² ஸோ ஸங்கமேய்ய வா அஞ்ஞேன வா காயம் ஸன்னாமேய்ய, ‘நோ’தி வா வதே³ய்யா’’தி?

‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப⁴த்³தா³லி, இத⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கு² பஞ்ஞாவிமுத்தோ… காயஸக்கி²… தி³ட்டி²ப்பத்தோ… ஸத்³தா⁴விமுத்தோ… த⁴ம்மானுஸாரீ… ஸத்³தா⁴னுஸாரீ, தமஹம் ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘ஏஹி மே த்வம், பி⁴க்கு², பங்கே ஸங்கமோ ஹோஹீ’தி, அபி நு கோ² ஸோ ஸங்கமேய்ய வா அஞ்ஞேன வா காயம் ஸன்னாமேய்ய, ‘நோ’தி வா வதே³ய்யா’’தி?

‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப⁴த்³தா³லி, அபி நு த்வம், ப⁴த்³தா³லி, தஸ்மிம் ஸமயே உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ வா ஹோஸி பஞ்ஞாவிமுத்தோ வா காயஸக்கி² வா தி³ட்டி²ப்பத்தோ வா ஸத்³தா⁴விமுத்தோ வா த⁴ம்மானுஸாரீ வா ஸத்³தா⁴னுஸாரீ வா’’தி?

‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘நனு த்வம், ப⁴த்³தா³லி, தஸ்மிம் ஸமயே ரித்தோ துச்சோ² அபரத்³தோ⁴’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே. அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யோஹம் ப⁴க³வதா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸிம். தஸ்ஸ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அச்சயம் அச்சயதோ படிக்³க³ண்ஹாது ஆயதிம் ஸம்வராயா’’தி. ‘‘தக்³க⁴ த்வம், ப⁴த்³தா³லி, அச்சயோ அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யம் த்வம் மயா ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞாபியமானே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஸிக்க²ம் ஸமாதி³யமானே அனுஸ்ஸாஹம் பவேதே³ஸி. யதோ ச கோ² த்வம், ப⁴த்³தா³லி, அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோஸி, தம் தே மயம் படிக்³க³ண்ஹாம. வுத்³தி⁴ஹேஸா, ப⁴த்³தா³லி, அரியஸ்ஸ வினயே யோ அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோதி, ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி’’.

137. ‘‘இத⁴, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘யம்னூனாஹம் விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜேய்யம் அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். அப்பேவ நாமாஹம் உத்தரி [உத்தரிம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரேய்ய’ந்தி. ஸோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். தஸ்ஸ ததா²வூபகட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ஸத்தா²பி உபவத³தி, அனுவிச்சபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ உபவத³ந்தி, தே³வதாபி உபவத³ந்தி, அத்தாபி அத்தானம் உபவத³தி. ஸோ ஸத்தா²ராபி உபவதி³தோ, அனுவிச்சபி விஞ்ஞூஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி உபவதி³தோ, தே³வதாஹிபி உபவதி³தோ, அத்தனாபி அத்தானம் உபவதி³தோ ந உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரிஸ்ஸ.

138. ‘‘இத⁴ பன, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரீ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘யம்னூனாஹம் விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜேய்யம் அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். அப்பேவ நாமாஹம் உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரேய்ய’ந்தி. ஸோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். தஸ்ஸ ததா²வூபகட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ ஸத்தா²பி ந உபவத³தி, அனுவிச்சபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ ந உபவத³ந்தி, தே³வதாபி ந உபவத³ந்தி, அத்தாபி அத்தானம் ந உபவத³தி. ஸோ ஸத்தா²ராபி அனுபவதி³தோ, அனுவிச்சபி விஞ்ஞூஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி அனுபவதி³தோ, தே³வதாஹிபி அனுபவதி³தோ, அத்தனாபி அத்தானம் அனுபவதி³தோ உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரோதி. ஸோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸ.

139. ‘‘புன சபரம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸ.

‘‘புன சபரம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி, ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸ.

‘‘புன சபரம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா…பே… வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா; இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா…பே… ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹி தம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி யதா² தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிஸ்ஸா’’தி.

140. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன மிதே⁴கச்சம் பி⁴க்கு²ம் பஸய்ஹ பஸய்ஹ [பவய்ஹ பவய்ஹ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] காரணம் கரோந்தி? கோ பன, ப⁴ந்தே, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன மிதே⁴கச்சம் பி⁴க்கு²ம் நோ ததா² பஸய்ஹ பஸய்ஹ காரணம் கரோந்தீ’’தி? ‘‘இத⁴, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² அபி⁴ண்ஹாபத்திகோ ஹோதி ஆபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ந ஸம்மா வத்ததி, ந லோமம் பாதேதி, ந நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி நாஹ. தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – அயம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ண்ஹாபத்திகோ ஆபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ந ஸம்மா வத்ததி, ந லோமம் பாதேதி, ந நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி நாஹ. ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தோ இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ததா² ததா² உபபரிக்க²த² யதா²ஸ்ஸித³ம் [யத²யித³ம் (ஸ்யா. கம். க.)] அதி⁴கரணம் ந கி²ப்பமேவ வூபஸமேய்யாதி. தஸ்ஸ கோ² ஏவம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கூ² ததா² ததா² உபபரிக்க²ந்தி யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் ந கி²ப்பமேவ வூபஸம்மதி.

141. ‘‘இத⁴ பன, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² அபி⁴ண்ஹாபத்திகோ ஹோதி ஆபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ நாஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் ந அபனாமேதி, ந கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ஸம்மா வத்ததி, லோமம் பாதேதி, நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி ஆஹ. தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – அயம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அபி⁴ண்ஹாபத்திகோ ஆபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ நாஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் ந அபனாமேதி, ந கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ஸம்மா வத்ததி, லோமம் பாதேதி, நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி ஆஹ. ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தோ, இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ததா² ததா² உபபரிக்க²த² யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் கி²ப்பமேவ வூபஸமேய்யாதி. தஸ்ஸ கோ² ஏவம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கூ² ததா² ததா² உபபரிக்க²ந்தி யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் கி²ப்பமேவ வூபஸம்மதி.

142. ‘‘இத⁴, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² அதி⁴ச்சாபத்திகோ ஹோதி அனாபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ந ஸம்மா வத்ததி, ந லோமம் பாதேதி, ந நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி நாஹ. தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – அயம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அதி⁴ச்சாபத்திகோ அனாபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ந ஸம்மா வத்ததி, ந லோமம் பாதேதி, ந நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி நாஹ. ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தோ, இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ததா² ததா² உபபரிக்க²த² யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் ந கி²ப்பமேவ வூபஸமேய்யாதி. தஸ்ஸ கோ² ஏவம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கூ² ததா² ததா² உபபரிக்க²ந்தி யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் ந கி²ப்பமேவ வூபஸம்மதி.

143. ‘‘இத⁴ பன, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² அதி⁴ச்சாபத்திகோ ஹோதி அனாபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ நாஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ந ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, ந கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ஸம்மா வத்ததி, லோமம் பாதேதி, நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி ஆஹ. தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – அயம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அதி⁴ச்சாபத்திகோ அனாபத்திப³ஹுலோ. ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ நாஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ந ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேதி, ந கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரோதி, ஸம்மா வத்ததி, லோமம் பாதேதி, நேத்தா²ரம் வத்ததி, ‘யேன ஸங்கோ⁴ அத்தமனோ ஹோதி தம் கரோமீ’தி ஆஹ. ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தோ, இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ததா² ததா² உபபரிக்க²த² யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் கி²ப்பமேவ வூபஸமேய்யாதி. தஸ்ஸ கோ² ஏவம், ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கூ² ததா² ததா² உபபரிக்க²ந்தி யதா²ஸ்ஸித³ம் அதி⁴கரணம் கி²ப்பமேவ வூபஸம்மதி.

144. ‘‘இத⁴, ப⁴த்³தா³லி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² ஸத்³தா⁴மத்தகேன வஹதி பேமமத்தகேன. தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – ‘அயம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்³தா⁴மத்தகேன வஹதி பேமமத்தகேன. ஸசே மயம் இமம் பி⁴க்கு²ம் பஸய்ஹ பஸய்ஹ காரணம் கரிஸ்ஸாம – மா யம்பிஸ்ஸ தம் ஸத்³தா⁴மத்தகம் பேமமத்தகம் தம்ஹாபி பரிஹாயீ’தி. ஸேய்யதா²பி, ப⁴த்³தா³லி, புரிஸஸ்ஸ ஏகம் சக்கு²ம், தஸ்ஸ மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா தம் ஏகம் சக்கு²ம் ரக்கே²ய்யும் – ‘மா யம்பிஸ்ஸ தம் ஏகம் சக்கு²ம் தம்ஹாபி பரிஹாயீ’தி; ஏவமேவ கோ², ப⁴த்³தா³லி, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ஸத்³தா⁴மத்தகேன வஹதி பேமமத்தகேன. தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – ‘அயம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்³தா⁴மத்தகேன வஹதி பேமமத்தகேன. ஸசே மயம் இமம் பி⁴க்கு²ம் பஸய்ஹ பஸய்ஹ காரணம் கரிஸ்ஸாம – மா யம்பிஸ்ஸ தம் ஸத்³தா⁴மத்தகம் பேமமத்தகம் தம்ஹாபி பரிஹாயீ’தி. அயம் கோ², ப⁴த்³தா³லி, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன மிதே⁴கச்சம் பி⁴க்கு²ம் பஸய்ஹ பஸய்ஹ காரணம் கரோந்தி. அயம் பன, ப⁴த்³தா³லி, ஹேது அயம் பச்சயோ, யேன மிதே⁴கச்சம் பி⁴க்கு²ம் நோ ததா² பஸய்ஹ பஸய்ஹ காரணம் கரோந்தீ’’தி.

145. ‘‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன புப்³பே³ அப்பதரானி சேவ ஸிக்கா²பதா³னி அஹேஸும் ப³ஹுதரா ச பி⁴க்கூ² அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹிம்ஸு? கோ பன, ப⁴ந்தே, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன ஏதரஹி ப³ஹுதரானி சேவ ஸிக்கா²பதா³னி ஹோந்தி அப்பதரா ச பி⁴க்கூ² அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹந்தீ’தி? ‘‘ஏவமேதம், ப⁴த்³தா³லி, ஹோதி ஸத்தேஸு ஹாயமானேஸு, ஸத்³த⁴ம்மே அந்தரதா⁴யமானே, ப³ஹுதரானி சேவ ஸிக்கா²பதா³னி ஹோந்தி அப்பதரா ச பி⁴க்கூ² அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹந்தீதி. ந தாவ, ப⁴த்³தா³லி, ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேதி யாவ ந இதே⁴கச்சே ஆஸவட்டா²னீயா த⁴ம்மா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தி. யதோ ச கோ², ப⁴த்³தா³லி, இதே⁴கச்சே ஆஸவட்டா²னீயா த⁴ம்மா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தி, அத² ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேதி தேஸம்யேவ ஆஸவட்டா²னீயானம் த⁴ம்மானம் படிகா⁴தாய. ந தாவ, ப⁴த்³தா³லி, இதே⁴கச்சே ஆஸவட்டா²னீயா த⁴ம்மா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தி யாவ ந ஸங்கோ⁴ மஹத்தம் பத்தோ ஹோதி. யதோ ச கோ², ப⁴த்³தா³லி, ஸங்கோ⁴ மஹத்தம் பத்தோ ஹோதி, அத² இதே⁴கச்சே ஆஸவட்டா²னீயா த⁴ம்மா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தி. அத² ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேதி தேஸம்யேவ ஆஸவட்டா²னீயானம் த⁴ம்மானம் படிகா⁴தாய. ந தாவ, ப⁴த்³தா³லி, இதே⁴கச்சே ஆஸவட்டா²னீயா த⁴ம்மா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தி யாவ ந ஸங்கோ⁴ லாப⁴க்³க³ம் பத்தோ ஹோதி, யஸக்³க³ம் பத்தோ ஹோதி, பா³ஹுஸச்சம் பத்தோ ஹோதி, ரத்தஞ்ஞுதம் பத்தோ ஹோதி. யதோ ச கோ², ப⁴த்³தா³லி, ஸங்கோ⁴ ரத்தஞ்ஞுதம் பத்தோ ஹோதி, அத² இதே⁴கச்சே ஆஸவட்டா²னீயா த⁴ம்மா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தி, அத² ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேதி தேஸம்யேவ ஆஸவட்டா²னீயானம் த⁴ம்மானம் படிகா⁴தாய.

146. ‘‘அப்பகா கோ² தும்ஹே, ப⁴த்³தா³லி, தேன ஸமயேன அஹுவத்த² யதா³ வோ அஹம் ஆஜானீயஸுஸூபமம் த⁴ம்மபரியாயம் தே³ஸேஸிம். தம் ஸரஸி [ஸரஸி த்வம் (ஸீ. பீ.), ஸரஸி தம் (?)] ப⁴த்³தா³லீ’’தி?

‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தத்ர, ப⁴த்³தா³லி, கம் ஹேதும் பச்சேஸீ’’தி?

‘‘ஸோ ஹி நூனாஹம், ப⁴ந்தே, தீ³க⁴ரத்தம் ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ அஹோஸி’’ந்தி.

‘‘ந கோ², ப⁴த்³தா³லி, ஏஸேவ ஹேது, ஏஸ பச்சயோ. அபி ச மே த்வம், ப⁴த்³தா³லி, தீ³க⁴ரத்தம் சேதஸா சேதோபரிச்ச விதி³தோ – ‘ந சாயம் மோக⁴புரிஸோ மயா த⁴ம்மே தே³ஸியமானே அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸோ [ஸப்³ப³ம் சேதஸோ (க.)] ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதீ’தி. அபி ச தே அஹம், ப⁴த்³தா³லி, ஆஜானீயஸுஸூபமம் த⁴ம்மபரியாயம் தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

147. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴த்³தா³லி, த³க்கோ² அஸ்ஸத³மகோ ப⁴த்³ரம் அஸ்ஸாஜானீயம் லபி⁴த்வா பட²மேனேவ முகா²தா⁴னே காரணம் காரேதி. தஸ்ஸ முகா²தா⁴னே காரணம் காரியமானஸ்ஸ ஹோந்தியேவ விஸூகாயிதானி விஸேவிதானி விப்ப²ந்தி³தானி கானிசி கானிசி, யதா² தம் அகாரிதபுப்³ப³ம் காரணம் காரியமானஸ்ஸ. ஸோ அபி⁴ண்ஹகாரணா அனுபுப்³ப³காரணா தஸ்மிம் டா²னே பரினிப்³பா³யதி. யதோ கோ², ப⁴த்³தா³லி, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ அபி⁴ண்ஹகாரணா அனுபுப்³ப³காரணா தஸ்மிம் டா²னே பரினிப்³பு³தோ ஹோதி, தமேனம் அஸ்ஸத³மகோ உத்தரி காரணம் காரேதி யுகா³தா⁴னே. தஸ்ஸ யுகா³தா⁴னே காரணம் காரியமானஸ்ஸ ஹோந்தியேவ விஸூகாயிதானி விஸேவிதானி விப்ப²ந்தி³தானி கானிசி கானிசி, யதா² தம் அகாரிதபுப்³ப³ம் காரணம் காரியமானஸ்ஸ. ஸோ அபி⁴ண்ஹகாரணா அனுபுப்³ப³காரணா தஸ்மிம் டா²னே பரினிப்³பா³யதி. யதோ கோ², ப⁴த்³தா³லி, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ அபி⁴ண்ஹகாரணா அனுபுப்³ப³காரணா தஸ்மிம் டா²னே பரினிப்³பு³தோ ஹோதி, தமேனம் அஸ்ஸத³மகோ உத்தரி காரணம் காரேதி அனுக்கமே மண்ட³லே கு²ரகாஸே [கு²ரகாயே (ஸீ. பீ.)] தா⁴வே த³வத்தே [ரவத்தே² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ராஜகு³ணே ராஜவம்ஸே உத்தமே ஜவே உத்தமே ஹயே உத்தமே ஸாக²ல்யே. தஸ்ஸ உத்தமே ஜவே உத்தமே ஹயே உத்தமே ஸாக²ல்யே காரணம் காரியமானஸ்ஸ ஹோந்தியேவ விஸூகாயிதானி விஸேவிதானி விப்ப²ந்தி³தானி கானிசி கானிசி, யதா² தம் அகாரிதபுப்³ப³ம் காரணம் காரியமானஸ்ஸ. ஸோ அபி⁴ண்ஹகாரணா அனுபுப்³ப³காரணா தஸ்மிம் டா²னே பரினிப்³பா³யதி. யதோ கோ², ப⁴த்³தா³லி, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ அபி⁴ண்ஹகாரணா அனுபுப்³ப³காரணா தஸ்மிம் டா²னே பரினிப்³பு³தோ ஹோதி, தமேனம் அஸ்ஸத³மகோ உத்தரி வண்ணியஞ்ச பாணியஞ்ச [வலியஞ்ச (ஸீ. பீ.), ப³லியஞ்ச (ஸ்யா. கம்.)] அனுப்பவேச்ச²தி. இமேஹி கோ², ப⁴த்³தா³லி, த³ஸஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³ ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஏவமேவ கோ², ப⁴த்³தா³லி, த³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி த³ஸஹி? இத⁴, ப⁴த்³தா³லி, பி⁴க்கு² அஸேகா²ய ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஸங்கப்பேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகா²ய ஸம்மாவாசாய ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாகம்மந்தேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஆஜீவேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாவாயாமேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகா²ய ஸம்மாஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஸமாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஞாணேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகா²ய ஸம்மாவிமுத்தியா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – இமேஹி கோ², ப⁴த்³தா³லி, த³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ப⁴த்³தா³லி ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

ப⁴த்³தா³லிஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.

6. லடுகிகோபமஸுத்தம்

148. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா அங்கு³த்தராபேஸு விஹரதி ஆபணம் நாம அங்கு³த்தராபானம் நிக³மோ. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஆபணம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஆபணே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேனஞ்ஞதரோ வனஸண்டோ³ தேனுபஸங்கமி தி³வாவிஹாராய. தம் வனஸண்ட³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² உதா³யீ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஆபணம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஆபணே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ஸோ வனஸண்டோ³ தேனுபஸங்கமி தி³வாவிஹாராய. தம் வனஸண்ட³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ உதா³யிஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘ப³ஹூனம் [ப³ஹுன்னம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) ஏவமீதி³ஸே அவிஞ்ஞாணகப்பகரணே] வத நோ ப⁴க³வா து³க்க²த⁴ம்மானம் அபஹத்தா, ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா ஸுக²த⁴ம்மானம் உபஹத்தா; ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அபஹத்தா, ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஹத்தா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா உதா³யீ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

149. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உதா³யீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா து³க்க²த⁴ம்மானம் அபஹத்தா, ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா ஸுக²த⁴ம்மானம் உபஹத்தா; ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அபஹத்தா, ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஹத்தா’தி. மயஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, புப்³பே³ ஸாயஞ்சேவ பு⁴ஞ்ஜாம பாதோ ச தி³வா ச விகாலே. அஹு கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, ஸமயோ யம் ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘இங்க⁴ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் தி³வாவிகாலபோ⁴ஜனம் பஜஹதா²’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, அஹுதே³வ அஞ்ஞத²த்தம், அஹுதே³வ [அஹு (ஸீ. பீ.)] தோ³மனஸ்ஸம் – ‘யம்பி நோ ஸத்³தா⁴ க³ஹபதிகா தி³வா விகாலே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³ந்தி தஸ்ஸபி நோ ப⁴க³வா பஹானமாஹ, தஸ்ஸபி நோ ஸுக³தோ படினிஸ்ஸக்³க³மாஹா’தி. தே மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி பேமஞ்ச கா³ரவஞ்ச ஹிரிஞ்ச ஓத்தப்பஞ்ச ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் தம் தி³வாவிகாலபோ⁴ஜனம் பஜஹிம்ஹா. தே மயம், ப⁴ந்தே, ஸாயஞ்சேவ பு⁴ஞ்ஜாம பாதோ ச. அஹு கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, ஸமயோ யம் ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘இங்க⁴ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் ரத்திம்விகாலபோ⁴ஜனம் பஜஹதா²’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, அஹுதே³வ அஞ்ஞத²த்தம் அஹுதே³வ தோ³மனஸ்ஸம் – ‘யம்பி நோ இமேஸம் த்³வின்னம் ப⁴த்தானம் பணீதஸங்கா²ததரம் தஸ்ஸபி நோ ப⁴க³வா பஹானமாஹ, தஸ்ஸபி நோ ஸுக³தோ படினிஸ்ஸக்³க³மாஹா’தி. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதரோ புரிஸோ தி³வா ஸூபேய்யம் லபி⁴த்வா ஏவமாஹ – ‘ஹந்த³ ச இமம் நிக்கி²பத², ஸாயம் ஸப்³பே³வ ஸமக்³கா³ பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமா’தி. யா காசி, ப⁴ந்தே, ஸங்க²தியோ ஸப்³பா³ தா ரத்திம், அப்பா தி³வா. தே மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி பேமஞ்ச கா³ரவஞ்ச ஹிரிஞ்ச ஓத்தப்பஞ்ச ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் தம் ரத்திம்விகாலபோ⁴ஜனம் பஜஹிம்ஹா. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயம் பிண்டா³ய சரந்தா சந்த³னிகம்பி பவிஸந்தி, ஓலிக³ல்லேபி பபதந்தி, கண்டகாவாடம்பி [கண்டகவத்தம்பி (ஸீ. பீ.), கண்டகராஜிம்பி (ஸ்யா. கம்.)] ஆரோஹந்தி, ஸுத்தம்பி கா³விம் ஆரோஹந்தி, மாணவேஹிபி ஸமாக³ச்ச²ந்தி கதகம்மேஹிபி அகதகம்மேஹிபி, மாதுகா³மோபி தே [தேன (க.)] அஸத்³த⁴ம்மேன நிமந்தேதி. பூ⁴தபுப்³பா³ஹம், ப⁴ந்தே, ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயம் பிண்டா³ய சராமி. அத்³த³ஸா கோ² மம், ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதரா இத்தீ² விஜ்ஜந்தரிகாய பா⁴ஜனம் தோ⁴வந்தீ. தி³ஸ்வா மம் பீ⁴தா விஸ்ஸரமகாஸி – ‘அபு⁴ம்மே [அப்³பு⁴ம்மே (ஸீ. பீ.)] பிஸாசோ வத ம’ந்தி! ஏவம் வுத்தே, அஹம், ப⁴ந்தே, தம் இத்தி²ம் ஏதத³வோசம் – ‘நாஹம், ப⁴கி³னி, பிஸாசோ; பி⁴க்கு² பிண்டா³ய டி²தோ’தி. ‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆதுமாரீ, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ மாதுமாரீ [டி²தோ’தி. பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆதுமாதுமாரீ (க.)]! வரம் தே, பி⁴க்கு², திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன குச்சி² பரிகந்தோ, ந த்வேவ வரம் யம் [ந த்வேவ யா (ஸீ. பீ.)] ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயம் குச்சி²ஹேது பிண்டா³ய சரஸீ’தி [சரஸாதி (ஸீ. பீ.)]. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, தத³னுஸ்ஸரதோ ஏவம் ஹோதி – ‘ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா து³க்க²த⁴ம்மானம் அபஹத்தா, ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா ஸுக²த⁴ம்மானம் உபஹத்தா; ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அபஹத்தா, ப³ஹூனம் வத நோ ப⁴க³வா குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஹத்தா’’’தி.

150. ‘‘ஏவமேவ பனுதா³யி, இதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா ‘இத³ம் பஜஹதா²’தி மயா வுச்சமானா தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கிம் பனிமஸ்ஸ அப்பமத்தகஸ்ஸ ஓரமத்தகஸ்ஸ அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி. தே தஞ்சேவ நப்பஜஹந்தி, மயி ச அப்பச்சயம் உபட்டா²பேந்தி. யே ச பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸம் தம், உதா³யி, ஹோதி ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம், அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ – ஸேய்யதா²பி, உதா³யி, லடுகிகா ஸகுணிகா பூதிலதாய ப³ந்த⁴னேன ப³த்³தா⁴ தத்தே²வ வத⁴ம் வா ப³ந்த⁴ம் வா மரணம் வா ஆக³மேதி. யோ நு கோ², உதா³யி, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யேன ஸா லடுகிகா ஸகுணிகா பூதிலதாய ப³ந்த⁴னேன ப³த்³தா⁴ தத்தே²வ வத⁴ம் வா ப³ந்த⁴ம் வா மரணம் வா ஆக³மேதி, தஞ்ஹி தஸ்ஸா அப³லம் ப³ந்த⁴னம், து³ப்³ப³லம் ப³ந்த⁴னம், பூதிகம் ப³ந்த⁴னம், அஸாரகம் ப³ந்த⁴ன’ந்தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, உதா³யி, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. யேன ஸா, ப⁴ந்தே, லடுகிகா ஸகுணிகா பூதிலதாய ப³ந்த⁴னேன ப³த்³தா⁴ தத்தே²வ வத⁴ம் வா ப³ந்த⁴ம் வா மரணம் வா ஆக³மேதி, தஞ்ஹி தஸ்ஸா ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம் அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², உதா³யி, இதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா ‘இத³ம் பஜஹதா²’தி மயா வுச்சமானா தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கிம் பனிமஸ்ஸ அப்பமத்தகஸ்ஸ ஓரமத்தகஸ்ஸ அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி? தே தஞ்சேவ நப்பஜஹந்தி, மயி ச அப்பச்சயம் உபட்டா²பேந்தி. யே ச பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸம் தம், உதா³யி, ஹோதி ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம், அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ’’.

151. ‘‘இத⁴ பனுதா³யி, ஏகச்சே குலபுத்தா ‘இத³ம் பஜஹதா²’தி மயா வுச்சமானா தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கிம் பனிமஸ்ஸ அப்பமத்தகஸ்ஸ ஓரமத்தகஸ்ஸ பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ யஸ்ஸ நோ ப⁴க³வா பஹானமாஹ, யஸ்ஸ நோ ஸுக³தோ படினிஸ்ஸக்³க³மாஹா’தி? தே தஞ்சேவ பஜஹந்தி, மயி ச ந அப்பச்சயம் உபட்டா²பேந்தி. யே ச பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தே தம் பஹாய அப்போஸ்ஸுக்கா பன்னலோமா பரத³த்தவுத்தா [பரத³வுத்தா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மிக³பூ⁴தேன சேதஸா விஹரந்தி. தேஸம் தம், உதா³யி, ஹோதி அப³லம் ப³ந்த⁴னம், து³ப்³ப³லம் ப³ந்த⁴னம், பூதிகம் ப³ந்த⁴னம், அஸாரகம் ப³ந்த⁴னம் – ஸேய்யதா²பி, உதா³யி, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ த³ள்ஹேஹி வரத்தேஹி ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴ ஈஸகம்யேவ காயம் ஸன்னாமேத்வா தானி ப³ந்த⁴னானி ஸம்சி²ந்தி³த்வா ஸம்பதா³லேத்வா யேன காமம் பக்கமதி. யோ நு கோ², உதா³யி, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யேஹி ஸோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ த³ள்ஹேஹி வரத்தேஹி ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴ ஈஸகம்யேவ காயம் ஸன்னாமேத்வா தானி ப³ந்த⁴னானி ஸம்சி²ந்தி³த்வா ஸம்பதா³லேத்வா யேன காமம் பக்கமதி, தஞ்ஹி தஸ்ஸ ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம், அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, உதா³யி, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. யேஹி ஸோ, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஈஸாத³ந்தோ உரூள்ஹவா அபி⁴ஜாதோ ஸங்கா³மாவசரோ த³ள்ஹேஹி வரத்தேஹி ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴ ஈஸகம்யேவ காயம் ஸன்னாமேத்வா தானி ப³ந்த⁴னானி ஸம்சி²ந்தி³த்வா ஸம்பதா³லேத்வா யேன காமம் பக்கமதி, தஞ்ஹி தஸ்ஸ அப³லம் ப³ந்த⁴னம்…பே… அஸாரகம் ப³ந்த⁴ன’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², உதா³யி, இதே⁴கச்சே குலபுத்தா ‘இத³ம் பஜஹதா²’தி மயா வுச்சமானா தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கிம் பனிமஸ்ஸ அப்பமத்தகஸ்ஸ ஓரமத்தகஸ்ஸ பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ யஸ்ஸ நோ ப⁴க³வா பஹானமாஹ, யஸ்ஸ நோ ஸுக³தோ படினிஸ்ஸக்³க³மாஹா’தி? தே தஞ்சேவ பஜஹந்தி, மயி ச ந அப்பச்சயம் உபட்டா²பேந்தி. யே ச பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தே தம் பஹாய அப்போஸ்ஸுக்கா பன்னலோமா பரத³த்தவுத்தா மிக³பூ⁴தேன சேதஸா விஹரந்தி. தேஸம் தம், உதா³யி, ஹோதி அப³லம் ப³ந்த⁴னம், து³ப்³ப³லம் ப³ந்த⁴னம், பூதிகம் ப³ந்த⁴னம், அஸாரகம் ப³ந்த⁴னம்’’.

152. ‘‘ஸேய்யதா²பி, உதா³யி, புரிஸோ த³லித்³தோ³ அஸ்ஸகோ அனாள்ஹியோ; தஸ்ஸ’ஸ்ஸ ஏகம் அகா³ரகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் காகாதிதா³யிம் [காகாதிடா³யிம் (?)] நபரமரூபம், ஏகா க²டோபிகா [களோபிகா (க.)] ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ நபரமரூபா, ஏகிஸ்ஸா கும்பி⁴யா த⁴ஞ்ஞஸமவாபகம் நபரமரூபம், ஏகா ஜாயிகா நபரமரூபா. ஸோ ஆராமக³தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸேய்ய ஸுதோ⁴தஹத்த²பாத³ம் மனுஞ்ஞம் போ⁴ஜனம் பு⁴த்தாவிம் ஸீதாய சா²யாய நிஸின்னம் அதி⁴சித்தே யுத்தம். தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘ஸுக²ம் வத, போ⁴, ஸாமஞ்ஞம், ஆரோக்³யம் வத, போ⁴, ஸாமஞ்ஞம்! ஸோ வதஸ்ஸம் [ஸோ வதஸ்ஸ (க.)] யோஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி. ஸோ ந ஸக்குணேய்ய ஏகம் அகா³ரகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் காகாதிதா³யிம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகம் க²டோபிகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகிஸ்ஸா கும்பி⁴யா த⁴ஞ்ஞஸமவாபகம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகம் ஜாயிகம் நபரமரூபம் பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். யோ நு கோ², உதா³யி, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யேஹி ஸோ புரிஸோ ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴ ந ஸக்கோதி ஏகம் அகா³ரகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் காகாதிதா³யிம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகம் க²டோபிகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகிஸ்ஸா கும்பி⁴யா த⁴ஞ்ஞஸமவாபகம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகம் ஜாயிகம் நபரமரூபம் பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும்; தஞ்ஹி தஸ்ஸ அப³லம் ப³ந்த⁴னம், து³ப்³ப³லம் ப³ந்த⁴னம், பூதிகம் ப³ந்த⁴னம், அஸாரகம் ப³ந்த⁴ன’ந்தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, உதா³யி, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. யேஹி ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴, ந ஸக்கோதி ஏகம் அகா³ரகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் காகாதிதா³யிம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகம் க²டோபிகம் ஓலுக்³க³விலுக்³க³ம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகிஸ்ஸா கும்பி⁴யா த⁴ஞ்ஞஸமவாபகம் நபரமரூபம் பஹாய, ஏகம் ஜாயிகம் நபரமரூபம் பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும்; தஞ்ஹி தஸ்ஸ ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம், அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², உதா³யி, இதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா ‘இத³ம் பஜஹதா²’தி மயா வுச்சமானா தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கிம் பனிமஸ்ஸ அப்பமத்தகஸ்ஸ ஓரமத்தகஸ்ஸ அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி? தே தஞ்சேவ நப்பஜஹந்தி, மயி ச அப்பச்சயம் உபட்டா²பேந்தி. யே ச பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸம் தம், உதா³யி, ஹோதி ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம், அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ’’.

153. ‘‘ஸேய்யதா²பி, உதா³யி, க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³, நேகானம் நிக்க²க³ணானம் சயோ, நேகானம் த⁴ஞ்ஞக³ணானம் சயோ, நேகானம் கே²த்தக³ணானம் சயோ, நேகானம் வத்து²க³ணானம் சயோ, நேகானம் ப⁴ரியக³ணானம் சயோ, நேகானம் தா³ஸக³ணானம் சயோ, நேகானம் தா³ஸிக³ணானம் சயோ; ஸோ ஆராமக³தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸேய்ய ஸுதோ⁴தஹத்த²பாத³ம் மனுஞ்ஞம் போ⁴ஜனம் பு⁴த்தாவிம் ஸீதாய சா²யாய நிஸின்னம் அதி⁴சித்தே யுத்தம். தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘ஸுக²ம் வத, போ⁴, ஸாமஞ்ஞம், ஆரோக்³யம் வத, போ⁴, ஸாமஞ்ஞம்! ஸோ வதஸ்ஸம் யோஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி. ஸோ ஸக்குணேய்ய நேகானி நிக்க²க³ணானி பஹாய, நேகானி த⁴ஞ்ஞக³ணானி பஹாய, நேகானி கே²த்தக³ணானி பஹாய, நேகானி வத்து²க³ணானி பஹாய, நேகானி ப⁴ரியக³ணானி பஹாய, நேகானி தா³ஸக³ணானி பஹாய, நேகானி தா³ஸிக³ணானி பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். யோ நு கோ², உதா³யி, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யேஹி ஸோ க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴, ஸக்கோதி நேகானி நிக்க²க³ணானி பஹாய, நேகானி த⁴ஞ்ஞக³ணானி பஹாய, நேகானி கே²த்தக³ணானி பஹாய, நேகானி வத்து²க³ணானி பஹாய, நேகானி ப⁴ரியக³ணானி பஹாய, நேகானி தா³ஸக³ணானி பஹாய, நேகானி தா³ஸிக³ணானி பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும், தஞ்ஹி தஸ்ஸ ப³லவம் ப³ந்த⁴னம், த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னம், தி²ரம் ப³ந்த⁴னம், அபூதிகம் ப³ந்த⁴னம், தூ²லோ, கலிங்க³ரோ’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, உதா³யி, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. யேஹி ஸோ, ப⁴ந்தே, க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³தோ⁴, ஸக்கோதி நேகானி நிக்க²க³ணானி பஹாய, நேகானி த⁴ஞ்ஞக³ணானி பஹாய, நேகானி கே²த்தக³ணானி பஹாய, நேகானி வத்து²க³ணானி பஹாய, நேகானி ப⁴ரியக³ணானி பஹாய, நேகானி தா³ஸக³ணானி பஹாய, நேகானி தா³ஸிக³ணானி பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும்; தஞ்ஹி தஸ்ஸ அப³லம் ப³ந்த⁴னம், து³ப்³ப³லம் ப³ந்த⁴னம், பூதிகம் ப³ந்த⁴னம், அஸாரகம் ப³ந்த⁴ன’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², உதா³யி, இதே⁴கச்சே குலபுத்தா ‘இத³ம் பஜஹதா²’தி மயா வுச்சமானா தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கிம் பனிமஸ்ஸ அப்பமத்தகஸ்ஸ ஓரமத்தகஸ்ஸ பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ யஸ்ஸ நோ ப⁴க³வா பஹானமாஹ யஸ்ஸ, நோ ஸுக³தோ படினிஸ்ஸக்³க³மாஹா’தி? தே தஞ்சேவ பஜஹந்தி, மயி ச ந அப்பச்சயம் உபட்டா²பேந்தி. யே ச பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தே தம் பஹாய அப்போஸ்ஸுக்கா பன்னலோமா பரத³த்தவுத்தா மிக³பூ⁴தேன சேதஸா விஹரந்தி. தேஸம் தம், உதா³யி, ஹோதி அப³லம் ப³ந்த⁴னம், து³ப்³ப³லம் ப³ந்த⁴னம், பூதிகம் ப³ந்த⁴னம், அஸாரகம் ப³ந்த⁴னம்’’.

154. ‘‘சத்தாரோமே, உதா³யி, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இது⁴தா³யி, ஏகச்சோ புக்³க³லோ உபதி⁴பஹானாய படிபன்னோ ஹோதி உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய. தமேனம் உபதி⁴பஹானாய படிபன்னம் உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய உபதி⁴படிஸம்யுத்தா ஸரஸங்கப்பா ஸமுதா³சரந்தி. ஸோ தே அதி⁴வாஸேதி, நப்பஜஹதி, ந வினோதே³தி, ந ப்³யந்தீகரோதி, ந அனபா⁴வம் க³மேதி. இமம் கோ² அஹம், உதா³யி, புக்³க³லம் ‘ஸம்யுத்தோ’தி வதா³மி நோ ‘விஸம்யுத்தோ’. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இந்த்³ரியவேமத்ததா ஹி மே, உதா³யி, இமஸ்மிம் புக்³க³லே விதி³தா.

‘‘இத⁴ பனுதா³யி, ஏகச்சோ புக்³க³லோ உபதி⁴பஹானாய படிபன்னோ ஹோதி உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய. தமேனம் உபதி⁴பஹானாய படிபன்னம் உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய உபதி⁴படிஸம்யுத்தா ஸரஸங்கப்பா ஸமுதா³சரந்தி. ஸோ தே நாதி⁴வாஸேதி, பஜஹதி, வினோதே³தி, ப்³யந்தீகரோதி, அனபா⁴வம் க³மேதி. இமம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, புக்³க³லம் ‘ஸம்யுத்தோ’தி வதா³மி நோ ‘விஸம்யுத்தோ’. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இந்த்³ரியவேமத்ததா ஹி மே, உதா³யி, இமஸ்மிம் புக்³க³லே விதி³தா.

‘‘இத⁴ பனுதா³யி, ஏகச்சோ புக்³க³லோ உபதி⁴பஹானாய படிபன்னோ ஹோதி உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய. தமேனம் உபதி⁴பஹானாய படிபன்னம் உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய கதா³சி கரஹசி ஸதிஸம்மோஸா உபதி⁴படிஸம்யுத்தா ஸரஸங்கப்பா ஸமுதா³சரந்தி; த³ந்தோ⁴, உதா³யி, ஸதுப்பாதோ³. அத² கோ² நம் கி²ப்பமேவ பஜஹதி, வினோதே³தி, ப்³யந்தீகரோதி, அனபா⁴வம் க³மேதி. ஸேய்யதா²பி, உதா³யி, புரிஸோ தி³வஸம்ஸந்தத்தே [தி³வஸஸந்தத்தே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அயோகடாஹே த்³வே வா தீணி வா உத³கபு²ஸிதானி நிபாதேய்ய; த³ந்தோ⁴, உதா³யி, உத³கபு²ஸிதானம் நிபாதோ. அத² கோ² நம் கி²ப்பமேவ பரிக்க²யம் பரியாதா³னம் க³ச்சே²ய்ய. ஏவமேவ கோ², உதா³யி, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ உபதி⁴பஹானாய படிபன்னோ ஹோதி உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய. தமேனம் உபதி⁴பஹானாய படிபன்னம் உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய கதா³சி கரஹசி ஸதிஸம்மோஸா உபதி⁴படிஸம்யுத்தா ஸரஸங்கப்பா ஸமுதா³சரந்தி; த³ந்தோ⁴, உதா³யி, ஸதுப்பாதோ³. அத² கோ² நம் கி²ப்பமேவ பஜஹதி, வினோதே³தி, ப்³யந்தீகரோதி, அனபா⁴வம் க³மேதி. இமம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, புக்³க³லம் ‘ஸம்யுத்தோ’தி வதா³மி நோ ‘விஸம்யுத்தோ’. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இந்த்³ரியவேமத்ததா ஹி மே, உதா³யி, இமஸ்மிம் புக்³க³லே விதி³தா.

‘‘இத⁴ பனுதா³யி, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ‘உபதி⁴ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’ந்தி – இதி விதி³த்வா நிருபதி⁴ ஹோதி, உபதி⁴ஸங்க²யே விமுத்தோ. இமம் கோ² அஹம், உதா³யி, புக்³க³லம் ‘விஸம்யுத்தோ’தி வதா³மி நோ ‘ஸம்யுத்தோ’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இந்த்³ரியவேமத்ததா ஹி மே, உதா³யி, இமஸ்மிம் புக்³க³லே விதி³தா. இமே கோ², உதா³யி, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம்.

155. ‘‘பஞ்ச கோ² இமே, உதா³யி, காமகு³ணா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா. இமே கோ², உதா³யி, பஞ்ச காமகு³ணா. யம் கோ², உதா³யி, இமே பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி காமஸுக²ம் மிள்ஹஸுக²ம் [மீள்ஹஸுக²ம் (ஸீ. பீ.)] புது²ஜ்ஜனஸுக²ம் அனரியஸுக²ம், ந ஸேவிதப்³ப³ம், ந பா⁴வேதப்³ப³ம், ந ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம்; ‘பா⁴யிதப்³ப³ம் ஏதஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸா’தி வதா³மி.

156. ‘‘இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, பீதியா ச விராகா³… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸுக²ம் பவிவேகஸுக²ம் உபஸமஸுக²ம் ஸம்போ³த⁴ஸுக²ம், ஆஸேவிதப்³ப³ம், பா⁴வேதப்³ப³ம், ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம்; ‘ந பா⁴யிதப்³ப³ம் ஏதஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; இத³ம் கோ² அஹம், உதா³யி, இஞ்ஜிதஸ்மிம் வதா³மி. கிஞ்ச தத்த² இஞ்ஜிதஸ்மிம்? யதே³வ தத்த² விதக்கவிசாரா அனிருத்³தா⁴ ஹோந்தி இத³ம் தத்த² இஞ்ஜிதஸ்மிம். இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, இஞ்ஜிதஸ்மிம் வதா³மி. கிஞ்ச தத்த² இஞ்ஜிதஸ்மிம்? யதே³வ தத்த² பீதிஸுக²ம் அனிருத்³த⁴ம் ஹோதி இத³ம் தத்த² இஞ்ஜிதஸ்மிம். இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, இஞ்ஜிதஸ்மிம் வதா³மி. கிஞ்ச தத்த² இஞ்ஜிதஸ்மிம்? யதே³வ தத்த² உபேக்கா²ஸுக²ம் அனிருத்³த⁴ம் ஹோதி இத³ம் தத்த² இஞ்ஜிதஸ்மிம். இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; இத³ம் கோ² அஹம், உதா³யி, அனிஞ்ஜிதஸ்மிம் வதா³மி.

‘‘இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; இத³ம் கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இத³ம்பி கோ² அஹம், உதா³யி, ‘அனல’ந்தி வதா³மி, ‘பஜஹதா²’தி வதா³மி, ‘ஸமதிக்கமதா²’தி வதா³மி. கோ ச தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ? இது⁴தா³யி, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அயம் தஸ்ஸ ஸமதிக்கமோ; இதி கோ² அஹம், உதா³யி, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸ்ஸபி பஹானம் வதா³மி. பஸ்ஸஸி நோ த்வம், உதா³யி, தம் ஸம்யோஜனம் அணும் வா தூ²லம் வா யஸ்ஸாஹம் நோ பஹானம் வதா³மீ’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா உதா³யீ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

லடுகிகோபமஸுத்தம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.

7. சாதுமஸுத்தம்

157. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா சாதுமாயம் விஹரதி ஆமலகீவனே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானி சாதுமம் அனுப்பத்தானி ஹோந்தி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. தே ச ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நேவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³மானா ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானா பத்தசீவரானி படிஸாமயமானா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ அஹேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கே பனேதே, ஆனந்த³, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³, கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘ஏதானி, ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானி சாதுமம் அனுப்பத்தானி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. தே ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நேவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³மானா ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானா பத்தசீவரானி படிஸாமயமானா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³’’தி. ‘‘தேனஹானந்த³, மம வசனேன தே பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஹி – ‘ஸத்தா² ஆயஸ்மந்தே ஆமந்தேதீ’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² ஆயஸ்மந்தே ஆமந்தேதீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³, கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘இமானி, ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகா²னி பஞ்சமத்தானி பி⁴க்கு²ஸதானி சாதுமம் அனுப்பத்தானி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. தேமே ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நேவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோத³மானா ஸேனாஸனானி பஞ்ஞாபயமானா பத்தசீவரானி படிஸாமயமானா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³’’தி. ‘‘க³ச்ச²த², பி⁴க்க²வே, பணாமேமி வோ, ந வோ மம ஸந்திகே வத்த²ப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய பக்கமிம்ஸு.

158. தேன கோ² பன ஸமயேன சாதுமேய்யகா ஸக்யா ஸந்தா²கா³ரே [ஸந்தா⁴கா³ரே (க.)] ஸன்னிபதிதா ஹோந்தி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அத்³த³ஸம்ஸு கோ² சாதுமேய்யகா ஸக்யா தே பி⁴க்கூ² தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே; தி³ஸ்வான யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘ஹந்த³, கஹம் பன தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ க³ச்ச²தா²’’தி? ‘‘ப⁴க³வதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பணாமிதோ’’தி. ‘‘தேனஹாயஸ்மந்தோ முஹுத்தம் நிஸீத³த², அப்பேவ நாம மயம் ஸக்குணேய்யாம ப⁴க³வந்தம் பஸாதே³து’’ந்தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² சாதுமேய்யகானம் ஸக்யானம் பச்சஸ்ஸோஸும். அத² கோ² சாதுமேய்யகா ஸக்யா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² சாதுமேய்யகா ஸக்யா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ, ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸந்தேத்த², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம். தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, பீ³ஜானம் தருணானம் உத³கம் அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம் ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, வச்ச²ஸ்ஸ தருணஸ்ஸ மாதரம் அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் அபஸ்ஸந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்தி.

159. அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் [ஸம்மிஞ்ஜிதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ ப⁴க³வதோ புரதோ பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸந்தேத்த², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, பீ³ஜானம் தருணானம் உத³கம் அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அலப⁴ந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. ஸேய்யதா²பி ப⁴ந்தே, வச்ச²ஸ்ஸ தருணஸ்ஸ மாதரம் அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தேத்த² பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அது⁴னாக³தா இமம் த⁴ம்மவினயம், தேஸம் ப⁴க³வந்தம் அபஸ்ஸந்தானம் ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், ஸியா விபரிணாமோ. அபி⁴னந்த³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்; அபி⁴வத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா புப்³பே³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அனுக்³க³ஹிதோ; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஏதரஹி அனுக்³க³ண்ஹாது பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்தி.

160. அஸக்கி²ம்ஸு கோ² சாதுமேய்யகா ச ஸக்யா ப்³ரஹ்மா ச ஸஹம்பதி ப⁴க³வந்தம் பஸாதே³தும் பீ³ஜூபமேன ச தருணூபமேன ச. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘உட்டே²தா²வுஸோ, க³ண்ஹத² பத்தசீவரம். பஸாதி³தோ ப⁴க³வா சாதுமேய்யகேஹி ச ஸக்யேஹி ப்³ரஹ்முனா ச ஸஹம்பதினா பீ³ஜூபமேன ச தருணூபமேன சா’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கிந்தி தே, ஸாரிபுத்த, அஹோஸி மயா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ பணாமிதே’’தி? ‘‘ஏவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அஹோஸி – ‘ப⁴க³வதா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பணாமிதோ. அப்போஸ்ஸுக்கோ தா³னி ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரிஸ்ஸதி, மயம்பி தா³னி அப்போஸ்ஸுக்கா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தா விஹரிஸ்ஸாமா’’’தி. ‘‘ஆக³மேஹி த்வம், ஸாரிபுத்த, ஆக³மேஹி த்வம், ஸாரிபுத்த, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹார’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிந்தி தே, மோக்³க³ல்லான, அஹோஸி மயா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ பணாமிதே’’தி? ‘‘ஏவம் கோ² மே, ப⁴ந்தே, அஹோஸி – ‘ப⁴க³வதா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பணாமிதோ. அப்போஸ்ஸுக்கோ தா³னி ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரிஸ்ஸதி, அஹஞ்ச தா³னி ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, மோக்³க³ல்லான! அஹம் வா ஹி, மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரேய்யம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானா வா’’தி.

161. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி உத³கோரோஹந்தே பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஊமிப⁴யம் [உம்மீப⁴யம் (ஸ்யா. கம்.)], கும்பீ⁴லப⁴யம், ஆவட்டப⁴யம், ஸுஸுகாப⁴யம் – இமானி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி உத³கோரோஹந்தே பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரிமானி ப⁴யானி இதே⁴கச்சே புக்³க³லே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதே பாடிகங்கி²தப்³பா³னி. கதமானி சத்தாரி? ஊமிப⁴யம், கும்பீ⁴லப⁴யம், ஆவட்டப⁴யம், ஸுஸுகாப⁴யம்.

162. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஊமிப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. தமேனம் ததா² பப்³ப³ஜிதம் ஸமானம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஓவத³ந்தி, அனுஸாஸந்தி – ‘ஏவம் தே அபி⁴க்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே படிக்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஆலோகிதப்³ப³ம், ஏவம் தே விலோகிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஸமிஞ்ஜிதப்³ப³ம், ஏவம் தே பஸாரிதப்³ப³ம், ஏவம் தே ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரம் தா⁴ரேதப்³ப³’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா அஞ்ஞே ஓவதா³ம, அனுஸாஸாம [ஓவதா³மபி அனுஸாஸாமபி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. இமே பனம்ஹாகம் புத்தமத்தா மஞ்ஞே, நத்தமத்தா மஞ்ஞே, அம்ஹே [ஏவம் (க.)] ஓவதி³தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஊமிப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘ஊமிப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, கோது⁴பாயாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

163. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கும்பீ⁴லப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. தமேனம் ததா² பப்³ப³ஜிதம் ஸமானம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஓவத³ந்தி அனுஸாஸந்தி – ‘இத³ம் தே கா²தி³தப்³ப³ம், இத³ம் தே ந கா²தி³தப்³ப³ம்; இத³ம் தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்; இத³ம் தே ஸாயிதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந ஸாயிதப்³ப³ம்; இத³ம் தே பாதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந பாதப்³ப³ம்; கப்பியம் தே கா²தி³தப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந கா²தி³தப்³ப³ம்; கப்பியம் தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்; கப்பியம் தே ஸாயிதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந ஸாயிதப்³ப³ம்; கப்பியம் தே பாதப்³ப³ம், அகப்பியம் தே ந பாதப்³ப³ம்; காலே தே கா²தி³தப்³ப³ம், விகாலே தே ந கா²தி³தப்³ப³ம்; காலே தே பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், விகாலே தே ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்; காலே தே ஸாயிதப்³ப³ம், விகாலே தே ந ஸாயிதப்³ப³ம்; காலே தே பாதப்³ப³ம், விகாலே தே ந பாதப்³ப³’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா யம் இச்சா²ம தம் கா²தா³ம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் கா²தா³ம; யம் இச்சா²ம தம் பு⁴ஞ்ஜாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் பு⁴ஞ்ஜாம; யம் இச்சா²ம தம் ஸாயாம, யம் ந இச்சா²ம ந தம் ஸாயாம; யம் இச்சா²ம தம் பிவாம [பிபாம (ஸீ. பீ.)], யம் ந இச்சா²ம ந தம் பிவாம; கப்பியம்பி கா²தா³ம, அகப்பியம்பி கா²தா³ம; கப்பியம்பி பு⁴ஞ்ஜாம, அகப்பியம்பி பு⁴ஞ்ஜாம; கப்பியம்பி ஸாயாம, அகப்பியம்பி ஸாயாம; கப்பியம்பி பிவாம, அகப்பியம்பி பிவாம; காலேபி கா²தா³ம, விகாலேபி கா²தா³ம; காலேபி பு⁴ஞ்ஜாம விகாலேபி பு⁴ஞ்ஜாம; காலேபி ஸாயாம, விகாலேபி ஸாயாம; காலேபி பிவாம, விகாலேபி பிவாம. யம்பி நோ ஸத்³தா⁴ க³ஹபதிகா தி³வா விகாலே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³ந்தி தத்த²பிமே முகா²வரணம் மஞ்ஞே கரோந்தீ’தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கும்பீ⁴லப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘கும்பீ⁴லப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஓத³ரிகத்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

164. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஆவட்டப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸதி. அரக்கி²தேனேவ காயேன அரக்கி²தாய வாசாய அனுபட்டி²தாய ஸதியா அஸம்வுதேஹி இந்த்³ரியேஹி ஸோ தத்த² பஸ்ஸதி க³ஹபதிம் வா க³ஹபதிபுத்தம் வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதம் ஸமங்கீ³பூ⁴தம் பரிசாரயமானம் [பரிசாரியமானம் (ஸ்யா. கம். க.)]. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மயம் கோ² புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தா ஸமானா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரிம்ஹா. ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே [ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² குலே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] போ⁴கா³. ஸக்கா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும் புஞ்ஞானி ச காது’ந்தி. ஸோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஆவட்டப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘ஆவட்டப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம்.

165. ‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸுஸுகாப⁴யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி – ‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²’தி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸதி. அரக்கி²தேனேவ காயேன அரக்கி²தாய வாசாய அனுபட்டி²தாய ஸதியா அஸம்வுதேஹி இந்த்³ரியேஹி ஸோ தத்த² பஸ்ஸதி மாதுகா³மம் து³ன்னிவத்த²ம் வா து³ப்பாருதம் வா. தஸ்ஸ மாதுகா³மம் தி³ஸ்வா து³ன்னிவத்த²ம் வா து³ப்பாருதம் வா ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. ஸோ ராகா³னுத்³த⁴ம்ஸேன [அனுத்³த⁴ஸ்தேன (ஸீ. பீ.)] சித்தேன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸுஸுகாப⁴யஸ்ஸ பீ⁴தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தோ. ‘ஸுஸுகாப⁴ய’ந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, மாதுகா³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானி, இதே⁴கச்சே புக்³க³லே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதே பாடிகங்கி²தப்³பா³னீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

சாதுமஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.

8. நளகபானஸுத்தம்

166. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு விஹரதி நளகபானே பலாஸவனே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா குலபுத்தா ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா ஹோந்தி – ஆயஸ்மா ச அனுருத்³தோ⁴, ஆயஸ்மா ச ப⁴த்³தி³யோ [நந்தி³யோ (ஸீ. பீ.) வினயே ச ம. நி. 1 சூளகோ³ஸிங்கே³ ச], ஆயஸ்மா ச கிமிலோ [கிம்பி³லோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ஆயஸ்மா ச ப⁴கு³, ஆயஸ்மா ச கோண்ட³ஞ்ஞோ [குண்ட³தா⁴னோ (ஸீ. பீ.)], ஆயஸ்மா ச ரேவதோ, ஆயஸ்மா ச ஆனந்தோ³, அஞ்ஞே ச அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா குலபுத்தா. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ அப்³போ⁴காஸே நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ப⁴க³வா தே குலபுத்தே ஆரப்³ப⁴ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, குலபுத்தா மமம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, கச்சி தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அபி⁴ரதா ப்³ரஹ்மசரியே’’தி? ஏவம் வுத்தே, தே பி⁴க்கூ² துண்ஹீ அஹேஸும். து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே குலபுத்தே ஆரப்³ப⁴ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, குலபுத்தா மமம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, கச்சி தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அபி⁴ரதா ப்³ரஹ்மசரியே’’தி? து³தியம்பி கோ² தே பி⁴க்கூ² துண்ஹீ அஹேஸும். ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே குலபுத்தே ஆரப்³ப⁴ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, குலபுத்தா மமம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, கச்சி தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அபி⁴ரதா ப்³ரஹ்மசரியே’’தி? ததியம்பி கோ² தே பி⁴க்கூ² துண்ஹீ அஹேஸும்.

167. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் தே குலபுத்தே புச்சே²ய்ய’’ந்தி! அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கச்சி தும்ஹே, அனுருத்³தா⁴, அபி⁴ரதா ப்³ரஹ்மசரியே’’தி? ‘‘தக்³க⁴ மயம், ப⁴ந்தே, அபி⁴ரதா ப்³ரஹ்மசரியே’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, அனுருத்³தா⁴! ஏதம் கோ², அனுருத்³தா⁴, தும்ஹாகம் பதிரூபம் குலபுத்தானம் ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதானம் யம் தும்ஹே அபி⁴ரமேய்யாத² ப்³ரஹ்மசரியே. யேன தும்ஹே அனுருத்³தா⁴, ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தா பட²மேன வயஸா ஸுஸுகாளகேஸா காமே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யாத² தேன தும்ஹே, அனுருத்³தா⁴, ப⁴த்³ரேனபி யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தா பட²மேன வயஸா ஸுஸுகாளகேஸா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா. தே ச கோ² பன தும்ஹே, அனுருத்³தா⁴, நேவ ராஜாபி⁴னீதா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, ந சோராபி⁴னீதா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, ந இணட்டா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, ந ப⁴யட்டா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, நாஜீவிகாபகதா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா. அபி ச கோ²ம்ஹி ஓதிண்ணோ ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, து³க்கோ²திண்ணோ து³க்க²பரேதோ; அப்பேவ நாம இமஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அந்தகிரியா பஞ்ஞாயேதா²தி – நனு தும்ஹே, அனுருத்³தா⁴, ஏவம் ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவம் பப்³ப³ஜிதேன ச பன, அனுருத்³தா⁴, குலபுத்தேன கிமஸ்ஸ கரணீயம்? விவேகம், அனுருத்³தா⁴, காமேஹி விவேகம் அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் நாதி⁴க³ச்ச²தி அஞ்ஞம் வா [அஞ்ஞம் ச (க.)] ததோ ஸந்ததரம், தஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²பி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, ப்³யாபாதோ³பி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, தீ²னமித்³த⁴ம்பி [தீ²னமித்³த⁴ம்பி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்பி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, விசிகிச்சா²பி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, அரதீபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, தந்தீ³பி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி. விவேகம், அனுருத்³தா⁴, காமேஹி விவேகம் அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் நாதி⁴க³ச்ச²தி அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம்’’.

‘‘விவேகம், அனுருத்³தா⁴, காமேஹி விவேகம் அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் அதி⁴க³ச்ச²தி அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம், தஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²பி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, ப்³யாபாதோ³பி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, தீ²னமித்³த⁴ம்பி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்பி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, விசிகிச்சா²பி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, அரதீபி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, தந்தீ³பி சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி. விவேகம், அனுருத்³தா⁴, காமேஹி விவேகம் அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் அதி⁴க³ச்ச²தி அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம்.

168. ‘‘கிந்தி வோ, அனுருத்³தா⁴, மயி ஹோதி – ‘யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா [போனோப⁴விகா (ஸீ. பீ.)] ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா, அப்பஹீனா தே ததா²க³தஸ்ஸ; தஸ்மா ததா²க³தோ ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, ஸங்கா²யேகம் அதி⁴வாஸேதி, ஸங்கா²யேகம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸங்கா²யேகம் வினோதே³தீ’’’தி? ‘‘ந கோ² நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி ஏவம் ஹோதி – ‘யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா, அப்பஹீனா தே ததா²க³தஸ்ஸ; தஸ்மா ததா²க³தோ ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, ஸங்கா²யேகம் அதி⁴வாஸேதி, ஸங்கா²யேகம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸங்கா²யேகம் வினோதே³தீ’தி. ஏவம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி ஹோதி – ‘யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா, பஹீனா தே ததா²க³தஸ்ஸ; தஸ்மா ததா²க³தோ ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, ஸங்கா²யேகம் அதி⁴வாஸேதி, ஸங்கா²யேகம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸங்கா²யேகம் வினோதே³தீ’’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, அனுருத்³தா⁴! ததா²க³தஸ்ஸ, அனுருத்³தா⁴, யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா, பஹீனா தே உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஸேய்யதா²பி, அனுருத்³தா⁴, தாலோ மத்த²கச்சி²ன்னோ அப⁴ப்³போ³ புனவிரூள்ஹியா; ஏவமேவ கோ², அனுருத்³தா⁴, ததா²க³தஸ்ஸ யே ஆஸவா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா, பஹீனா தே உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா; தஸ்மா ததா²க³தோ ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, ஸங்கா²யேகம் அதி⁴வாஸேதி, ஸங்கா²யேகம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸங்கா²யேகம் வினோதே³தி’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அனுருத்³தா⁴, கம் அத்த²வஸம் ஸம்பஸ்ஸமானோ ததா²க³தோ ஸாவகே அப்³ப⁴தீதே காலங்கதே உபபத்தீஸு ப்³யாகரோதி – ‘அஸு அமுத்ர உபபன்னோ; அஸு அமுத்ர உபபன்னோ’’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘ந கோ², அனுருத்³தா⁴, ததா²க³தோ ஜனகுஹனத்த²ம் ந ஜனலபனத்த²ம் ந லாப⁴ஸக்காரஸிலோகானிஸம்ஸத்த²ம் ந ‘இதி மம் ஜனோ ஜானாதூ’தி ஸாவகே அப்³ப⁴தீதே காலங்கதே உபபத்தீஸு ப்³யாகரோதி – ‘அஸு அமுத்ர உபபன்னோ, அஸு அமுத்ர உபபன்னோ’தி. ஸந்தி ச கோ², அனுருத்³தா⁴, குலபுத்தா ஸத்³தா⁴ உளாரவேதா³ உளாரபாமோஜ்ஜா. தே தம் ஸுத்வா தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரந்தி. தேஸம் தம், அனுருத்³தா⁴, ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய’’.

169. ‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு² ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ [காலகதோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹீ’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்பஞ்ஞோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விஹாரீ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னோ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு² ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ…பே… ஏவம்பஞ்ஞோ… ஏவம்விஹாரீ… ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னோ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு² ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ…பே… ஏவம்பஞ்ஞோ… ஏவம்விஹாரீ… ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னோ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு² ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ…பே… ஏவம்பஞ்ஞோ… ஏவம்விஹாரீ… ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னோ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

170. ‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னீ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா பி⁴க்கு²னீ காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹீ’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்பஞ்ஞா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விஹாரினீ ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னியா பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னீ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா பி⁴க்கு²னீ காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகா தத்த² பரினிப்³பா³யினீ அனாவத்தித⁴ம்மா தஸ்மா லோகா’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா…பே… ஏவம்பஞ்ஞா… ஏவம்விஹாரினீ… ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னியா பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னீ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா பி⁴க்கு²னீ காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மினீ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா…பே… ஏவம்பஞ்ஞா… ஏவம்விஹாரினீ… ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னியா பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னீ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா பி⁴க்கு²னீ காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னா அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா… ஏவம்பஞ்ஞா… ஏவம்விஹாரினீ… ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, பி⁴க்கு²னியா பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

171. ‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, உபாஸகோ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ உபாஸகோ காலங்கதோ; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்பஞ்ஞோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விஹாரீ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, உபாஸகஸ்ஸ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, உபாஸகோ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ உபாஸகோ காலங்கதோ; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ… ஏவம்பஞ்ஞோ… ஏவம்விஹாரீ… ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, உபாஸகஸ்ஸ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, உபாஸகோ ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமோ உபாஸகோ காலங்கதோ; ஸோ ப⁴க³வதா ப்³யாகதோ – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’தி. ஸோ கோ² பனஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாமம் தி³ட்டோ² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதோ வா – ‘ஏவம்ஸீலோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ…பே… ஏவம்பஞ்ஞோ… ஏவம்விஹாரீ… ஏவம்விமுத்தோ ஸோ ஆயஸ்மா அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தோ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴ உபாஸகஸ்ஸ பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

172. ‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, உபாஸிகா ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா உபாஸிகா காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகா தத்த² பரினிப்³பா³யினீ அனாவத்தித⁴ம்மா தஸ்மா லோகா’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா… ஏவம்பஞ்ஞா… ஏவம்விஹாரினீ… ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, உபாஸிகாய பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, உபாஸிகா ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா உபாஸிகா காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மினீ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா… ஏவம்பஞ்ஞா… ஏவம்விஹாரினீ… ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, உபாஸிகாய பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதா⁴னுருத்³தா⁴, உபாஸிகா ஸுணாதி – ‘இத்த²ன்னாமா உபாஸிகா காலங்கதா; ஸா ப⁴க³வதா ப்³யாகதா – திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னா அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி. ஸா கோ² பனஸ்ஸா ப⁴கி³னீ ஸாமம் தி³ட்டா² வா ஹோதி அனுஸ்ஸவஸ்ஸுதா வா – ‘ஏவம்ஸீலா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்பஞ்ஞா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விஹாரினீ ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபி, ஏவம்விமுத்தா ஸா ப⁴கி³னீ அஹோஸி இதிபீ’தி. ஸா தஸ்ஸா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரந்தீ தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரதி. ஏவம்பி கோ², அனுருத்³தா⁴, உபாஸிகாய பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதி.

‘‘இதி கோ², அனுருத்³தா⁴, ததா²க³தோ ந ஜனகுஹனத்த²ம் ந ஜனலபனத்த²ம் ந லாப⁴ஸக்காரஸிலோகானிஸம்ஸத்த²ம் ந ‘இதி மம் ஜனோ ஜானாதூ’தி ஸாவகே அப்³ப⁴தீதே காலங்கதே உபபத்தீஸு ப்³யாகரோதி – ‘அஸு அமுத்ர உபபன்னோ, அஸு அமுத்ர உபபன்னோ’தி. ஸந்தி ச கோ², அனுருத்³தா⁴, குலபுத்தா ஸத்³தா⁴ உளாரவேதா³ உளாரபாமோஜ்ஜா. தே தம் ஸுத்வா தத³த்தா²ய சித்தம் உபஸம்ஹரந்தி. தேஸம் தம், அனுருத்³தா⁴, ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.