5. ஸோணவக்³கோ³ [மஹாவக்³க³ (அட்ட²கதா²ய ஸமேதி)]

1. பியதரஸுத்தம்

41. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ மல்லிகாய தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் உபரிபாஸாத³வரக³தோ ஹோதி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ மல்லிகம் தே³விம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ² தே, மல்லிகே, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ’’தி?

‘‘நத்தி² கோ² மே, மஹாராஜ, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ. துய்ஹம் பன, மஹாராஜ, அத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’’தி? ‘‘மய்ஹம்பி கோ², மல்லிகே, நத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’’தி.

அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ பாஸாதா³ ஓரோஹித்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, மல்லிகாய தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் உபரிபாஸாத³வரக³தோ மல்லிகம் தே³விம் ஏதத³வோசம் – ‘அத்தி² நு கோ² தே, மல்லிகே, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ’தி? ஏவம் வுத்தே, மல்லிகா தே³வீ மம் ஏதத³வோச – ‘நத்தி² கோ² மே, மஹாராஜ, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ. துய்ஹம் பன, மஹாராஜ, அத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’தி? ஏவம் வுத்தே, அஹம், ப⁴ந்தே, மல்லிகம் தே³விம் ஏதத³வோசம் – ‘மய்ஹம்பி கோ², மல்லிகே, நத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ஸப்³பா³ தி³ஸா அனுபரிக³ம்ம சேதஸா,

நேவஜ்ஜ²கா³ பியதரமத்தனா க்வசி;

ஏவம் பியோ புது² அத்தா பரேஸம்,

தஸ்மா ந ஹிம்ஸே பரமத்தகாமோ’’தி. பட²மம்;

2. அப்பாயுகஸுத்தம்

42. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா [படிஸல்லாணா (ஸீ.)] வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவ அப்பாயுகா ஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ மாதா அஹோஸி, ஸத்தாஹஜாதே ப⁴க³வதி ப⁴க³வதோ மாதா காலமகாஸி, துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜீ’’தி.

‘‘ஏவமேதம், ஆனந்த³ [ஏவமேதம் ஆனந்த³ ஏவமேதம் ஆனந்த³ (ஸ்யா.)], அப்பாயுகா ஹி, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தமாதரோ ஹோந்தி. ஸத்தாஹஜாதேஸு போ³தி⁴ஸத்தேஸு போ³தி⁴ஸத்தமாதரோ காலம் கரோந்தி, துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யே கேசி பூ⁴தா ப⁴விஸ்ஸந்தி யே வாபி,

ஸப்³பே³ க³மிஸ்ஸந்தி பஹாய தே³ஹம்;

தம் ஸப்³ப³ஜானிம் குஸலோ விதி³த்வா,

ஆதாபியோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரேய்யா’’தி. து³தியம்;

3. ஸுப்பபு³த்³த⁴குட்டி²ஸுத்தம்

43. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ நாம குட்டீ² அஹோஸி – மனுஸ்ஸத³லித்³தோ³, மனுஸ்ஸகபணோ, மனுஸ்ஸவராகோ. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா மஹதியா பரிஸாய பரிவுதோ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ நிஸின்னோ ஹோதி.

அத்³த³ஸா கோ² ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² தம் மஹாஜனகாயம் தூ³ரதோவ ஸன்னிபதிதம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² ஏத்த² கிஞ்சி கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா பா⁴ஜீயதி [பா⁴ஜீயிஸ்ஸதி (ஸீ.)]. யம்னூனாஹம் யேன ஸோ மஹாஜனகாயோ தேனுபஸங்கமேய்யம். அப்பேவ நாமேத்த² கிஞ்சி கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா லபே⁴ய்ய’’ந்தி.

அத² கோ² ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² யேன ஸோ மஹாஜனகாயோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² ப⁴க³வந்தம் மஹதியா பரிஸாய பரிவுதம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தம் நிஸின்னம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ந கோ² ஏத்த² கிஞ்சி கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா பா⁴ஜீயதி. ஸமணோ அயம் கோ³தமோ பரிஸதி த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. யம்னூனாஹம்பி த⁴ம்மம் ஸுணேய்ய’’ந்தி. தத்தே²வ ஏகமந்தம் நிஸீதி³ – ‘‘அஹம்பி த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸப்³பா³வந்தம் பரிஸம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச மனஸாகாஸி ‘‘கோ நு கோ² இத⁴ ப⁴ப்³போ³ த⁴ம்மம் விஞ்ஞாது’’ந்தி? அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஸுப்பபு³த்³த⁴ம் குட்டி²ம் தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² இத⁴ ப⁴ப்³போ³ த⁴ம்மம் விஞ்ஞாது’’ந்தி. ஸுப்பபு³த்³த⁴ம் குட்டி²ம் ஆரப்³ப⁴ ஆனுபுப்³பி³ம் கத²ம் [ஆனுபுப்³பி³கத²ம் (ஸீ.), அனுபுப்³பி³கத²ம் (ஸ்யா. பீ. க.)] கதே²ஸி, ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம் ஸீலகத²ம் ஸக்³க³கத²ம்; காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸங்கிலேஸம்; நேக்க²ம்மே [நேக்க²ம்மே ச (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. யதா³ ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸி ஸுப்பபு³த்³த⁴ம் குட்டி²ம் கல்லசித்தம் முது³சித்தம் வினீவரணசித்தம் உத³க்³க³சித்தம் பஸன்னசித்தம், அத² யா பு³த்³தா⁴னம் ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா தம் பகாஸேஸி – து³க்க²ம், ஸமுத³யம், நிரோத⁴ம், மக்³க³ம். ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் அபக³தகாளகம் ஸம்மதே³வ ரஜனம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, ஏவமேவ ஸுப்பபு³த்³த⁴ஸ்ஸ குட்டி²ஸ்ஸ தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

அத² கோ² ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ திண்ணவிசிகிச்சோ² விக³தகத²ம்கதோ² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ அபரப்பச்சயோ ஸத்து² ஸாஸனே உட்டா²யாஸனா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, அபி⁴க்கதம், ப⁴ந்தே! ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி; ஏவமேவம் ப⁴க³வதா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

அத² கோ² ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² அசிரபக்கந்தம் ஸுப்பபு³த்³த⁴ம் குட்டி²ம் கா³வீ தருணவச்சா² அதி⁴பதித்வா ஜீவிதா வோரோபேஸி.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ நாம குட்டீ² ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ, ஸோ காலங்கதோ. தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’தி?

‘‘பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ²; பச்சபாதி³ த⁴ம்மஸ்ஸானுத⁴ம்மம்; ந ச மம் த⁴ம்மாதி⁴கரணம் விஹேஸேஸி. ஸுப்பபு³த்³தோ⁴, பி⁴க்க²வே, குட்டீ² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது, கோ பச்சயோ யேன ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² அஹோஸி – மனுஸ்ஸத³லித்³தோ³, மனுஸ்ஸகபணோ, மனுஸ்ஸவராகோ’’தி?

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ குட்டீ² இமஸ்மிம்யேவ ராஜக³ஹே ஸேட்டி²புத்தோ அஹோஸி. ஸோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தோ அத்³த³ஸ தக³ரஸிகி²ம் [தக்³க³ரஸிகி²ம் (க.)] பச்சேகபு³த்³த⁴ம் நக³ரம் பிண்டா³ய பவிஸந்தம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘க்வாயம் குட்டீ² குட்டி²சீவரேன விசரதீ’தி? நிட்டு²பி⁴த்வா அபஸப்³யதோ [அபப்³யாமதோ (ஸ்யா. ஸம். நி. 1.255)] கரித்வா பக்காமி. ஸோ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானி நிரயே பச்சித்த². தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேன இமஸ்மிம்யேவ ராஜக³ஹே குட்டீ² அஹோஸி மனுஸ்ஸத³லித்³தோ³, மனுஸ்ஸகபணோ, மனுஸ்ஸவராகோ. ஸோ ததா²க³தப்பவேதி³தம் த⁴ம்மவினயம் ஆக³ம்ம ஸத்³த⁴ம் ஸமாதி³யி ஸீலம் ஸமாதி³யி ஸுதம் ஸமாதி³யி சாக³ம் ஸமாதி³யி பஞ்ஞம் ஸமாதி³யி. ஸோ ததா²க³தப்பவேதி³தம் த⁴ம்மவினயம் ஆக³ம்ம ஸத்³த⁴ம் ஸமாதி³யித்வா ஸீலம் ஸமாதி³யித்வா ஸுதம் ஸமாதி³யித்வா சாக³ம் ஸமாதி³யித்வா பஞ்ஞம் ஸமாதி³யித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னோ தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம். ஸோ தத்த² அஞ்ஞே தே³வே அதிரோசதி வண்ணேன சேவ யஸஸா சா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘சக்கு²மா விஸமானீவ, விஜ்ஜமானே பரக்கமே;

பண்டி³தோ ஜீவலோகஸ்மிம், பாபானி பரிவஜ்ஜயே’’தி. ததியம்;

4. குமாரகஸுத்தம்

44. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா குமாரகா அந்தரா ச ஸாவத்தி²ம் அந்தரா ச ஜேதவனம் மச்ச²கே பா³தே⁴ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே ஸம்ப³ஹுலே குமாரகே அந்தரா ச ஸாவத்தி²ம் அந்தரா ச ஜேதவனம் மச்ச²கே பா³தே⁴ந்தே. தி³ஸ்வான யேன தே குமாரகா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே குமாரகே ஏதத³வோச – ‘‘பா⁴யத² வோ, தும்ஹே குமாரகா, து³க்க²ஸ்ஸ, அப்பியம் வோ து³க்க²’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே, பா⁴யாம மயம், ப⁴ந்தே, து³க்க²ஸ்ஸ, அப்பியம் நோ து³க்க²’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ஸசே பா⁴யத² து³க்க²ஸ்ஸ, ஸசே வோ து³க்க²மப்பியம்;

மாகத்த² பாபகம் கம்மம், ஆவி வா யதி³ வா ரஹோ.

‘‘ஸசே ச பாபகம் கம்மம், கரிஸ்ஸத² கரோத² வா;

ந வோ து³க்கா² பமுத்யத்தி², உபேச்சபி [உபச்சபி (க.), உப்பச்சபி (?), உப்பதித்வாபி இதி அத்தோ²] பலாயத’’ந்தி. சதுத்த²ம்;

5. உபோஸத²ஸுத்தம்

45. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா தத³ஹுபோஸதே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸின்னோ ஹோதி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, நிக்க²ந்தே பட²மே யாமே, உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் [சீவரம் (ஸப்³ப³த்த²)] கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி; நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ; சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴; உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே, ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி.

து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, நிக்க²ந்தே மஜ்ஜி²மே யாமே, உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி; நிக்க²ந்தோ மஜ்ஜி²மோ யாமோ; சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴; உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி.

ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே, உத்³த⁴ஸ்தே அருணே, நந்தி³முகி²யா ரத்தியா உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி; நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ; உத்³த⁴ஸ்தோ அருணோ; நந்தி³முகீ² ரத்தி; சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴; உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ‘‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கம் நு கோ² ப⁴க³வா புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ஏவமாஹ – ‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸப்³பா³வந்தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச மனஸாகாஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் து³ஸ்ஸீலம் பாபத⁴ம்மம் அஸுசிம் ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரம் படிச்ச²ன்னகம்மந்தம் அஸமணம் ஸமணபடிஞ்ஞம் அப்³ரஹ்மசாரிம் ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞம் அந்தோபூதிம் அவஸ்ஸுதம் கஸம்பு³ஜாதம் மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னம். தி³ஸ்வான உட்டா²யாஸனா யேன ஸோ புக்³க³லோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. ஏவம் வுத்தே [அத² கோ² (ஸப்³ப³த்த²), சூளவ. 383; அ. நி. 8.20 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி.

து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கா நிக்கா²மேத்வா ஸூசிக⁴டிகம் த³த்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்கா²மிதோ, ப⁴ந்தே, ஸோ புக்³க³லோ மயா. பரிஸுத்³தா⁴ பரிஸா. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ‘‘அச்ச²ரியம், மோக்³க³ல்லான, அப்³பு⁴தம், மோக்³க³ல்லான! யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாம ஸோ மோக⁴புரிஸோ ஆக³மேஸ்ஸதீ’’தி!

அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந தா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, இதோ பரம் [ந தா³னாஹம் பி⁴க்க²வே அஜ்ஜதக்³கே³ (அ. நி. 8.20)] உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிஸ்ஸாமி. தும்ஹேவ தா³னி, பி⁴க்க²வே, இதோ பரம் உபோஸத²ம் கரேய்யாத², பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாத². அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ யம் ததா²க³தோ அபரிஸுத்³தா⁴ய பரிஸாய உபோஸத²ம் கரேய்ய, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்ய.

‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²?

‘‘மஹாஸமுத்³தோ³, பி⁴க்க²வே, அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ. யம்பி [யம் (ஸீ. ஸ்யா. க.)], பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ ந ஆயதகேனேவ பபாதோ; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி; அயம், பி⁴க்க²வே [அயம்பி (ஸப்³ப³த்த²)], மஹாஸமுத்³தே³ து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி. யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம் தம் கி²ப்பமேவ [கி²ப்பஞ்ஞேவ (ஸீ.), கி²ப்பம்யேவ (க.)] தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி, யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம் தம் கி²ப்பமேவ தீரம் வாஹேதி த²லம் உஸ்ஸாரேதி; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்வா [பத்தா (ஸ்யா. பீ. க.)] ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி; ‘மஹாஸமுத்³தோ³’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீ தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘மஹாஸமுத்³தோ³’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி, யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி, யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸம்முத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ பஞ்சமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ச²ட்டோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ. தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதங்கோ³ மஸாரக³ல்லம். யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ, தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதங்கோ³ [லோஹிதங்கோ (ஸீ. பீ.), லோஹிதகோ (?)] மஸாரக³ல்லம்; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ஸத்தமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ. தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிதிமிங்க³லோ [திமி திமிங்க³லோ திமிரபிங்க³லோ (ஸீ. பீ., அ. நி. 8.19)] அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³. ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, தியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, சதுயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ, தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிதிமிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³, ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா…பே… பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² மஹாஸமுத்³தே³ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²?

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ, ந ஆயதகேனேவ பபாதோ; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³, ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴. யம்பி, பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³, ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யம் மயா ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் தம் மம ஸாவகா ஜீவிதஹேதுபி நாதிக்கமந்தி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மயா ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் தம் மம ஸாவகா ஜீவிதஹேதுபி நாதிக்கமந்தி; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி; யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம் தம் கி²ப்பமேவ தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யோ ஸோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ அஸுசி ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ அந்தோபூதி அவஸ்ஸுதோ கஸம்பு³ஜாதோ, ந தேன ஸங்கோ⁴ ஸம்வஸதி; அத² கோ² நம் கி²ப்பமேவ ஸன்னிபதித்வா உக்கி²பதி. கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னோ, அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸங்க⁴ம்ஹா, ஸங்கோ⁴ ச தேன. யம்பி, பி⁴க்க²வே, யோ ஸோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ அஸுசி ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ அந்தோபூதி அவஸ்ஸுதோ கஸம்பு³ஜாதோ, ந தேன ஸங்கோ⁴ ஸம்வஸதி; கி²ப்பமேவ நம் ஸன்னிபதித்வா உக்கி²பதி. கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னோ, அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸங்க⁴ம்ஹா, ஸங்கோ⁴ ச தேன; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³ யமுனா அசிரவதீ ஸரபூ⁴ மஹீ தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘மஹாஸமுத்³தோ³’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வண்ணா – க²த்தியா, ப்³ராஹ்மணா, வேஸ்ஸா, ஸுத்³தா³ தே ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா [பப்³ப³ஜிதா (க. ஸீ.)] ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘ஸமணா ஸக்யபுத்தியா’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வண்ணா – க²த்தியா, ப்³ராஹ்மணா, வேஸ்ஸா, ஸுத்³தா³ தே ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ‘ஸமணா ஸக்யபுத்தியா’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி, யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ஹூ சேபி பி⁴க்கூ² அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தி, ந தேன நிப்³பா³னதா⁴துயா ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, ப³ஹூ சேபி பி⁴க்கூ² அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தி, ந தேன நிப்³பா³னதா⁴துயா ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பஞ்சமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ விமுத்திரஸோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ விமுத்திரஸோ; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ச²ட்டோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ, தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதங்கோ³ மஸாரக³ல்லம்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ; தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ, தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஸத்தமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ, தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி திமிங்க³லோ திமிதிமிங்க³லோ அஸுரா நாகா³ க³ந்த⁴ப்³பா³, ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா தியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா சதுயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ; தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மி, ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ, அனாகா³மீப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அரஹா, அரஹத்தாய படிபன்னோ [அரஹத்தப²லஸச்சி²கிரியாய (ஸீ.)]. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ, தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மீ, ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ, அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, அரஹா, அரஹத்தாய படிபன்னோ; அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ச²ன்னமதிவஸ்ஸதி, விவடம் நாதிவஸ்ஸதி;

தஸ்மா ச²ன்னம் விவரேத², ஏவம் தம் நாதிவஸ்ஸதீ’’தி. பஞ்சமம்;

6. ஸோணஸுத்தம்

46. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ அவந்தீஸு விஹரதி குரரக⁴ரே [குருரக⁴ரே (ஸ்யா. மஹாவ. 257), குலக⁴ரே (க.)] பவத்தே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ உபட்டா²கோ ஹோதி.

அத² கோ² ஸோணஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ குடிகண்ணஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யதா² யதா² கோ² அய்யோ மஹாகச்சானோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’’ந்தி.

அத² கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘யதா² யதா² கோ² அய்யோ மஹாகச்சானோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி. பப்³பா³ஜேது மம், ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹாகச்சானோ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸோணம் உபாஸகம் குடிகண்ணம் ஏதத³வோச – ‘‘து³க்கரம் கோ², ஸோண, யாவஜீவம் ஏகப⁴த்தம் ஏகஸேய்யம் ப்³ரஹ்மசரியம். இங்க⁴ த்வம், ஸோண, தத்தே²வ ஆகா³ரிகபூ⁴தோ ஸமானோ பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் அனுயுஞ்ஜ காலயுத்தம் ஏகப⁴த்தம் ஏகஸேய்யம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோணஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ குடிகண்ணஸ்ஸ யோ அஹோஸி பப்³ப³ஜ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ ஸோ படிபஸ்ஸம்பி⁴.

து³தியம்பி கோ²…பே… து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸோணம் உபாஸகம் குடிகண்ணம் ஏதத³வோச – ‘‘து³க்கரம் கோ², ஸோண, யாவஜீவம் ஏகப⁴த்தம் ஏகஸேய்யம் ப்³ரஹ்மசரியம். இங்க⁴ த்வம், ஸோண, தத்தே²வ ஆகா³ரிகபூ⁴தோ ஸமானோ பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் அனுயுஞ்ஜ காலயுத்தம் ஏகப⁴த்தம் ஏகஸேய்யம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ஸோணஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ குடிகண்ணஸ்ஸ யோ அஹோஸி பப்³ப³ஜ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ ஸோ படிபஸ்ஸம்பி⁴.

ததியம்பி கோ² ஸோணஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ குடிகண்ணஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யதா² யதா² கோ² அய்யோ மஹாகச்சானோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’’ந்தி. ததியம்பி கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘யதா² யதா² கோ² அய்யோ மஹாகச்சானோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி. பப்³பா³ஜேது மம், ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹாகச்சானோ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸோணம் உபாஸகம் குடிகண்ணம் பப்³பா³ஜேஸி. தேன கோ² பன ஸமயேன அவந்தித³க்கி²ணாபதோ² [அவந்தி த³க்கி²ணபதோ² (ஸீ.)] அப்பபி⁴க்கு²கோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ திண்ணம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன கிச்சே²ன கஸிரேன ததோ ததோ த³ஸவக்³க³ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் உபஸம்பாதே³ஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ வஸ்ஸம்வுட்ட²ஸ்ஸ [வஸ்ஸம்வுத்த²ஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘ந கோ² மே ஸோ ப⁴க³வா ஸம்முகா² தி³ட்டோ², அபி ச ஸுதோயேவ மே ஸோ ப⁴க³வா – ‘ஈதி³ஸோ ச ஈதி³ஸோ சா’தி. ஸசே மம் உபஜ்ஜா²யோ அனுஜானேய்ய, க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘ந கோ² மே ஸோ ப⁴க³வா ஸம்முகா² தி³ட்டோ², அபி ச ஸுதோயேவ மே ஸோ ப⁴க³வா – ஈதி³ஸோ ச ஈதி³ஸோ சா’தி. ஸசே மம் உபஜ்ஜா²யோ அனுஜானேய்ய, க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி ( ) [(க³ச்சே²ய்யாஹம் ப⁴ந்தே தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம், ஸசே மம் உபஜ்ஜா²யோ அனுஜானாதீதி (மஹாவ. 257)].

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸோண; க³ச்ச² த்வம், ஸோண, தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் [ஸமாஸம்பு³த்³த⁴ந்தி (ஸப்³ப³த்த²)]. த³க்கி²ஸ்ஸஸி த்வம், ஸோண, தம் ப⁴க³வந்தம் பாஸாதி³கம் பஸாத³னீயம் ஸந்திந்த்³ரியம் ஸந்தமானஸம் உத்தமத³மத²ஸமத²மனுப்பத்தம் த³ந்தம் கு³த்தம் யதிந்த்³ரியம் நாக³ம். தி³ஸ்வான மம வசனேன ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் [பா²ஸுவிஹாரஞ்ச (ஸீ.)] புச்ச² – ‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் [பா²ஸுவிஹாரஞ்ச (ஸீ.)] புச்ச²தீ’’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² ஜேதவனம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் [பா²ஸுவிஹாரஞ்ச (ஸீ.)] புச்ச²தீ’’தி.

‘‘கச்சி, பி⁴க்கு², க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சிஸி அப்பகிலமதே²ன அத்³தா⁴னம் ஆக³தோ, ந ச பிண்ட³கேன கிலந்தோஸீ’’தி? ‘‘க²மனீயம் ப⁴க³வா, யாபனீயம் ப⁴க³வா, அப்பகிலமதே²ன சாஹம், ப⁴ந்தே, அத்³தா⁴னம் ஆக³தோ, ந பிண்ட³கேன கிலந்தோம்ஹீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இமஸ்ஸானந்த³, ஆக³ந்துகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞாபேஹீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யஸ்ஸ கோ² மம் ப⁴க³வா ஆணாபேதி – ‘இமஸ்ஸானந்த³, ஆக³ந்துகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞாபேஹீ’தி, இச்ச²தி ப⁴க³வா தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வத்து²ம், இச்ச²தி ப⁴க³வா ஆயஸ்மதா ஸோணேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வத்து²’’ந்தி. யஸ்மிம் விஹாரே ப⁴க³வா விஹரதி, தஸ்மிம் விஹாரே ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞாபேஸி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ப³ஹுதே³வ ரத்திம் அப்³போ⁴காஸே நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேத்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா விஹாரம் பாவிஸி. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸோணோ ப³ஹுதே³வ ரத்திம் அப்³போ⁴காஸே நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேத்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா விஹாரம் பாவிஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் அஜ்ஜே²ஸி – ‘‘படிபா⁴து தம் பி⁴க்கு² த⁴ம்மோ பா⁴ஸிது’’ந்தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா ஸோளஸ அட்ட²கவக்³கி³கானி ஸப்³பா³னேவ ஸரேன அப⁴ணி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸரப⁴ஞ்ஞபரியோஸானே அப்³ப⁴னுமோதி³ – ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு², ஸுக்³க³ஹிதானி தே, பி⁴க்கு², ஸோளஸ அட்ட²கவக்³கி³கானி ஸுமனஸிகதானி ஸூபதா⁴ரிதானி, கல்யாணியாஸி [கல்யாணியா ச (க.), கல்யாணியா சாஸி (?)] வாசாய ஸமன்னாக³தோ விஸ்ஸட்டா²ய அனேலக³ளாய அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா. கதி வஸ்ஸோஸி த்வம், பி⁴க்கூ²’’தி? ‘‘ஏகவஸ்ஸோ அஹம் ப⁴க³வா’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன த்வம், பி⁴க்கு², ஏவம் சிரம் அகாஸீ’’தி? ‘‘சிரம் தி³ட்டோ² [சிரதி³ட்டோ² (ஸீ.)] மே, ப⁴ந்தே, காமேஸு ஆதீ³னவோ; அபி ச ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘தி³ஸ்வா ஆதீ³னவம் லோகே, ஞத்வா த⁴ம்மம் நிரூபதி⁴ம்;

அரியோ ந ரமதீ பாபே, பாபே ந ரமதீ ஸுசீ’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. கங்கா²ரேவதஸுத்தம்

47. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா கங்கா²ரேவதோ ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய அத்தனோ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ம் பச்சவேக்க²மானோ.

அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் கங்கா²ரேவதம் அவிதூ³ரே நிஸின்னம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய அத்தனோ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ம் பச்சவேக்க²மானம்.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யா காசி கங்கா² இத⁴ வா ஹுரம் வா,

ஸகவேதி³யா வா பரவேதி³யா வா;

யே ஜா²யினோ தா பஜஹந்தி ஸப்³பா³,

ஆதாபினோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தா’’தி. ஸத்தமம்;

8. ஸங்க⁴பே⁴த³ஸுத்தம்

48. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ தத³ஹுபோஸதே² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பாவிஸி.

அத்³த³ஸா கோ² தே³வத³த்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரந்தம். தி³ஸ்வான யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ தா³னாஹம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, அஞ்ஞத்ரேவ ப⁴க³வதா அஞ்ஞத்ர பி⁴க்கு²ஸங்கா⁴ உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி ஸங்க⁴கம்மானி சா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத்³த³ஸா கோ² மம், ப⁴ந்தே, தே³வத³த்தோ ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரந்தம். தி³ஸ்வான யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் ஏதத³வோச – ‘அஜ்ஜதக்³கே³ தா³னாஹம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, அஞ்ஞத்ரேவ ப⁴க³வதா அஞ்ஞத்ர பி⁴க்கு²ஸங்கா⁴ உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி ஸங்க⁴கம்மானி சா’தி. அஜ்ஜ, ப⁴ந்தே, தே³வத³த்தோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதி, உபோஸத²ஞ்ச கரிஸ்ஸதி ஸங்க⁴கம்மானி சா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ஸுகரம் ஸாது⁴னா ஸாது⁴, ஸாது⁴ பாபேன து³க்கரம் [ஸுகரம் ஸாது⁴னா ஸாது⁴ம், ஸாது⁴ம் பாபேன து³க்கரம் (க.)];

பாபம் பாபேன ஸுகரம், பாபமரியேஹி து³க்கர’’ந்தி. அட்ட²மம்;

9. ஸதா⁴யமானஸுத்தம்

49. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரதி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம். தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா மாணவகா ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே ஸதா⁴யமானரூபா [ஸத்³தா³யமானரூபா (ஸ்யா. பீ. அட்ட²கதா²யம் பாட²ந்தரம்), பதா²யமானரூபா (க.), வதா⁴யமானரூபா (க. ஸீ., க. அட்ட².), ஸத்³தா⁴யமானரூபா (?), ஸத்³து⁴தா⁴துயா ஸது⁴தா⁴துயா வா ஸித்³த⁴மித³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்] அதிக்கமந்தி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஸம்ப³ஹுலே மாணவகே அவிதூ³ரே ஸதா⁴யமானரூபே அதிக்கந்தே.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘பரிமுட்டா² பண்டி³தாபா⁴ஸா, வாசாகோ³சரபா⁴ணினோ;

யாவிச்ச²ந்தி முகா²யாமம், யேன நீதா ந தம் விதூ³’’தி. நவமம்;

10. சூளபந்த²கஸுத்தம்

50. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா சூளபந்த²கோ [சுல்லபந்த²கோ (ஸீ.), சூலபந்த²கோ (பீ.)] ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா.

அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் சூளபந்த²கம் அவிதூ³ரே நிஸின்னம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘டி²தேன காயேன டி²தேன சேதஸா,

திட்ட²ம் நிஸின்னோ உத³ வா ஸயானோ;

ஏதம் [ஏவம் (க.)] ஸதிம் பி⁴க்கு² அதி⁴ட்ட²ஹானோ,

லபே⁴த² புப்³பா³பரியம் விஸேஸம்;

லத்³தா⁴ன புப்³பா³பரியம் விஸேஸம்,

அத³ஸ்ஸனம் மச்சுராஜஸ்ஸ க³ச்சே²’’தி. த³ஸமம்;

ஸோணவக்³கோ³ [ஸோணதே²ரவக்³கோ³ (ஸ்யா. கம். க.) மஹாவக்³கோ³ (அட்ட²கதா²ய ஸமேதி)] பஞ்சமோ நிட்டி²தோ.