3. பஞ்ஞாவக்³கோ³

1. மஹாபஞ்ஞாகதா²

1. அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? து³க்கா²னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அனத்தானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி?

அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. து³க்கா²னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அனத்தானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹாபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா திக்க²பஞ்ஞம் பரிபூரேதி. விராகா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விபுலபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அஸாமந்தபஞ்ஞம் [அஸ்ஸாமந்தபஞ்ஞம் (ஸ்யா.)] பரிபூரேதி. இமா ஸத்த பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பண்டி³ச்சம் பரிபூரேந்தி. இமா அட்ட² பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா புது²பஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி. இமா நவ பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஹாஸபஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி.

ஹாஸபஞ்ஞா படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. தஸ்ஸா அத்த²வவத்தா²னதோ அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. த⁴ம்மவவத்தா²னதோ த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. நிருத்திவவத்தா²னதோ நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. படிபா⁴னவவத்தா²னதோ படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. தஸ்ஸிமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய.

ரூபே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… ரூபே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… ரூபே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அஸாமந்தபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. இமா ஸத்த பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பண்டி³ச்சம் பரிபூரேந்தி. இமா அட்ட² பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா புது²பஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி. இமா நவ பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஹாஸபஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி.

ஹாஸபஞ்ஞா படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. தஸ்ஸா அத்த²வவத்தா²னதோ அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. த⁴ம்மவவத்தா²னதோ த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. நிருத்திவவத்தா²னதோ நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. படிபா⁴னவவத்தா²னதோ படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி, ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய. தஸ்ஸிமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய.

வேத³னாய…பே… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே… சக்கு²ஸ்மிம்…பே… ஜராமரணே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… ஜராமரணே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ஜராமரணே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… ஜராமரணே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அஸாமந்தபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. இமா ஸத்த பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பண்டி³ச்சம் பரிபூரேந்தி. இமா அட்ட² பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா புது²பஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி. இமா நவ பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஹாஸபஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி.

2. ரூபே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே து³க்கா²னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே து³க்கா²னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே அனத்தானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே அனத்தானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே விராகா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே விராகா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ரூபே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி?

ரூபே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ரூபே து³க்கா²னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே து³க்கா²னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ரூபே அனத்தானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹாபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே அனத்தானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ரூபே நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா திக்க²பஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ரூபே விராகா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விபுலபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே விராகா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ரூபே நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ரூபே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அஸாமந்தபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ரூபே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. இமா ஸத்த பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பண்டி³ச்சம் பரிபூரேந்தி. இமா அட்ட² பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா புது²பஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி. இமா நவ பஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஹாஸபஞ்ஞம் பரிபூரேந்தி.

வேத³னாய…பே… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே… சக்கு²ஸ்மிம்…பே… ஜராமரணே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ஜராமரணே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… ஜராமரணே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ஜராமரணே படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா கதமம் பஞ்ஞம் பரிபூரேதி? ஜராமரணே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே ஜராமரணே அனிச்சானுபஸ்ஸனா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஜவனபஞ்ஞம் பரிபூரேதி…பே… தஸ்ஸிமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய.

3. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே [ஸம். நி. 5.1851], த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம், யோனிஸோமனஸிகாரோ, த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய ஸம்வத்தந்தி…பே… அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய ஸம்வத்தந்தி…பே… அரஹத்தப²லஸச்சி²கிரியாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம், யோனிஸோமனஸிகாரோ, த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அரஹத்தமக்³க³ப²லஸச்சி²கிரியாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி…பே… பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴யா ஸம்வத்தந்தி, பஞ்ஞாவேபுல்லாய ஸம்வத்தந்தி, மஹாபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, புது²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, விபுலபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, அஸாமந்தபஞ்ஞதாய [அஸ்ஸாமந்தபஞ்ஞதாய (ஸ்யா.) ஸம். நி. 3 பஸ்ஸிதப்³பா³] ஸம்வத்தந்தி, பூ⁴ரிபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, பஞ்ஞாபா³ஹுல்லாய ஸம்வத்தந்தி, ஸீக⁴பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, லஹுபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, ஹாஸபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, ஜவனபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, திக்க²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி, நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம், யோனிஸோமனஸிகாரோ, த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தி, பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴யா ஸம்வத்தந்தி…பே… நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தி’’.

1. ஸோளஸபஞ்ஞானித்³தே³ஸோ

4. பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி கதமோ பஞ்ஞாபடிலாபோ⁴? சதுன்னம் மக்³க³ஞாணானம், சதுன்னம் ப²லஞாணானம், சதுன்னம் படிஸம்பி⁴தா³ஞாணானம், ச²ன்னம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானம், தேஸத்ததீனம் ஞாணானம், ஸத்தஸத்ததீனம் ஞாணானம் லாபோ⁴ படிலாபோ⁴ பத்தி ஸம்பத்தி ப²ஸ்ஸனா [பு²ஸனா (க.)] ஸச்சி²கிரியா உபஸம்பதா³. பஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் பஞ்ஞா படிலாபோ⁴.

பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴யா ஸம்வத்தந்தீதி கதமா பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴? ஸத்தன்னஞ்ச ஸேக்கா²னம் புது²ஜ்ஜனகல்யாணகஸ்ஸ ச பஞ்ஞா வட்³ட⁴தி, அரஹதோ பஞ்ஞா வட்³ட⁴தி. வட்³டி⁴தவட்³ட⁴னா பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴யா ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴.

பஞ்ஞாவேபுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமம் பஞ்ஞாவேபுல்லம்? ஸத்தன்னம் ஸேக்கா²னம் புது²ஜ்ஜனகல்யாணகஸ்ஸ ச பஞ்ஞாவேபுல்லம் க³ச்ச²தி. அரஹதோ பஞ்ஞா வேபுல்லக³தா பஞ்ஞாவேபுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி – இத³ம் பஞ்ஞாவேபுல்லம்.

மஹாபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா மஹாபஞ்ஞா? மஹந்தே அத்தே² பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே த⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தா நிருத்தியோ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி படிபா⁴னானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே விமுத்திக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி டா²னாட்டா²னானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தா விஹாரஸமாபத்தியோ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி அரியஸச்சானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே ஸதிபட்டா²னே பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே ஸம்மப்பதா⁴னே பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே இத்³தி⁴பாதே³ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி இந்த்³ரியானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி ப³லானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தே போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தம் அரியமக்³க³ம் [மஹந்தே அரியமக்³கே³ (க.)] பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி ஸாமஞ்ஞப²லானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தா அபி⁴ஞ்ஞாயோ [மஹாபி⁴ஞ்ஞாயோ (க.)] பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – மஹாபஞ்ஞா. மஹாபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் மஹாபஞ்ஞா.

புது²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா புது²பஞ்ஞா? புது²னானாக²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாதா⁴தூஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஆயதனேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஅத்தே²ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாத⁴ம்மேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானானிருத்தீஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாபடிபா⁴னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாபஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாவிமுத்திக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாடா²னாட்டா²னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாவிஹாரஸமாபத்தீஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஅரியஸச்சேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஸதிபட்டா²னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஸம்மப்பதா⁴னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஇத்³தி⁴பாதே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஇந்த்³ரியேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாப³லேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஅரியமக்³கே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஸாமஞ்ஞப²லேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²னானாஅபி⁴ஞ்ஞாஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²ஜ்ஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே அதிக்கம்ம [ஸமதிக்கம்ம (ஸ்யா.)] பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி – புது²பஞ்ஞா. புது²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் புது²பஞ்ஞா.

விபுலபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா விபுலபஞ்ஞா? விபுலே அத்தே² பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே த⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலா நிருத்தியோ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலானி படிபா⁴னானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே விமுத்திக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலானி டா²னாட்டா²னானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலா விஹாரஸமாபத்தியோ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலானி அரியஸச்சானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே ஸதிபட்டா²னே பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே ஸம்மப்பதா⁴னே பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே இத்³தி⁴பாதே³ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலானி இந்த்³ரியானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலானி ப³லானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலே அரியமக்³கே³ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலானி ஸாமஞ்ஞப²லானி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலா அபி⁴ஞ்ஞாயோ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி – விபுலபஞ்ஞா. விபுலபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் விபுலபஞ்ஞா.

க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா? க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ராஸு தா⁴தூஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஆயதனேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு படிச்சஸமுப்பாதே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு அத்தே²ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு த⁴ம்மேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ராஸு நிருத்தீஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு படிபா⁴னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு விமுத்திக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு டா²னாட்டா²னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ராஸு விஹாரஸமாபத்தீஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு அரியஸச்சேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஸம்மப்பதா⁴னேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு இத்³தி⁴பாதே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு இந்த்³ரியேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ப³லேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு அரியமக்³கே³ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரேஸு ஸாமஞ்ஞப²லேஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ராஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸு ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரே பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி – க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா. க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞா.

அஸாமந்தபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா அஸாமந்தபஞ்ஞா? யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அத்த²வவத்தா²னதோ அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய, த⁴ம்மவவத்தா²னதோ த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய, நிருத்திவவத்தா²னதோ நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய, படிபா⁴னவவத்தா²னதோ படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ அதி⁴க³தா ஹோதி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாய, தஸ்ஸ அத்தே² ச த⁴ம்மே ச நிருத்தியா ச படிபா⁴னே ச ந அஞ்ஞோ கோசி ஸக்கோதி அபி⁴ஸம்ப⁴விதும். அனபி⁴ஸம்ப⁴வனீயோ ச ஸோ அஞ்ஞேஹீதி – அஸாமந்தபஞ்ஞோ.

புது²ஜ்ஜனகல்யாணகஸ்ஸ பஞ்ஞா அட்ட²மகஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா. புது²ஜ்ஜனகல்யாணகம் உபாதா³ய அட்ட²மகோ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. அட்ட²மகஸ்ஸ பஞ்ஞா ஸோதாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா. அட்ட²மகம் உபாதா³ய ஸோதாபன்னோ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. ஸோதாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞா ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா. ஸோதாபன்னம் உபாதா³ய ஸகதா³கா³மி அஸாமந்தபஞ்ஞோ. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞா அனாகா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா. ஸகதா³கா³மிம் உபாதா³ய அனாகா³மீ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. அனாகா³மிஸ்ஸ பஞ்ஞா அரஹதோ பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா. அனாகா³மிம் உபாதா³ய அரஹா அஸாமந்தபஞ்ஞோ. அரஹதோ பஞ்ஞா பச்சேகஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ [பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ (ஸ்யா. க.) அட்ட²கதா² ஓலோகேதப்³பா³] பஞ்ஞாய தூ³ரே விதூ³ரே ஸுவிதூ³ரே ந ஸந்திகே ந ஸாமந்தா. அரஹந்தம் உபாதா³ய பச்சேகபு³த்³தோ⁴ அஸாமந்தபஞ்ஞோ. பச்சேகபு³த்³த⁴ஞ்ச ஸதே³வகஞ்ச லோகம் உபாதா³ய ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அக்³கோ³ அஸாமந்தபஞ்ஞோ.

5. பஞ்ஞாபபே⁴த³குஸலோ பபி⁴ன்னஞாணோ அதி⁴க³தப்படிஸம்பி⁴தோ³ சதுவேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ த³ஸப³லதா⁴ரீ புரிஸாஸபோ⁴ புரிஸஸீஹோ புரிஸனாகோ³ புரிஸாஜஞ்ஞோ புரிஸதோ⁴ரய்ஹோ அனந்தஞாணோ அனந்ததேஜோ அனந்தயஸோ அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ த⁴னவா நேதா வினேதா அனுனேதா பஞ்ஞாபேதா நிஜ்ஜா²பேதா பேக்கே²தா பஸாதே³தா. ஸோ ஹி ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா, அஸஞ்ஜாதஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜனேதா [ஸஞ்ஜானேதா (ஸ்யா.)], அனக்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அக்கா²தா, மக்³க³ஞ்ஞூ மக்³க³விதூ³ மக்³க³கோவிதோ³ மக்³கா³னுகா³மீ [மக்³கா³னுகா³ (ஸ்யா.) மஹானி. 69 பஸ்ஸிதப்³போ³] ச பனஸ்ஸ ஏதரஹி ஸாவகா விஹரந்தி பச்சா² ஸமன்னாக³தா.

ஸோ ஹி ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி, பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி, சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ. நத்தி² தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அவிதி³தம் அஸச்சி²கதம் அப²ஸ்ஸிதம் பஞ்ஞாய. அதீதம் அனாக³தம் பச்சுப்பன்னம் [அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் (ஸ்யா.) மஹானி. 69] உபாதா³ய ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸப்³பா³காரேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணமுகே² ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. யம் கிஞ்சி நேய்யம் நாம அத்தி² தம் ஸப்³ப³ம் ஜானிதப்³ப³ம் [ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் ஜானிதப்³ப³ம் (க.)]. அத்தத்தோ² வா பரத்தோ² வா உப⁴யத்தோ² வா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ வா அத்தோ² ஸம்பராயிகோ வா அத்தோ² உத்தானோ வா அத்தோ² க³ம்பீ⁴ரோ வா அத்தோ² கூ³ள்ஹோ வா அத்தோ² படிச்ச²ன்னோ வா அத்தோ² நேய்யோ வா அத்தோ² நீதோ வா அத்தோ² அனவஜ்ஜோ வா அத்தோ² நிக்கிலேஸோ வா அத்தோ² வோதா³னோ வா அத்தோ² பரமத்தோ² வா அத்தோ², ஸப்³ப³ம் தம் அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்ததி.

ஸப்³ப³ம் காயகம்மம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணானுபரிவத்தி. ஸப்³ப³ம் வசீகம்மம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணானுபரிவத்தி. ஸப்³ப³ம் மனோகம்மம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணானுபரிவத்தி. அதீதே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்படிஹதம் ஞாணம். அனாக³தே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்படிஹதம் ஞாணம். பச்சுப்பன்னே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்படிஹதம் ஞாணம். யாவதகம் நேய்யம் தாவதகம் ஞாணம், யாவதகம் ஞாணம் தாவதகம் நேய்யம். நேய்யபரியந்திகம் ஞாணம், ஞாணபரியந்திகம் நேய்யம். நேய்யம் அதிக்கமித்வா ஞாணம் நப்பவத்ததி. ஞாணம் அதிக்கமித்வா நேய்யபதோ² நத்தி². அஞ்ஞமஞ்ஞபரியந்தட்டா²யினோ தே த⁴ம்மா. யதா² த்³வின்னம் ஸமுக்³க³படலானம் ஸம்மா பு²ஸிதானம் [ஸுபு²ஸ்ஸிதானம் (ஸ்யா. க.)] ஹேட்டி²மம் ஸமுக்³க³படலம் உபரிமம் நாதிவத்ததி, உபரிமம் ஸமுக்³க³படலம் ஹேட்டி²மம் நாதிவத்ததி, அஞ்ஞமஞ்ஞபரியந்தட்டா²யினோ; ஏவமேவ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நேய்யஞ்ச ஞாணஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞபரியந்தட்டா²யினோ. யாவதகம் நேய்யம் தாவதகம் ஞாணம், யாவதகம் ஞாணம் தாவதகம் நேய்யம். நேய்யபரியந்திகம் ஞாணம், ஞாணபரியந்திகம் நேய்யம். நேய்யம் அதிக்கமித்வா ஞாணம் நப்பவத்ததி. ஞாணம் அதிக்கமித்வா நேய்யபதோ² நத்தி². அஞ்ஞமஞ்ஞபரியந்தட்டா²யினோ தே த⁴ம்மா. ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணம் பவத்ததி.

ஸப்³பே³ த⁴ம்மா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஆவஜ்ஜனப்படிப³த்³தா⁴ ஆகங்க²ப்படிப³த்³தா⁴ மனஸிகாரப்படிப³த்³தா⁴ சித்துப்பாத³ப்படிப³த்³தா⁴. ஸப்³ப³ஸத்தேஸு பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணம் பவத்ததி. ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் பு³த்³தோ⁴ ஆஸயம் ஜானாதி, அனுஸயம் ஜானாதி, சரிதம் [சரியம் (ஸ்யா.) மஹானி. 69 பஸ்ஸிதப்³பா³] ஜானாதி, அதி⁴முத்திம் ஜானாதி. அப்பரஜக்கே² மஹாரஜக்கே² திக்கி²ந்த்³ரியே முதி³ந்த்³ரியே ஸ்வாகாரே த்³வாகாரே ஸுவிஞ்ஞாபயே து³விஞ்ஞாபயே ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பே³ ஸத்தே பஜானாதி. ஸதே³வகோ லோகோ ஸமாரகோ ஸப்³ரஹ்மகோ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ பஜா ஸதே³வமனுஸ்ஸா அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்ததி.

யதா² யே கேசி மச்ச²கச்ச²பா, அந்தமஸோ திமிதிமிங்க³லம் உபாதா³ய, அந்தோமஹாஸமுத்³தே³ பரிவத்தந்தி, ஏவமேவம் ஸதே³வகோ லோகோ ஸமாரகோ ஸப்³ரஹ்மகோ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ பஜா ஸதே³வமனுஸ்ஸா அந்தோபு³த்³த⁴ஞாணே பரிவத்ததி. யதா² யே கேசி பக்கி²னோ, அந்தமஸோ க³ருளம் வேனதேய்யம் உபாதா³ய, ஆகாஸஸ்ஸ பதே³ஸே பரிவத்தந்தி; ஏவமேவ யேபி தே ஸாரிபுத்தஸமா பஞ்ஞாய தேபி பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ பதே³ஸே பரிவத்தந்தி. பு³த்³த⁴ஞாணம் தே³வமனுஸ்ஸானம் பஞ்ஞம் ப²ரித்வா அதிக⁴ம்ஸித்வா திட்ட²தி. யேபி தே க²த்தியபண்டி³தா ப்³ராஹ்மணபண்டி³தா க³ஹபதிபண்டி³தா ஸமணபண்டி³தா நிபுணா கதபரப்பவாதா³ வாலவேதி⁴ரூபா வோபி⁴ந்த³ந்தா [தே பி⁴ந்த³ந்தா (ஸ்யா. க.)] மஞ்ஞே சரந்தி பஞ்ஞாக³தேன தி³ட்டி²க³தானி, தே பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ததா²க³தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²ந்தி கூ³ள்ஹானி ச படிச்ச²ன்னானி ச, கதி²தா விஸஜ்ஜிதா ச தே பஞ்ஹா ப⁴க³வதா ஹோந்தி நித்³தி³ட்ட²காரணா [நித்³தி³ட்டி²காரணா (ஸ்யா.)]. உபக்கி²த்தகா ச தே ப⁴க³வதோ ஸம்பஜ்ஜந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தத்த² அதிரோசதி யதி³த³ம் பஞ்ஞாயாதி. அக்³கோ³ அஸாமந்தபஞ்ஞோ, அஸாமந்தபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் அஸாமந்தபஞ்ஞா.

6. பூ⁴ரிபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா பூ⁴ரிபஞ்ஞா? ராக³ம் அபி⁴பு⁴ய்யதீதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. அபி⁴ப⁴விதாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. தோ³ஸம் அபி⁴பு⁴ய்யதீதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. அபி⁴ப⁴விதாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. மோஹம் அபி⁴பு⁴ய்யதீதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. அபி⁴ப⁴விதாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. கோத⁴ம்…பே… உபனாஹம் … மக்க²ம்… பளாஸம்… இஸ்ஸம்… மச்ச²ரியம்… மாயம்… ஸாடே²ய்யம்… த²ம்ப⁴ம்… ஸாரம்ப⁴ம்… மானம்… அதிமானம்… மத³ம்… பமாத³ம்… ஸப்³பே³ கிலேஸே… ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே… ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே அபி⁴பு⁴ய்யதீதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. அபி⁴ப⁴விதாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. ராகோ³ அரி. தம் அரிம் மத்³த³னிபஞ்ஞாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. தோ³ஸோ அரி. தம் அரிம் மத்³த³னிபஞ்ஞாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. மோஹோ அரி. தம் அரிம் மத்³த³னிபஞ்ஞாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. கோதோ⁴…பே… உபனாஹோ… மக்கோ²… பளாஸோ… இஸ்ஸா… மச்ச²ரியம்… மாயா… ஸாடே²ய்யம்… த²ம்போ⁴… ஸாரம்போ⁴… மானோ… அதிமானோ… மதோ³… பமாதோ³… ஸப்³பே³ கிலேஸா… ஸப்³பே³ து³ச்சரிதா… ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரா…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மா அரி. தம் அரிம் மத்³த³னிபஞ்ஞாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ [பட²வீ (ஸ்யா.)]. தாய பத²விஸமாய வித்த²தாய விபுலாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. அபி ச, பஞ்ஞாய மேதம் அதி⁴வசனம். பூ⁴ரி மேதா⁴ பரிணாயிகாதி – பூ⁴ரிபஞ்ஞா. பூ⁴ரிபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் பூ⁴ரிபஞ்ஞா.

பஞ்ஞாபா³ஹுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமம் பஞ்ஞாபா³ஹுல்லம்? இதே⁴கச்சோ பஞ்ஞாக³ருகோ ஹோதி பஞ்ஞாசரிதோ பஞ்ஞாஸயோ பஞ்ஞாதி⁴முத்தோ பஞ்ஞாத⁴ஜோ பஞ்ஞாகேது பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யோ விசயப³ஹுலோ பவிசயப³ஹுலோ ஓக்கா²யனப³ஹுலோ ஸமோக்கா²யனப³ஹுலோ [ஸம்பேக்கா²யனப³ஹுலோ (ஸ்யா. க.) மஹானி. 204 பஸ்ஸிதப்³பா³] ஸம்பேக்கா²யனத⁴ம்மோ விபூ⁴தவிஹாரீ தச்சரிதோ தக்³க³ருகோ தப்³ப³ஹுலோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ தத³தி⁴பதேய்யோ. யதா² க³ணக³ருகோ வுச்சதி ‘‘க³ணபா³ஹுலிகோ’’தி, சீவரக³ருகோ வுச்சதி ‘‘சீவரபா³ஹுலிகோ’’தி, பத்தக³ருகோ வுச்சதி ‘‘பத்தபா³ஹுலிகோ’’தி, ஸேனாஸனக³ருகோ வுச்சதி ‘‘ஸேனாஸனபா³ஹுலிகோ’’தி; ஏவமேவம் இதே⁴கச்சோ பஞ்ஞா க³ருகோ ஹோதி பஞ்ஞாசரிதோ பஞ்ஞாஸயோ பஞ்ஞாதி⁴முத்தோ பஞ்ஞாத⁴ஜோ பஞ்ஞாகேது பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யோ விசயப³ஹுலோ பவிசயப³ஹுலோ ஓக்கா²யனப³ஹுலோ ஸமோக்கா²யனப³ஹுலோ ஸம்பேக்கா²யனத⁴ம்மோ விபூ⁴தவிஹாரீ தச்சரிதோ தக்³க³ருகோ தப்³ப³ஹுலோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ தத³தி⁴பதேய்யோ. பஞ்ஞாபா³ஹுல்லாய ஸம்வத்தந்தீதி – இத³ம் பஞ்ஞாபா³ஹுல்லம்.

ஸீக⁴பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா ஸீக⁴பஞ்ஞா? ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸீலானி பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஜாக³ரியானுயோக³ம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸீலக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் விமுத்திக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் டா²னாட்டா²னானி படிவிஜ்ஜ²தீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸம்மப்பதா⁴னே பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் இத்³தி⁴பாதே³ பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் இந்த்³ரியானி பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ப³லானி பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி – ஸீக⁴பஞ்ஞா. ஸீக⁴பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் ஸீக⁴பஞ்ஞா.

லஹுபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா லஹுபஞ்ஞா? லஹும் லஹும் ஸீலானி பரிபூரேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம் பரிபூரேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் ஜாக³ரியானுயோக³ம் பரிபூரேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் ஸீலக்க²ந்த⁴ம் …பே… ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம் … பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம்… விமுத்திக்க²ந்த⁴ம்… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் டா²னாட்டா²னானி படிவிஜ்ஜ²தீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் ஸம்மப்பதா⁴னே பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் இத்³தி⁴பாதே³ பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் இந்த்³ரியானி பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் ப³லானி பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹும் லஹும் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி – லஹுபஞ்ஞா. லஹுபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் லஹுபஞ்ஞா.

ஹாஸபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா ஹாஸபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலானி பரிபூரேதீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம் பரிபூரேதீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஜாக³ரியானுயோக³ம் பரிபூரேதீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலக்க²ந்த⁴ம்…பே… ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம்… பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம்… விமுத்திக்க²ந்த⁴ம்… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி…பே… டா²னாட்டா²னானி படிவிஜ்ஜ²தீதி… விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி … அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தீதி… ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேதீதி… ஸம்மப்பதா⁴னே பா⁴வேதீதி… இத்³தி⁴பாதே³ பா⁴வேதீதி… இந்த்³ரியானி பா⁴வேதீதி… ப³லானி பா⁴வேதீதி… போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேதீதி … அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி…பே… ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி – ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் ஹாஸபஞ்ஞா.

7. ஜவனபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா ஜவனபஞ்ஞா? யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. யா காசி வேத³னா…பே… யா காசி ஸஞ்ஞா… யே கேசி ஸங்கா²ரா… யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா.

ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம்… சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ [ஜராமரணம் ரூபனிரோதே⁴ (ஸ்யா.)] நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா.

ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம்… சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி – ஜவனபஞ்ஞா. ஜவனபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் ஜவனபஞ்ஞா.

திக்க²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா திக்க²பஞ்ஞா? கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி – திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி [ப்³யந்திம் கரோதி (க.)] அனபா⁴வம் க³மேதீதி – திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி – திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி…பே… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி – திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் ராக³ம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி – திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் தோ³ஸம்…பே… உப்பன்னம் மோஹம் … உப்பன்னம் கோத⁴ம்… உப்பன்னம் உபனாஹம்… மக்க²ம்… பளாஸம்… இஸ்ஸம்… மச்ச²ரியம்… மாயம்… ஸாடே²ய்யம்… த²ம்ப⁴ம்… ஸாரம்ப⁴ம்… மானம்… அதிமானம்… மத³ம்… பமாத³ம்… ஸப்³பே³ கிலேஸே… ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே… ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி – திக்க²பஞ்ஞா. ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ ச அரியமக்³கா³ சத்தாரி ச ஸாமஞ்ஞப²லானி சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ ச² அபி⁴ஞ்ஞாயோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாயாதி – திக்க²பஞ்ஞா. திக்க²பஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் திக்க²பஞ்ஞா.

நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி கதமா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதி உத்தாஸப³ஹுலோ உக்கண்ட²னப³ஹுலோ அரதிப³ஹுலோ அனபி⁴ரதிப³ஹுலோ. ப³ஹிமுகோ² ந ரமதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி – நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி – நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி – நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் கோத⁴ம்…பே… உபனாஹம்… மக்க²ம்… பளாஸம்… இஸ்ஸம்… மச்ச²ரியம்… மாயம்… ஸாடே²ய்யம்… த²ம்ப⁴ம்… ஸாரம்ப⁴ம்… மானம்… அதிமானம்… மத³ம்… பமாத³ம்… ஸப்³பே³ கிலேஸே… ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே… ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி – நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞதாய ஸம்வத்தந்தீதி – அயம் நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா.

இமா ஸோளஸ பஞ்ஞாயோ. இமாஹி ஸோளஸஹி பஞ்ஞாஹி ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தோ.

2. புக்³க³லவிஸேஸனித்³தே³ஸோ

8. த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா – ஏகோ புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னோ, ஏகோ ந புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னோ. யோ புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னோ ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா – ஏகோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ, ஏகோ ந ப³ஹுஸ்ஸுதோ. யோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா – ஏகோ தே³ஸனாப³ஹுலோ, ஏகோ ந தே³ஸனாப³ஹுலோ. யோ தே³ஸனாப³ஹுலோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா, த்³வேபி தே³ஸனாப³ஹுலா – ஏகோ க³ரூபனிஸ்ஸிதோ, ஏகோ ந க³ரூபனிஸ்ஸிதோ. யோ க³ரூபனிஸ்ஸிதோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா, த்³வேபி தே³ஸனாப³ஹுலா, த்³வேபி க³ரூபனிஸ்ஸிதா – ஏகோ விஹாரப³ஹுலோ, ஏகோ ந விஹாரப³ஹுலோ. யோ விஹாரப³ஹுலோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா, த்³வேபி தே³ஸனாப³ஹுலா, த்³வேபி க³ரூபனிஸ்ஸிதா, த்³வேபி விஹாரப³ஹுலா – ஏகோ பச்சவேக்க²ணாப³ஹுலோ, ஏகோ ந பச்சவேக்க²ணாப³ஹுலோ. யோ பச்சவேக்க²ணாப³ஹுலோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா, த்³வேபி தே³ஸனாப³ஹுலா, த்³வேபி க³ரூபனிஸ்ஸிதா, த்³வேபி விஹாரப³ஹுலா, த்³வேபி பச்சவேக்க²ணாப³ஹுலா – ஏகோ ஸேக²படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தோ, ஏகோ அஸேக²படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தோ. யோ அஸேக²படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா, த்³வேபி தே³ஸனாப³ஹுலா, த்³வேபி க³ரூபனிஸ்ஸிதா, த்³வேபி விஹாரப³ஹுலா, த்³வேபி பச்சவேக்க²ணாப³ஹுலா, த்³வேபி அஸேக²படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா – ஏகோ ஸாவகபாரமிப்பத்தோ, ஏகோ ந ஸாவகபாரமிப்பத்தோ. யோ ஸாவகபாரமிப்பத்தோ, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

த்³வே புக்³க³லா படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா, த்³வேபி புப்³ப³யோக³ஸம்பன்னா, த்³வேபி ப³ஹுஸ்ஸுதா, த்³வேபி தே³ஸனாப³ஹுலா, த்³வேபி க³ரூபனிஸ்ஸிதா, த்³வேபி விஹாரப³ஹுலா, த்³வேபி பச்சவேக்க²ணாப³ஹுலா, த்³வேபி அஸேக²படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா – ஏகோ ஸாவகபாரமிப்பத்தோ, ஏகோ பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴. யோ பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸோ தேன அதிரேகோ ஹோதி, அதி⁴கோ ஹோதி, விஸேஸோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஞாணம் பபி⁴ஜ்ஜதி.

பச்சேகபு³த்³த⁴ஞ்ச ஸதே³வகஞ்ச லோகம் உபாதா³ய ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அக்³கோ³ படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தோ பஞ்ஞாபபே⁴த³குஸலோ பபி⁴ன்னஞாணோ அதி⁴க³தபடிஸம்பி⁴தோ³ சதுவேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ த³ஸப³லதா⁴ரீ புரிஸாஸபோ⁴ புரிஸஸீஹோ…பே… யேபி தே க²த்தியபண்டி³தா ப்³ராஹ்மணபண்டி³தா க³ஹபதிபண்டி³தா ஸமணபண்டி³தா நிபுணா கதபரப்பவாதா³ வாலவேதி⁴ரூபா வோபி⁴ந்த³ந்தா மஞ்ஞே சரந்தி பஞ்ஞாக³தேன தி³ட்டி²க³தானி, தே பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ததா²க³தம் உபஸங்கமித்வா புச்ச²ந்தி கூ³ள்ஹானி ச படிச்ச²ன்னானி ச. கதி²தா விஸஜ்ஜிதா ச தே பஞ்ஹா ப⁴க³வதா ஹோந்தி நித்³தி³ட்ட²காரணா, உபக்கி²த்தகா ச தே ப⁴க³வதோ ஸம்பஜ்ஜந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தத்த² அதிரோசதி, யதி³த³ம் பஞ்ஞாயாதி அக்³கோ³ படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தோதி.

மஹாபஞ்ஞாகதா² நிட்டி²தா.

2. இத்³தி⁴கதா²

9. கா இத்³தி⁴? கதி இத்³தி⁴யோ? இத்³தி⁴யா கதி பூ⁴மியோ, கதி பாதா³, கதி பதா³னி, கதி மூலானி? கா இத்³தீ⁴தி? இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴. கதி இத்³தி⁴யோதி? த³ஸ இத்³தி⁴யோ. இத்³தி⁴யா கதி பூ⁴மியோதி? இத்³தி⁴யா சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ, சத்தாரோ பாதா³, அட்ட² பதா³னி, ஸோளஸ மூலானி.

10. கதமா த³ஸ இத்³தி⁴யோ? அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴, விகுப்³ப³னா இத்³தி⁴, மனோமயா இத்³தி⁴, ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, அரியா இத்³தி⁴, கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴, புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴, விஜ்ஜாமயா இத்³தி⁴, தத்த² தத்த² ஸம்மா பயோக³பச்சயா [ஸம்மப்பயோக³பச்சயா (ஸ்யா. க.)] இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴.

இத்³தி⁴யா கதமா சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ? விவேகஜாபூ⁴மி பட²மம் ஜா²னம், பீதிஸுக²பூ⁴மி து³தியம் ஜா²னம், உபேக்கா²ஸுக²பூ⁴மி ததியம் ஜா²னம், அது³க்க²மஸுகா²பூ⁴மி சதுத்த²ம் ஜா²னம். இத்³தி⁴யா இமா சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ இத்³தி⁴லாபா⁴ய இத்³தி⁴படிலாபா⁴ய இத்³தி⁴விகுப்³ப³னதாய இத்³தி⁴விஸவிதாய இத்³தி⁴வஸீபா⁴வாய இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீதி.

இத்³தி⁴யா கதமே சத்தாரோ பாதா³? இத⁴ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, சித்தஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, வீரியஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, வீமம்ஸாஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி. இத்³தி⁴யா இமே சத்தாரோ பாதா³ இத்³தி⁴லாபா⁴ய இத்³தி⁴படிலாபா⁴ய இத்³தி⁴விகுப்³ப³னதாய இத்³தி⁴விஸவிதாய இத்³தி⁴வஸீபா⁴வாய இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீதி.

இத்³தி⁴யா கதமானி அட்ட² பதா³னி? ச²ந்த³ம் சே பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம். ச²ந்தோ³ ந ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴ ந ச²ந்தோ³. அஞ்ஞோ ச²ந்தோ³, அஞ்ஞோ ஸமாதி⁴. வீரியம் சே பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம். வீரியம் ந ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴ ந வீரியம். அஞ்ஞம் வீரியம், அஞ்ஞோ ஸமாதி⁴. சித்தம் சே பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம். சித்தம் ந ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴ ந சித்தம். அஞ்ஞம் சித்தம், அஞ்ஞோ ஸமாதி⁴. வீமம்ஸம் சே பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம். வீமம்ஸா ந ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴ ந வீமம்ஸா. அஞ்ஞா வீமம்ஸா, அஞ்ஞோ ஸமாதி⁴. இத்³தி⁴யா இமானி அட்ட² பதா³னி இத்³தி⁴லாபா⁴ய இத்³தி⁴படிலாபா⁴ய இத்³தி⁴விகுப்³ப³னதாய இத்³தி⁴விஸவிதாய இத்³தி⁴வஸீபா⁴வாய இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீதி.

இத்³தி⁴யா கதமானி ஸோளஸ மூலானி? அனோனதம் [அனோணதம் (க.)] சித்தம் கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். அனுன்னதம் [(அனுண்ணதம் (க.)] சித்தம் உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். அனபி⁴னதம் சித்தம் ராகே³ ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். அனபனதம் சித்தம் ப்³யாபாதே³ ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். அனிஸ்ஸிதம் சித்தம் தி³ட்டி²யா ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். அப்படிப³த்³த⁴ம் சித்தம் ச²ந்த³ராகே³ ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். விப்பமுத்தம் சித்தம் காமராகே³ ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். விஸஞ்ஞுத்தம் சித்தம் கிலேஸே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். விமரியாதி³கதம் சித்தம் கிலேஸமரியாதே³ ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். ஏகத்தக³தம் [ஏகக்³க³தம் (ஸ்யா.)] சித்தம் நானத்தகிலேஸேஹி [நானத்தகிலேஸே (ஸ்யா.)] ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். ஸத்³தா⁴ய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். வீரியேன பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். ஸதியா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் பமாதே³ ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். ஸமாதி⁴னா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். பஞ்ஞாய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் அவிஜ்ஜாய ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். ஓபா⁴ஸக³தம் சித்தம் அவிஜ்ஜந்த⁴காரே ந இஞ்ஜதீதி – ஆனேஞ்ஜம். இத்³தி⁴யா இமானி ஸோளஸ மூலானி இத்³தி⁴லாபா⁴ய இத்³தி⁴படிலாபா⁴ய இத்³தி⁴விகுப்³ப³னதாய இத்³தி⁴விஸவிதாய இத்³தி⁴வஸீபா⁴வாய இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீதி.

த³ஸஇத்³தி⁴னித்³தே³ஸோ

10. கதமா அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴? இத⁴ பி⁴க்கு² அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி; ஆவிபா⁴வம் திரோபா⁴வம்; திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே. பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே. உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானே [அபி⁴ஜ்ஜமானோ (க.) தீ³. நி. 1.238 பஸ்ஸிதப்³பா³] க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியம். ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ. இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பராமஸதி பரிமஜ்ஜதி. யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதீதி.

இதா⁴தி இமிஸ்ஸா தி³ட்டி²யா இமிஸ்ஸா க²ந்தியா இமிஸ்ஸா ருசியா இமஸ்மிம் ஆதா³யே இமஸ்மிம் த⁴ம்மே இமஸ்மிம் வினயே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே இமஸ்மிம் பாவசனே இமஸ்மிம் ப்³ரஹ்மசரியே இமஸ்மிம் ஸத்து²ஸாஸனே. தேன வுச்சதி – ‘‘இதா⁴’’தி. பி⁴க்கூ²தி புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ வா ஹோதி பி⁴க்கு² ஸேகோ² வா அரஹா வா அகுப்பத⁴ம்மோ. அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தீதி நானப்பகாரம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி. ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதீதி பகதியா ஏகோ ப³ஹுகம் ஆவஜ்ஜதி, ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா ஸதஸஹஸ்ஸம் வா ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘ப³ஹுலோ ஹோமீ’’தி [ஹோதூதி (க.)]. ப³ஹுலோ ஹோதி. யதா²யஸ்மா சூளபந்த²கோ [சுல்லபந்த²கோ (ஸ்யா.)] ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி. ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதீதி பகதியா ப³ஹுகோ ஏகம் ஆவஜ்ஜதி; ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘ஏகோ ஹோமீ’’தி. ஏகோ ஹோதி. யதா²யஸ்மா சூளபந்த²கோ ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி.

11. ஆவிபா⁴வந்தி கேனசி அனாவடம் ஹோதி அப்படிச்ச²ன்னம் விவடம் பாகடம். திரோபா⁴வந்தி கேனசி ஆவடம் ஹோதி படிச்ச²ன்னம் பிஹிதம் படிகுஜ்ஜிதம். திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸேதி பகதியா ஆகாஸகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘ஆகாஸோ ஹோதூ’’தி. ஆகாஸோ ஹோதி. திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ கேனசி அனாவடே அபரிக்கி²த்தே அஸஜ்ஜமானா க³ச்ச²ந்தி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே.

பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கேதி பகதியா ஆபோகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. பத²விம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘உத³கம் ஹோதூ’’தி. உத³கம் ஹோதி. ஸோ பத²வியா உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ உத³கே உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோந்தி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ பத²வியா உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே.

உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானே க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியந்தி பகதியா பத²வீகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. உத³கம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘பத²வீ ஹோதூ’’தி. பத²வீ ஹோதி. ஸோ அபி⁴ஜ்ஜமானே உத³கே க³ச்ச²தி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ அபி⁴ஜ்ஜமானாய பத²வியா க³ச்ச²ந்தி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அபி⁴ஜ்ஜமானே உத³கே க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியம்.

ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோதி பகதியா பத²வீகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. ஆகாஸம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘பத²வீ ஹோதூ’’தி. பத²வீ ஹோதி. ஸோ ஆகாஸே அந்தலிக்கே² சங்கமதிபி திட்ட²திபி நிஸீத³திபி ஸேய்யம்பி கப்பேதி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ பத²வியா சங்கமந்திபி திட்ட²ந்திபி நிஸீத³ந்திபி ஸேய்யம்பி கப்பேந்தி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ஆகாஸே அந்தலிக்கே² சங்கமதிபி திட்ட²திபி நிஸீத³திபி ஸேய்யம்பி கப்பேதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ.

12. இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பராமஸதி பரிமஜ்ஜதீதி இத⁴ ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ நிஸின்னகோ வா நிபன்னகோ வா சந்தி³மஸூரியே ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘ஹத்த²பாஸே ஹோதூ’’தி. ஹத்த²பாஸே ஹோதி. ஸோ நிஸின்னகோ வா நிபன்னகோ வா சந்தி³மஸூரியே பாணினா ஆமஸதி பராமஸதி பரிமஜ்ஜதி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ கிஞ்சிதே³வ ரூபக³தம் ஹத்த²பாஸே ஆமஸந்தி பராமஸந்தி பரிமஜ்ஜந்தி, ஏவமேவம் ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ நிஸின்னகோ வா நிபன்னகோ வா சந்தி³மஸூரியே பாணினா ஆமஸதி பராமஸதி பரிமஜ்ஜதி.

யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதீதி ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, தூ³ரேபி ஸந்திகே அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘ஸந்திகே ஹோதூ’’தி. ஸந்திகே ஹோதி. ஸந்திகேபி தூ³ரே அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘தூ³ரே ஹோதூ’’தி. தூ³ரே ஹோதி. ப³ஹுகம்பி தோ²கம் அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘தோ²கம் ஹோதூ’’தி. தோ²கம் ஹோதி. தோ²கம்பி ப³ஹுகம் அதி⁴ட்டா²தி – ‘‘ப³ஹுகம் ஹோதூ’’தி. ப³ஹுகம் ஹோதி. தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ ரூபம் பஸ்ஸதி. தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி. சேதோபரியஞாணேன தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ சித்தம் பஜானாதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ தி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, காயவஸேன சித்தம் பரிணாமேதி, காயவஸேன சித்தம் அதி⁴ட்டா²தி. காயவஸேன சித்தம் பரிணாமேத்வா, காயவஸேன சித்தம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா, ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா தி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, சித்தவஸேன காயம் பரிணாமேதி, சித்தவஸேன காயம் அதி⁴ட்டா²தி. சித்தவஸேன காயம் பரிணாமேத்வா, சித்தவஸேன காயம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தி. ஸோ தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ புரதோ ரூபிம் [ரூபம் (ஸ்யா. க.) தீ³. நி. 1.236 பஸ்ஸிதப்³பா³] அபி⁴னிம்மினாதி மனோமயம் ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம் [ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்க³ம் (ஸ்யா. க.)] அஹீனிந்த்³ரியம். ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சங்கமதி, நிம்மிதோபி தத்த² சங்கமதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா திட்ட²தி, நிம்மிதோபி தத்த² திட்ட²தி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா நிஸீத³தி, நிம்மிதோபி தத்த² நிஸீத³தி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா ஸேய்யம் கப்பேதி, நிம்மிதோபி தத்த² ஸேய்யம் கப்பேதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா தூ⁴மாயதி, நிம்மிதோபி தத்த² தூ⁴மாயதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா பஜ்ஜலதி, நிம்மிதோபி தத்த² பஜ்ஜலதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா த⁴ம்மம் பா⁴ஸதி, நிம்மிதோபி தத்த² த⁴ம்மம் பா⁴ஸதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா பஞ்ஹம் புச்ச²தி, நிம்மிதோபி தத்த² பஞ்ஹம் புச்ச²தி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா பஞ்ஹம் புட்டோ² விஸஜ்ஜேதி, நிம்மிதோபி தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² விஸஜ்ஜேதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா தேன ப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி ஸல்லபதி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி, நிம்மிதோபி தத்த² தேன ப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி ஸல்லபதி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி. யஞ்ஞதே³வ ஸோ இத்³தி⁴மா கரோதி, தம் ததே³வ ஹி ஸோ நிம்மிதோ கரோதீதி – அயம் அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴.

13. கதமா விகுப்³ப³னா இத்³தி⁴? ஸிகி²ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴ நாம ஸாவகோ ப்³ரஹ்மலோகே டி²தோ ஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் [ஸஹஸ்ஸீலோகதா⁴தும் (ஸ்யா.) வத்து² ஸம். நி. 1.185] ஸரேன விஞ்ஞாபேஸி. ஸோ தி³ஸ்ஸமானேனபி காயேன த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி; அதி³ஸ்ஸமானேனபி காயேன த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி; தி³ஸ்ஸமானேனபி ஹேட்டி²மேன உபட்³ட⁴காயேன அதி³ஸ்ஸமானேனபி உபரிமேன உபட்³ட⁴காயேன த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. தி³ஸ்ஸமானேனபி உபரிமேன உபட்³ட⁴காயேன, அதி³ஸ்ஸமானேனபி ஹேட்டி²மேன உபட்³ட⁴காயேன த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸோ பகதிவண்ணம் விஜஹித்வா குமாரகவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, நாக³வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸுபண்ணவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, யக்க²வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, இந்த³வண்ணம் வா [அஸுரவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, இந்த³வண்ணம் வா (ஸ்யா.)] த³ஸ்ஸேதி, தே³வவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ப்³ரஹ்மவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸமுத்³த³வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, பப்³ப³தவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, வனவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸீஹவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ப்³யக்³க⁴வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, தீ³பிவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஹத்தி²ம்பி த³ஸ்ஸேதி, அஸ்ஸம்பி த³ஸ்ஸேதி, ரத²ம்பி த³ஸ்ஸேதி, பத்திம்பி த³ஸ்ஸேதி, விவித⁴ம்பி ஸேனாப்³யூஹம் த³ஸ்ஸேதீதி – அயம் விகுப்³ப³னா இத்³தி⁴.

14. கதமா மனோமயா இத்³தி⁴? இத⁴ பி⁴க்கு² இமம்ஹா காயா அஞ்ஞம் காயம் அபி⁴னிம்மினாதி ரூபிம் மனோமயம் ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். ஸேய்யதா²பி புரிஸோ முஞ்ஜம்ஹா ஈஸிகம் பவாஹேய்ய. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘‘அயம் முஞ்ஜோ, அயம் ஈஸிகா. அஞ்ஞோ முஞ்ஜோ, அஞ்ஞா ஈஸிகா. முஞ்ஜம்ஹா த்வேவ ஈஸிகா பவாள்ஹா’’தி. ஸேய்யதா² வா பன புரிஸோ அஸிம் கோஸியா பவாஹேய்ய. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘‘அயம் அஸி, அயம் கோஸி. அஞ்ஞோ அஸி, அஞ்ஞா கோஸி. கோஸியா த்வேவ அஸி பவாள்ஹோ’’தி. ஸேய்யதா² வா பன புரிஸோ அஹிம் கரண்டா³ உத்³த⁴ரேய்ய. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘‘அயம் அஹி, அயம் கரண்டோ³. அஞ்ஞோ அஹி, அஞ்ஞோ கரண்டோ³. கரண்டா³ த்வேவ அஹி உப்³ப⁴தோ’’தி. ஏவமேவம் பி⁴க்கு² இமம்ஹா காயா அஞ்ஞம் காயம் அபி⁴னிம்மினாதி ரூபிம் மனோமயம் ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். அயம் மனோமயா இத்³தி⁴.

15. கதமா ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴? அனிச்சானுபஸ்ஸனா நிச்சஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴. து³க்கா²னுபஸ்ஸனா ஸுக²ஸஞ்ஞாய… அனத்தானுபஸ்ஸனா அத்தஸஞ்ஞாய… நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய நந்தி³யா… விராகா³னுபஸ்ஸனாய ராக³ஸ்ஸ… நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனாய ஸமுத³யஸ்ஸ… படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாய ஆதா³னஸ்ஸ பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴. ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஆயஸ்மதோ ஸம்கிச்சஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஆயஸ்மதோ பூ⁴தபாலஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴. அயம் ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴.

16. கதமா ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴? பட²மேன ஜா²னேன நீவரணானம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. து³தியேன ஜா²னேன விதக்கவிசாரானம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. ததியேன ஜா²னேன பீதியா பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி…பே… சதுத்தே²ன ஜா²னேன ஸுக²து³க்கா²னம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி…பே… ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா ரூபஸஞ்ஞாய படிக⁴ஸஞ்ஞாய நானத்தஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி…பே… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி…பே… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஆயஸ்மதோ ஸஞ்ஜீவஸ்ஸ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஆயஸ்மதோ கா²ணுகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, உத்தராய உபாஸிகாய ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஸாமாவதியா உபாஸிகாய ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. அயம் ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴.

17. கதமா அரியா இத்³தி⁴? இத⁴ பி⁴க்கு² [ம. நி. 3.462 பஸ்ஸிதப்³பா³] ஸசே ஆகங்க²தி – ‘‘படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’’ந்தி, அப்படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி. ஸசே ஆகங்க²தி – ‘‘அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’’ந்தி, படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி. ஸசே ஆகங்க²தி – ‘‘படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’’ந்தி, அப்படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி. ஸசே ஆகங்க²தி – ‘‘அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’’ந்தி, படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி. ஸசே ஆகங்க²தி – ‘‘படிகூலே ச அப்படிகூலே ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரேய்யம் ஸதோ ஸம்பஜானோ’’தி, உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ.

கத²ம் படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி? அனிட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாய வா ப²ரதி, தா⁴துதோ வா உபஸம்ஹரதி. ஏவம் படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி.

கத²ம் அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி? இட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அஸுபா⁴ய வா ப²ரதி, அனிச்சதோ வா உபஸம்ஹரதி. ஏவம் அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி.

கத²ம் படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி? அனிட்ட²ஸ்மிஞ்ச இட்ட²ஸ்மிஞ்ச வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாய வா ப²ரதி, தா⁴துதோ வா உபஸம்ஹரதி. ஏவம் படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி.

கத²ம் அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி? இட்ட²ஸ்மிஞ்ச அனிட்ட²ஸ்மிஞ்ச வத்து²ஸ்மிம் அஸுபா⁴ய வா ப²ரதி, அனிச்சதோ வா உபஸம்ஹரதி. ஏவம் அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி.

கத²ம் படிகூலே ச அப்படிகூலே ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ? இத⁴ பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதி ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய நேவ ஸுமனோ ஹோதி ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. ஏவம் படிகூலே ச அப்படிகூலே ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. அயம் அரியா இத்³தி⁴.

18. கதமா கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴? ஸப்³பே³ஸம் பக்கீ²னம், ஸப்³பே³ஸம் தே³வானம், ஏகச்சானம் மனுஸ்ஸானம், ஏகச்சானம் வினிபாதிகானம். அயம் கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴.

கதமா புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴? ராஜா சக்கவத்தீ [சக்கவத்தி (ஸ்யா.)] வேஹாஸம் க³ச்ச²தி ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய, அந்தமஸோ அஸ்ஸப³ந்த⁴கோ³புரிஸே [அஸ்ஸப³ந்த⁴கோ³பகே புரிஸே (ஸ்யா.)] உபாதா³ய. ஜோதிகஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴, ஜடிலஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴, மேண்ட³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴, கோ⁴ஸிதஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴, பஞ்சன்னம் மஹாபுஞ்ஞானம் புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. அயம் புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴.

கதமா விஜ்ஜாமயா இத்³தி⁴? விஜ்ஜாத⁴ரா விஜ்ஜம் பரிஜப்பேத்வா வேஹாஸம் க³ச்ச²ந்தி, ஆகாஸே அந்தலிக்கே² ஹத்தி²ம்பி த³ஸ்ஸேந்தி, அஸ்ஸம்பி த³ஸ்ஸேந்தி, ரத²ம்பி த³ஸ்ஸேந்தி, பத்திம்பி த³ஸ்ஸேந்தி, விவித⁴ம்பி ஸேனாப்³யூஹம் த³ஸ்ஸேந்தி. அயம் விஜ்ஜாமயா இத்³தி⁴.

கத²ம் தத்த² தத்த² ஸம்மா பயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴? நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – தத்த² தத்த² ஸம்மா பயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴. அப்³யாபாதே³ன ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – தத்த² தத்த² ஸம்மா பயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸானம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி – தத்த² தத்த² ஸம்மா பயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴. ஏவம் தத்த² தத்த² ஸம்மா பயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴. இமா த³ஸ இத்³தி⁴யோ.

இத்³தி⁴கதா² நிட்டி²தா.

3. அபி⁴ஸமயகதா²

19. அபி⁴ஸமயோதி. கேன அபி⁴ஸமேதி? சித்தேன அபி⁴ஸமேதி.

ஹஞ்சி சித்தேன அபி⁴ஸமேதி, தேன ஹி அஞ்ஞாணீ அபி⁴ஸமேதி? ந அஞ்ஞாணீ அபி⁴ஸமேதி. ஞாணேன அபி⁴ஸமேதி.

ஹஞ்சி ஞாணேன அபி⁴ஸமேதி, தேன ஹி அசித்தேன ச ஞாணேன ச அசித்தகோ [தேன ஹி அசித்தகோ (ஸ்யா.)] அபி⁴ஸமேதி? ந அசித்தகோ அபி⁴ஸமேதி. சித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

ஹஞ்சி சித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி, தேன ஹி காமாவசரசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந காமாவசரசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி ரூபாவசரசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந ரூபாவசரசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி அரூபாவசரசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந அரூபாவசரசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி கம்மஸ்ஸகதசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந கம்மஸ்ஸகதசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி ஸச்சானுலோமிகசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந ஸச்சானுலோமிகசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி அதீதசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந அதீதசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி அனாக³தசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந அனாக³தசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

தேன ஹி பச்சுப்பன்னலோகியசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? ந பச்சுப்பன்னலோகியசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி. லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பச்சுப்பன்னசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

கத²ம் லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பச்சுப்பன்னசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி? லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பாதா³தி⁴பதேய்யம் சித்தம் ஞாணஸ்ஸ ஹேது பச்சயோ ச. தம்ஸம்பயுத்தம் நிரோத⁴கோ³சரம் த³ஸ்ஸனாதி⁴பதேய்யம் ஞாணம் சித்தஸ்ஸ ஹேது பச்சயோ ச. தம்ஸம்பயுத்தம் ஞாணம் நிரோத⁴கோ³சரம். ஏவம் லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பச்சுப்பன்னசித்தேன ச ஞாணேன ச அபி⁴ஸமேதி.

20. கிம் நு ஏத்தகோயேவ அபி⁴ஸமயோதி? ந ஹி.லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே த³ஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாதி³ட்டி², அபி⁴னிரோபனாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாஸங்கப்போ, பரிக்³க³ஹாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாவாசா, ஸமுட்டா²னாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாகம்மந்தோ, வோதா³னாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாஆஜீவோ, பக்³க³ஹாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாவாயாமோ, உபட்டா²னாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாஸதி, அவிக்கே²பாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாஸமாதி⁴; உபட்டா²னாபி⁴ஸமயோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பவிசயாபி⁴ஸமயோ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பக்³க³ஹாபி⁴ஸமயோ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ப²ரணாபி⁴ஸமயோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, உபஸமாபி⁴ஸமயோ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, அவிக்கே²பாபி⁴ஸமயோ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, படிஸங்கா²னாபி⁴ஸமயோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³; அஸ்ஸத்³தி⁴யே அகம்பியாபி⁴ஸமயோ ஸத்³தா⁴ப³லம், கோஸஜ்ஜே அகம்பியாபி⁴ஸமயோ வீரியப³லம், பமாதே³ அகம்பியாபி⁴ஸமயோ ஸதிப³லம், உத்³த⁴ச்சே அகம்பியாபி⁴ஸமயோ ஸமாதி⁴ப³லம், அவிஜ்ஜாய அகம்பியாபி⁴ஸமயோ பஞ்ஞாப³லம்; அதி⁴மோக்கா²பி⁴ஸமயோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், பக்³க³ஹாபி⁴ஸமயோ வீரியிந்த்³ரியம், உபட்டா²னாபி⁴ஸமயோ ஸதிந்த்³ரியம், அவிக்கே²பாபி⁴ஸமயோ ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், த³ஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஆதி⁴பதேய்யட்டே²ன இந்த்³ரியாபி⁴ஸமயோ, அகம்பியட்டே²ன ப³லாபி⁴ஸமயோ, நிய்யானட்டே²ன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³பி⁴ஸமயோ, ஹேதுட்டே²ன மக்³கா³பி⁴ஸமயோ, உபட்டா²னட்டே²ன ஸதிபட்டா²னாபி⁴ஸமயோ, பத³ஹட்டே²ன ஸம்மப்பதா⁴னாபி⁴ஸமயோ, இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴பாதா³பி⁴ஸமயோ, தத²ட்டே²ன ஸச்சாபி⁴ஸமயோ, அவிக்கே²பட்டே²ன ஸமதா²பி⁴ஸமயோ, அனுபஸ்ஸனட்டே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ, ஏகரஸட்டே²ன ஸமத²விபஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ, அனதிவத்தனட்டே²ன யுக³னத்³தா⁴பி⁴ஸமயோ, ஸம்வரட்டே²ன ஸீலவிஸுத்³தி⁴அபி⁴ஸமயோ, அவிக்கே²பட்டே²ன விஸுத்³தி⁴அபி⁴ஸமயோ, த³ஸ்ஸனட்டே²ன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴அபி⁴ஸமயோ, முத்தட்டே²ன விமோக்கா²பி⁴ஸமயோ, படிவேத⁴ட்டே²ன விஜ்ஜாபி⁴ஸமயோ, பரிச்சாக³ட்டே²ன விமுத்திஅபி⁴ஸமயோ, ஸமுச்சே²த³ட்டே²ன க²யே ஞாணம் அபி⁴ஸமயோ. ச²ந்தோ³ மூலட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, மனஸிகாரோ ஸமுட்டா²னட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, ப²ஸ்ஸோ ஸமோதா⁴னட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, வேத³னா ஸமோஸரணட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, ஸமாதி⁴ பமுக²ட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, ஸதி ஆதி⁴பதேய்யட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, பஞ்ஞா ததுத்தரட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, விமுத்தி ஸாரட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ, அமதோக³த⁴ம் நிப்³பா³னம் பரியோஸானட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ.

21. கிம் நு ஏத்தகோயேவ அபி⁴ஸமயோதி? ந ஹி. ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணே த³ஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… அமதோக³த⁴ம் நிப்³பா³னம் பரியோஸானட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ.

கிம் நு ஏத்தகோயேவ அபி⁴ஸமயோதி? ந ஹி. ஸோதாபத்திப²லக்க²ணே த³ஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ட்டே²ன அனுப்பாதே³ ஞாணம் அபி⁴ஸமயோ. ச²ந்தோ³ மூலட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ…பே… அமதோக³த⁴ம் 5 நிப்³பா³னம் பரியோஸானட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ.

கிம் நு ஏத்தகோயேவ அபி⁴ஸமயோதி?

ந ஹி. ஸகதா³கா³மிமக்³க³க்க²ணே…பே… ஸகதா³கா³மிப²லக்க²ணே… அனாகா³மிமக்³க³க்க²ணே… அனாகா³மிப²லக்க²ணே… அரஹத்தமக்³க³க்க²ணே…பே… அரஹத்தப²லக்க²ணே த³ஸ்ஸனாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாதி³ட்டி², அபி⁴னிரோபனாபி⁴ஸமயோ ஸம்மாஸங்கப்போ…பே… படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ட்டே²ன அனுப்பாதே³ ஞாணம் அபி⁴ஸமயோ. ச²ந்தோ³ மூலட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ…பே… அமதோக³த⁴ம் நிப்³பா³னம் பரியோஸானட்டே²ன அபி⁴ஸமயோ.

ய்வாயம் [ஸ்யாயம் (ஸ்யா. பீ.)] கிலேஸே பஜஹதி, அதீதே கிலேஸே பஜஹதி…பே… அனாக³தே கிலேஸே பஜஹதி, பச்சுப்பன்னே கிலேஸே பஜஹதி, அதீதே கிலேஸே பஜஹதீதி. ஹஞ்சி அதீதே கிலேஸே பஜஹதி, தேன ஹி கீ²ணம் கே²பேதி, நிருத்³த⁴ம் நிரோதே⁴தி, விக³தம் விக³மேதி, அத்த²ங்க³தம் அத்த²ங்க³மேதி, அதீதம் யம் ந அத்தி² தம் பஜஹதீதி? ந அதீதே கிலேஸே பஜஹதீதி. அனாக³தே கிலேஸே பஜஹதீதி. ஹஞ்சி அனாக³தே கிலேஸே பஜஹதி, தேன ஹி அஜாதம் பஜஹதி, அனிப்³ப³த்தம் பஜஹதி, அனுப்பன்னம் பஜஹதி, அபாதுபூ⁴தம் பஜஹதி, அனாக³தம் யம் ந அத்தி² தம் பஜஹதீதி? ந அனாக³தே கிலேஸே பஜஹதீதி. பச்சுப்பன்னே கிலேஸே பஜஹதீதி. ஹஞ்சி பச்சுப்பன்னே கிலேஸே பஜஹதி, தேன ஹி ரத்தோ ராக³ம் பஜஹதி, து³ட்டோ² தோ³ஸம் பஜஹதி, மூள்ஹோ மோஹம் பஜஹதி, வினிப³த்³தோ⁴ மானம் பஜஹதி, பராமட்டோ² தி³ட்டி²ம் பஜஹதி,

விக்கே²பக³தோ உத்³த⁴ச்சம் பஜஹதி, அனிட்ட²ங்க³தோ விசிகிச்ச²ம் பஜஹதி, தா²மக³தோ அனுஸயம் பஜஹதி, கண்ஹஸுக்கத⁴ம்மா யுக³னத்³தா⁴ ஸமமேவ வத்தந்தி, ஸம்கிலேஸிகா [தம்ஸம்கிலேஸிகா (ஸ்யா. க.)] மக்³க³பா⁴வனா ஹோதி?

ந ஹி அதீதே கிலேஸே பஜஹதி, ந அனாக³தே கிலேஸே பஜஹதி, ந பச்சுப்பன்னே கிலேஸே பஜஹதீதி. ஹஞ்சி ந அதீதே கிலேஸே பஜஹதி, ந அனாக³தே…பே… ந பச்சுப்பன்னே கிலேஸே பஜஹதி, தேன ஹி நத்தி² மக்³க³பா⁴வனா, நத்தி² ப²லஸச்சி²கிரியா, நத்தி² கிலேஸப்பஹானம், நத்தி² த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோதி? அத்தி² மக்³க³பா⁴வனா, அத்தி² ப²லஸச்சி²கிரியா, அத்தி² கிலேஸப்பஹானம், அத்தி² த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ. யதா² கத²ம் விய? ஸேய்யதா²பி தருணோ ருக்கோ² அஜாதப²லோ. தமேனம் புரிஸோ மூலம் சி²ந்தே³ய்ய. யே தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ அஜாதப²லா, தே அஜாதாயேவ ந ஜாயந்தி, அனிப்³ப³த்தாயேவ ந நிப்³ப³த்தந்தி, அனுப்பன்னாயேவ ந உப்பஜ்ஜந்தி, அபாதுபூ⁴தாயேவ ந பாதுப⁴வந்தி. ஏவமேவம் உப்பாதோ³ ஹேது, உப்பாதோ³ பச்சயோ கிலேஸானம் நிப்³ப³த்தியாதி. உப்பாதே³ ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா அனுப்பாதே³ சித்தம் பக்க²ந்த³தி. அனுப்பாதே³ சித்தஸ்ஸ பக்க²ந்த³த்தா யே உப்பாத³பச்சயா கிலேஸா நிப்³ப³த்தேய்யும், தே அஜாதாயேவ ந ஜாயந்தி, அனிப்³ப³த்தாயேவ ந நிப்³ப³த்தந்தி, அனுப்பன்னாயேவ ந உப்பஜ்ஜந்தி, அபாதுபூ⁴தாயேவ ந பாதுப⁴வந்தி. ஏவம் ஹேதுனிரோதா⁴ து³க்க²னிரோதோ⁴. பவத்தம் ஹேது, நிமித்தம் ஹேது, ஆயூஹனா ஹேது. ஆயூஹனா பச்சயோ கிலேஸானம் நிப்³ப³த்தியாதி. ஆயூஹனே ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா அனாயூஹனே சித்தம் பக்க²ந்த³தி. அனாயூஹனே சித்தஸ்ஸ பக்க²ந்த³த்தா, யே ஆயூஹனபச்சயா கிலேஸா நிப்³ப³த்தேய்யும், தே அஜாதாயேவ ந ஜாயந்தி, அனிப்³ப³த்தாயேவ ந நிப்³ப³த்தந்தி, அனுப்பன்னாயேவ ந உப்பஜ்ஜந்தி, அபாதுபூ⁴தாயேவ ந பாதுப⁴வந்தி. ஏவம் ஹேதுனிரோதா⁴ து³க்க²னிரோதோ⁴. ஏவம் அத்தி² மக்³க³பா⁴வனா, அத்தி² ப²லஸச்சி²கிரியா, அத்தி² கிலேஸப்பஹானம், அத்தி² த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோதி.

அபி⁴ஸமயகதா² நிட்டி²தா.

4. விவேககதா²

22. ஸாவத்தி²னிதா³னம் [ஸம் நி. 3.5.149 பஸ்ஸிதப்³பா³]. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி ப³லகரணீயா கம்மந்தா கரீயந்தி, ஸப்³பே³ தே பத²விம் நிஸ்ஸாய பத²வியம் பதிட்டா²ய ஏவமேதே ப³லகரணீயா கம்மந்தா கரீயந்தி, ஏவமேவம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஸம்மாஸங்கப்பம்…பே… ஸம்மாவாசம்… ஸம்மாகம்மந்தம்… ஸம்மாஆஜீவம்… ஸம்மாவாயாமம்… ஸம்மாஸதிம்… ஸம்மாஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி.

23. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி [யேபிமே (ஸ்யா.) ஸம். நி. 5.150 பஸ்ஸிதப்³பா³] பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மா வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஸப்³பே³ தே பத²விம் நிஸ்ஸாய பத²வியம் பதிட்டா²ய ஏவமேதே பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மா வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜந்தி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேந்தோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸு.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேந்தோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸு? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஸம்மாஸங்கப்பம் பா⁴வேதி…பே… ஸம்மாவாசம் பா⁴வேதி… ஸம்மாகம்மந்தம் பா⁴வேதி… ஸம்மாஆஜீவம் பா⁴வேதி… ஸம்மாவாயாமம் பா⁴வேதி… ஸம்மாஸதிம் பா⁴வேதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேந்தோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸூ’’தி.

1. மக்³க³ங்க³னித்³தே³ஸோ

24. ஸம்மாதி³ட்டி²யா பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா. ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ…பே… ஸம்மாவாசாய… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ… ஸம்மாஸதியா… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா.

ஸம்மாதி³ட்டி²யா கதமே பஞ்ச விவேகா? விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ, தத³ங்க³விவேகோ ஸமுச்சே²த³விவேகோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ, நிஸ்ஸரணவிவேகோ. விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³விவேகோ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³விவேகோ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணவிவேகோ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸம்மாதி³ட்டி²யா இமே பஞ்ச விவேகா. இமேஸு பஞ்சஸு விவேகேஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்.

ஸம்மாதி³ட்டி²யா கதமே பஞ்ச விராகா³? விக்க²ம்ப⁴னவிராகோ³, தத³ங்க³விராகோ³, ஸமுச்சே²த³விராகோ³, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விராகோ³, நிஸ்ஸரணவிராகோ³. விக்க²ம்ப⁴னவிராகோ³ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³விராகோ³ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³விராகோ³ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விராகோ³ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணவிராகோ³ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸம்மாதி³ட்டி²யா இமே பஞ்ச விராகா³. இமேஸு பஞ்சஸு விராகே³ஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்.

ஸம்மாதி³ட்டி²யா கதமே பஞ்ச நிரோதா⁴? விக்க²ம்ப⁴னனிரோதோ⁴, தத³ங்க³னிரோதோ⁴, ஸமுச்சே²த³னிரோதோ⁴, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிரோதோ⁴, நிஸ்ஸரணனிரோதோ⁴. விக்க²ம்ப⁴னனிரோதோ⁴ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³னிரோதோ⁴ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³னிரோதோ⁴ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிரோதோ⁴ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணனிரோதோ⁴ ச அமதா தா⁴து. ஸம்மாதி³ட்டி²யா இமே பஞ்ச நிரோதா⁴. இமேஸு பஞ்சஸு நிரோதே⁴ஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்.

ஸம்மாதி³ட்டி²யா கதமே பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³? விக்க²ம்ப⁴னவோஸ்ஸக்³கோ³, தத³ங்க³வோஸ்ஸக்³கோ³, ஸமுச்சே²த³வோஸ்ஸக்³கோ³, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வோஸ்ஸக்³கோ³, நிஸ்ஸரணவோஸ்ஸக்³கோ³. விக்க²ம்ப⁴னவோஸ்ஸக்³கோ³ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வோஸ்ஸக்³கோ³ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணவோஸ்ஸக்³கோ³ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸம்மாதி³ட்டி²யா இமே பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³. இமேஸு பஞ்சஸு வோஸ்ஸக்³கே³ஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம். ஸம்மாதி³ட்டி²யா இமே பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா.

25. ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ …பே… ஸம்மாவாசாய… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ… ஸம்மாஸதியா… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ கதமே பஞ்ச விவேகா? விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ, தத³ங்க³விவேகோ, ஸமுச்சே²த³விவேகோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ, நிஸ்ஸரணவிவேகோ. விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³விவேகோ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³விவேகோ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ ச ப²லக்க²ணே நிஸ்ஸரணவிவேகோ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ இமே பஞ்ச விவேகா. இமேஸு பஞ்சஸு விவேகேஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்.

ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ கதமே பஞ்ச விராகா³? விக்க²ம்ப⁴னவிராகோ³, தத³ங்க³விராகோ³, ஸமுச்சே²த³விராகோ³, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விராகோ³, நிஸ்ஸரணவிராகோ³. விக்க²ம்ப⁴னவிராகோ³ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³விராகோ³ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³விராகோ³ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விராகோ³ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணவிராகோ³ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ இமே பஞ்ச விராகா³. இமேஸு பஞ்சஸு விராகே³ஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்.

ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ கதமே பஞ்ச நிரோதா⁴? விக்க²ம்ப⁴னனிரோதோ⁴, தத³ங்க³னிரோதோ⁴, ஸமுச்சே²த³னிரோதோ⁴, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிரோதோ⁴, நிஸ்ஸரணனிரோதோ⁴. விக்க²ம்ப⁴னனிரோதோ⁴ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³னிரோதோ⁴ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³னிரோதோ⁴ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிரோதோ⁴ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணனிரோதோ⁴ ச அமதா தா⁴து. ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ இமே பஞ்ச நிரோதா⁴. இமேஸு பஞ்சஸு நிரோதே⁴ஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்.

ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ கதமே பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³? விக்க²ம்ப⁴னவோஸ்ஸக்³கோ³, தத³ங்க³வோஸ்ஸக்³கோ³, ஸமுச்சே²த³வோஸ்ஸக்³கோ³, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வோஸ்ஸக்³கோ³, நிஸ்ஸரணவோஸ்ஸக்³கோ³. விக்க²ம்ப⁴னவோஸ்ஸக்³கோ³ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வோஸ்ஸக்³கோ³ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணவோஸ்ஸக்³கோ³ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ இமே பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³. இமேஸு பஞ்சஸு வோஸ்ஸக்³கே³ஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம். ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ இமே பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா.

26. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி ப³லகரணீயா கம்மந்தா கரீயந்தி, ஸப்³பே³ தே பத²விம் நிஸ்ஸாய பத²வியம் பதிட்டா²ய ஏவமேதே ப³லகரணீயா கம்மந்தா கரீயந்தி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேதி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ ப³ஹுலீகரோதி…பே… ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேந்தோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸு…பே… பஞ்ச ப³லானி பா⁴வேதி, பஞ்ச ப³லானி ப³ஹுலீகரோதி…பே… பஞ்ச ப³லானி பா⁴வேந்தோ பஞ்ச ப³லானி ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸு…பே… பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴வேதி, பஞ்சிந்த்³ரியானி ப³ஹுலீகரோதி…பே….

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யே கேசி பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மா வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஸப்³பே³ தே பத²விம் நிஸ்ஸாய பத²வியம் பதிட்டா²ய ஏவமேதே பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மா வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴வேந்தோ பஞ்சிந்த்³ரியானி ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸு.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²ய பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴வேந்தோ பஞ்சிந்த்³ரியானி ப³ஹுலீகரோந்தோ வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் பாபுணாதி த⁴ம்மேஸு? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். வீரியிந்த்³ரியம் பா⁴வேதி…பே… ஸதிந்த்³ரியம் பா⁴வேதி…பே… ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதி…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய…பே… பாபுணாதி த⁴ம்மேஸூ’’தி.

2. இந்த்³ரியனித்³தே³ஸோ

27. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா. வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ…பே… ஸதிந்த்³ரியஸ்ஸ… ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ… பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா.

ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ கதமே பஞ்ச விவேகா? விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ, தத³ங்க³விவேகோ, ஸமுச்சே²த³விவேகோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ, நிஸ்ஸரணவிவேகோ. விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ ச நீவரணானம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴வயதோ, தத³ங்க³விவேகோ ச தி³ட்டி²க³தானம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ, ஸமுச்சே²த³விவேகோ ச லோகுத்தரம் க²யகா³மிமக்³க³ம் பா⁴வயதோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ ச ப²லக்க²ணே, நிஸ்ஸரணவிவேகோ ச நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ இமே பஞ்ச விவேகா. இமேஸு பஞ்சஸு விவேகேஸு ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ, சித்தஞ்சஸ்ஸ ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம்…பே… ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ இமே பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயா.

வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ…பே… ஸதிந்த்³ரியஸ்ஸ…பே… ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ… பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ கதமே பஞ்ச விவேகா? விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ, தத³ங்க³விவேகோ, ஸமுச்சே²த³விவேகோ, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ, நிஸ்ஸரணவிவேகோ…பே… பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ இமே பஞ்ச விவேகா, பஞ்ச விராகா³, பஞ்ச நிரோதா⁴, பஞ்ச வோஸ்ஸக்³கா³, த்³வாத³ஸ நிஸ்ஸயாதி.

விவேககதா² நிட்டி²தா.

5. சரியாகதா²

28. சரியாதி, அட்ட² சரியாயோ – இரியாபத²சரியா, ஆயதனசரியா, ஸதிசரியா, ஸமாதி⁴சரியா, ஞாணசரியா, மக்³க³சரியா, பத்திசரியா, லோகத்த²சரியாதி.

இரியாபத²சரியாதி சதூஸு இரியாபதே²ஸு. ஆயதனசரியாதி ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு. ஸதிசரியாதி சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு. ஸமாதி⁴சரியாதி சதூஸு ஜா²னேஸு. ஞாணசரியாதி சதூஸு அரியஸச்சேஸு. மக்³க³சரியாதி சதூஸு அரியமக்³கே³ஸு. பத்திசரியாதி சதூஸு ஸாமஞ்ஞப²லேஸு. லோகத்த²சரியாதி ததா²க³தேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு பதே³ஸே [பதே³ஸோ (ஸ்யா.)] பச்சேகபு³த்³தே⁴ஸு பதே³ஸே ஸாவகேஸு.

இரியாபத²சரியா ச பணிதி⁴ஸம்பன்னானம். ஆயதனசரியா ச இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரானம். ஸதிசரியா ச அப்பமாத³விஹாரீனம். ஸமாதி⁴சரியா ச அதி⁴சித்தமனுயுத்தானம். ஞாணசரியா ச பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னானம். மக்³க³சரியா ச ஸம்மாபடிபன்னானம். பத்திசரியா ச அதி⁴க³தப²லானம். லோகத்த²சரியா ச ததா²க³தானம் அரஹந்தானம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் பதே³ஸே பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பதே³ஸே ஸாவகானம். இமா அட்ட² சரியாயோ.

29. அபராபி அட்ட² சரியாயோ. அதி⁴முச்சந்தோ ஸத்³தா⁴ய சரதி, பக்³க³ண்ஹந்தோ வீரியேன சரதி, உபட்டா²பேந்தோ ஸதியா சரதி, அவிக்கே²பம் கரோந்தோ ஸமாதி⁴னா சரதி, பஜானந்தோ பஞ்ஞாய சரதி, விஜானந்தோ விஞ்ஞாணசரியாய சரதி, ஏவம் படிபன்னஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா ஆயாபேந்தீதி ஆயதனசரியாய சரதி, ஏவம் படிபன்னோ விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீதி விஸேஸசரியாய சரதி. இமா அட்ட² சரியாயோ.

அபராபி அட்ட² சரியாயோ. த³ஸ்ஸனசரியா ச ஸம்மாதி³ட்டி²யா, அபி⁴னிரோபனசரியா ச ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பரிக்³க³ஹசரியா ச ஸம்மாவாசாய, ஸமுட்டா²னசரியா ச ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, வோதா³னசரியா ச ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பக்³க³ஹசரியா ச ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, உபட்டா²னசரியா ச ஸம்மாஸதியா, அவிக்கே²பசரியா ச ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ. இமா அட்ட² சரியாயோதி.

சரியாகதா² நிட்டி²தா.

6. பாடிஹாரியகதா²

30. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே [அ. நி. 3.61 பஸ்ஸிதப்³பா³], பாடிஹாரியானி. கதமானி தீணி? இத்³தி⁴பாடிஹாரியம், ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம், அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, இத்³தி⁴பாடிஹாரியம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி; ஆவிபா⁴வம் திரோபா⁴வம்…பே… யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, இத்³தி⁴பாடிஹாரியம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ நிமித்தேன ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி, ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி, ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி, நபி மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² விதக்கயதோ விசாரயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி, ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி, நபி மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, நபி விதக்கயதோ விசாரயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி – ‘யதா² இமஸ்ஸ போ⁴தோ மனோஸங்கா²ரா பணிஹிதா இமஸ்ஸ [ததா² இமஸ்ஸ (ஸ்யா.), யதா² இமஸ்ஸ (க.) அ. நி. 3.61 பஸ்ஸிதப்³பா³] சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அமுகம் நாம விதக்கம் விதக்கயிஸ்ஸதீ’தி [விதக்கேஸ்ஸதீதி (ஸ்யா.) அ. நி. 3.61]. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி, ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஏவமனுஸாஸதி – ‘ஏவம் விதக்கேத², மா ஏவம் விதக்கயித்த². ஏவம் மனஸி கரோத², மா ஏவம் மனஸி கரித்த². இத³ம் பஜஹத², இத³ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதா²’தி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி பாடிஹாரியானி’’.

31. நேக்க²ம்மம் இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. காமச்ச²ந்த³ம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன நேக்க²ம்மேன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘தம் கோ² பன நேக்க²ம்மம் ஏவம் ஆஸேவிதப்³ப³ம், ஏவம் பா⁴வேதப்³ப³ம், ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம், ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

அப்³யாபாதோ³ இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. ப்³யாபாத³ம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன அப்³யாபாதே³ன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘ஸோ கோ² பன அப்³யாபாதோ³ ஏவம் ஆஸேவிதப்³போ³, ஏவம் பா⁴வேதப்³போ³, ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³போ³, ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

ஆலோகஸஞ்ஞா இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. தி²னமித்³த⁴ம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தாய ஆலோகஸஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘ஸா கோ² பன ஆலோகஸஞ்ஞா ஏவம் ஆஸேவிதப்³பா³, ஏவம் பா⁴வேதப்³பா³, ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³பா³, ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

அவிக்கே²போ இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. உத்³த⁴ச்சம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன அவிக்கே²பேன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘ஸோ கோ² பன அவிக்கே²போ ஏவம் ஆஸேவிதப்³போ³, ஏவம் பா⁴வேதப்³போ³, ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³போ³, ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

த⁴ம்மவவத்தா²னம் இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. விசிகிச்ச²ம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன த⁴ம்மவவத்தா²னேன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘தம் கோ² பன த⁴ம்மவவத்தா²னம் ஏவம் ஆஸேவிதப்³ப³ம், ஏவம் பா⁴வேதப்³ப³ம், ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம், ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா, ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

ஞாணம் இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. அவிஜ்ஜம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன ஞாணேன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘தம் கோ² பன ஞாணம் ஏவம் ஆஸேவிதப்³ப³ம், ஏவம் பா⁴வேதப்³ப³ம், ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம், ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்.

பாமோஜ்ஜம் இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. அரதிம் படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன பாமோஜ்ஜேன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘தம் கோ² பன பாமோஜ்ஜம் ஏவம் ஆஸேவிதப்³ப³ம், ஏவம் பா⁴வேதப்³ப³ம், ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம், ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்…பே….

பட²மம் ஜா²னம் இஜ்ஜ²தீதி – இத்³தி⁴. நீவரணே படிஹரதீதி – பாடிஹாரியம். யே தேன பட²மேன ஜா²னேன ஸமன்னாக³தா, ஸப்³பே³ தே விஸுத்³த⁴சித்தா அனாவிலஸங்கப்பாதி – ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம். ‘‘தம் கோ² பன பட²மம் ஜா²னம் ஏவம் ஆஸேவிதப்³ப³ம், ஏவம் பா⁴வேதப்³ப³ம், ஏவம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம், ஏவம் தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி உபட்டா²பேதப்³பா³’’தி – அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்…பே….