6. ஜச்சந்த⁴வக்³கோ³

1. ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஸுத்தம்

51. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ண்ஹாஹி, ஆனந்த³, நிஸீத³னம். யேன சாபாலம் [பாவாலம் (ஸ்யா.)] சேதியம் தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம தி³வாவிஹாராயா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நிஸீத³னம் ஆதா³ய ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன சாபாலம் சேதியம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி –

‘‘ரமணீயா, ஆனந்த³, வேஸாலீ; ரமணீயம் உதே³னம் சேதியம்; ரமணீயம் கோ³தமகம் சேதியம்; ரமணீயம் ஸத்தம்ப³ம் சேதியம்; ரமணீயம் ப³ஹுபுத்தம் சேதியம்; ரமணீயம் ஸாரந்த³த³ம் சேதியம்; ரமணீயம் சாபாலம் சேதியம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ ( ) [(ஆனந்த³) (க.)] கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴. ஆகங்க²மானோ, ஆனந்த³, ததா²க³தோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி.

ஏவம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதா ஓளாரிகே நிமித்தே கயிரமானே, ஓளாரிகே ஓபா⁴ஸே கயிரமானே, நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²தும்; ந ப⁴க³வந்தம் யாசி – ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா கப்பம்; திட்ட²து ஸுக³தோ கப்பம் ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி, யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ. து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி –

‘‘ரமணீயா, ஆனந்த³, வேஸாலீ; ரமணீயம் உதே³னம் சேதியம்; ரமணீயம் கோ³தமகம் சேதியம்; ரமணீயம் ஸத்தம்ப³ம் சேதியம்; ரமணீயம் ப³ஹுபுத்தம் சேதியம்; ரமணீயம் ஸாரந்த³த³ம் சேதியம்; ரமணீயம் சாபாலம் சேதியம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴. ஆகங்க²மானோ, ஆனந்த³, ததா²க³தோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி.

ஏவம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதா ஓளாரிகே நிமித்தே கயிரமானே, ஓளாரிகே ஓபா⁴ஸே கயிரமானே, நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²தும்; ந ப⁴க³வந்தம் யாசி – ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா கப்பம்; திட்ட²து ஸுக³தோ கப்பம் ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி, யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ச்ச² த்வம், ஆனந்த³, யஸ்ஸதா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³.

அத² கோ² மாரோ பாபிமா, அசிரபக்கந்தே ஆயஸ்மந்தே ஆனந்தே³, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² மாரோ பாபிமா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ; பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே பி⁴க்கூ² ந ஸாவகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ [விஸாரதா³ பத்தயோக³கே²மா (அ. நி. 8.70), விஸாரத³ப்பத்தா யோக³கே²மா (ஸீ. பீ. க.), விஸாரத³ப்பத்தா யோக³கே²மகாமா (ஸ்யா.)] ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே [ஸந்தி கோ² பன ப⁴ந்தே ஏதரஹி (ஸீ. பீ. ஸம். நி. 5.822)] பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஸாவகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ; பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே பி⁴க்கு²னியோ ந ஸாவிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னியோ ப⁴க³வதோ ஸாவிகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ; பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே உபாஸகா ந ஸாவகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, உபாஸகா ப⁴க³வதோ ஸாவகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ; பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே உபாஸிகா ந ஸாவிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, உபாஸிகா ப⁴க³வதோ ஸாவிகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ; பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி யாவ மே இத³ம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந இத்³த⁴ஞ்சேவ ப⁴விஸ்ஸதி பீ²தஞ்ச வித்தா²ரிகம் பா³ஹுஜஞ்ஞம் புது²பூ⁴தம் யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸித’ந்தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே [தயித³ம் ப⁴ந்தே (ஸம். நி. 5.822)], ப⁴க³வதோ ப்³ரஹ்மசரியம் இத்³த⁴ஞ்சேவ பீ²தஞ்ச வித்தா²ரிகம் பா³ஹுஜஞ்ஞம் புது²பூ⁴தம் யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதம். பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ; பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ப⁴க³வா மாரம் பாபிமந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அப்போஸ்ஸுக்கோ த்வம், பாபிம, ஹோஹி. ந சிரம் ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னம் ப⁴விஸ்ஸதி. இதோ திண்ணம் மாஸானம் அச்சயேன ததா²க³தோ பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா சாபாலே சேதியே ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜ்ஜி. ஓஸ்ஸட்டே² ச ப⁴க³வதா ஆயுஸங்கா²ரே மஹாபூ⁴மிசாலோ அஹோஸி பி⁴ம்ஸனகோ லோமஹம்ஸோ, தே³வது³ந்து³பி⁴யோ [தே³வது³த்³ரபி⁴யோ (க.)] ச ப²லிம்ஸு.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘துலமதுலஞ்ச ஸம்ப⁴வம்,

ப⁴வஸங்கா²ரமவஸ்ஸஜி முனி;

அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ,

அபி⁴ந்தி³ கவசமிவத்தஸம்ப⁴வ’’ந்தி. பட²மம்;

2. ஸத்தஜடிலஸுத்தம்

52. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸத்த ச ஜடிலா, ஸத்த ச நிக³ண்டா², ஸத்த ச அசேலகா, ஸத்த ச ஏகஸாடகா, ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகா, பரூள்ஹகச்ச²னக²லோமா கா²ரிவிவித⁴மாதா³ய [கா²ரீவித⁴மாதா³ய (க. ஸம். நி. 1.122; தீ³. நி. 1.280)] ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அதிக்கமந்தி.

அத்³த³ஸா கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தே ஸத்த ச ஜடிலே, ஸத்த ச நிக³ண்டே², ஸத்த ச அசேலகே, ஸத்த ச ஏகஸாடகே, ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகே, பரூள்ஹகச்ச²னக²லோமே கா²ரிவிவித⁴மாதா³ய ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அதிக்கமந்தே. தி³ஸ்வான உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா த³க்கி²ணஜாணுமண்ட³லம் பத²வியம் [பட²வியம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] நிஹந்த்வா யேன தே ஸத்த ச ஜடிலா, ஸத்த ச நிக³ண்டா², ஸத்த ச அசேலகா, ஸத்த ச ஏகஸாடகா, ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகா, தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் நாமம் ஸாவேஸி – ‘‘ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ; ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ; ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ’’தி.

அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ அசிரபக்கந்தேஸு தேஸு ஸத்தஸு ச ஜடிலேஸு, ஸத்தஸு ச நிக³ண்டே²ஸு, ஸத்தஸு ச அசேலகேஸு, ஸத்தஸு ச ஏகஸாடகேஸு, ஸத்தஸு ச பரிப்³பா³ஜகேஸு, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யே கோ² [யே ச கோ² (ஸீ.), யே ச தே (ஸ்யா.), யே நு கேசி கோ² (பீ.), யே தே (ஸம். நி. 1.122), யே நு கோ² கேசி (?)] ப⁴ந்தே, லோகே அரஹந்தோ வா அரஹத்தமக்³க³ம் வா ஸமாபன்னா ஏதே தேஸம் அஞ்ஞதரே’’தி [அஞ்ஞதராதி (ஸீ. க.), அஞ்ஞதரோதி (ஸ்யா. பீ.)].

‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், மஹாராஜ, தயா கி³ஹினா காமபோ⁴கி³னா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன – இமே வா அரஹந்தோ, இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னாதி.

‘‘ஸம்வாஸேன கோ², மஹாராஜ, ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ந இத்தரம் [ந இத்தரேன (ஸ்யா. ஸீ. ஸ்யா. அட்ட².)], மனஸிகரோதா நோ அமனஸிகரோதா, பஞ்ஞவதா நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸம்வோஹாரேன கோ², மஹாராஜ, ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ந இத்தரம், மனஸிகரோதா நோ அமனஸிகரோதா, பஞ்ஞவதா நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ, தா²மோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ந இத்தரம், மனஸிகரோதா நோ அமனஸிகரோதா, பஞ்ஞவதா நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸாகச்சா²ய கோ², மஹாராஜ, பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ந இத்தரம், மனஸிகரோதா நோ அமனஸிகரோதா, பஞ்ஞவதா நோ து³ப்பஞ்ஞேனா’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவ ஸுபா⁴ஸிதம் சித³ம் [ஸுபா⁴ஸிதமித³ம் (ஸம். நி. 1.122)], ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா – ‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், மஹாராஜ, தயா கி³ஹினா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன – இமே வா அரஹந்தோ, இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னாதி. ஸம்வாஸேன கோ², மஹாராஜ, ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம்…பே… ஸாகச்சா²ய கோ², மஹாராஜ, பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ந இத்தரம், மனஸிகரோதா நோ அமனஸிகரோதா, பஞ்ஞவதா நோ து³ப்பஞ்ஞேனா’’’தி.

‘‘ஏதே, ப⁴ந்தே, மம புரிஸா சோரா [சரா (ஸம். நி. 1.122)] ஓசரகா ஜனபத³ம் ஓசரித்வா க³ச்ச²ந்தி. தேஹி பட²மம் ஓசிண்ணம் அஹம் பச்சா² ஓஸாரிஸ்ஸாமி [ஓதரிஸ்ஸாமி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.), ஓயாயிஸ்ஸாமி (ஸீ. ஸ்யா. அட்ட².), ஓஸாபயிஸ்ஸாமி (ஸம். நி. 1.122)]. இதா³னி தே, ப⁴ந்தே, தம் ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ ஓதா³தவத்த²வஸனா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கி³பூ⁴தா பரிசாரேஸ்ஸந்தீ’’ [சாரியந்தி (ஸ்யா.)] தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ந வாயமேய்ய ஸப்³ப³த்த², நாஞ்ஞஸ்ஸ புரிஸோ ஸியா;

நாஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய ஜீவேய்ய, த⁴ம்மேன ந வணிம் [வாணிம் (ஸீ.), வணீ (ஸ்யா. பீ.), வாணிஜம் (க.)] சரே’’தி. து³தியம்;

3. பச்சவேக்க²ணஸுத்தம்

53. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா அத்தனோ அனேகே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே பஹீனே பச்சவேக்க²மானோ நிஸின்னோ ஹோதி, அனேகே ச குஸலே த⁴ம்மே பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³தே.

அத² கோ² ப⁴க³வா [ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா (ஸீ. க.)] அத்தனோ அனேகே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே பஹீனே விதி³த்வா அனேகே ச குஸலே த⁴ம்மே பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³தே [ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா (ஸீ. க.)] தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘அஹு புப்³பே³ ததா³ நாஹு, நாஹு புப்³பே³ ததா³ அஹு;

ந சாஹு ந ச ப⁴விஸ்ஸதி, ந சேதரஹி விஜ்ஜதீ’’தி. ததியம்;

4. பட²மனானாதித்தி²யஸுத்தம்

54. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா நானாக²ந்திகா நானாருசிகா நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதா.

ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அந்தவா லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அனந்தவா லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீரம், இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரம், இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி.

தே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’தி.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம்ஸு. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா நானாக²ந்திகா நானாருசிகா நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதா.

‘‘ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி…பே… தே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’ தி.

‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா, பி⁴க்க²வே, பரிப்³பா³ஜகா அந்தா⁴ அசக்கு²கா; அத்த²ம் ந ஜானந்தி, அனத்த²ம் ந ஜானந்தி, த⁴ம்மம் ந ஜானந்தி, அத⁴ம்மம் ந ஜானந்தி. தே அத்த²ம் அஜானந்தா அனத்த²ம் அஜானந்தா த⁴ம்மம் அஜானந்தா அத⁴ம்மம் அஜானந்தா ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரோ ராஜா அஹோஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ ராஜா அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘ஏஹி த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, யாவதகா ஸாவத்தி²யா ஜச்சந்தா⁴ தே ஸப்³பே³ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபாதேஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா யாவதகா ஸாவத்தி²யா ஜச்சந்தா⁴ தே ஸப்³பே³ க³ஹேத்வா யேன ஸோ ராஜா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் ராஜானம் ஏதத³வோச – ‘ஸன்னிபாதிதா கோ² தே, தே³வ, யாவதகா ஸாவத்தி²யா ஜச்சந்தா⁴’தி. ‘தேன ஹி, ப⁴ணே, ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ம் த³ஸ்ஸேஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ம் த³ஸ்ஸேஸி.

‘‘ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ ஸீஸம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ கண்ணம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ த³ந்தம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ ஸோண்ட³ம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ காயம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ பாத³ம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ ஸத்தி²ம் [பிட்டி²ம் (ஸ்யா.)] த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ நங்கு³ட்ட²ம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி. ஏகச்சானம் ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ஸ்ஸ வாலதி⁴ம் த³ஸ்ஸேஸி – ‘ஏதி³ஸோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’’’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ஜச்சந்தா⁴னம் ஹத்தி²ம் த³ஸ்ஸேத்வா யேன ஸோ ராஜா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் ராஜானம் ஏதத³வோச – ‘தி³ட்டோ² கோ² தேஹி, தே³வ, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தீ²; யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ ராஜா யேன தே ஜச்சந்தா⁴ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே ஜச்சந்தே⁴ ஏதத³வோச – ‘தி³ட்டோ² வோ, ஜச்சந்தா⁴, ஹத்தீ²’தி? ‘ஏவம், தே³வ, தி³ட்டோ² நோ ஹத்தீ²’தி. ‘வதே³த², ஜச்சந்தா⁴, கீதி³ஸோ ஹத்தீ²’தி?

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ ஸீஸம் தி³ட்ட²ம் அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி கும்போ⁴’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ கண்ணோ தி³ட்டோ² அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி ஸுப்போ’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ த³ந்தோ தி³ட்டோ² அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி கீ²லோ’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ ஸோண்டோ³ தி³ட்டோ² அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி நங்க³லீஸா’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ காயோ தி³ட்டோ² அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி கோட்டோ²’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ பாதோ³ தி³ட்டோ² அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி தூ²ணோ’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ ஸத்தி² தி³ட்டோ² [பிட்டி² தி³ட்டா (க. ஸீ. ஸ்யா. பீ.), ஸத்தி² தி³ட்டா² (க. ஸீ.)] ஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி உது³க்க²லோ’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ நங்கு³ட்ட²ம் தி³ட்ட²ம் அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி முஸலோ’தி.

‘‘யேஹி, பி⁴க்க²வே, ஜச்சந்தே⁴ஹி ஹத்தி²ஸ்ஸ வாலதி⁴ தி³ட்டோ² அஹோஸி, தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதி³ஸோ, தே³வ, ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி ஸம்மஜ்ஜனீ’தி.

‘‘தே ‘ஏதி³ஸோ ஹத்தீ², நேதி³ஸோ ஹத்தீ²; நேதி³ஸோ ஹத்தீ², ஏதி³ஸோ ஹத்தீ²’’’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் முட்டீ²ஹி ஸம்ஸும்பி⁴ம்ஸு [ஸம்யுஜ்ஜி²ம்ஸு (க. ஸீ., ஸ்யா. பீ.)]. தேன ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸோ ராஜா அத்தமனோ அஹோஸி.

‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா அந்தா⁴ அசக்கு²கா. தே அத்த²ம் ந ஜானந்தி அனத்த²ம் ந ஜானந்தி, த⁴ம்மம் ந ஜானந்தி அத⁴ம்மம் ந ஜானந்தி. தே அத்த²ம் அஜானந்தா அனத்த²ம் அஜானந்தா, த⁴ம்மம் அஜானந்தா அத⁴ம்மம் அஜானந்தா ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘இமேஸு கிர ஸஜ்ஜந்தி, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா;

விக்³க³ய்ஹ நம் விவத³ந்தி, ஜனா ஏகங்க³த³ஸ்ஸினோ’’தி. சதுத்த²ம்;

5. து³தியனானாதித்தி²யஸுத்தம்

55. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா நானாக²ந்திகா நானாருசிகா நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதா.

ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதோ ச அஸஸ்ஸதோ ச [ஸஸ்ஸதோ அஸஸ்ஸதோ (ஸீ.)] அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘நேவ ஸஸ்ஸதோ நாஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘பரம்கதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதோ ச பரம்கதோ ச [ஸயம்கதோ பரம்கதோ (ஸீ.)] அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸயம்காரோ அபரம்காரோ [அஸயம்காரோ ச அபரம்காரோ ச (ஸ்யா. பீ.)] அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸஸ்ஸதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதஞ்ச அஸஸ்ஸதஞ்ச [ஸஸ்ஸதம் அஸஸ்ஸதம் (ஸீ.)] ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘நேவ ஸஸ்ஸதம் நாஸஸ்ஸதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவதி³ட்டி²னோ – ‘‘பரம்கதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதஞ்ச பரம்கதஞ்ச [ஸயம்கத²ம் பரம்கதம் (ஸீ.)] ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸயம்காரம் அபரம்காரம் அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி.

தே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’தி.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம்ஸு. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா நானாக²ந்திகா நானாருசிகா நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதா.

‘‘ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி…பே… தே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’தி.

‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா, பி⁴க்க²வே, பரிப்³பா³ஜகா அந்தா⁴ அசக்கு²கா; அத்த²ம் ந ஜானந்தி அனத்த²ம் ந ஜானந்தி, த⁴ம்மம் ந ஜானந்தி அத⁴ம்மம் ந ஜானந்தி. தே அத்த²ம் அஜானந்தா அனத்த²ம் அஜானந்தா, த⁴ம்மம் அஜானந்தா அத⁴ம்மம் அஜானந்தா ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘இமேஸு கிர ஸஜ்ஜந்தி, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா;

அந்தராவ விஸீத³ந்தி, அப்பத்வாவ தமோக³த⁴’’ந்தி. பஞ்சமம்;

6. ததியனானாதித்தி²யஸுத்தம்

56. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா நானாக²ந்திகா நானாருசிகா நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதா.

ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதோ ச அஸஸ்ஸதோ ச அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘நேவ ஸஸ்ஸதோ நாஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘பரம்கதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதோ ச பரம்கதோ ச அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸயம்காரோ அபரம்காரோ அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸஸ்ஸதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸஸ்ஸதஞ்ச அஸஸ்ஸதஞ்ச ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘நேவ ஸஸ்ஸதம் நாஸஸ்ஸதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘பரம்கதம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘ஸயம்கதஞ்ச பரம்கதஞ்ச ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி. ஸந்தி பனேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘‘அஸயம்காரம் அபரம்காரம் அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் ஸுக²து³க்க²ம் அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி.

தே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’தி.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம்ஸு. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா நானாக²ந்திகா நானாருசிகா நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதா.

‘‘ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி …பே… தே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’தி.

‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா, பி⁴க்க²வே, பரிப்³பா³ஜகா அந்தா⁴ அசக்கு²கா. தே அத்த²ம் ந ஜானந்தி அனத்த²ம் ந ஜானந்தி, த⁴ம்மம் ந ஜானந்தி அத⁴ம்மம் ந ஜானந்தி. தே அத்த²ம் அஜானந்தா அனத்த²ம் அஜானந்தா, த⁴ம்மம் அஜானந்தா அத⁴ம்மம் அஜானந்தா ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி – ‘ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ; நேதி³ஸோ த⁴ம்மோ, ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ’’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘அஹங்காரபஸுதாயம் பஜா, பரம்காரூபஸம்ஹிதா;

ஏததே³கே நாப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, ந நம் ஸல்லந்தி அத்³த³ஸும்.

‘‘ஏதஞ்ச ஸல்லம் படிகச்ச [படிக³ச்ச (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஸ்ஸதோ;

அஹம் கரோமீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி;

பரோ கரோதீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி.

‘‘மானுபேதா அயம் பஜா, மானக³ந்தா² மானவினிப³த்³தா⁴ [மானவினிப³ந்தா⁴ (ஸீ.)];

தி³ட்டீ²ஸு ஸாரம்ப⁴கதா², ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததீ’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. ஸுபூ⁴திஸுத்தம்

57. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸுபூ⁴தி ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய அவிதக்கம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபஜ்ஜித்வா.

அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸுபூ⁴திம் அவிதூ³ரே நிஸின்னம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய அவிதக்கம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னம்.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யஸ்ஸ விதக்கா விதூ⁴பிதா,

அஜ்ஜ²த்தம் ஸுவிகப்பிதா அஸேஸா;

தம் ஸங்க³மதிச்ச அரூபஸஞ்ஞீ,

சதுயோகா³திக³தோ ந ஜாது மேதீ’’தி [ந ஜாதிமேதீதி (ஸ்யா. பீ. அட்ட². பாட²ந்தரம்)]. ஸத்தமம்;

8. க³ணிகாஸுத்தம்

58. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே த்³வே பூகா³ அஞ்ஞதரிஸ்ஸா க³ணிகாய ஸாரத்தா ஹோந்தி படிப³த்³த⁴சித்தா; ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாணீஹிபி உபக்கமந்தி, லேட்³டூ³ஹிபி உபக்கமந்தி, த³ண்டே³ஹிபி உபக்கமந்தி, ஸத்தே²ஹிபி உபக்கமந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி மரணமத்தம்பி து³க்க²ம்.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பாவிஸிம்ஸு. ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ராஜக³ஹே த்³வே பூகா³ அஞ்ஞதரிஸ்ஸா க³ணிகாய ஸாரத்தா படிப³த்³த⁴சித்தா; ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாணீஹிபி உபக்கமந்தி, லேட்³டூ³ஹிபி உபக்கமந்தி, த³ண்டே³ஹிபி உபக்கமந்தி, ஸத்தே²ஹிபி உபக்கமந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி மரணமத்தம்பி து³க்க²’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யஞ்ச பத்தம் யஞ்ச பத்தப்³ப³ம், உப⁴யமேதம் ரஜானுகிண்ணம், ஆதுரஸ்ஸானுஸிக்க²தோ. யே ச ஸிக்கா²ஸாரா ஸீலப்³ப³தம் ஜீவிதம் ப்³ரஹ்மசரியம் உபட்டா²னஸாரா, அயமேகோ அந்தோ. யே ச ஏவம்வாதி³னோ – ‘நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோ’தி, அயம் து³தியோ அந்தோ. இச்சேதே உபோ⁴ அந்தா கடஸிவட்³ட⁴னா, கடஸியோ தி³ட்டி²ம் வட்³டே⁴ந்தி. ஏதேதே உபோ⁴ அந்தே அனபி⁴ஞ்ஞாய ஓலீயந்தி ஏகே, அதிதா⁴வந்தி ஏகே. யே ச கோ² தே அபி⁴ஞ்ஞாய தத்ர ச நாஹேஸும், தேன ச நாமஞ்ஞிம்ஸு, வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாயா’’தி. அட்ட²மம்.

9. உபாதிதா⁴வந்திஸுத்தம்

59. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயம் அப்³போ⁴காஸே நிஸின்னோ ஹோதி தேலப்பதீ³பேஸு ஜா²யமானேஸு.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா அதி⁴பாதகா தேஸு தேலப்பதீ³பேஸு ஆபாதபரிபாதம் அனயம் ஆபஜ்ஜந்தி, ப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜந்தி [நத்தி² ஸீஹளபோத்த²கே], அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜந்தி [நத்தி² ஸீஹளபோத்த²கே]. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே ஸம்ப³ஹுலே அதி⁴பாதகே தேஸு தேலப்பதீ³பேஸு ஆபாதபரிபாதம் அனயம் ஆபஜ்ஜந்தே, ப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜந்தே, அனயப்³யஸனம் ஆபஜ்ஜந்தே.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘உபாதிதா⁴வந்தி ந ஸாரமேந்தி,

நவம் நவம் ப³ந்த⁴னம் ப்³ரூஹயந்தி;

பதந்தி பஜ்ஜோதமிவாதி⁴பாதகா [… தி⁴பாதா (ஸீ. ஸ்யா.)],

தி³ட்டே² ஸுதே இதிஹேகே நிவிட்டா²’’தி. நவமம்;

10. உப்பஜ்ஜந்திஸுத்தம்

60. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘யாவகீவஞ்ச, ப⁴ந்தே, ததா²க³தா லோகே நுப்பஜ்ஜந்தி அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ தாவ அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஸக்கதா ஹோந்தி க³ருகதா மானிதா பூஜிதா அபசிதா லாபி⁴னோ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். யதோ ச கோ², ப⁴ந்தே, ததா²க³தா லோகே உப்பஜ்ஜந்தி அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அத² அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா அஸக்கதா ஹோந்தி அக³ருகதா அமானிதா அபூஜிதா அனபசிதா ந லாபி⁴னோ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ப⁴க³வா யேவ [ப⁴க³வா சேவ (ஸ்யா.)] தா³னி, ப⁴ந்தே, ஸக்கதோ ஹோதி க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ அபசிதோ லாபீ⁴ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம், பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ சா’’தி.

‘‘ஏவமேதம், ஆனந்த³, யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, ததா²க³தா லோகே நுப்பஜ்ஜந்தி அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ தாவ அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஸக்கதா ஹோந்தி க³ருகதா மானிதா பூஜிதா அபசிதா லாபி⁴னோ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். யதோ ச கோ², ஆனந்த³, ததா²க³தா லோகே உப்பஜ்ஜந்தி அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அத² அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா அஸக்கதா ஹோந்தி அக³ருகதா அமானிதா அபூஜிதா அனபசிதா ந லாபி⁴னோ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ததா²க³தோவ [ததா²க³தோ சேவ (ஸ்யா.)] தா³னி ஸக்கதோ ஹோதி க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ அபசிதோ லாபீ⁴ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம், பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ சா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ஓபா⁴ஸதி தாவ ஸோ கிமி,

யாவ ந உன்னமதே [உக்³க³மதி (ஸீ.), உன்னமதி (ஸ்யா.)] பப⁴ங்கரோ;

(ஸ) [( ) நத்தி² ஸீ. ஸ்யா. போத்த²கேஸு] வேரோசனம்ஹி உக்³க³தே,

ஹதப்பபோ⁴ ஹோதி ந சாபி பா⁴ஸதி.

‘‘ஏவம் ஓபா⁴ஸிதமேவ தக்கிகானம் [தித்தி²யானம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)],

யாவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ லோகே நுப்பஜ்ஜந்தி;

ந தக்கிகா ஸுஜ்ஜ²ந்தி ந சாபி ஸாவகா,

து³த்³தி³ட்டீ² ந து³க்கா² பமுச்சரே’’தி. த³ஸமம்;

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஆயுஜடிலவேக்க²ணா, தயோ தித்தி²யா ஸுபூ⁴தி;

க³ணிகா உபாதி நவமோ, உப்பஜ்ஜந்தி ச தே த³ஸாதி.

ஜச்சந்த⁴வக்³கோ³ ச²ட்டோ² நிட்டி²தோ.