9. மாக³ண்டி³யஸுத்தனித்³தே³ஸோ

அத² மாக³ண்டி³யஸுத்தனித்³தே³ஸம் வக்க²தி –

70. தி³ஸ்வான தண்ஹம் அரதிம் ரக³ஞ்ச, நாஹோஸி ச²ந்தோ³ அபி மேது²னஸ்மிம்;

கிமேவித³ம் முத்தகரீஸபுண்ணம், பாதா³பி நம் ஸம்பு²ஸிதும் ந இச்சே².

தி³ஸ்வான தண்ஹம் அரதிம் ரக³ஞ்ச, நாஹோஸி ச²ந்தோ³ அபி மேது²னஸ்மிந்தி. தண்ஹஞ்ச அரதிஞ்ச ரக³ஞ்ச மாரதீ⁴தரோ தி³ஸ்வா பஸ்ஸித்வா மேது²னத⁴ம்மே ச²ந்தோ³ வா ராகோ³ வா பேமம் வா நாஹோஸீதி – தி³ஸ்வான தண்ஹம் அரதிம் ரக³ஞ்ச நாஹோஸி ச²ந்தோ³ அபி மேது²னஸ்மிம்.

கிமேவித³ம் முத்தகரீஸபுண்ணம், பாதா³பி நம் ஸம்பு²ஸிதும் ந இச்சே²தி. கிமேவித³ம் ஸரீரம் முத்தபுண்ணம் கரீஸபுண்ணம் ஸேம்ஹபுண்ணம் ருஹிரபுண்ணம் அட்டி²ஸங்கா⁴தன்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம் ருதி⁴ரமம்ஸாவலேபனம் சம்மவினத்³த⁴ம் ச²வியா படிச்ச²ன்னம் சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் உக்³க⁴ரந்தம் பக்³க⁴ரந்தம் கிமிஸங்க⁴னிஸேவிதம் நானாகலிமலபரிபூரம் பாதே³ன அக்கமிதும் ந இச்சே²ய்ய, குதோ பன ஸம்வாஸோ வா ஸமாக³மோ வாதி – கிமேவித³ம் முத்தகரீஸபுண்ணம், பாதா³பி நம் ஸம்பு²ஸிதும் ந இச்சே². அனச்ச²ரியஞ்சேதம் மனுஸ்ஸோ தி³ப்³பே³ காமே பத்த²யந்தோ மானுஸகே காமே ந இச்சே²ய்ய, மானுஸகே வா காமே பத்த²யந்தோ தி³ப்³பே³ காமே ந இச்சே²ய்ய. யம் த்வம் உபோ⁴பி ந இச்ச²ஸி ந ஸாதி³யஸி ந பத்தே²ஸி ந பிஹேஸி நாபி⁴ஜப்பஸி, கிம் தே த³ஸ்ஸனம், கதமாய த்வம் தி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோதி புச்ச²தீதி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘தி³ஸ்வான தண்ஹம் அரதிம் ரக³ஞ்ச, நாஹோஸி ச²ந்தோ³ அபி மேது²னஸ்மிம்;

கிமேவித³ம் முத்தகரீஸபுண்ணம், பாதா³பி நம் ஸம்பு²ஸிதும் ந இச்சே²’’தி.

71. ஏதாதி³ஸம் சே ரதனம் ந இச்ச²ஸி, நாரிம் நரிந்தே³ஹி ப³ஹூஹி பத்தி²தம்;

தி³ட்டி²க³தம் ஸீலவதம் நு ஜீவிதம், ப⁴வூபபத்திஞ்ச வதே³ஸி கீதி³ஸம்.

72. இத³ம் வதா³மீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி, [மாக³ண்டி³யாதி [மாக³ந்தி³யாதி (ஸீ. ஸ்யா.)] ப⁴க³வா]

த⁴ம்மேஸு நிச்சே²ய்ய ஸமுக்³க³ஹீதம்;

பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய, அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பசினம் அத³ஸ்ஸம்.

இத³ம் வதா³மீதி ந தஸ்ஸ ஹோதீதி. இத³ம் வதா³மீதி இத³ம் வதா³மி, ஏதம் வதா³மி, ஏத்தகம் வதா³மி, ஏத்தாவதா வதா³மி, இத³ம் தி³ட்டி²க³தம் வதா³மி – ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா…பே… ‘‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி வா. ந தஸ்ஸ ஹோதீதி ந மய்ஹம் ஹோதி, ‘‘ஏத்தாவதா வதா³மீ’’தி ந தஸ்ஸ ஹோதீதி – இத³ம் வதா³மீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி.

மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா.

த⁴ம்மேஸு நிச்சே²ய்ய ஸமுக்³க³ஹீதந்தி. த⁴ம்மேஸூதி த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தேஸு. நிச்சே²ய்யாதி நிச்சி²னித்வா வினிச்சி²னித்வா விசினித்வா பவிசினித்வா துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா, ஓதி⁴க்³கா³ஹோ பி³லக்³கா³ஹோ வரக்³கா³ஹோ கோட்டா²ஸக்³கா³ஹோ உச்சயக்³கா³ஹோ ஸமுச்சயக்³கா³ஹோ, ‘‘இத³ம் ஸச்சம் தச்ச²ம் தத²ம் பூ⁴தம் யாதா²வம் அவிபரீத’’ந்தி க³ஹிதம் பராமட்ட²ம் அபி⁴னிவிட்ட²ம் அஜ்ஜோ²ஸிதம் அதி⁴முத்தம், நத்தி² ந ஸந்தி ந ஸம்விஜ்ஜதி நுபலப்³ப⁴தி, பஹீனம் ஸமுச்சி²ன்னம் வூபஸந்தம் படிபஸ்ஸத்³த⁴ம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகம் ஞாணக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ந்தி – த⁴ம்மேஸு நிச்சே²ய்ய ஸமுக்³க³ஹீதம்.

பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாயாதி. தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய.

அத² வா ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி தி³ட்டி²க³தமேதம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸஞ்ஞோஜனம், ஸது³க்க²ம் ஸவிகா⁴தம் ஸஉபாயாஸம் ஸபரிளாஹம், ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததீதி. தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய.

அத² வா ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ, அந்தவா லோகோ, அனந்தவா லோகோ, தம் ஜீவம் தம் ஸரீரம், அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரம், ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி தி³ட்டி²க³தமேதம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸஞ்ஞோஜனம், ஸது³க்க²ம் ஸவிகா⁴தம் ஸஉபாயாஸம் ஸபரிளாஹம் ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததீதி. தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய.

அத² வா இமா தி³ட்டி²யோ ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்பராமட்டா² ஏவம்க³திகா ப⁴விஸ்ஸந்தி ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயாதி. தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய.

அத² வா இமா தி³ட்டி²யோ நிரயஸம்வத்தனிகா திரச்சா²னயோனிஸம்வத்தனிகா பேத்திவிஸயஸம்வத்தனிகாதி. தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய.

அத² வா இமா தி³ட்டி²யோ அனிச்சா ஸங்க²தா படிச்சஸமுப்பன்னா க²யத⁴ம்மா வயத⁴ம்மா விராக³த⁴ம்மா நிரோத⁴த⁴ம்மாதி. தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய.

அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பசினம் அத³ஸ்ஸந்தி. அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் அஜ்ஜ²த்தம் ராக³ஸ்ஸ ஸந்திம், தோ³ஸஸ்ஸ ஸந்திம், மோஹஸ்ஸ ஸந்திம், கோத⁴ஸ்ஸ… உபனாஹஸ்ஸ… மக்க²ஸ்ஸ … பளாஸஸ்ஸ… இஸ்ஸாய… மச்ச²ரியஸ்ஸ … மாயாய… ஸாடே²ய்யஸ்ஸ… த²ம்ப⁴ஸ்ஸ… ஸாரம்ப⁴ஸ்ஸ… மானஸ்ஸ… அதிமானஸ்ஸ… மத³ஸ்ஸ… பமாத³ஸ்ஸ… ஸப்³ப³கிலேஸானம்… ஸப்³ப³து³ச்சரிதானம்… ஸப்³ப³த³ரதா²னம்… ஸப்³ப³பரிளாஹானம்… ஸப்³ப³ஸந்தாபானம்… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரானம் ஸந்திம் உபஸந்திம் வூபஸந்திம் நிப்³பு³திம் படிபஸ்ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திம். பசினந்தி பசினந்தோ விசினந்தோ பவிசினந்தோ துலயந்தோ தீரயந்தோ விபா⁴வயந்தோ விபூ⁴தம் கரோந்தோ, ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’தி பசினந்தோ விசினந்தோ பவிசினந்தோ துலயந்தோ தீரயந்தோ விபா⁴வயந்தோ விபூ⁴தம் கரோந்தோ, ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா²’’தி… ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி பசினந்தோ விசினந்தோ பவிசினந்தோ… ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி பசினந்தோ விசினந்தோ பவிசினந்தோ துலயந்தோ தீரயந்தோ விபா⁴வயந்தோ விபூ⁴தம் கரோந்தோ. அத³ஸ்ஸந்தி அத³ஸ்ஸம் அத³க்கி²ம் அபஸ்ஸிம் படிவிஜ்ஜி²ந்தி – அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பசினம் அத³ஸ்ஸம்.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘இத³ம் வதா³மீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி, [மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா]

த⁴ம்மேஸு நிச்சே²ய்ய ஸமுக்³க³ஹீதம்;

பஸ்ஸஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு அனுக்³க³ஹாய;

அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பசினம் அத³ஸ்ஸ’’ந்தி.

73. வினிச்ச²யா யானி பகப்பிதானி, [இதி மாக³ண்டி³யோ]

தே வே முனீ ப்³ரூஸி அனுக்³க³ஹாய;

அஜ்ஜ²த்தஸந்தீதி யமேதமத்த²ம், கத²ம் நு தீ⁴ரேஹி பவேதி³தம் தம்.

வினிச்ச²யா யானி பகப்பிதானீதி. வினிச்ச²யா வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி தி³ட்டி²வினிச்ச²யா. பகப்பிதானீதி கப்பிதா பகப்பிதா அபி⁴ஸங்க²தா ஸண்ட²பிதாதிபி பகப்பிதா. அத² வா அனிச்சா ஸங்க²தா படிச்சஸமுப்பன்னா க²யத⁴ம்மா வயத⁴ம்மா விராக³த⁴ம்மா நிரோத⁴த⁴ம்மா விபரிணாமத⁴ம்மாதிபி பகப்பிதாதி – வினிச்ச²யா யானி பகப்பிதானி.

இதி மாக³ண்டி³யோதி. இதீதி பத³ஸந்தி⁴ பத³ஸம்ஸக்³கோ³ பத³பாரிபூரீ அக்க²ரஸமவாயோ ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தா பதா³னுபுப்³ப³தாபேதம் – இதீதி. மாக³ண்டி³யோதி தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நாமம் ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ – இதி மாக³ண்டி³யோதி.

தே வே முனீ ப்³ரூஸி அனுக்³க³ஹாய, அஜ்ஜ²த்தஸந்தீதி யமேதமத்த²ந்தி. தே வேதி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. முனீதி. மோனம் வுச்சதி ஞாணம்…பே… ஸங்க³ஜாலமதிச்ச ஸோ முனீதி. அனுக்³க³ஹாயாதி தி³ட்டீ²ஸு ஆதீ³னவம் பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²யோ ந க³ண்ஹாமி ந பராமஸாமி நாபி⁴னிவிஸாமீதி ச ப⁴ணஸி, அஜ்ஜ²த்தஸந்தீதி ச ப⁴ணஸி. யமேதமத்த²ந்தி யம் பரமத்த²ந்தி – தே வே முனீ ப்³ரூஸி அனுக்³க³ஹாய, அஜ்ஜ²த்தஸந்தீதி யமேதமத்த²ம்.

கத²ம் நு தீ⁴ரேஹி பவேதி³தம் தந்தி. கத²ம் நூதி பத³ம் ஸம்ஸயபுச்சா² விமதிபுச்சா² த்³வேள்ஹகபுச்சா² அனேகம்ஸபுச்சா², ஏவம் நு கோ² நனு கோ² கிம் நு கோ² கத²ம் நு கோ²தி – கத²ம் நு. தீ⁴ரேஹீதி தீ⁴ரேஹி பண்டி³தேஹி பஞ்ஞவந்தேஹி [பஞ்ஞாவந்தேஹி (ஸீ. ஸ்யா.)] பு³த்³தி⁴மந்தேஹி ஞாணீஹி விபா⁴வீஹி மேதா⁴வீஹி. பவேதி³தந்தி வேதி³தம் பவேதி³தம் ஆசிக்கி²தம் தே³ஸிதம் பஞ்ஞாபிதம் பட்ட²பிதம் விவடம் விப⁴த்தம் உத்தானீகதம் பகாஸிதந்தி – கத²ம் நு தீ⁴ரேஹி பவேதி³தம் தம்.

தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘வினிச்ச²யா யானி பகப்பிதானி, [இதி மாக³ண்டி³யோ]

தே வே முனீ ப்³ரூஸி அனுக்³க³ஹாய;

அஜ்ஜ²த்தஸந்தீதி யமேதமத்த²ம், கத²ம் நு தீ⁴ரேஹி பவேதி³தம் த’’ந்தி.

74. ந தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேன, [மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா]

ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹ;

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேன;

ஏதே ச நிஸ்ஸஜ்ஜ அனுக்³க³ஹாய, ஸந்தோ அனிஸ்ஸாய ப⁴வம் ந ஜப்பே.

ந தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேனாதி. தி³ட்டே²னாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸி; ஸுதேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸி; தி³ட்ட²ஸுதேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸி; ஞாணேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸீதி – ந தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேன.

மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா.

ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹாதி. ஸீலேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸி; வதேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸி; ஸீலப்³ப³தேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸீதி – ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹ.

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேனாதி. தி³ட்டி²பி இச்சி²தப்³பா³. த³ஸவத்து²கா ஸம்மாதி³ட்டி² – அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் [ஸுகடது³க்கடானம் (ஸீ.)] கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா [ஸமக்³க³தா (க.)] ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீதி; ஸவனம்பி இச்சி²தப்³ப³ம் – பரதோ கோ⁴ஸோ, ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³தா², உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம்; ஞாணம்பி இச்சி²தப்³ப³ம் – கம்மஸ்ஸகதஞாணம், ஸச்சானுலோமிகஞாணம் [கம்மஸ்ஸகதம் ஞாணம் ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம் (ஸீ. க.) ஞாணவிப⁴ங்கே³பி], அபி⁴ஞ்ஞாஞாணம், ஸமாபத்திஞாணம்; ஸீலம்பி இச்சி²தப்³ப³ம் – பாதிமோக்க²ஸம்வரோ; வதம்பி இச்சி²தப்³ப³ம் – அட்ட² து⁴தங்கா³னி – ஆரஞ்ஞிகங்க³ம், பிண்ட³பாதிகங்க³ம், பம்ஸுகூலிகங்க³ம், தேசீவரிகங்க³, ஸபதா³னசாரிகங்க³ம், க²லுபச்சா²ப⁴த்திகங்க³ம், நேஸஜ்ஜிகங்க³ம், யதா²ஸந்த²திகங்க³ந்தி.

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேனாதி. நாபி ஸம்மாதி³ட்டி²மத்தேன, நாபி ஸவனமத்தேன, நாபி ஞாணமத்தேன, நாபி ஸீலமத்தேன, நாபி வதமத்தேன அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பத்தோ ஹோதி, நாபி வினா ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பாபுணாதி. அபி ச ஸம்பா⁴ரா இமே த⁴ம்மா ஹோந்தி அஜ்ஜ²த்தஸந்திம் பாபுணிதும் அதி⁴க³ந்தும் ப²ஸ்ஸிதும் ஸச்சி²காதுந்தி – அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேன.

ஏதே ச நிஸ்ஸஜ்ஜ அனுக்³க³ஹாயாதி. ஏதேதி கண்ஹபக்கி²கானம் த⁴ம்மானம் ஸமுக்³கா⁴ததோ பஹானம் இச்சி²தப்³ப³ம், தேதா⁴துகேஸு குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அதம்மயதா [அகம்மயதா (ஸீ. க.)] இச்சி²தப்³பா³, யதோ கண்ஹபக்கி²யா த⁴ம்மா ஸமுக்³கா⁴தபஹானேன பஹீனா ஹோந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா, தேதா⁴துகேஸு ச குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அதம்மயதா ஹோதி, ஏத்தாவதாபி ந க³ண்ஹாதி ந பராமஸதி நாபி⁴னிவிஸதி. அத² வா ந க³ண்ஹிதப்³பா³ ந பராமஸிதப்³பா³ நாபி⁴னிவிஸிதப்³பா³தி. ஏவம்பி ஏதே ச நிஸ்ஸஜ்ஜ அனுக்³க³ஹாய. யதோ தண்ஹா ச தி³ட்டி² ச மானோ ச பஹீனா ஹோந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மாதி, ஏத்தாவதாபி ந க³ண்ஹாதி ந பராமஸதி நாபி⁴னிவிஸதீதி. ஏவம்பி ஏதே ச நிஸ்ஸஜ்ஜ அனுக்³க³ஹாய.

யதோ புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ ச அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ ச ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ ச பஹீனா ஹோந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மாதி, ஏத்தாவதாபி ந க³ண்ஹாதி ந பராமஸதி நாபி⁴னிவிஸதீதி. ஏவம்பி ஏதே ச நிஸ்ஸஜ்ஜ அனுக்³க³ஹாய.

ஸந்தோ அனிஸ்ஸாய ப⁴வம் ந ஜப்பேதி. ஸந்தோதி ராக³ஸ்ஸ ஸமிதத்தா ஸந்தோ, தோ³ஸஸ்ஸ ஸமிதத்தா ஸந்தோ, மோஹஸ்ஸ ஸமிதத்தா ஸந்தோ, கோத⁴ஸ்ஸ… உபனாஹஸ்ஸ… மக்க²ஸ்ஸ… பளாஸஸ்ஸ… இஸ்ஸாய… மச்ச²ரியஸ்ஸ… மாயாய… ஸாடே²ய்யஸ்ஸ… த²ம்ப⁴ஸ்ஸ… ஸாரம்ப⁴ஸ்ஸ… மானஸ்ஸ… அதிமானஸ்ஸ… மத³ஸ்ஸ… பமாத³ஸ்ஸ… ஸப்³ப³கிலேஸானம்… ஸப்³ப³து³ச்சரிதானம்… ஸப்³ப³த³ரதா²னம்… ஸப்³ப³பரிளாஹானம்… ஸப்³ப³ஸந்தாபானம்… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரானம் ஸந்தத்தா ஸமிதத்தா வூபஸமிதத்தா விஜ்ஜா²தத்தா நிப்³பு³தத்தா விக³தத்தா படிபஸ்ஸத்³த⁴த்தா ஸந்தோ உபஸந்தோ வூபஸந்தோ நிப்³பு³தோ படிபஸ்ஸத்³தோ⁴தி – ஸந்தோ.

அனிஸ்ஸாயாதி த்³வே நிஸ்ஸயா – தண்ஹானிஸ்ஸயோ ச தி³ட்டி²னிஸ்ஸயோ ச…பே… அயம் தண்ஹானிஸ்ஸயோ…பே… அயம் தி³ட்டி²னிஸ்ஸயோ. தண்ஹானிஸ்ஸயம் பஹாய தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா சக்கு²ம் அனிஸ்ஸாய, ஸோதம் அனிஸ்ஸாய, கா⁴னம் அனிஸ்ஸாய, ஜிவ்ஹம் அனிஸ்ஸாய, காயம் அனிஸ்ஸாய, மனம் அனிஸ்ஸாய, ரூபே… ஸத்³தே³… க³ந்தே⁴… ரஸே… போ²ட்ட²ப்³பே³… குலம்… க³ணம்… ஆவாஸம்… லாப⁴ம்… யஸம்… பஸம்ஸம்… ஸுக²ம்… சீவரம்… பிண்ட³பாதம்… ஸேனாஸனம்… கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம்… காமதா⁴தும்… ரூபதா⁴தும்… அரூபதா⁴தும்… காமப⁴வம்… ரூபப⁴வம்… அரூபப⁴வம்… ஸஞ்ஞாப⁴வம்… அஸஞ்ஞாப⁴வம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாப⁴வம்… ஏகவோகாரப⁴வம்… சதுவோகாரப⁴வம்… பஞ்சவோகாரப⁴வம்… அதீதம்… அனாக³தம்… பச்சுப்பன்னம்… தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே அனிஸ்ஸாய அக்³க³ண்ஹித்வா அபராமஸித்வா அனபி⁴னிவிஸித்வாதி – ஸந்தோ அனிஸ்ஸாய. ப⁴வம் ந ஜப்பேதி காமப⁴வம் ந ஜப்பேய்ய, ரூபப⁴வம் ந ஜப்பேய்ய, அரூபப⁴வம் ந ஜப்பேய்ய நப்பஜப்பேய்ய ந அபி⁴ஜப்பேய்யாதி – ஸந்தோ அனிஸ்ஸாய ப⁴வம் ந ஜப்பே.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ந தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேன, [மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா]

ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹ;

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேன;

ஏதே ச நிஸ்ஸஜ்ஜ அனுக்³க³ஹாய, ஸந்தோ அனிஸ்ஸாய ப⁴வம் ந ஜப்பே’’தி.

75. நோ சே கிர தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேன, [இதி மாக³ண்டி³யோ]

ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹ;

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேன;

மஞ்ஞாமஹம் மோமுஹமேவ த⁴ம்மம், தி³ட்டி²யா ஏகே பச்சேந்தி ஸுத்³தி⁴ம்.

நோ சே கிர தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேனாதி. தி³ட்டி²யாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸி; ஸுதேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம்… தி³ட்ட²ஸுதேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம்… ஞாணேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸீதி – நோ சே கிர தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேன.

இதி மாக³ண்டி³யோதி இதீதி பத³ஸந்தி⁴…பே…. மாக³ண்டி³யோதி தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நாமம்…பே… இதி மாக³ண்டி³யோ.

ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹாதி. ஸீலேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம்…பே… வதேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம்…பே… ஸீலப்³ப³தேனாபி ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் நாஹ ந கதே²ஸி ந ப⁴ணஸி ந தீ³பயஸி ந வோஹரஸீதி – ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹ.

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேனாதி. தி³ட்டி²பி இச்சி²தப்³பா³தி ஏவம் ப⁴ணஸி, ஸவனம்பி இச்சி²தப்³ப³ந்தி ஏவம் ப⁴ணஸி, ஞாணம்பி இச்சி²தப்³ப³ந்தி ஏவம் ப⁴ணஸி, ந ஸக்கோஸி ஏகம்ஸேன அனுஜானிதும், நபி ஸக்கோஸி ஏகம்ஸேன படிக்கி²பிதுந்தி – அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேன.

மஞ்ஞாமஹம் மோமுஹமேவ த⁴ம்மந்தி. மோமூஹத⁴ம்மோ அயம் துய்ஹம் பா³லத⁴ம்மோ மூள்ஹத⁴ம்மோ அஞ்ஞாணத⁴ம்மோ அமராவிக்கே²பத⁴ம்மோதி ஏவம் மஞ்ஞாமி ஏவம் ஜானாமி ஏவம் ஆஜானாமி ஏவம் விஜானாமி ஏவம் படிவிஜானாமி ஏவம் படிவிஜ்ஜா²மீதி – மஞ்ஞாமஹம் மோமுஹமேவ த⁴ம்மம்.

தி³ட்டி²யா ஏகே பச்சேந்தி ஸுத்³தி⁴ந்தி. ஸுத்³தி⁴தி³ட்டி²யா ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் பச்சேந்தி; ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி தி³ட்டி²யா ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் பச்சேந்தி; ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி தி³ட்டி²யா ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் பச்சேந்தீதி – தி³ட்டி²யா ஏகே பச்சேந்தி ஸுத்³தி⁴ம்.

தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘நோ சே கிர தி³ட்டி²யா ந ஸுதியா ந ஞாணேன, [இதி மாக³ண்டி³யோ]

ஸீலப்³ப³தேனாபி ந ஸுத்³தி⁴மாஹ;

அதி³ட்டி²யா அஸ்ஸுதியா அஞாணா, அஸீலதா அப்³ப³தா நோபி தேன;

மஞ்ஞாமஹம் மோமுஹமேவ த⁴ம்மம், தி³ட்டி²யா ஏகே பச்சேந்தி ஸுத்³தி⁴’’ந்தி.

76. தி³ட்டி²ஞ்ச [தி³ட்டீ²ஸு (ஸீ. ஸ்யா. க.)] நிஸ்ஸாயனுபுச்ச²மானோ, [மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா]

ஸமுக்³க³ஹீதேஸு பமோஹமாகா³ [ஸமோஹமாகா³ (க.)] ;

இதோ ச நாத்³த³க்கி² அணும்பி ஸஞ்ஞம், தஸ்மா துவம் மோமுஹதோ த³ஹாஸி.

தி³ட்டி²ஞ்ச நிஸ்ஸாயனுபுச்ச²மானோதி. மாக³ண்டி³யோ ப்³ராஹ்மணோ தி³ட்டி²ம் நிஸ்ஸாய தி³ட்டி²ம் புச்ச²தி, லக்³க³னம் நிஸ்ஸாய லக்³க³னம் புச்ச²தி, ப³ந்த⁴னம் நிஸ்ஸாய ப³ந்த⁴னம் புச்ச²தி, பலிபோ³த⁴ம் நிஸ்ஸாய பலிபோ³த⁴ம் புச்ச²தி. அனுபுச்ச²மானோதி புனப்புனம் புச்ச²தீதி – தி³ட்டி²ஞ்ச நிஸ்ஸாயனுபுச்ச²மானோ.

மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா.

ஸமுக்³க³ஹீதேஸு பமோஹமாகா³தி. யா ஸா தி³ட்டி² தயா க³ஹிதா பராமட்டா² அபி⁴னிவிட்டா² அஜ்ஜோ²ஸிதா அதி⁴முத்தா, தாயேவ த்வம் தி³ட்டி²யா மூள்ஹோஸி பமூள்ஹோஸி ஸம்மூள்ஹோஸி மோஹம் ஆக³தோஸி பமோஹம் ஆக³தோஸி ஸம்மோஹம் ஆக³தோஸி அந்த⁴காரம் பக்க²ந்தோ³ஸீதி – ஸமுக்³க³ஹீதேஸு பமோஹமாகா³.

இதோ ச நாத்³த³க்கி² அணும்பி ஸஞ்ஞந்தி. இதோ அஜ்ஜ²த்தஸந்திதோ வா படிபதா³தோ வா த⁴ம்மதே³ஸனாதோ வா, யுத்தஸஞ்ஞம் பத்தஸஞ்ஞம் லக்க²ணஸஞ்ஞம் காரணஸஞ்ஞம் டா²னஸஞ்ஞம் ந படிலப⁴தி, குதோ ஞாணந்தி. ஏவம்பி இதோ ச நாத்³த³க்கி² அணும்பி ஸஞ்ஞம். அத² வா அனிச்சம் வா அனிச்சஸஞ்ஞானுலோமம் வா, து³க்க²ம் வா து³க்க²ஸஞ்ஞானுலோமம் வா, அனத்தம் வா அனத்தஸஞ்ஞானுலோமம் வா, ஸஞ்ஞுப்பாத³மத்தம் வா ஸஞ்ஜானிதமத்தம் வா ந படிலப⁴தி, குதோ ஞாணந்தி. ஏவம்பி இதோ ச நாத்³த³க்கி² அணும்பி ஸஞ்ஞம்.

தஸ்மா துவம் மோமுஹதோ த³ஹாஸீதி. தஸ்மாதி தஸ்மா தம்காரணா தம்ஹேது தப்பச்சயா தம்னிதா³னா மோமூஹத⁴ம்மதோ பா³லத⁴ம்மதோ மூள்ஹத⁴ம்மதோ அஞ்ஞாணத⁴ம்மதோ அமராவிக்கே²பத⁴ம்மதோ த³ஹாஸி பஸ்ஸஸி த³க்க²ஸி ஓலோகேஸி நிஜ்ஜா²யஸி உபபரிக்க²ஸீதி – தஸ்மா துவம் மோமுஹதோ த³ஹாஸி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘தி³ட்டி²ஞ்ச நிஸ்ஸாயனுபுச்ச²மானோ, [மாக³ண்டி³யாதி ப⁴க³வா]

ஸமுக்³க³ஹீதேஸு பமோஹமாகா³;

இதோ ச நாத்³த³க்கி² அணும்பி ஸஞ்ஞம், தஸ்மா துவம் மோமுஹதோ த³ஹாஸீ’’தி.

77. ஸமோ விஸேஸீ உத³ வா நிஹீனோ, யோ மஞ்ஞதி ஸோ விவதே³த² தேன;

தீஸு விதா⁴ஸு அவிகம்பமானோ, ஸமோ விஸேஸீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி.

ஸமோ விஸேஸீ உத³ வா நிஹீனோ, யோ மஞ்ஞதி ஸோ விவதே³த² தேனாதி. ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா ஹீனோஹமஸ்மீதி வா யோ மஞ்ஞதி, ஸோ தேன மானேன தாய தி³ட்டி²யா தேன வா புக்³க³லேன கலஹம் கரேய்ய ப⁴ண்ட³னம் கரேய்ய விக்³க³ஹம் கரேய்ய விவாத³ம் கரேய்ய மேத⁴க³ம் கரேய்ய – ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி, அஹம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாமி, கிம் த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானிஸ்ஸஸி, மிச்சா²படிபன்னோ த்வமஸி, அஹமஸ்மி ஸம்மாபடிபன்னோ, ஸஹிதம் மே, அஸஹிதம் தே, புரே வசனீயம் பச்சா² அவச, பச்சா² வசனீயம் புரே அவச, அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தம், ஆரோபிதோ தே வாதோ³, நிக்³க³ஹிதோ த்வமஸி, சர வாத³ப்பமோக்கா²ய, நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’’தி – ஸமோ விஸேஸீ உத³ வா நிஹீனோ யோ மஞ்ஞதி ஸோ விவதே³த² தேன.

தீஸு விதா⁴ஸு அவிகம்பமானோ, ஸமோ விஸேஸீதி ந தஸ்ஸ ஹோதீதி. யஸ்ஸேதா திஸ்ஸோ விதா⁴ பஹீனா ஸமுச்சி²ன்னா வூபஸந்தா படிபஸ்ஸத்³தா⁴ அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகா ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டா⁴, ஸோ தீஸு விதா⁴ஸு ந கம்பதி ந விகம்பதி, அவிகம்பமானஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா ஹீனோஹமஸ்மீதி வா. ந தஸ்ஸ ஹோதீதி. ந மய்ஹம் ஹோதீதி தீஸு விதா⁴ஸு அவிகம்பமானோ, ஸமோ விஸேஸீதி – ந தஸ்ஸ ஹோதி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸமோ விஸேஸீ உத³ வா நிஹீனோ, யோ மஞ்ஞதி ஸோ விவதே³த² தேன;

தீஸு விதா⁴ஸு அவிகம்பமானோ, ஸமோ விஸேஸீதி ந தஸ்ஸ ஹோதீ’’தி.

78. ஸச்சந்தி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்ய, முஸாதி வா ஸோ விவதே³த² கேன;

யஸ்மிம் ஸமம் விஸமம் வாபி நத்தி², ஸ கேன வாத³ம் படிஸம்யுஜேய்ய.

ஸச்சந்தி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்யாதி. ப்³ராஹ்மணோதி ஸத்தன்னம் த⁴ம்மானம் பா³ஹிதத்தா ப்³ராஹ்மணோ…பே… அஸிதோ தாதி³ பவுச்சதே ஸ ப்³ரஹ்மா. ஸச்சந்தி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்யாதி. ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்ய கிம் கதே²ய்ய கிம் ப⁴ணேய்ய கிம் தீ³பயேய்ய கிம் வோஹரேய்ய; ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்ய கிம் கதே²ய்ய கிம் ப⁴ணேய்ய கிம் தீ³பயேய்ய கிம் வோஹரேய்யாதி – ஸச்சந்தி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்ய.

முஸாதி வா ஸோ விவதே³த² கேனாதி. ப்³ராஹ்மணோ மய்ஹம்வ ஸச்சம், துய்ஹம் முஸாதி கேன மானேன, காய தி³ட்டி²யா, கேன வா புக்³க³லேன கலஹம் கரேய்ய ப⁴ண்ட³னம் கரேய்ய விக்³க³ஹம் கரேய்ய விவாத³ம் கரேய்ய மேத⁴க³ம் கரேய்ய – ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’’தி – முஸாதி வா ஸோ விவதே³த² கேன.

யஸ்மிம் ஸமம் விஸமம் வாபி நத்தீ²தி. யஸ்மிந்தி யஸ்மிம் புக்³க³லே அரஹந்தே கீ²ணாஸவே ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ நத்தி², ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ நத்தி², ஹீனோஹமஸ்மீதி ஓமானோ நத்தி² ந ஸந்தி ந ஸம்விஜ்ஜதி நுபலப்³ப⁴தி, பஹீனம் ஸமுச்சி²ன்னம் வூபஸந்தம் படிபஸ்ஸத்³த⁴ம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகம் ஞாணக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ந்தி – யஸ்மிம் ஸமம் விஸமம் வாபி நத்தி².

ஸ கேன வாத³ம் படிஸம்யுஜேய்யாதி. ஸோ கேன மானேன, காய தி³ட்டி²யா, கேன வா புக்³க³லேன வாத³ம் படிஸஞ்ஞோஜேய்ய படிப³லேய்ய கலஹம் கரேய்ய ப⁴ண்ட³னம் கரேய்ய விக்³க³ஹம் கரேய்ய விவாத³ம் கரேய்ய மேத⁴க³ம் கரேய்ய – ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’’தி – ஸ கேன வாத³ம் படிஸம்யுஜேய்ய.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸச்சந்தி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ கிம் வதே³ய்ய, முஸாதி வா ஸோ விவதே³த² கேன;

யஸ்மிம் ஸமம் விஸமம் வாபி நத்தி², ஸ கேன வாத³ம் படிஸம்யுஜேய்யா’’தி.

79. ஓகம் பஹாய அனிகேதஸாரீ, கா³மே அகுப்³ப³ம் முனி ஸந்த²வானி [ஸந்த⁴வானி (க.)] ;

காமேஹி ரித்தோ அபுரேக்க²ரானோ, கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கயிரா.

அத² கோ² ஹாலித்³த³கானி [ஹலித்³த³கானீ (ஸீ.)] க³ஹபதி யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஹாலித்³த³கானி க³ஹபதி ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச – ‘‘வுத்தமித³ம் ப⁴ந்தே, கச்சான, ப⁴க³வதா அட்ட²கவக்³கி³கே மாக³ண்டி³யபஞ்ஹே –

‘‘ஓகம் பஹாய அனிகேதஸாரீ, கா³மே அகுப்³ப³ம் முனி ஸந்த²வானி;

காமேஹி ரித்தோ அபுரேக்க²ரானோ, கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கயிரா’’தி.

‘‘இமஸ்ஸ நு கோ² ப⁴ந்தே, கச்சான, ப⁴க³வதா ஸங்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ கத²ம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

‘‘ரூபதா⁴து கோ², க³ஹபதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஓகோ ரூபதா⁴து ராக³வினிப³ந்த⁴ஞ்ச [ராக³வினிப³த்³த⁴ஞ்ச (ஸீ.)] பன விஞ்ஞாணம் ஓகஸாரீதி வுச்சதி. வேத³னாதா⁴து கோ², க³ஹபதி… ஸஞ்ஞாதா⁴து கோ², க³ஹபதி… ஸங்கா²ரதா⁴து கோ², க³ஹபதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஓகோ ஸங்கா²ரதா⁴து ராக³வினிப³ந்த⁴ஞ்ச பன விஞ்ஞாணம் ஓகஸாரீதி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, ஓகஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, அனோகஸாரீ ஹோதி? ரூபதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபாயுபாதா³னா [உபயுபாதா³னா (க.)] சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா; தஸ்மா ததா²க³தோ அனோகஸாரீதி வுச்சதி. வேத³னாதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… ஸஞ்ஞாதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… ஸங்கா²ரதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி… விஞ்ஞாணதா⁴துயா கோ², க³ஹபதி, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபாயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா; தஸ்மா ததா²க³தோ அனோகஸாரீதி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அனோகஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, நிகேதஸாரீ ஹோதி? ரூபனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, நிகேதஸாரீதி வுச்சதி. ஸத்³த³னிமித்த… க³ந்த⁴னிமித்த… ரஸனிமித்த… போ²ட்ட²ப்³ப³னிமித்த… த⁴ம்மனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, நிகேதஸாரீதி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, நிகேதஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, அனிகேதஸாரீ ஹோதி? ரூபனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா; தஸ்மா ததா²க³தோ அனிகேதஸாரீதி வுச்சதி. ஸத்³த³னிமித்த… க³ந்த⁴னிமித்த… ரஸனிமித்த… போ²ட்ட²ப்³ப³னிமித்த… த⁴ம்மனிமித்தனிகேதவிஸாரவினிப³ந்தா⁴ கோ², க³ஹபதி, ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா; தஸ்மா ததா²க³தோ அனிகேதஸாரீதி வுச்சதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அனிகேதஸாரீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கா³மே ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² கி³ஹீஹி ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ஸஹனந்தீ³ ஸஹஸோகீ, ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோ, து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோ, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு அத்தனா வோயோக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கா³மே ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கா³மே ந ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² கி³ஹீஹி அஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ந ஸஹனந்தீ³ ந ஸஹஸோகீ, ந ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோ, ந து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோ, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு ந அத்தனா வோயோக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கா³மே ந ஸந்த²வஜாதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, காமேஹி அரித்தோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² காமேஸு அவீதராகோ³ ஹோதி அவிக³தச்ச²ந்தோ³ அவிக³தபேமோ அவிக³தபிபாஸோ அவிக³தபரிளாஹோ அவிக³ததண்ஹோ. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, காமேஹி அரித்தோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, காமேஹி ரித்தோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ பி⁴க்கு² காமேஸு வீதராகோ³ ஹோதி விக³தச்ச²ந்தோ³ விக³தபேமோ விக³தபிபாஸோ விக³தபரிளாஹோ விக³ததண்ஹோ. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, காமேஹி ரித்தோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, புரேக்க²ரானோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் ஹோதி – ‘ஏவம்ரூபோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி தத்த² நந்தி³ம் ஸமன்னானேதி, ‘ஏவம்வேத³னோ ஸியம்… ஏவம்ஸஞ்ஞோ ஸியம்… ஏவம்ஸங்கா²ரோ ஸியம்… ஏவம்விஞ்ஞாணோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி தத்த² நந்தி³ம் ஸமன்னானேதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, புரேக்க²ரானோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, அபுரேக்க²ரானோ ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் ஹோதி – ‘ஏவம்ரூபோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி ந தத்த² நந்தி³ம் ஸமன்னானேதி, ‘ஏவம்வேத³னோ ஸியம்… ஏவம்ஸஞ்ஞோ ஸியம்… ஏவம்ஸங்கா²ரோ ஸியம்… ஏவம்விஞ்ஞாணோ ஸியம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி ந தத்த² நந்தி³ம் ஸமன்னானேதி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, அபுரேக்க²ரானோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கத²ம் விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கத்தா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ஏவரூபிம் கத²ம் கத்தா ஹோதி – ‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி, அஹம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாமி, கிம் த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானிஸ்ஸஸி, மிச்சா²படிபன்னோ த்வமஸி, அஹமஸ்மி ஸம்மாபடிபன்னோ, ஸஹிதம் மே, அஸஹிதம் தே, புரே வசனீயம் பச்சா² அவச, பச்சா² வசனீயம் புரே அவச, அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தம், ஆரோபிதோ தே வாதோ³, நிக்³க³ஹிதோ த்வமஸி, சர வாத³ப்பமோக்கா²ய, நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, கத²ம் விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கத்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, க³ஹபதி, கத²ம் விக்³க³ய்ஹ ஜனேன ந கத்தா ஹோதி? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ந ஏவரூபிம் கத²ம் கத்தா ஹோதி – ‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’தி. ஏவம் கோ², க³ஹபதி, விக்³க³ய்ஹ ஜனேன ந கத்தா ஹோதி. இதி கோ², க³ஹபதி, யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா அட்ட²கவக்³கி³கே மாக³ண்டி³யபஞ்ஹே –

‘‘ஓகம் பஹாய அனிகேதஸாரீ, கா³மே அகுப்³ப³ம் முனி ஸந்த²வானி;

காமேஹி ரித்தோ அபுரேக்க²ரானோ, கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கயிரா’’தி.

‘‘இமஸ்ஸ கோ², க³ஹபதி, ப⁴க³வதா ஸங்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஓகம் பஹாய அனிகேதஸாரீ, கா³மே அகுப்³ப³ம் முனி ஸந்த²வானி;

காமேஹி ரித்தோ அபுரேக்க²ரானோ, கத²ம் ந விக்³க³ய்ஹ ஜனேன கயிரா’’தி.

80. யேஹி விவித்தோ விசரேய்ய லோகே, ந தானி உக்³க³ய்ஹ வதே³ய்ய நாகோ³;

ஏலம்பு³ஜம் கண்ட³கவாரிஜம் [கண்டகம் வாரிஜம் (ஸீ.)] யதா², ஜலேன பங்கேன சனூபலித்தம்;

ஏவம் முனீ ஸந்திவாதோ³ அகி³த்³தோ⁴, காமே ச லோகே ச அனூபலித்தோ.

யேஹி விவித்தோ விசரேய்ய லோகேதி. யேஹீதி யேஹி தி³ட்டி²க³தேஹி. விவித்தோதி காயது³ச்சரிதேன ரித்தோ விவித்தோ பவிவித்தோ, வசீது³ச்சரிதேன… மனோது³ச்சரிதேன… ராகே³ன…பே… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரேஹி ரித்தோ விவித்தோ பவிவித்தோ. விசரேய்யாதி விசரேய்ய விஹரேய்ய இரியேய்ய வத்தேய்ய பாலேய்ய யபேய்ய யாபேய்ய. லோகேதி மனுஸ்ஸலோகேதி – யேஹி விவித்தோ விசரேய்ய லோகே.

ந தானி உக்³க³ய்ஹ வதே³ய்ய நாகோ³தி. நாகோ³தி ஆகு³ம் ந கரோதீதி – நாகோ³, ந க³ச்ச²தீதி – நாகோ³, நாக³ச்ச²தீதி – நாகோ³. கத²ம் ஆகு³ம் ந கரோதீதி – நாகோ³? ஆகூ³ வுச்சந்தி பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்கிலேஸிகா போனோப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா.

ஆகு³ம் ந கரோதி கிஞ்சி லோகே, [ஸபி⁴யாதி ப⁴க³வா]

ஸப்³ப³ஸஞ்ஞோகே³ விஸஜ்ஜ ப³ந்த⁴னானி;

ஸப்³ப³த்த² ந ஸஜ்ஜதி விமுத்தோ, நாகோ³ தாதீ³ பவுச்சதே தத²த்தா.

ஏவம் ஆகு³ம் ந கரோதீதி – நாகோ³.

கத²ம் ந க³ச்ச²தீதி – நாகோ³? ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, ந மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தி, ந ராக³வஸேன க³ச்ச²தி, ந தோ³ஸவஸேன க³ச்ச²தி, ந மோஹவஸேன க³ச்ச²தி, ந மானவஸேன க³ச்ச²தி, ந தி³ட்டி²வஸேன க³ச்ச²தி, ந உத்³த⁴ச்சவஸேன க³ச்ச²தி, ந விசிகிச்சா²வஸேன க³ச்ச²தி, நானுஸயவஸேன க³ச்ச²தி, ந வக்³கே³ஹி த⁴ம்மேஹி யாயதி நீயதி வுய்ஹதி ஸம்ஹரீயதி. ஏவம் ந க³ச்ச²தீதி – நாகோ³.

கத²ம் நாக³ச்ச²தீதி – நாகோ³? ஸோதாபத்திமக்³கே³ன யே கிலேஸா பஹீனா தே கிலேஸே ந புனேதி ந பச்சேதி ந பச்சாக³ச்ச²தி. ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன… அனாகா³மிமக்³கே³ன… அரஹத்தமக்³கே³ன யே கிலேஸா பஹீனா தே கிலேஸே ந புனேதி ந பச்சேதி ந பச்சாக³ச்ச²தி. ஏவம் நாக³ச்ச²தீதி – நாகோ³.

ந தானி உக்³க³ய்ஹ வதே³ய்ய நாகோ³தி. நாகோ³ ந தானி தி³ட்டி²க³தானி க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா வதே³ய்ய கதே²ய்ய ப⁴ணேய்ய தீ³பயேய்ய வோஹரேய்ய; ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி வதே³ய்ய கதே²ய்ய ப⁴ணேய்ய தீ³பயேய்ய வோஹரேய்யாதி – ந தானி உக்³க³ய்ஹ வதே³ய்ய நாகோ³.

ஏலம்பு³ஜம் கண்ட³கவாரிஜம் யதா², ஜலேன பங்கேன சனூபலித்தந்தி. ஏலம் வுச்சதி உத³கம், அம்பு³ஜம் வுச்சதி பது³மம், கண்ட³கோ வுச்சதி க²ரத³ண்டோ³, வாரி வுச்சதி உத³கம், வாரிஜம் வுச்சதி பது³மம் வாரிஸம்ப⁴வம், ஜலம் வுச்சதி உத³கம், பங்கோ வுச்சதி கத்³த³மோ. யதா² பது³மம் வாரிஜம் வாரிஸம்ப⁴வம் ஜலேன ச பங்கேன ச ந லிம்பதி ந பலிம்பதி ந உபலிம்பதி, அலித்தம் அஸம்லித்தம் அனுபலித்தந்தி – ஏலம்பு³ஜம் கண்ட³கவாரிஜம் யதா² ஜலேன பங்கேன சனூபலித்தம்.

ஏவம் முனீ ஸந்திவாதோ³ அகி³த்³தோ⁴, காமே ச லோகே ச அனூபலித்தோதி. ஏவந்தி ஓபம்மஸம்படிபாத³னம். முனீதி. மோனம் வுச்சதி ஞாணம்…பே… ஸங்க³ஜாலமதிச்ச ஸோ முனி. ஸந்திவாதோ³தி ஸந்திவாதோ³ முனி தாணவாதோ³ லேணவாதோ³ ஸரணவாதோ³ அப⁴யவாதோ³ அச்சுதவாதோ³ அமதவாதோ³ நிப்³பா³னவாதோ³தி – ஏவம் முனி ஸந்திவாதோ³. அகி³த்³தோ⁴தி. கே³தோ⁴ வுச்சதி தண்ஹா. யோ ராகோ³ ஸாராகோ³…பே… அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம். யஸ்ஸேஸோ கே³தோ⁴ பஹீனோ ஸமுச்சி²ன்னோ வூபஸந்தோ படிபஸ்ஸத்³தோ⁴ அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகோ ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டோ⁴ ஸோ வுச்சதி அகி³த்³தோ⁴. ஸோ ரூபே அகி³த்³தோ⁴, ஸத்³தே³… க³ந்தே⁴… ரஸே… போ²ட்ட²ப்³பே³… குலே… க³ணே… ஆவாஸே… லாபே⁴… யஸே… பஸம்ஸாய… ஸுகே²… சீவரே… பிண்ட³பாதே … ஸேனாஸனே… கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரே… காமதா⁴துயா … ரூபதா⁴துயா… அரூபதா⁴துயா… காமப⁴வே… ரூபப⁴வே… அரூபப⁴வே… ஸஞ்ஞாப⁴வே… அஸஞ்ஞாப⁴வே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாப⁴வே… ஏகவோகாரப⁴வே… சதுவோகாரப⁴வே… பஞ்சவோகாரப⁴வே… அதீதே… அனாக³தே… பச்சுப்பன்னே… தி³ட்ட²-ஸுத-முத-விஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு அகி³த்³தோ⁴ அக³தி⁴தோ அமுச்சி²தோ அனஜ்ஜோ²ஸன்னோ [அனஜ்ஜா²பன்னோ (ஸீ.), அனஜ்ஜோ²பன்னோ (ஸ்யா.)], வீதகே³தோ⁴ விக³தகே³தோ⁴ சத்தகே³தோ⁴ வந்தகே³தோ⁴ முத்தகே³தோ⁴ பஹீனகே³தோ⁴ படினிஸ்ஸட்ட²கே³தோ⁴, வீதராகோ³ விக³தராகோ³ சத்தராகோ³ வந்தராகோ³ முத்தராகோ³ பஹீனராகோ³ படினிஸ்ஸட்ட²ராகோ³, நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதிபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதீதி – ஏவம் முனி ஸந்திவாதோ³ அகி³த்³தோ⁴.

காமே ச லோகே ச அனூபலித்தோதி. காமாதி உதா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச…பே… இமே வுச்சந்தி வத்து²காமா…பே… இமே வுச்சந்தி கிலேஸகாமா. லோகேதி அபாயலோகே மனுஸ்ஸலோகே தே³வலோகே க²ந்த⁴லோகே தா⁴துலோகே ஆயதனலோகே. லேபாதி த்³வே லேபா – தண்ஹாலேபோ ச தி³ட்டி²லேபோ ச…பே… அயம் தண்ஹாலேபோ…பே… அயம் தி³ட்டி²லேபோ. முனி தண்ஹாலேபம் பஹாய தி³ட்டி²லேபம் படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா காமே ச லோகே ச ந லிம்பதி ந பலிம்பதி ந உபலிம்பதி, அலித்தோ அபலித்தோ அனுபலித்தோ நிக்க²ந்தோ நிஸ்ஸடோ விப்பமுத்தோ விஸஞ்ஞுத்தோ விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரதீதி – ஏவம் முனீ ஸந்திவாதோ³ அகி³த்³தோ⁴, காமே ச லோகே ச அனூபலித்தோ.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யேஹி விவித்தோ விசரேய்ய லோகே, ந தானி உக்³க³ய்ஹ வதே³ய்ய நாகோ³;

ஏலம்பு³ஜம் கண்ட³கவாரிஜம் யதா², ஜலேன பங்கேன சனூபலித்தம்;

ஏவம் முனீ ஸந்திவாதோ³ அகி³த்³தோ⁴, காமே ச லோகே ச அனூபலித்தோ’’தி.

81. ந வேத³கூ³ தி³ட்டி²யா [தி³ட்டி²யாயகோ (க. அட்ட².) ஸு. நி. 852] ந முதியா, ஸ மானமேதி ந ஹி தம்மயோ ஸோ;

ந கம்முனா நோபி ஸுதேன நேய்யோ, அனூபனீதோ ஸ நிவேஸனேஸு.

ந வேத³கூ³ தி³ட்டி²யா ந முதியா, ஸ மானமேதீதி. நாதி படிக்கே²போ. வேத³கூ³தி. வேதோ³ வுச்சதி சதூஸு மக்³கே³ஸு ஞாணம், பஞ்ஞா பஞ்ஞிந்த்³ரியம் பஞ்ஞாப³லம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ வீமம்ஸா விபஸ்ஸனா ஸம்மாதி³ட்டி². தேஹி வேதே³ஹி ஜாதிஜராமரணஸ்ஸ அந்தக³தோ அந்தப்பத்தோ, கோடிக³தோ கோடிப்பத்தோ, பரியந்தக³தோ பரியந்தப்பத்தோ, வோஸானக³தோ வோஸானப்பத்தோ, தாணக³தோ தாணப்பத்தோ, லேணக³தோ லேணப்பத்தோ, ஸரணக³தோ ஸரணப்பத்தோ, அப⁴யக³தோ அப⁴யப்பத்தோ, அச்சுதக³தோ அச்சுதப்பத்தோ, அமதக³தோ அமதப்பத்தோ, நிப்³பா³னக³தோ நிப்³பா³னப்பத்தோ, வேதா³னம் வா அந்தம் க³தோதி வேத³கூ³, வேதே³ஹி வா அந்தம் க³தோதி வேத³கூ³, ஸத்தன்னம் வா த⁴ம்மானம் விதி³தத்தா வேத³கூ³, ஸக்காயதி³ட்டி² விதி³தா ஹோதி, விசிகிச்சா² விதி³தா ஹோதி, ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ விதி³தோ ஹோதி, ராகோ³ விதி³தோ ஹோதி, தோ³ஸோ விதி³தோ ஹோதி, மோஹோ விதி³தோ ஹோதி, மானோ விதி³தோ ஹோதி, விதி³தாஸ்ஸ ஹோந்தி பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்கிலேஸிகா போனோப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா.

வேதா³னி விசேய்ய கேவலானி, [ஸபி⁴யாதி ப⁴க³வா]

ஸமணானம் யானீத⁴த்தி² ப்³ராஹ்மணானம்;

ஸப்³ப³வேத³னாஸு வீதராகோ³, ஸப்³ப³ம் வேத³மதிச்ச வேத³கூ³ ஸோதி.