ஸாஸனபட்டா²னம்
89. தத்த² அட்டா²ரஸ மூலபதா³ குஹிம் த³ட்ட²ப்³பா³? ஸாஸனபட்டா²னே. தத்த² கதமம் ஸாஸனபட்டா²னம்? ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸுத்தம், அஸேக்க²பா⁴கி³யம் ஸுத்தம், ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச ஸுத்தம், ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச ஸுத்தம், ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச ஸுத்தம், ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச ஸுத்தம், ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச ஸுத்தம், வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச ஸுத்தம், தண்ஹாஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், து³ச்சரிதஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், தண்ஹாவோதா³னபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், தி³ட்டி²வோதா³னபா⁴கி³யம் ஸுத்தம், து³ச்சரிதவோதா³னபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
தத்த² ஸம்கிலேஸோ திவிதோ⁴ – தண்ஹாஸம்கிலேஸோ தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸோ து³ச்சரிதஸம்கிலேஸோ. தத்த² தண்ஹாஸம்கிலேஸோ ஸமதே²ன விஸுஜ்ஜ²தி, ஸோ ஸமதோ² ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴. தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸோ விபஸ்ஸனாய விஸுஜ்ஜ²தி, ஸா விபஸ்ஸனா பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. து³ச்சரிதஸம்கிலேஸோ ஸுசரிதேன விஸுஜ்ஜ²தி, தம் ஸுசரிதம் ஸீலக்க²ந்தோ⁴. தஸ்ஸ ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ யதி³ ஆஸத்தி உப்பஜ்ஜதி ப⁴வேஸு, ஏவம் ஸாயம் ஸமத²விபஸ்ஸனா பா⁴வனாமயம் புஞ்ஞக்ரியவத்து² ப⁴வதி தத்ரூபபத்தியா ஸம்வத்ததி. இமானி சத்தாரி ஸுத்தானி, ஸாதா⁴ரணானி கதானி அட்ட² ப⁴வந்தி, தானியேவ அட்ட² ஸுத்தானி ஸாதா⁴ரணானி கதானி ஸோளஸ ப⁴வந்தி.
இமேஹி ஸோளஸஹி ஸுத்தேஹி பி⁴ன்னேஹி நவவித⁴ம் ஸுத்தம் பி⁴ன்னம் ப⁴வதி. கா³தா²ய கா³தா² அனுமினிதப்³பா³, வேய்யாகரணேன வேய்யாகரணம் அனுமினிதப்³ப³ம். ஸுத்தேன ஸுத்தம் அனுமினிதப்³ப³ம்.
90. தத்த² கதமம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்?
‘‘காமந்தா⁴ ஜாலஸஞ்ச²ன்னா, தண்ஹாச²த³னசா²தி³தா;
பமத்தப³ந்த⁴னா [பமத்தப³ந்து⁴னா (உதா³. 74)] ப³த்³தா⁴, மச்சா²வ குமினாமுகே²;
ஜராமரணமன்வேந்தி, வச்சோ² கீ²ரபகோவ [கீ²ரூபகோவ (க.) பஸ்ஸ உதா³. 64] மாதர’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அக³திக³மனானி. கதமானி சத்தாரி? ச²ந்தா³க³திம் [ச²ந்தா³ அக³திம் (ஸீ. க.) பஸ்ஸ அ. நி. 4.17] க³ச்ச²தி, தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அக³திக³மனானி. இத³மவோச ப⁴க³வா, இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ, அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –
‘‘ச²ந்தா³ தோ³ஸா ப⁴யா மோஹா, யோ த⁴ம்மம் அதிவத்ததி;
நிஹீயதி தஸ்ஸ யஸோ, காளபக்கே²வ சந்தி³மா’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, மனோஸேட்டா² மனோமயா;
மனஸா சே பது³ட்டே²ன, பா⁴ஸதி வா கரோதி வா;
ததோ நம் து³க்க²மன்வேதி, சக்கம்வ வஹதோ பத³’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘மித்³தீ⁴ [பஸ்ஸ த⁴. ப. 325] யதா³ ஹோதி மஹக்³க⁴ஸோ ச, நித்³தா³யிதா ஸம்பரிவத்தஸாயீ;
மஹாவராஹோவ நிவாபபுட்டோ², புனப்புனம் க³ப்³ப⁴முபேதி மந்தோ³’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘அயஸாவ மலம் ஸமுட்டி²தம், ததுட்டா²ய [தது³ட்டா²ய (ஸீ.) பஸ்ஸ த⁴. ப. 240] தமேவ கா²த³தி;
ஏவம் அதிதோ⁴னசாரினம், ஸானி [தானி (ஸீ.) பஸ்ஸ த⁴. ப. 240] கம்மானி நயந்தி து³க்³க³தி’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘சோரோ யதா² ஸந்தி⁴முகே² க³ஹீதோ, ஸகம்முனா ஹஞ்ஞதி ப³ஜ்ஜ²தே ச;
ஏவம் அயம் பேச்ச பஜா பரத்த², ஸகம்முனா ஹஞ்ஞதி ப³ஜ்ஜ²தே சா’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘ஸுக²காமானி பூ⁴தானி, யோ த³ண்டே³ன விஹிம்ஸதி;
அத்தனோ ஸுக²மேஸானோ, பேச்ச ஸோ ந லப⁴தே [லபே⁴ (க.) பஸ்ஸ த⁴. ப. 131] ஸுக²’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘கு³ன்னம் சே தரமானானம், ஜிம்ஹம் க³ச்ச²தி புங்க³வோ;
ஸப்³பா³ தா ஜிம்ஹம் க³ச்ச²ந்தி, நேத்தே ஜிம்ஹம் க³தே [ஜிம்ஹக³தே (ஸீ. க.) பஸ்ஸ அ. நி. 4.70] ஸதி.
‘‘ஏவமேவ மனுஸ்ஸேஸு, யோ ஹோதி ஸேட்ட²ஸம்மதோ;
ஸோ சே அத⁴ம்மம் சரதி, பகே³வ இதரா பஜா;
ஸப்³ப³ம் ரட்ட²ம் து³க்க²ம் ஸேதி, ராஜா சே ஹோதி அத⁴ம்மிகோ’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘ஸுகிச்ச²ரூபாவதிமே மனுஸ்ஸா, கரோந்தி பாபம் உபதீ⁴ஸு ரத்தா;
க³ச்ச²ந்தி தே ப³ஹுஜனஸன்னிவாஸம், நிரயம் அவீசிம் கடுகம் ப⁴யானக’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘ப²லம் வே [பஸ்ஸ அ. நி. 4.68] கத³லிம் ஹந்தி, ப²லம் வேளும் ப²லம் நளம்;
ஸக்காரோ காபுரிஸம் ஹந்தி, க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸதரிம் யதா²’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘கோத⁴மக்க²க³ரு பி⁴க்கு², லாப⁴ஸக்காரகா³ரவோ [லாப⁴ஸக்காரகாரணா (ஸீ. க.) பஸ்ஸ அ. நி. 4.43];
ஸுகே²த்தே பூதிபீ³ஜம்வ, ஸத்³த⁴ம்மே ந விரூஹதீ’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
91. ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏகச்சம் புக்³க³லம் பது³ட்ட²சித்தம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி, (யதா² கோ² அயம் புக்³க³லோ இரியதி, யஞ்ச படிபத³ம் படிபன்னோ, யஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ) [( ) நத்தி² அ. நி. 1.43-44; இதிவு. 20]. இமம்ஹி சாயம் ஸமயே காலம் கரேய்ய, யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ, ஏவம் நிரயே. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? சித்தம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பது³ட்ட²ம் [பதோ³ஸிதம் (ஸீ. க.) அ. நி. 1.43; இதிவு. 20 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], சேதோபதோ³ஸஹேது [சித்தபதோ³ஸஹேது (ஸீ. க.)] கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச, தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘பது³ட்ட²சித்தம் ஞத்வான, ஏகச்சம் இத⁴ புக்³க³லம்;
ஏதமத்த²ஞ்ச ப்³யாகாஸி, பு³த்³தோ⁴ [ஸத்தா² (ஸீ. க.)] பி⁴க்கூ²ன ஸந்திகே;
இமம்ஹி சாயம் ஸமயே, காலம் கயிராத² புக்³க³லோ;
நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, சித்தம் ஹிஸ்ஸ பதூ³ஸிதம்;
சேதோபதோ³ஸஹேது ஹி, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³திம்.
யதா²ப⁴தம் நிக்கி²பேய்ய, ஏவமேவ ததா²விதோ⁴;
காயஸ்ஸ பே⁴தா³ து³ப்பஞ்ஞோ, நிரயம் ஸோபபஜ்ஜதீ’’தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா இதி மே ஸுதந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘ஸசே பா⁴யத² து³க்க²ஸ்ஸ, ஸசே வோ து³க்க²மப்பியம்;
மாகத்த² பாபகம் கம்மம், ஆவி [ஆவீ (ஸீ.) பஸ்ஸ உதா³. 44] வா யதி³ வா ரஹோ.
‘‘ஸசே ச பாபகம் கம்மம், கரிஸ்ஸத² கரோத² வா;
ந வோ து³க்கா² பமுத்யத்தி², உபேச்சபி பலாயத’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘அத⁴ம்மேன த⁴னம் லத்³தா⁴, முஸாவாதே³ன சூப⁴யம்;
மமேதி பா³லா மஞ்ஞந்தி, தம் கத²ம் நு ப⁴விஸ்ஸதி.
‘‘அந்தராயா ஸு ப⁴விஸ்ஸந்தி, ஸம்ப⁴தஸ்ஸ வினஸ்ஸதி;
மதா ஸக்³க³ம் ந க³ச்ச²ந்தி, நனு ஏத்தாவதா ஹதா’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘கத²ம் க²ணதி அத்தானம், கத²ம் மித்தேஹி ஜீரதி;
கத²ம் விவட்டதே த⁴ம்மா, கத²ம் ஸக்³க³ம் ந க³ச்ச²தி.
‘‘லோபா⁴ க²ணதி அத்தானம், லுத்³தோ⁴ மித்தேஹி ஜீரதி;
லோபா⁴ விவட்டதே த⁴ம்மா, லோபா⁴ ஸக்³க³ம் ந க³ச்ச²தீ’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘சரந்தி பா³லா து³ம்மேதா⁴, அமித்தேனேவ அத்தனா;
கரோந்தா பாபகம் கம்மம், யம் ஹோதி கடுகப்ப²லம் [கடகம் ப²லம் (க.) பஸ்ஸ த⁴. ப. 66].
‘‘ந தம் கம்மம் கதம் ஸாது⁴, யம் கத்வா அனுதப்பதி;
யஸ்ஸ அஸ்ஸுமுகோ² ரோத³ம், விபாகம் படிஸேவதீ’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘து³க்கரம் து³த்திதிக்க²ஞ்ச, அப்³யத்தேன ச [அவியத்தேன (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 1.17] ஸாமஞ்ஞம்;
ப³ஹூ ஹி தத்த² ஸம்பா³தா⁴, யத்த² பா³லோ விஸீத³தி.
‘‘யோ ஹி அத்த²ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச, பா⁴ஸமானே ததா²க³தே;
மனம் பதோ³ஸயே பா³லோ, மோக⁴ம் கோ² தஸ்ஸ ஜீவிதம்.
‘‘ஏதஞ்சாஹம் அரஹாமி, து³க்க²ஞ்ச இதோ ச பாபியதரம் ப⁴ந்தே;
யோ அப்பமேய்யேஸு ததா²க³தேஸு, சித்தம் பதோ³ஸேமி அவீதராகோ³’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘அப்பமேய்யம் பமினந்தோ, கோத⁴ வித்³வா விகப்பயே;
அப்பமேய்யம் பமாயினம் [பமாயந்தம் (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 1.179], நிவுதம் தம் மஞ்ஞே அகிஸ்ஸவ’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘புரிஸஸ்ஸ ஹி ஜாதஸ்ஸ, குடா²ரீ [குதா⁴ரீ (க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 1.180] ஜாயதே முகே²;
யாய சி²ந்த³தி அத்தானம், பா³லோ து³ப்³பா⁴ஸிதம் ப⁴ணம்.
‘‘ந ஹி ஸத்த²ம் ஸுனிஸிதம், விஸம் ஹலாஹலம் இவ;
ஏவம் விரத்³த⁴ம் பாதேதி, வாசா து³ப்³பா⁴ஸிதா யதா²’’தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
92. ‘‘யோ நிந்தி³யம் பஸம்ஸதி, தம் வா நிந்த³தி யோ பஸம்ஸியோ;
விசினாதி முகே²ன ஸோ கலிம், கலினா தேன ஸுக²ம் ந விந்த³தி.
‘‘அப்பமத்தோ அயம் கலி, யோ அக்கே²ஸு த⁴னபராஜயோ;
ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஸஹாபி அத்தனா, அயமேவ மஹந்ததரோ [மஹத்தரோ (க.) பஸ்ஸ அ. நி. 4.3; ஸம். நி. 1.180] கலி;
யோ ஸுக³தேஸு மனம் பதோ³ஸயே.
‘‘ஸதம் ஸஹஸ்ஸானம் நிரப்³பு³தா³னம், ச²த்திம்ஸதீ பஞ்ச ச அப்³பு³தா³னி;
யமரியக³ரஹீ நிரயம் உபேதி, வாசம் மனஞ்ச பணிதா⁴ய பாபக’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘யோ லோப⁴கு³ணே அனுயுத்தோ, ஸோ வசஸா [வசஸா ச (க.) பஸ்ஸ ஸு. நி. 668] பரிபா⁴ஸதி அஞ்ஞே;
அஸ்ஸத்³தோ⁴ கத³ரியோ [அனரியோ (ஸீ. க.)] அவத³ஞ்ஞூ, மச்ச²ரி பேஸுணியம் அனுயுத்தோ.
‘‘முக²து³க்³க³ விபூ⁴த அனரிய, பூ⁴னஹு பாபக து³க்கடகாரி;
புரிஸந்த கலீ அவஜாதபுத்த [அவஜாதகபுத்த (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸு. நி. 669], மா ப³ஹுபா⁴ணித⁴ நேரயிகோஸி.
‘‘ரஜமாகிரஸீ அஹிதாய, ஸந்தே க³ரஹஸி கிப்³பி³ஸகாரீ;
ப³ஹூனி து³ச்சரிதானி சரித்வா, க³ச்ச²ஸி கோ² பபதம் சிரரத்த’’ந்தி.
இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
தத்த² கதமம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்?
‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, மனோஸேட்டா² மனோமயா;
மனஸா சே பஸன்னேன, பா⁴ஸதி வா கரோதி வா;
ததோ நம் ஸுக²மன்வேதி, சா²யாவ அனபாயினீ’’தி [அனுபாயினீதி (க.) பஸ்ஸ த⁴. ப. 2].
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
93. மஹானாமோ ஸக்கோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கபிலவத்து² இத்³த⁴ஞ்சேவ பீ²தஞ்ச பா³ஹுஜஞ்ஞம் [ப³ஹுஜனம் (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 5.1018] ஆகிண்ணமனுஸ்ஸம் ஸம்பா³த⁴ப்³யூஹம், ஸோ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் வா பயிருபாஸித்வா மனோபா⁴வனீயே வா பி⁴க்கூ² ஸாயன்ஹஸமயம் கபிலவத்து²ம் பவிஸந்தோ ப⁴ந்தேனபி ஹத்தி²னா ஸமாக³ச்சா²மி, ப⁴ந்தேனபி அஸ்ஸேன ஸமாக³ச்சா²மி, ப⁴ந்தேனபி ரதே²ன ஸமாக³ச்சா²மி, ப⁴ந்தேனபி ஸகடேன ஸமாக³ச்சா²மி, ப⁴ந்தேனபி புரிஸேன ஸமாக³ச்சா²மி, தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, தஸ்மிம் ஸமயே முஸ்ஸதேவ ப⁴க³வந்தம் ஆரப்³ப⁴ ஸதி, முஸ்ஸதி த⁴ம்மம் ஆரப்³ப⁴ ஸதி, முஸ்ஸதி ஸங்க⁴ம் ஆரப்³ப⁴ ஸதி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி ‘இமம்ஹி சாஹம் ஸாயன்ஹஸமயே காலம் கரேய்யம், கா மய்ஹம் [மமஸ்ஸ (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 5.1018] க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’’தி.
‘‘மா பா⁴யி, மஹானாம, மா பா⁴யி, மஹானாம, அபாபகம் தே மரணம் ப⁴விஸ்ஸதி, அபாபிகா [அபாபிகா தே (ஸீ.)] காலங்கிரியா. சதூஹி கோ², மஹானாம, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ நிப்³பா³னனின்னோ ஹோதி நிப்³பா³னபோணோ நிப்³பா³னபப்³பா⁴ரோ. கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, மஹானாம, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம்…பே… பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி. த⁴ம்மே…பே… ஸங்கே⁴…பே… அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி அக²ண்டே³ஹி…பே… ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகேஹி. ஸேய்யதா²பி, மஹானாம, ருக்கோ² பாசீனனின்னோ பாசீனபோணோ பாசீனபப்³பா⁴ரோ, ஸோ மூலச்சி²ன்னோ [மூலேஹி சி²ன்னோ (ஸீ. க.)] கதமேன பபதேய்யா’’தி? ‘‘யேன, ப⁴ந்தே, நின்னோ யேன போணோ யேன பப்³பா⁴ரோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹானாம, இமேஹி சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ நிப்³பா³னனின்னோ ஹோதி நிப்³பா³னபோணோ நிப்³பா³னபப்³பா⁴ரோ. மா பா⁴யி, மஹானாம, மா பா⁴யி, மஹானாம, அபாபகம் தே மரணம் ப⁴விஸ்ஸதி, அபாபிகா காலங்கிரியா’’தி.
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘ஸுக²காமானி பூ⁴தானி, யோ த³ண்டே³ன ந ஹிம்ஸதி;
அத்தனோ ஸுக²மேஸானோ, பேச்ச ஸோ லப⁴தே ஸுக²’’ந்தி.
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘கு³ன்னஞ்சே தரமானானம், உஜும் க³ச்ச²தி புங்க³வோ;
ஸப்³பா³ தா உஜும் க³ச்ச²ந்தி, நேத்தே உஜும் க³தே ஸதி.
‘‘ஏவமேவ மனுஸ்ஸேஸு, யோ ஹோதி ஸேட்ட²ஸம்மதோ;
ஸோ ஸசே [ஸோ சேவ (ஸீ.) பஸ்ஸ (ஸீ.) பஸ்ஸ அ. நி. 4.70] த⁴ம்மம் சரதி, பகே³வ இதரா பஜா;
ஸப்³ப³ம் ரட்ட²ம் ஸுக²ம் ஸேதி, ராஜா சே ஹோதி த⁴ம்மிகோ’’தி.
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
94. ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ சீவரகம்மம் கரோந்தி ‘‘நிட்டி²தசீவரோ ப⁴க³வா தேமாஸச்சயேன சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீ’’தி. தேன கோ² பன ஸமயேன இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ ஸாகேதே [ஸாது⁴கே (ஸம். நி. 5.1002)] படிவஸந்தி கேனசி தே³வ கரணீயேன. அஸ்ஸோஸும் கோ² இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ ‘‘ஸம்ப³ஹுலா கிர பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ சீவரகம்மம் கரோந்தி. நிட்டி²தசீவரோ ப⁴க³வா தேமாஸச்சயேன சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீ’’தி.
அத² கோ² இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ மக்³கே³ புரிஸம் ட²பேஸும் ‘‘யதா³ த்வம் அம்போ⁴ புரிஸ பஸ்ஸேய்யாஸி ப⁴க³வந்தம் ஆக³ச்ச²ந்தம் அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம், அத² அம்ஹாகம் ஆரோசேய்யாஸீ’’தி. த்³வீஹதீஹம் டி²தோ கோ² ஸோ புரிஸோ அத்³த³ஸ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான யேன இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா இஸித³த்தபுராணே த²பதயோ ஏதத³வோச ‘‘அயம் ஸோ ப⁴ந்தே [அயம் ப⁴ந்தே (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 5.1002] ப⁴க³வா ஆக³ச்ச²தி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, யஸ்ஸதா³னி காலம் மஞ்ஞதா²’’தி.
அத² கோ² இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴ம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா மக்³கா³ ஓக்கம்ம யேன அஞ்ஞதரம் ருக்க²மூலம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² இஸித³த்தபுராணா த²பதயோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –
‘‘யதா³ மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘ஸாவத்தி²யா கோஸலேஸு சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீ’தி, ஹோதி நோ தஸ்மிம் ஸமயே அனத்தமனதா ஹோதி தோ³மனஸ்ஸம் ‘தூ³ரே நோ ப⁴க³வா ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘ஸாவத்தி²யா கோஸலேஸு சாரிகம் பக்கந்தோ’தி, ஹோதி நோ தஸ்மிம் ஸமயே அனத்தமனதா ஹோதி தோ³மனஸ்ஸம் ‘தூ³ரே நோ ப⁴க³வா’தி…பே….
‘‘யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘காஸீஸு மக³தே⁴ஸு [காஸீஹி மாக³தே⁴ (ஸம். நி. 5.1002)] சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீ’தி, ஹோதி நோ தஸ்மிம் ஸமயே அனத்தமனதா ஹோதி தோ³மனஸ்ஸம் ‘தூ³ரே நோ ப⁴க³வா ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘காஸீஸு மக³தே⁴ஸு சாரிகம் பக்கந்தோ’தி, அனப்பகா நோ தஸ்மிம் ஸமயே அனத்தமனதா ஹோதி அனப்பகம் தோ³மனஸ்ஸம் ‘தூ³ரே நோ ப⁴க³வா’தி.
‘‘யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘மக³தே⁴ஸு காஸீஸு சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீ’தி, ஹோதி நோ தஸ்மிம் ஸமயே அத்தமனதா ஹோதி ஸோமனஸ்ஸம் ‘ஆஸன்னே நோ ப⁴க³வா ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘மக³தே⁴ஸு காஸீஸு சாரிகம் பக்கந்தோ’தி, ஹோதி நோ தஸ்மிம் ஸமயே அத்தமனதா ஹோதி ஸோமனஸ்ஸம் ‘ஆஸன்னே நோ ப⁴க³வா’தி…பே….
‘‘யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘கோஸலேஸு ஸாவத்தி²ம் [ஸாவத்தி²யம் (ஸீ. க.)] சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீ’தி. ஹோதி நோ தஸ்மிம் ஸமயே அத்தமனதா ஹோதி ஸோமனஸ்ஸம் ‘ஆஸன்னே நோ ப⁴க³வா ப⁴விஸ்ஸதீ’தி.
‘‘யதா³ பன மயம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வந்தம் ஸுணோம ‘ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’தி ஹோதி அனப்பகா நோ தஸ்மிம் ஸமயே அத்தமனதா, ஹோதி அனப்பகம் ஸோமனஸ்ஸம் ‘ஆஸன்னே நோ ப⁴க³வா’’’தி.
‘‘தஸ்மாதிஹ, த²பதயோ, ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜாபதோ², அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா, அலஞ்ச பன வோ, த²பதயோ, அப்பமாதா³யா’’தி. ‘‘அத்தி² கோ² நோ, ப⁴ந்தே, ஏதம்ஹா ஸம்பா³தா⁴ அஞ்ஞோ ஸம்பா³தோ⁴ ஸம்பா³த⁴தரோ சேவ ஸம்பா³த⁴ஸங்கா²ததரோ சா’’தி? ‘‘கதமோ பன வோ, த²பதயோ, ஏதம்ஹா ஸம்பா³தா⁴ அஞ்ஞோ ஸம்பா³தோ⁴ ஸம்பா³த⁴தரோ சேவ ஸம்பா³த⁴ஸங்கா²ததரோ சா’’தி?
‘‘இத⁴ மயம், ப⁴ந்தே, யதா³ ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யாதுகாமோ [க³ந்துகாமோ (ஸீ. க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 5.1002] ஹோதி, யே தே ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ நாகா³ ஓபவய்ஹா, தே கப்பேத்வா யா தா ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ பஜாபதியோ பியா மனாபா, தா [தாஸம் (ஸீ. க.)] ஏகம் புரதோ ஏகம் பச்ச²தோ நிஸீதா³பேம, தாஸம் கோ² பன, ப⁴ந்தே, ப⁴கி³னீனம் ஏவரூபோ க³ந்தோ⁴ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம க³ந்த⁴கரண்ட³கஸ்ஸ தாவதே³வ விவரியமானஸ்ஸ, யதா² தம் ராஜகஞ்ஞானம் [ராஜாரஹேன (ஸீ. க.)] க³ந்தே⁴ன விபூ⁴ஸிதானம். தாஸம் கோ² பன, ப⁴ந்தே, ப⁴கி³னீனம் ஏவரூபோ காயஸம்ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, ஸேய்யதா²பி நாம தூலபிசுனோ வா கப்பாஹபிசுனோ வா, யதா² தம் ராஜகஞ்ஞானம் ஸுகே²தி⁴தானம். தஸ்மிம் கோ² பன, ப⁴ந்தே, ஸமயே நாகோ³பி ரக்கி²தப்³போ³ ஹோதி. தாபி ப⁴கி³னியோ ரக்கி²தப்³பா³ ஹோதி. அத்தாபி ரக்கி²தப்³பா³ ஹோதி. ந கோ² பன மயம், ப⁴ந்தே, அபி⁴ஜானாம தாஸு ப⁴கீ³னிஸு பாபகம் சித்தம் ஞப்பாதே³ந்தா, அயம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, ஏதம்ஹா ஸம்பா³தா⁴ அஞ்ஞோ ஸம்பா³தோ⁴ ஸம்பா³த⁴தரோ சேவ ஸம்பா³த⁴ஸங்கா⁴ததரோ சாதி.
‘‘தஸ்மாதிஹ, த²பதயோ, ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜாபதோ², அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா. அலஞ்ச பன வோ, த²பதயோ, அப்பமாதா³ய. சதூஹி கோ² த²பதயோ, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ ஸோதாபன்னோ ஹோதி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ.
‘‘கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, த²பதயோ, ஸுதவா அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம்…பே… பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி, த⁴ம்மே…பே… ஸங்கே⁴…பே… விக³தமலமச்சே²ரேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, முத்தசாகோ³ பயதபாணி வோஸ்ஸக்³க³ரதோ யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ அப்படிவிப⁴த்தம். இமேஹி கோ², த²பதயோ, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ ஸோதாபன்னோ ஹோதி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ.
‘‘தும்ஹே கோ², த²பதயோ, பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம்…பே… பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி, த⁴ம்மே…பே… ஸங்கே⁴…பே… யம் கோ² பன கிஞ்சி குலே தே³ய்யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் அப்படிவிப⁴த்தம் ஸீலவந்தேஹி கல்யாணத⁴ம்மேஹி, தம் கிம் மஞ்ஞத², த²பதயோ, கதிவிதா⁴ தே கோஸலேஸு மனுஸ்ஸா யே தும்ஹாகம் ஸமஸமா யதி³த³ம் தா³னஸம்விபா⁴கே³ஹீ’’தி? ‘‘லாபா⁴ நோ, ப⁴ந்தே, ஸுலத்³த⁴ம் நோ, ப⁴ந்தே, யேஸம் நோ ப⁴க³வா ஏவம் பஜானாதீ’’தி.
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
95. ‘‘ஏகபுப்ப²ம் சஜித்வான [யஜித்வான (க.) பஸ்ஸ தே²ரகா³. 96], ஸஹஸ்ஸம் கப்பகோடியோ;
தே³வே சேவ மனுஸ்ஸே ச, ஸேஸேன பரினிப்³பு³தோ’’தி.
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘அஸ்ஸத்தே² ஹரிதோபா⁴ஸே, ஸம்விரூள்ஹம்ஹி பாத³பே;
ஏகம் பு³த்³த⁴க³தம் [பு³த்³த⁴கதம் (க.) பஸ்ஸ தே²ரகா³. 217] ஸஞ்ஞம், அலபி⁴ம்த்த²ம் [அலபி⁴ம்ஹம் (ஸீ. க.)] பதிஸ்ஸதோ.
‘‘அஜ்ஜ திம்ஸம் ததோ கப்பா, நாபி⁴ஜானாமி து³க்³க³திம்;
திஸ்ஸோ விஜ்ஜா ஸச்சி²கதா, தஸ்ஸா ஸஞ்ஞாய வாஸனா’’தி.
இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம்.
‘‘பிண்டா³ய கோஸலம் புரம், பாவிஸி அக்³க³புக்³க³லோ;
அனுகம்பகோ புரேப⁴த்தம், தண்ஹானிகா⁴தகோ முனி.
‘‘புரிஸஸ்ஸ வடம்ஸகோ ஹத்தே², ஸப்³ப³புப்பே²ஹிலங்கதோ;
ஸோ அத்³த³ஸாஸி ஸம்பு³த்³த⁴ம், பி⁴க்கு²ஸங்க⁴புரக்க²தம்.
‘‘பவிஸந்தம் ராஜமக்³கே³ன, தே³வமானுஸபூஜிதம்;
ஹட்டோ² சித்தம் பஸாதே³த்வா, ஸம்பு³த்³த⁴முபஸங்கமி.
‘‘ஸோ தம் வடம்ஸகம் ஸுரபி⁴ம், வண்ணவந்தம் மனோரமம்;