3. ஸமாதி⁴பா⁴வனாமயஞாணனித்³தே³ஸோ

43. கத²ம் ஸம்வரித்வா ஸமாத³ஹனே பஞ்ஞா ஸமாதி⁴பா⁴வனாமயே ஞாணம்? ஏகோ ஸமாதி⁴ – சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா. த்³வே ஸமாதீ⁴ – லோகியோ ஸமாதி⁴, லோகுத்தரோ ஸமாதி⁴. தயோ ஸமாதீ⁴ – ஸவிதக்கஸவிசாரோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கவிசாரமத்தோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கஅவிசாரோ ஸமாதி⁴. சத்தாரோ ஸமாதீ⁴ – ஹானபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴, டி²திபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴, விஸேஸபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴, நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴. பஞ்ச ஸமாதீ⁴ – பீதிப²ரணதா, ஸுக²ப²ரணதா, சேதோப²ரணதா, ஆலோகப²ரணதா, பச்சவேக்க²ணானிமித்தம் [பச்சவேக்க²னானிமித்தம் (க.)].

ச² ஸமாதீ⁴ – பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, த⁴ம்மானுஸ்ஸதிவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, ஸங்கா⁴னுஸ்ஸதிவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, ஸீலானுஸ்ஸதிவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, சாகா³னுஸ்ஸதிவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, தே³வதானுஸ்ஸதிவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴. ஸத்த ஸமாதீ⁴ – ஸமாதி⁴குஸலதா, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமாபத்திகுஸலதா, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ டி²திகுஸலதா, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ வுட்டா²னகுஸலதா, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கல்லதாகுஸலதா [கல்லிதகுஸலதா (ஸ்யா. க.)], ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கோ³சரகுஸலதா, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அபி⁴னீஹாரகுஸலதா. அட்ட² ஸமாதீ⁴ – பத²வீகஸிணவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, ஆபோகஸிணவஸேன…பே… தேஜோகஸிணவஸேன… வாயோகஸிணவஸேன… நீலகஸிணவஸேன… பீதகஸிணவஸேன… லோஹிதகஸிணவஸேன… ஓதா³தகஸிணவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴. நவ ஸமாதீ⁴ – ரூபாவசரோ ஸமாதி⁴ அத்தி² ஹீனோ, அத்தி² மஜ்ஜோ²மோ, அத்தி² பணீதோ; அரூபாவசரோ ஸமாதி⁴ அத்தி² ஹீனோ, அத்தி² மஜ்ஜோ²மோ, அத்தி² பணீதோ; ஸுஞ்ஞதோ ஸமாதி⁴, அனிமித்தோ ஸமாதி⁴, அப்பணிஹிதோ ஸமாதி⁴. த³ஸ ஸமாதீ⁴ – உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞாவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴, வினீலகஸஞ்ஞாவஸேன…பே… விபுப்³ப³கஸஞ்ஞாவஸேன… விச்சி²த்³த³கஸஞ்ஞாவஸேன… விக்கா²யிதகஸஞ்ஞாவஸேன… விக்கி²த்தகஸஞ்ஞாவஸேன… ஹதவிக்கி²த்தகஸஞ்ஞாவஸேன… லோஹிதகஸஞ்ஞாவஸேன… புளவகஸஞ்ஞாவஸேன [புளுவக ஸஞ்ஞாவஸேன (க.)] … அட்டி²கஸஞ்ஞாவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா அவிக்கே²போ ஸமாதி⁴. இமே பஞ்சபஞ்ஞாஸ ஸமாதி⁴.

44. அபி ச, பஞ்சவீஸதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமாதி⁴ட்டா² – பரிக்³க³ஹட்டே²ன ஸமாதி⁴, பரிவாரட்டே²ன ஸமாதி⁴, பரிபூரட்டே²ன ஸமாதி⁴, ஏகக்³க³ட்டே²ன ஸமாதி⁴, அவிக்கே²பட்டே²ன ஸமாதி⁴, அவிஸாரட்டே²ன ஸமாதி⁴, அனாவிலட்டே²ன ஸமாதி⁴, அனிஞ்ஜனட்டே²ன ஸமாதி⁴, விமுத்தட்டே²ன ஸமாதி⁴, ஏகத்துபட்டா²னவஸேன சித்தஸ்ஸ டி²தத்தா ஸமாதி⁴, ஸமம் ஏஸதீதி ஸமாதி⁴, விஸமம் நேஸதீதி ஸமாதி⁴, ஸமம் ஏஸிதத்தா ஸமாதி⁴, விஸமம் நேஸிதத்தா ஸமாதி⁴, ஸமம் ஆதி³யதீதி ஸமாதி⁴, விஸமம் நாதி³யதீதி ஸமாதி⁴, ஸமம் ஆதி³ன்னத்தா ஸமாதி⁴, விஸமம் அனாதி³ன்னத்தா ஸமாதி⁴, ஸமம் படிபஜ்ஜதீதி ஸமாதி⁴, விஸமம் நப்படிபஜ்ஜதீதி ஸமாதி⁴, ஸமம் படிபன்னத்தா ஸமாதி⁴, விஸமம் நப்படிபன்னத்தா ஸமாதி⁴, ஸமம் ஜா²யதீதி ஸமாதி⁴, விஸமம் ஜா²பேதீதி ஸமாதி⁴, ஸமம் ஜா²தத்தா ஸமாதி⁴, விஸமம் ஜா²பிதத்தா ஸமாதி⁴, ஸமோ ச ஹிதோ ச ஸுகோ² சாதி ஸமாதி⁴. இமே பஞ்சவீஸதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமாதி⁴ட்டா². தம் ஞாதட்டே²ன ஞாணம், பஜானனட்டே²ன பஞ்ஞா. தேன வுச்சதி – ‘‘ஸம்வரித்வா ஸமாத³ஹனே பஞ்ஞா ஸமாதி⁴பா⁴வனாமயே ஞாணம்’’.

ஸமாதி⁴பா⁴வனாமயஞாணனித்³தே³ஸோ ததியோ.