13. உத³யமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ

74. ஜா²யிம் விரஜமாஸீனம், [இச்சாயஸ்மா உத³யோ]

கதகிச்சம் அனாஸவம்;

பாரகு³ம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், அத்தி² பஞ்ஹேன ஆக³மம்;

அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூஹி [ஸம்ப்³ரூஹி (ஸ்யா.)], அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னம்.

ஜா²யிம் விரஜமாஸீனந்தி. ஜா²யிந்தி ஜா²யீ ப⁴க³வா. பட²மேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, து³தியேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, ததியேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, சதுத்தே²னபி ஜா²னேன ஜா²யீ, ஸவிதக்கஸவிசாரேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, அவிதக்கவிசாரமத்தேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, அவிதக்கஅவிசாரேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, ஸப்பீதிகேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, நிப்பீதிகேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, ஸாதஸஹக³தேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, உபேக்கா²ஸஹக³தேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, ஸுஞ்ஞதேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, அனிமித்தேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, அப்பணிஹிதேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, லோகியேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ, லோகுத்தரேனபி ஜா²னேன ஜா²யீ ஜா²னரதோ ஏகத்தமனுயுத்தோ ஸத³த்த²க³ருகோதி – ஜா²யிம். விரஜந்தி ராகோ³ ரஜோ, தோ³ஸோ ரஜோ, மோஹோ ரஜோ, கோதோ⁴ ரஜோ, உபனாஹோ ரஜோ…பே… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரா ரஜா. தே ரஜா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ அரஜோ விரஜோ நிரஜோ ரஜாபக³தோ ரஜவிப்பஹீனோ ரஜவிப்பயுத்தோ ஸப்³ப³ரஜவீதிவத்தோ.

ராகோ³ ரஜோ ந ச பன ரேணு வுச்சதி,

ராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ரஜோதி;

ஏதம் ரஜம் விப்பஜஹித்வா [படிவினோதி³த்வா (க.) மஹானி. 209] சக்கு²மா, தஸ்மா ஜினோ விக³தரஜோதி வுச்சதி.

தோ³ஸோ ரஜோ ந ச பன ரேணு வுச்சதி, தோ³ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ரஜோதி;

ஏதம் ரஜம் விப்பஜஹித்வா சக்கு²மா, தஸ்மா ஜினோ விக³தரஜோதி வுச்சதி.

மோஹோ ரஜோ ந ச பன ரேணு வுச்சதி, மோஹஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ரஜோதி;

ஏதம் ரஜம் விப்பஜஹித்வா சக்கு²மா, தஸ்மா ஜினோ விக³தரஜோதி வுச்சதீதி. –

விரஜம் …பே….

ஆஸீனந்தி நிஸின்னோ ப⁴க³வா பாஸாணகே சேதியேதி – ஆஸீனோ.

நக³ஸ்ஸ [நக³ரஸ்ஸ (க.)] பஸ்ஸே ஆஸீனம், முனிம் து³க்க²ஸ்ஸ பாரகு³ம்;

ஸாவகா பயிருபாஸந்தி, தேவிஜ்ஜா மச்சுஹாயினோதி.

ஏவம்பி ப⁴க³வா ஆஸீனோ. அத² வா, ப⁴க³வா ஸப்³போ³ஸ்ஸுக்கபடிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா ஆஸீனோ வுத்த²வாஸோ சிண்ணசரணோ…பே… ஜாதிமரணஸம்ஸாரோ நத்தி² தஸ்ஸ புனப்³ப⁴வோதி. ஏவம்பி ப⁴க³வா ஆஸீனோதி – ஜா²யிம் விரஜமாஸீனம்.

இச்சாயஸ்மா உத³யோதி. இச்சாதி பத³ஸந்தி⁴…பே… ஆயஸ்மாதி பியவசனம்…பே… உத³யோதி தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நாமம்…பே… அபி⁴லாபோதி – இச்சாயஸ்மா உத³யோ.

கதகிச்சம் அனாஸவந்தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கிச்சாகிச்சம் கரணீயாகரணீயம் பஹீனம் உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம். தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ கதகிச்சோ.

யஸ்ஸ ச விஸதா [யஸ்ஸ பரிபதா (ஸ்யா.) பஸ்ஸ மஹானி. 202] நத்தி², சி²ன்னஸோதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

கிச்சாகிச்சப்பஹீனஸ்ஸ, பரிளாஹோ ந விஜ்ஜதீதி.

கதகிச்சம் அனாஸவந்தி. ஆஸவாதி சத்தாரோ ஆஸவா – காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, தி³ட்டா²ஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ. தே ஆஸவா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ அனாஸவோதி – கதகிச்சம் அனாஸவம்.

பாரகு³ம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி ப⁴க³வா ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் அபி⁴ஞ்ஞாபாரகூ³ பரிஞ்ஞாபாரகூ³ பஹானபாரகூ³ பா⁴வனாபாரகூ³ ஸச்சி²கிரியாபாரகூ³ ஸமாபத்திபாரகூ³. அபி⁴ஞ்ஞாபாரகூ³ ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், பரிஞ்ஞாபாரகூ³ ஸப்³ப³து³க்கா²னம், பஹானபாரகூ³ ஸப்³ப³கிலேஸானம், பா⁴வனாபாரகூ³ சதுன்னம் மக்³கா³னம், ஸச்சி²கிரியாபாரகூ³ நிரோத⁴ஸ்ஸ, ஸமாபத்திபாரகூ³ ஸப்³ப³ஸமாபத்தீனம். ஸோ வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியஸ்மிம் ஸீலஸ்மிம்; வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியஸ்மிம் ஸமாதி⁴ஸ்மிம்; வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியாய பஞ்ஞாய; வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியாய விமுத்தியா. ஸோ பாரக³தோ பாரப்பத்தோ அந்தக³தோ அந்தப்பத்தோ கோடிக³தோ கோடிப்பத்தோ பரியந்தக³தோ பரியந்தப்பத்தோ வோஸானக³தோ வோஸானப்பத்தோ தாணக³தோ தாணப்பத்தோ லேணக³தோ லேணப்பத்தோ ஸரணக³தோ ஸரணப்பத்தோ அப⁴யக³தோ அப⁴யப்பத்தோ அச்சுதக³தோ அச்சுதப்பத்தோ அமதக³தோ அமதப்பத்தோ நிப்³பா³னக³தோ நிப்³பா³னப்பத்தோ. ஸோ வுத்தவாஸோ சிண்ணசரணோ…பே… ஜாதிமரணஸம்ஸாரோ நத்தி² தஸ்ஸ புனப்³ப⁴வோதி – பாரகு³ம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம்.

அத்தி² பஞ்ஹேன ஆக³மந்தி பஞ்ஹேன அத்தி²கோ ஆக³தோம்ஹி, பஞ்ஹம் புச்சி²துகாமோ ஆக³தோம்ஹி, பஞ்ஹம் ஸோதுகாமோ ஆக³தோம்ஹீதி, ஏவம்பி அத்தி² பஞ்ஹேன ஆக³மம். அத² வா, பஞ்ஹத்தி²கானம் பஞ்ஹம் புச்சி²துகாமானம் பஞ்ஹம் ஸோதுகாமானம் ஆக³மனம் அபி⁴க்கமனம் உபஸங்கமனம் பயிருபாஸனம் அத்தீ²தி, ஏவம்பி அத்தி² பஞ்ஹேன ஆக³மம். அத² வா, பஞ்ஹாக³மோ துய்ஹம் அத்தி², த்வம்பி பஹு த்வமஸி அலமத்தோ மயா புச்சி²தம் கதே²தும் விஸஜ்ஜேதும், வஹஸ்ஸேதம் பா⁴ரந்தி, ஏவம்பி அத்தி² பஞ்ஹேன ஆக³மம்.

அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூஹீதி அஞ்ஞாவிமோக்கோ² வுச்சதி அரஹத்தவிமோக்கோ². அரஹத்தவிமோக்க²ம் பப்³ரூஹி ஆசிக்கா²ஹி தே³ஸேஹி பஞ்ஞபேஹி பட்ட²பேஹி விவராஹி விப⁴ஜாஹி உத்தானீகரோஹி பகாஸேஹீதி – அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூஹி.

அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தி அவிஜ்ஜாய பே⁴த³னம் பபே⁴த³னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னம். தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘ஜா²யிம் விரஜமாஸீனம், [இச்சாயஸ்மா உத³யோ]

கதகிச்சம் அனாஸவம்;

பாரகு³ம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், அத்தி² பஞ்ஹேன ஆக³மம்;

அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூஹி, அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³ன’’ந்தி.

75. பஹானம் காமச்ச²ந்தா³னம், [உத³யாதி ப⁴க³வா]

தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யம்;

தி²னஸ்ஸ [தீ²னஸ்ஸ (ஸ்யா.)] ச பனூத³னம், குக்குச்சானம் நிவாரணம்.

பஹானம் காமச்ச²ந்தா³னந்தி. ச²ந்தோ³தி யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமராகோ³ காமனந்தீ³ காமதண்ஹா காமஸினேஹோ காமபிபாஸா காமபரிளாஹோ காமமுச்சா² காமஜ்ஜோ²ஸானம் காமோகோ⁴ காமயோகோ³ காமுபாதா³னம் காமச்ச²ந்த³னீவரணம். பஹானம் காமச்ச²ந்தா³னந்தி காமச்ச²ந்தா³னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – பஹானம் காமச்ச²ந்தா³னம். உத³யாதி ப⁴க³வாதி. உத³யாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனமேதம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி, யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – உத³யாதி ப⁴க³வா.

தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யந்தி. தோ³மனஸ்ஸாதி யம் சேதஸிகம் அஸாதம் சேதஸிகம் து³க்க²ம் சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் அஸாதம் து³க்க²ம் வேத³யிதம், சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜா அஸாதா து³க்கா² வேத³னா. தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யந்தி காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ச தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ ச உபி⁴ன்னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யம்.

தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னந்தி. தி²னந்தி யா சித்தஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா லீனா லீயனா லீயிதத்தம் தி²னம் தி²யனா [தீ²னம் தீ²யனா (ஸ்யா.)] தி²யிதத்தம் சித்தஸ்ஸ. பனூத³னந்தி தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னம்.

குக்குச்சானம் நிவாரணந்தி. குக்குச்சந்தி ஹத்த²குக்குச்சம்பி குக்குச்சம், பாத³குக்குச்சம்பி குக்குச்சம், ஹத்த²பாத³குக்குச்சம்பி குக்குச்சம். அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதா, கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதா…பே… அவஜ்ஜே வஜ்ஜஸஞ்ஞிதா, வஜ்ஜே அவஜ்ஜஸஞ்ஞிதா. யம் ஏவரூபம் குக்குச்சம் குக்குச்சாயனா குக்குச்சாயிதத்தம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ², இத³ம் வுச்சதி குக்குச்சம். அபி ச, த்³வீஹி காரணேஹி உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ² – கதத்தா ச அகதத்தா ச. கத²ம் கதத்தா ச அகதத்தா ச உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ²? ‘‘கதம் மே காயது³ச்சரிதம், அகதம் மே காயஸுசரித’’ந்தி உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ². ‘‘கதம் மே வசீது³ச்சரிதம், அகதம் மே வசீஸுசரித’’ந்தி…பே… ‘‘கதம் மே மனோது³ச்சரிதம், அகதம் மே மனோஸுசரித’’ந்தி…பே… ‘‘கதோ மே பாணாதிபாதோ, அகதா மே பாணாதிபாதா வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதம் மே அதி³ன்னாதா³னம், அகதா மே அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதோ மே காமேஸுமிச்சா²சாரோ, அகதா மே காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதோ மே முஸாவாதோ³, அகதா மே முஸாவாதா³ வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதா மே பிஸுணா வாசா [பிஸுணவாசா (க.)], அகதா மே பிஸுணாய வாசாய வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதா மே ப²ருஸா வாசா, அகதா மே ப²ருஸாய வாசாய வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதோ மே ஸம்ப²ப்பலாபோ, அகதா மே ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீ’’தி…பே… ‘‘கதா மே அபி⁴ஜ்ஜா², அகதா மே அனபி⁴ஜ்ஜா²’’தி…பே… ‘‘கதோ மே ப்³யாபாதோ³, அகதோ மே அப்³யாபாதோ³’’தி…பே… ‘‘கதா மே மிச்சா²தி³ட்டி², அகதா மே ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி, உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ². ஏவம் கதத்தா ச அகதத்தா ச உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ².

அத² வா, ‘‘ஸீலேஸும்ஹி அபரிபூரகாரீ’’தி உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ²; ‘‘இந்த்³ரியேஸும்ஹி அகு³த்தத்³வாரோ’’தி…பே… ‘‘போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞும்ஹீ’’தி… ‘‘ஜாக³ரியம் அனனுயுத்தோம்ஹீ’’தி… ‘‘ந ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோம்ஹீ’’தி… ‘‘அபா⁴விதா மே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதி, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னாதி சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³தி, பஞ்சிந்த்³ரியானீதி, பஞ்ச ப³லானீதி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி… ‘‘து³க்க²ம் மே அபரிஞ்ஞாதம், ஸமுத³யோ மே அப்பஹீனோ, மக்³கோ³ மே அபா⁴விதோ, நிரோதோ⁴ மே அஸச்சி²கதோ’’தி உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ².

குக்குச்சானம் நிவாரணந்தி குக்குச்சானம் ஆவரணம் நீவரணம் பஹானம் உபஸமம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – குக்குச்சானம் நிவாரணம். தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘பஹானம் காமச்ச²ந்தா³னம், [உத³யாதி ப⁴க³வா]

தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யம்;

தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னம், குக்குச்சானம் நிவாரண’’ந்தி.

76. உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ம், த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம்;

அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமி, அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னம்.

உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ந்தி. உபேக்கா²தி யா சதுத்தே² ஜா²னே உபேக்கா² உபேக்க²னா அஜ்ஜு²பேக்க²னா சித்தஸமதா [சித்தஸமதோ² (ஸ்யா.) மஹானி. 207] சித்தப்பஸ்ஸத்³த⁴தா மஜ்ஜ²த்ததா சித்தஸ்ஸ. ஸதீதி யா சதுத்தே² ஜா²னே உபேக்க²ம் ஆரப்³ப⁴ ஸதி அனுஸ்ஸதி…பே… ஸம்மாஸதி. உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ந்தி சதுத்தே² ஜா²னே உபேக்கா² ச ஸதி ச ஸுத்³தா⁴ ஹோந்தி விஸுத்³தா⁴ ஸம்ஸுத்³தா⁴ பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா அனங்க³ணா விக³தூபக்கிலேஸா முது³பூ⁴தா கம்மனியா டி²தா ஆனேஞ்ஜப்பத்தாதி – உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ம்.

த⁴ம்மதக்கபுரேஜவந்தி த⁴ம்மதக்கோ வுச்சதி ஸம்மாஸங்கப்போ. ஸோ ஆதி³தோ ஹோதி, புரதோ ஹோதி, புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி அஞ்ஞாவிமோக்க²ஸ்ஸாதி, ஏவம்பி த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம். அத² வா, த⁴ம்மதக்கோ வுச்சதி ஸம்மாதி³ட்டி². ஸா ஆதி³தோ ஹோதி, புரதோ ஹோதி, புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி அஞ்ஞாவிமோக்க²ஸ்ஸாதி, ஏவம்பி த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம். அத² வா, த⁴ம்மதக்கோ வுச்சதி சதுன்னம் மக்³கா³னம் புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா. ஸா ஆதி³தோ ஹோதி, புரதோ ஹோதி, புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி அஞ்ஞாவிமோக்க²ஸ்ஸாதி – ஏவம்பி த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம்.

அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமீதி அஞ்ஞாவிமோக்கோ² வுச்சதி அரஹத்தவிமோக்கோ². அரஹத்தவிமோக்க²ம் பப்³ரூமி ஆசிக்கா²மி தே³ஸேமி பஞ்ஞபேமி பட்ட²பேமி விவராமி விப⁴ஜாமி உத்தானீகரோமி பகாஸேமீதி – அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமி.

அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தி. அவிஜ்ஜாதி து³க்கே² அஞ்ஞாணம்…பே… அவிஜ்ஜா மோஹோ அகுஸலமூலம். பபே⁴த³னந்தி அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னம். தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ம், த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம்;

அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமி, அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³ன’’ந்தி.

77. கிம்ஸு ஸம்யோஜனோ லோகோ, கிம்ஸு தஸ்ஸ விசாரணம்;

கிஸ்ஸஸ்ஸ விப்பஹானேன, நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதி.

கிம்ஸு ஸம்யோஜனோ லோகோதி லோகஸ்ஸ ஸம்யோஜனம் லக்³க³னம் ப³ந்த⁴னம் உபக்கிலேஸோ. கேன லோகோ யுத்தோ பயுத்தோ ஆயுத்தோ ஸமாயுத்தோ லக்³கோ³ லக்³கி³தோ பலிபு³த்³தோ⁴தி – கிம்ஸு ஸம்யோஜனோ லோகோ.

கிம்ஸு தஸ்ஸ விசாரணந்தி கிம்ஸு தஸ்ஸ சாரணம் விசாரணம் படிவிசாரணம். கேன லோகோ சரதி விசரதி படிவிசரதீதி – கிம்ஸு தஸ்ஸ விசாரணம். கிஸ்ஸஸ்ஸ விப்பஹானேன நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதீதி கிஸ்ஸஸ்ஸ விப்பஹானேன வூபஸமேன படினிஸ்ஸக்³கே³ன படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதி பவுச்சதி கதீ²யதி ப⁴ணீயதி தீ³பீயதி வோஹரீயதீதி – கிஸ்ஸஸ்ஸ விப்பஹானேன நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதி. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘கிம்ஸு ஸம்யோஜனோ லோகோ, கிம்ஸு தஸ்ஸ விசாரணம்;

கிஸ்ஸஸ்ஸ விப்பஹானேன, நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதீ’’தி.

78. நந்தி³ஸம்யோஜனோ லோகோ, விதக்கஸ்ஸ விசாரணா;

தண்ஹாய விப்பஹானேன, நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதி.

நந்தி³ஸம்யோஜனோ லோகோதி நந்தீ³ வுச்சதி தண்ஹா. யோ ராகோ³ ஸாராகோ³…பே… அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம், அயம் வுச்சதி நந்தீ³. யா நந்தீ³ லோகஸ்ஸ ஸம்யோஜனம் லக்³க³னம் ப³ந்த⁴னம் உபக்கிலேஸோ, இமாய நந்தி³யா லோகோ யுத்தோ பயுத்தோ ஆயுத்தோ ஸமாயுத்தோ லக்³கோ³ லக்³கி³தோ பலிபு³த்³தோ⁴தி – நந்தி³ஸம்யோஜனோ லோகோ.

விதக்கஸ்ஸ விசாரணாதி. விதக்காதி நவ விதக்கா – காமவிதக்கோ, ப்³யாபாத³விதக்கோ, விஹிம்ஸாவிதக்கோ, ஞாதிவிதக்கோ ஜனபத³விதக்கோ, அமராவிதக்கோ, பரானுத³யதாபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, லாப⁴ஸக்காரஸிலோகபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, அனவஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ. இமே வுச்சந்தி நவ விதக்கா. இமே நவ விதக்கா லோகஸ்ஸ சாரணா விசாரணா படிவிசாரணா. இமேஹி நவஹி விதக்கேஹி லோகோ சரதி விசரதி படிவிசரதீதி – விதக்கஸ்ஸ விசாரணா.

தண்ஹாய விப்பஹானேன நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதீதி. தண்ஹாதி ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹா. தண்ஹாய விப்பஹானேன நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதீதி தண்ஹாய விப்பஹானேன வூபஸமேன படினிஸ்ஸக்³கே³ன படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதி பவுச்சதி கதீ²யதி ப⁴ணீயதி தீ³பீயதி வோஹரீயதீதி – தண்ஹாய விப்பஹானேன நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதி. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘நந்தி³ஸம்யோஜனோ லோகோ, விதக்கஸ்ஸ விசாரணா;

தண்ஹாய விப்பஹானேன, நிப்³பா³னம் இதி வுச்சதீ’’தி.

79. கத²ம் ஸதஸ்ஸ சரதோ, விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தி;

ப⁴க³வந்தம் புட்டு²மாக³மா, தம் ஸுணோம வசோ தவ.

கத²ம் ஸதஸ்ஸ சரதோதி கத²ம் ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ சரதோ விஹரதோ இரியதோ வத்தயதோ பாலயதோ யபயதோ யாபயதோதி – கத²ம் ஸதஸ்ஸ சரதோ.

விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தீதி விஞ்ஞாணம் நிருஜ்ஜ²தி வூபஸம்மதி அத்த²ம் க³ச்ச²தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி – விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தி.

ப⁴க³வந்தம் புட்டு²மாக³மாதி பு³த்³த⁴ம் ப⁴க³வந்தம் புட்டு²ம் புச்சி²தும் யாசிதும் அஜ்ஜே²ஸிதும் பஸாதே³தும் ஆக³ம்ஹா ஆக³தம்ஹா உபாக³தம்ஹா ஸம்பத்தம்ஹா, ‘‘தயா ஸத்³தி⁴ம் ஸமாக³தம்ஹா’’தி – ப⁴க³வந்தம் புட்டு²மாக³மா.

தம் ஸுணோம வசோ தவாதி. தந்தி துய்ஹம் வசனம் ப்³யப்பத²ம் தே³ஸனம் அனுஸாஸனம் அனுஸிட்ட²ம் ஸுணோம உக்³க³ண்ஹாம தா⁴ரேம உபதா⁴ரேம உபலக்கே²மாதி – தம் ஸுணோம வசோ தவ. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘கத²ம் ஸதஸ்ஸ சரதோ, விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தி;

ப⁴க³வந்தம் புட்டு²மாக³மா, தம் ஸுணோம வசோ தவா’’தி.

80. அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ ச, வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தோ;

ஏவம் ஸதஸ்ஸ சரதோ, விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தி.

அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ ச வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தோதி அஜ்ஜ²த்தம் வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி [ந அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி (ஸ்யா.)], அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி; ப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி; அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. அஜ்ஜ²த்தம் ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ [இத³ம் பத³ம் நத்தி² ஸ்யா. போத்த²கே] விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி; அஜ்ஜ²த்தம் வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… அஜ்ஜ²த்தம் ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… ப³ஹித்³தா⁴ ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி; ப³ஹித்³தா⁴ வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… ப³ஹித்³தா⁴ ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. இமேஹி த்³வாத³ஸஹி ஆகாரேஹி வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ…பே… அனபா⁴வம் க³மேதி.

அத² வா, வேத³னம் அனிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. வேத³னம் து³க்க²தோ ரோக³தோ க³ண்ட³தோ ஸல்லதோ அக⁴தோ ஆபா³த⁴தோ…பே… நிஸ்ஸரணதோ பஸ்ஸந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. இமேஹி சத்தாலீஸாய [த்³வாசத்தாளீஸாய (ஸ்யா.)] ஆகாரேஹி வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி ந அஜ்ஜோ²ஸேதி, அபி⁴னந்த³னம் அபி⁴வத³னம் அஜ்ஜோ²ஸானம் கா³ஹம் பராமாஸம் அபி⁴னிவேஸம் பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி – அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ ச வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தோ.

ஏவம் ஸதஸ்ஸ சரதோதி ஏவம் ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ சரதோ விஹரதோ இரியதோ வத்தயதோ பாலயதோ யபயதோ யாபயதோதி – ஏவம் ஸதஸ்ஸ சரதோ.

விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தீதி புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரஸஹக³தம் விஞ்ஞாணம் அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரஸஹக³தம் விஞ்ஞாணம் ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரஸஹக³தம் விஞ்ஞாணம் நிருஜ்ஜ²தி வூபஸம்மதி அத்த²ம் க³ச்ச²தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி – விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தீ. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ ச, வேத³னம் நாபி⁴னந்த³தோ;

ஏவம் ஸதஸ்ஸ சரதோ, விஞ்ஞாணம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி.

ஸஹ கா³தா²பரியோஸானா…பே… ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மீதி.

உத³யமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ தேரஸமோ.