15. அத்தத³ண்ட³ஸுத்தனித்³தே³ஸோ

அத² அத்தத³ண்ட³ஸுத்தனித்³தே³ஸம் வக்க²தி –

170. அத்தத³ண்டா³ ப⁴யம் ஜாதம், ஜனம் பஸ்ஸத² மேத⁴க³ம்;

ஸம்வேக³ம் கித்தயிஸ்ஸாமி, யதா² ஸம்விஜிதம் மயா.

அத்தத³ண்டா³ ப⁴யம் ஜாதந்தி. த³ண்டா³தி தயோ த³ண்டா³ – காயத³ண்டோ³, வசீத³ண்டோ³, மனோத³ண்டோ³. திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதம் காயத³ண்டோ³, சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம் வசீத³ண்டோ³, திவித⁴ம் மனோது³ச்சரிதம் மனோத³ண்டோ³. ப⁴யந்தி த்³வே ப⁴யானி – தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஞ்ச ப⁴யம் ஸம்பராயிகஞ்ச ப⁴யம். கதமம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் ப⁴யம்? இதே⁴கச்சோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி, பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி, நில்லோபம்பி ஹரதி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி, பரிபந்தே²பி திட்ட²தி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி. தமேனம் க³ஹேத்வா ரஞ்ஞோ த³ஸ்ஸேந்தி – ‘‘அயம், தே³வ, சோரோ ஆகு³சாரீ. இமஸ்ஸ யம் இச்ச²ஸி தம் த³ண்ட³ம் பணேஹீ’’தி. தமேனம் ராஜா பரிபா⁴ஸதி. ஸோ பரிபா⁴ஸபச்சயா ப⁴யம்பி உப்பாதே³தி, து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் [து³க்க²தோ³மனஸ்ஸம் (ஸ்யா.)] படிஸம்வேதே³தி. ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம்.

ஏத்தகேனபி ராஜா ந துஸ்ஸதி. தமேனம் ராஜா ப³ந்தா⁴பேதி அந்து³ப³ந்த⁴னேன வா ரஜ்ஜுப³ந்த⁴னேன வா ஸங்க²லிகப³ந்த⁴னேன வா வேத்தப³ந்த⁴னேன வா லதாப³ந்த⁴னேன வா பக்கே²பப³ந்த⁴னேன வா [பேக்க²ப³ந்த⁴னேன வா (ஸ்யா.)] பரிக்கே²பப³ந்த⁴னேன வா கா³மப³ந்த⁴னேன வா நிக³மப³ந்த⁴னேன வா நக³ரப³ந்த⁴னேன வா ரட்ட²ப³ந்த⁴னேன வா ஜனபத³ப³ந்த⁴னேன வா அந்தமஸோ ஸவசனீயம்பி கரோதி – ‘‘ந தே லப்³பா⁴ இதோ பக்கமிது’’ந்தி. ஸோ ப³ந்த⁴னபச்சயாபி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம்.

ஏத்தகேனபி ராஜா ந துஸ்ஸதி. ராஜா தஸ்ஸ த⁴னம் ஆஹராபேதி – ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா ஸதஸஹஸ்ஸம் வா. ஸோ த⁴னஜானிபச்சயாபி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம்.

ஏத்தகேனபி ராஜா ந துஸ்ஸதி. தமேனம் ராஜா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காராபேதி – கஸாஹிபி தாளேதி, வேத்தேஹிபி தாளேதி, அட்³ட⁴த³ண்ட³கேஹிபி தாளேதி, ஹத்த²ம்பி சி²ந்த³தி, பாத³ம்பி சி²ந்த³தி, ஹத்த²பாத³ம்பி சி²ந்த³தி, கண்ணம்பி சி²ந்த³தி, நாஸம்பி சி²ந்த³தி, கண்ணனாஸம்பி சி²ந்த³தி, பி³லங்க³தா²லிகம்பி கரோதி, ஸங்க²முண்டி³கம்பி கரோதி, ராஹுமுக²ம்பி கரோதி, ஜோதிமாலிகம்பி கரோதி, ஹத்த²பஜ்ஜோதிகம்பி கரோதி, ஏரகபத்திகம்பி கரோதி, சீரகவாஸிகம்பி கரோதி, ஏணேய்யகம்பி கரோதி, ப³ளிஸமம்ஸிகம்பி கரோதி, கஹாபணிகம்பி கரோதி, கா²ராபதச்சி²கம்பி கரோதி, பலிக⁴பரிவத்தகம்பி கரோதி, பலாலபீட²கம்பி கரோதி, தத்தேனபி தேலேன ஓஸிஞ்சதி, ஸுனகே²ஹிபி கா²தா³பேதி, ஜீவந்தம்பி ஸூலே உத்தாஸேதி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³தி. ஸோ கம்மகாரணபச்சயாபி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம். ராஜா இமேஸம் சதுன்னம் த³ண்டா³னம் இஸ்ஸரோ.

ஸோ ஸகேன கம்மேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் நிரயபாலா பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னம் நாம கம்மகாரணம் காரேந்தி – தத்தம் அயோகி²லம் ஹத்தே² க³மேந்தி, தத்தம் அயோகி²லம் து³தியே ஹத்தே² க³மேந்தி, தத்தம் அயோகி²லம் பாதே³ க³மேந்தி, தத்தம் அயோகி²லம் து³தியே பாதே³ க³மேந்தி, தத்தம் அயோகி²லம் மஜ்ஜே² உரஸ்மிம் க³மேந்தி. ஸோ தத்த² து³க்கா² திப்³பா³ [திப்பா (ஸ்யா.)] கடுகா வேத³னா வேதே³தி; ந ச தாவ காலம்கரோதி யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீஹோதி. ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம்.

தமேனம் நிரயபாலா ஸம்வேஸேத்வா [ஸம்வேஸித்வா (ஸ்யா.) ம. நி. 3.267] குடா²ரீஹி [குதா⁴ரீஹி (ஸ்யா. க.)] தச்சே²ந்தி. ஸோ தத்த² து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேதே³தி; ந ச தாவ காலம்கரோதி யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீஹோதி. தமேனம் நிரயபாலா உத்³த⁴ம்பாத³ம் [உத்³த⁴பாத³ம் (ஸீ.)] அதோ⁴ஸிரம் க³ஹேத்வா வாஸீஹி தச்சே²ந்தி. தமேனம் நிரயபாலா ரதே² யோஜேத்வா ஆதி³த்தாய பத²வியா ஸம்பஜ்ஜலிதாய ஸஜோதிபூ⁴தாய ஸாரேந்திபி பச்சாஸாரேந்திபி [ஹாரேந்திபி பச்சாஹாரேந்திபி (ஸீ. க.)] …பே… தமேனம் நிரயபாலா மஹந்தம் அங்கா³ரபப்³ப³தம் ஆதி³த்தம் ஸம்பஜ்ஜலிதம் ஸஜோதிபூ⁴தம் ஆரோபேந்திபி ஓரோபேந்திபி…பே… தமேனம் நிரயபாலா உத்³த⁴ம்பாத³ம் அதோ⁴ஸிரம் க³ஹேத்வா தத்தாய லோஹகும்பி⁴யா பக்கி²பந்தி ஆதி³த்தாய ஸம்பஜ்ஜலிதாய ஸஜோதிபூ⁴தாய. ஸோ தத்த² பே²ணுத்³தே³ஹகம் பச்சதி. ஸோ தத்த² பே²ணுத்³தே³ஹகம் பச்சமானோ ஸகிம்பி உத்³த⁴ம் க³ச்ச²தி, ஸகிம்பி அதோ⁴ க³ச்ச²தி, ஸகிம்பி திரியம் க³ச்ச²தி. ஸோ தத்த² து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேதே³தி; ந ச தாவ காலம்கரோதி யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீஹோதி. ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம். தமேனம் நிரயபாலா மஹானிரயே பக்கி²பந்தி. ஸோ கோ² பன மஹானிரயோ –

‘‘சதுக்கண்ணோ சதுத்³வாரோ, விப⁴த்தோ பா⁴க³ஸோ மிதோ;

அயோபாகாரபரியந்தோ [… பரியத்தோ (ஸ்யா. க.)], அயஸா படிகுஜ்ஜிதோ.

‘‘தஸ்ஸ அயோமயா பூ⁴மி, ஜலிதா தேஜஸா யுதா;

ஸமந்தா யோஜனஸதம், ப²ரித்வா திட்ட²தி ஸப்³ப³தா³.

‘‘கத³ரியாதபனா கோ⁴ரா, அச்சிமந்தோ து³ராஸதா³;

லோமஹம்ஸனரூபா ச, பி⁴ஸ்மா படிப⁴யா து³கா².

‘‘புரத்தி²மாய பி⁴த்தியா, அச்சிக்க²ந்தோ⁴ ஸமுட்டி²தோ;

த³ஹந்தோ பாபகம்மந்தே, பச்சி²மாய படிஹஞ்ஞதி.

‘‘பச்சி²மாய ச பி⁴த்தியா, அச்சிக்க²ந்தோ⁴ ஸமுட்டி²தோ;

த³ஹந்தோ பாபகம்மந்தே, புரத்தி²மாய படிஹஞ்ஞதி.

‘‘உத்தராய ச பி⁴த்தியா, அச்சிக்க²ந்தோ⁴ ஸமுட்டி²தோ;

த³ஹந்தோ பாபகம்மந்தே, த³க்கி²ணாய படிஹஞ்ஞதி.

‘‘த³க்கி²ணாய ச பி⁴த்தியா, அச்சிக்க²ந்தோ⁴ ஸமுட்டி²தோ;

த³ஹந்தோ பாபகம்மந்தே, உத்தராய படிஹஞ்ஞதி.

‘‘ஹேட்ட²தோ ச ஸமுட்டா²ய, அச்சிக்க²ந்தோ⁴ ப⁴யானகோ;

த³ஹந்தோ பாபகம்மந்தே, ச²த³னஸ்மிம் படிஹஞ்ஞதி.

‘‘ச²த³னம்ஹா ஸமுட்டா²ய, அச்சிக்க²ந்தோ⁴ ப⁴யானகோ;

த³ஹந்தோ பாபகம்மந்தே, பூ⁴மியம் படிஹஞ்ஞதி.

‘‘அயோகபாலமாதி³த்தம், ஸந்தத்தம் ஜலிதம் யதா²;

ஏவம் அவீசினிரயோ, ஹேட்டா² உபரி பஸ்ஸதோ.

‘‘தத்த² ஸத்தா மஹாலுத்³தா³, மஹாகிப்³பி³ஸகாரினோ;

அச்சந்தபாபகம்மந்தா, பச்சந்தி ந ச மிய்யரே [மீயரே (ஸீ.)].

‘‘ஜாதவேத³ஸமோ காயோ, தேஸம் நிரயவாஸினம்;

பஸ்ஸ கம்மானம் த³ள்ஹத்தம், ந ப⁴ஸ்மா ஹோதி நபீ மஸி.

‘‘புரத்தி²மேனபி தா⁴வந்தி, ததோ தா⁴வந்தி பச்சி²மம்;

உத்தரேனபி தா⁴வந்தி, ததோ தா⁴வந்தி த³க்கி²ணம்.

‘‘யம் யம் தி³ஸம் பதா⁴வந்தி [தி³ஸம்பி தா⁴வந்தி (ஸ்யா.)], தம் தம் த்³வாரம் பிதீ⁴யதி [பிதீ²யதி (ஸீ. ஸ்யா.)];

அபி⁴னிக்க²மிதாஸா தே, ஸத்தா மோக்க²க³வேஸினோ.

‘‘ந தே ததோ நிக்க²மிதும், லப⁴ந்தி கம்மபச்சயா;

தேஸஞ்ச பாபகம்மந்தம், அவிபக்கம் கதம் ப³ஹு’’ந்தி.

ஏதம் ப⁴யம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் குதோ தஸ்ஸ? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம். யானி ச நேரயிகானி து³க்கா²னி யானி ச திரச்சா²னயோனிகானி து³க்கா²னி யானி ச பேத்திவிஸயிகானி து³க்கா²னி யானி ச மானுஸிகானி து³க்கா²னி; தானி குதோ ஜாதானி குதோ ஸஞ்ஜாதானி குதோ நிப்³ப³த்தானி குதோ அபி⁴னிப்³ப³த்தானி குதோ பாதுபூ⁴தானி? அத்தத³ண்ட³தோ ஜாதானி ஸஞ்ஜாதானி நிப்³ப³த்தானி அபி⁴னிப்³ப³த்தானி பாதுபூ⁴தானீதி – அத்தத³ண்டா³ ப⁴யம் ஜாதம்.

ஜனம் பஸ்ஸத² மேத⁴க³ந்தி. ஜனந்தி க²த்தியா ச ப்³ராஹ்மணா ச வேஸ்ஸா ச ஸுத்³தா³ ச க³ஹட்டா² ச பப்³ப³ஜிதா ச தே³வா ச மனுஸ்ஸா ச மேத⁴க³ம் ஜனம் கலஹம் ஜனம் விருத்³த⁴ம் ஜனம் படிவிருத்³த⁴ம் ஜனம் ஆஹதம் ஜனம் பச்சாஹதம் ஜனம் ஆகா⁴திதம் ஜனம் பச்சாகா⁴திதம் ஜனம் பஸ்ஸத² த³க்க²த² ஓலோகேத² நிஜ்ஜா²யேத² உபபரிக்க²தா²தி – ஜனம் பஸ்ஸத² மேத⁴க³ம்.

ஸம்வேக³ம் கித்தயிஸ்ஸாமீதி. ஸம்வேக³ம் உப்³பே³க³ம் உத்ராஸம் ப⁴யம் பீளனம் க⁴ட்டனம் உபத்³த³வம் உபஸக்³க³ம். கித்தயிஸ்ஸாமீதி பகித்தயிஸ்ஸாமி ஆசிக்கி²ஸ்ஸாமி தே³ஸேஸ்ஸாமி பஞ்ஞபேஸ்ஸாமி பட்ட²பேஸ்ஸாமி விவரிஸ்ஸாமி விப⁴ஜிஸ்ஸாமி உத்தானீகரிஸ்ஸாமி பகாஸிஸ்ஸாமீதி – ஸம்வேக³ம் கித்தயிஸ்ஸாமி.

யதா² ஸம்விஜிதம் மயாதி. யதா² மயா அத்தனாயேவ அத்தானம் ஸம்வேஜிதோ உப்³பே³ஜிதோ ஸம்வேக³மாபாதி³தோதி – யதா² ஸம்விஜிதம் மயா.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘அத்தத³ண்டா³ ப⁴யம் ஜாதம், ஜனம் பஸ்ஸத² மேத⁴க³ம்;

ஸம்வேக³ம் கித்தயிஸ்ஸாமி, யதா² ஸம்விஜிதம் மயா’’தி.

171. ப²ந்த³மானம் பஜம் தி³ஸ்வா, மச்சே² அப்போத³கே யதா²;

அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி ப்³யாருத்³தே⁴, தி³ஸ்வா மம் ப⁴யமாவிஸி.

ப²ந்த³மானம் பஜம் தி³ஸ்வாதி. பஜாதி ஸத்தாதி⁴வசனம். பஜம் தண்ஹாப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானம் தி³ட்டி²ப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானம் கிலேஸப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானம் து³ச்சரிதப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானம் பயோக³ப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானம் விபாகப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானம் ரத்தம் ராகே³ன ப²ந்த³மானம் து³ட்ட²ம் தோ³ஸேன ப²ந்த³மானம் மூள்ஹம் மோஹேன ப²ந்த³மானம் வினிப³த்³த⁴ம் மானேன ப²ந்த³மானம் பராமட்ட²ம் தி³ட்டி²யா ப²ந்த³மானம் விக்கே²பக³தம் உத்³த⁴ச்சேன ப²ந்த³மானம் அனிட்ட²ங்க³தம் விசிகிச்சா²ய ப²ந்த³மானம் தா²மக³தம் அனுஸயேஹி ப²ந்த³மானம் லாபே⁴ன ப²ந்த³மானம் அலாபே⁴ன ப²ந்த³மானம் யஸேன ப²ந்த³மானம் அயஸேன ப²ந்த³மானம் பஸம்ஸாய ப²ந்த³மானம் நிந்தா³ய ப²ந்த³மானம் ஸுகே²ன ப²ந்த³மானம் து³க்கே²ன ப²ந்த³மானம் ஜாதியா ப²ந்த³மானம் ஜராய ப²ந்த³மானம் ப்³யாதி⁴னா ப²ந்த³மானம் மரணேன ப²ந்த³மானம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி ப²ந்த³மானம் நேரயிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானம் திரச்சா²னயோனிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானம் பேத்திவிஸயிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானம் மானுஸிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானம் க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகேன து³க்கே²ன… க³ப்³ப⁴ட்டி²திமூலகேன [க³ப்³பே⁴டி²தீமூலகேன (க.) மஹானி. 11] து³க்கே²ன… க³ப்³பா⁴வுட்டா²னமூலகேன து³க்கே²ன… ஜாதஸ்ஸூபனிப³ந்த⁴கேன து³க்கே²ன… ஜாதஸ்ஸ பராதே⁴ய்யகேன து³க்கே²ன… அத்தூபக்கமேன து³க்கே²ன… பரூபக்கமேன து³க்கே²ன… து³க்க²து³க்கே²ன… ஸங்கா²ரது³க்கே²ன… விபரிணாமது³க்கே²ன… சக்கு²ரோகே³ன து³க்கே²ன… ஸோதரோகே³ன … கா⁴னரோகே³ன… ஜிவ்ஹாரோகே³ன … காயரோகே³ன… ஸீஸரோகே³ன … கண்ணரோகே³ன… முக²ரோகே³ன… த³ந்தரோகே³ன… காஸேன… ஸாஸேன… பினாஸேன… டா³ஹேன… ஜரேன… குச்சி²ரோகே³ன… முச்சா²ய… பக்க²ந்தி³காய… ஸூலாய… விஸூசிகாய… குட்டே²ன… க³ண்டே³ன… கிலாஸேன… ஸோஸேன… அபமாரேன… த³த்³து³யா… கண்டு³யா… கச்சு²யா… ரக²ஸாய… விதச்சி²காய… லோஹிதேன… பித்தேன… மது⁴மேஹேன… அம்ஸாய… பீளகாய… ப⁴க³ந்த³லேன… பித்தஸமுட்டா²னேன ஆபா³தே⁴ன… ஸேம்ஹஸமுட்டா²னேன ஆபா³தே⁴ன… வாதஸமுட்டா²னேன ஆபா³தே⁴ன… ஸன்னிபாதிகேன ஆபா³தே⁴ன… உதுபரிணாமஜேன ஆபா³தே⁴ன… விஸமபரிஹாரஜேன ஆபா³தே⁴ன … ஓபக்கமிகேன ஆபா³தே⁴ன… கம்மவிபாகஜேன ஆபா³தே⁴ன… ஸீதேன… உண்ஹேன… ஜிக⁴ச்சா²ய… பிபாஸாய… உச்சாரேன… பஸ்ஸாவேன… ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸேன து³க்கே²ன… மாதுமரணேன து³க்கே²ன… பிதுமரணேன து³க்கே²ன… பா⁴துமரணேன து³க்கே²ன… ப⁴கி³னிமரணேன து³க்கே²ன… புத்தமரணேன து³க்கே²ன… தீ⁴துமரணேன து³க்கே²ன… ஞாதிமரணேன து³க்கே²ன… போ⁴க³ப்³யஸனேன து³க்கே²ன… ரோக³ப்³யஸனேன து³க்கே²ன… ஸீலப்³யஸனேன து³க்கே²ன… தி³ட்டி²ப்³யஸனேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானம் ஸம்ப²ந்த³மானம் விப்ப²ந்த³மானம் வேத⁴மானம் பவேத⁴மானம் ஸம்பவேத⁴மானம். தி³ஸ்வாதி தி³ஸ்வா பஸ்ஸித்வா துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வாதி – ப²ந்த³மானம் பஜம் தி³ஸ்வா.

மச்சே² அப்போத³கே யதா²தி யதா² மச்சா² அப்போத³கே உத³கபரியாதா³னே காகேஹி வா குலலேஹி வா ப³லாகாஹி வா பரிபாதியமானா உக்கி²பியமானா க²ஜ்ஜமானா ப²ந்த³ந்தி ஸம்ப²ந்த³ந்தி விப்ப²ந்த³ந்தி வேத⁴ந்தி பவேத⁴ந்தி ஸம்பவேத⁴ந்தி; ஏவமேவ பஜா தண்ஹாப²ந்த³னாய ப²ந்த³ந்தி…பே… தி³ட்டி²ப்³யஸனேன து³க்கே²ன ப²ந்த³ந்தி ஸம்ப²ந்த³ந்தி விப்ப²ந்த³ந்தி வேத⁴ந்தி பவேத⁴ந்தி ஸம்பவேத⁴ந்தீதி – மச்சே² அப்போத³கே யதா².

அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி ப்³யாருத்³தே⁴தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸத்தா விருத்³தா⁴ படிவிருத்³தா⁴ ஆஹதா பச்சாஹதா ஆகா⁴திதா பச்சாகா⁴திதா. ராஜானோபி ராஜூஹி விவத³ந்தி, க²த்தியாபி க²த்தியேஹி விவத³ந்தி, ப்³ராஹ்மணாபி ப்³ராஹ்மணேஹி விவத³ந்தி, க³ஹபதீபி க³ஹபதீஹி விவத³ந்தி, மாதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி மாதரா விவத³தி, பிதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி பிதரா விவத³தி, பா⁴தாபி பா⁴தரா விவத³தி, ப⁴கி³னீபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, ப⁴கி³னிபி பா⁴தரா விவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயேன விவத³தி; தே தத்த² கலஹவிக்³க³ஹவிவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாணீஹிபி உபக்கமந்தி, லேட்³டூ³ஹிபி உபக்கமந்தி, த³ண்டே³ஹிபி உபக்கமந்தி, ஸத்தே²ஹிபி உபக்கமந்தி, தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி மரணமத்தம்பி து³க்க²ந்தி – அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி ப்³யாருத்³தே⁴.

தி³ஸ்வா மம் ப⁴யமாவிஸீதி. தி³ஸ்வாதி தி³ஸ்வா பஸ்ஸித்வா துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ப⁴யம் பீளனம் க⁴ட்டனம் உபத்³த³வோ உபஸக்³கோ³ ஆவிஸீதி [ஆவீஸீதி (ஸீ.), ஆவிஸதீதி (ஸ்யா.)] – தி³ஸ்வா மம் ப⁴யமாவிஸி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ப²ந்த³மானம் பஜம் தி³ஸ்வா, மச்சே² அப்போத³கே யதா²;

அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி ப்³யாருத்³தே⁴, தி³ஸ்வா மம் ப⁴யமாவிஸீ’’தி.

172. ஸமந்தமஸாரோ லோகோ, தி³ஸா ஸப்³பா³ ஸமேரிதா;

இச்ச²ம் ப⁴வனமத்தனோ, நாத்³த³ஸாஸிம் அனோஸிதம்.

ஸமந்தமஸாரோ லோகோதி. லோகோதி நிரயலோகோ திரச்சா²னயோனிலோகோ பேத்திவிஸயலோகோ மனுஸ்ஸலோகோ தே³வலோகோ, க²ந்த⁴லோகோ தா⁴துலோகோ ஆயதனலோகோ, அயம் லோகோ பரோ லோகோ, ப்³ரஹ்மலோகோ தே³வலோகோ – அயம் வுச்சதி லோகோ. நிரயலோகோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ நிச்சஸாரஸாரேன வா ஸுக²ஸாரஸாரேன வா அத்தஸாரஸாரேன வா நிச்சேன வா து⁴வேன வா ஸஸ்ஸதேன வா அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வா. திரச்சா²னயோனிலோகோ…பே… பேத்திவிஸயலோகோ… மனுஸ்ஸலோகோ… தே³வலோகோ… க²ந்த⁴லோகோ… தா⁴துலோகோ… ஆயதனலோகோ… அயம் லோகோ… பரோ லோகோ… ப்³ரஹ்மலோகோ… தே³வலோகோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ நிச்சஸாரஸாரேன வா ஸுக²ஸாரஸாரேன வா அத்தஸாரஸாரேன வா நிச்சேன வா து⁴வேன வா ஸஸ்ஸதேன வா அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வா.

யதா² பன நளோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² ஏரண்டோ³ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² உது³ம்ப³ரோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² ஸேதகச்சோ² அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² பாரிப⁴த்³த³கோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² பே²ணபிண்டோ³ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² உத³கபுப்³பு³ளம் [பு³ப்³பு³லகம் (ஸீ.), புப்³பு³ளகம் (ஸ்யா.)] அஸாரம் நிஸ்ஸாரம் ஸாராபக³தம், யதா² மரீசி அஸாரா நிஸ்ஸாரா ஸாராபக³தா, யதா² கத³லிக்க²ந்தோ⁴ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ, யதா² மாயா அஸாரா நிஸ்ஸாரா ஸாராபக³தா; ஏவமேவ நிரயலோகோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ நிச்சஸாரஸாரேன வா ஸுக²ஸாரஸாரேன வா அத்தஸாரஸாரேன வா நிச்சேன வா து⁴வேன வா ஸஸ்ஸதேன வா அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வா.

திரச்சா²னயோனிலோகோ… பேத்திவிஸயலோகோ… மனுஸ்ஸலோகோ… தே³வலோகோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ நிச்சஸாரஸாரேன வா ஸுக²ஸாரஸாரேன வா அத்தஸாரஸாரேன வா நிச்சேன வா து⁴வேன வா ஸஸ்ஸதேன வா அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வா. க²ந்த⁴லோகோ… தா⁴துலோகோ… ஆயதனலோகோ… அயம் லோகோ… பரோ லோகோ… ப்³ரஹ்மலோகோ… தே³வலோகோ அஸாரோ நிஸ்ஸாரோ ஸாராபக³தோ நிச்சஸாரஸாரேன வா ஸுக²ஸாரஸாரேன வா அத்தஸாரஸாரேன வா நிச்சேன வா து⁴வேன வா ஸஸ்ஸதேன வா அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வாதி – ஸமந்தமஸாரோ லோகோ.

தி³ஸா ஸப்³பா³ ஸமேரிதாதி. யே புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஸங்கா²ரா, தேபி ஏரிதா ஸமேரிதா சலிதா க⁴ட்டிதா அனிச்சதாய ஜாதியா அனுக³தா ஜராய அனுஸடா ப்³யாதி⁴னா அபி⁴பூ⁴தா மரணேன அப்³பா⁴ஹதா து³க்கே² பதிட்டி²தா அதாணா அலேணா அஸரணா அஸரணீபூ⁴தா. யே பச்சி²மாய தி³ஸாய ஸங்கா²ரா…பே… யே உத்தராய தி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே த³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே புரத்தி²மாய அனுதி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே பச்சி²மாய அனுதி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே உத்தராய அனுதி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே த³க்கி²ணாய அனுதி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே ஹேட்டி²மாய தி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே உபரிமாய தி³ஸாய ஸங்கா²ரா… யே த³ஸஸு தி³ஸாஸு ஸங்கா²ரா, தேபி ஏரிதா ஸமேரிதா சலிதா க⁴ட்டிதா அனிச்சதாய ஜாதியா அனுக³தா ஜராய அனுஸடா ப்³யாதி⁴னா அபி⁴பூ⁴தா மரணேன அப்³பா⁴ஹதா து³க்கே² பதிட்டி²தா அதாணா அலேணா அஸரணா அஸரணீபூ⁴தா. பா⁴ஸிதம்பி சேதம் –

‘‘கிஞ்சாபி சேதம் ஜலதீ விமானம், ஓபா⁴ஸயம் உத்தரியம் தி³ஸாய;

ரூபே ரணம் தி³ஸ்வா ஸதா³ பவேதி⁴தம், தஸ்மா ந ரூபே ரமதீ ஸுமேதோ⁴.

‘‘மச்சுனாப்³பா⁴ஹதோ லோகோ, ஜராய பரிவாரிதோ;

தண்ஹாஸல்லேன ஓதிண்ணோ, இச்சா²தூ⁴மாயிதோ [இச்சா²து⁴மாயிகோ (ஸ்யா.)] ஸதா³.

‘‘ஸப்³போ³ ஆதீ³பிதோ லோகோ, ஸப்³போ³ லோகோ பதூ⁴பிதோ;

ஸப்³போ³ பஜ்ஜலிதோ லோகோ, ஸப்³போ³ லோகோ பகம்பிதோ’’தி.

தி³ஸா ஸப்³பா³ ஸமேரிதா.

இச்ச²ம் ப⁴வனமத்தனோதி. அத்தனோ ப⁴வனம் தாணம் லேணம் ஸரணம் க³திம் பராயனம் இச்ச²ந்தோ ஸாதி³யந்தோ பத்த²யந்தோ பிஹயந்தோ அபி⁴ஜப்பந்தோதி – இச்ச²ம் ப⁴வனமத்தனோ. நாத்³த³ஸாஸிம் அனோஸிதந்தி. அஜ்ஜோ²ஸிதம்யேவ அத்³த³ஸம், அனஜ்ஜோ²ஸிதம் நாத்³த³ஸம், ஸப்³ப³ம் யோப்³ப³ஞ்ஞம் ஜராய ஓஸிதம், ஸப்³ப³ம் ஆரோக்³யம் ப்³யாதி⁴னா ஓஸிதம், ஸப்³ப³ம் ஜீவிதம் மரணேன ஓஸிதம், ஸப்³ப³ம் லாப⁴ம் அலாபே⁴ன ஓஸிதம், ஸப்³ப³ம் யஸம் அயஸேன ஓஸிதம், ஸப்³ப³ம் பஸம்ஸம் நிந்தா³ய ஓஸிதம், ஸப்³ப³ம் ஸுக²ம் து³க்கே²ன ஓஸிதம்.

‘‘லாபோ⁴ அலாபோ⁴ யஸோ அயஸோ ச, நிந்தா³ பஸம்ஸா ச ஸுக²ம் து³க²ஞ்ச;

ஏதே அனிச்சா மனுஜேஸு த⁴ம்மா, அஸஸ்ஸதா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி.

நாத்³த³ஸாஸிம் அனோஸிதம்.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸமந்தமஸாரோ லோகோ, தி³ஸா ஸப்³பா³ ஸமேரிதா;

இச்ச²ம் ப⁴வனமத்தனோ, நாத்³த³ஸாஸிம் அனோஸித’’ந்தி.

173. ஓஸானே த்வேவ ப்³யாருத்³தே⁴, தி³ஸ்வா மே அரதீ அஹு;

அதே²த்த² ஸல்லமத்³த³க்கி²ம், து³த்³த³ஸம் ஹத³யஸ்ஸிதம்.

ஓஸானே த்வேவ ப்³யாருத்³தே⁴தி. ஓஸானே த்வேவாதி ஸப்³ப³ம் யோப்³ப³ஞ்ஞம் ஜரா ஓஸாபேதி, ஸப்³ப³ம் ஆரோக்³யம் ப்³யாதி⁴ ஓஸாபேதி, ஸப்³ப³ம் ஜீவிதம் மரணம் ஓஸாபேதி, ஸப்³ப³ம் லாப⁴ம் அலாபோ⁴ ஓஸாபேதி, ஸப்³ப³ம் யஸம் அயஸோ ஓஸாபேதி, ஸப்³ப³ம் பஸம்ஸம் நிந்தா³ ஓஸாபேதி, ஸப்³ப³ம் ஸுக²ம் து³க்க²ம் ஓஸாபேதீதி – ஓஸானே த்வேவ. ப்³யாருத்³தே⁴தி யோப்³ப³ஞ்ஞகாமா ஸத்தா ஜராய படிவிருத்³தா⁴, ஆரோக்³யகாமா ஸத்தா ப்³யாதி⁴னா படிவிருத்³தா⁴, ஜீவிதுகாமா ஸத்தா மரணேன படிவிருத்³தா⁴, லாப⁴காமா ஸத்தா அலாபே⁴ன படிவிருத்³தா⁴, யஸகாமா ஸத்தா அயஸேன படிவிருத்³தா⁴, பஸம்ஸகாமா ஸத்தா நிந்தா³ய படிவிருத்³தா⁴, ஸுக²காமா ஸத்தா து³க்கே²ன படிவிருத்³தா⁴ ஆஹதா பச்சாஹதா ஆகா⁴திதா பச்சாகா⁴திதாதி – ஓஸானே த்வேவ ப்³யாருத்³தே⁴.

தி³ஸ்வா மே அரதீ அஹூதி. தி³ஸ்வாதி தி³ஸ்வா பஸ்ஸித்வா துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வாதி – தி³ஸ்வா. மே அரதீதி யா அரதி யா அனபி⁴ரதி யா அனபி⁴ரமனா யா உக்கண்டி²தா யா பரிதஸிதா அஹூதி – தி³ஸ்வா மே அரதீ அஹு.

அதே²த்த² ஸல்லமத்³த³க்கி²ந்தி. அதா²தி பத³ஸந்தி⁴…பே… பதா³னுபுப்³ப³தாபேதம் – அதா²தி. ஏத்தா²தி ஸத்தேஸு. ஸல்லந்தி ஸத்த ஸல்லானி – ராக³ஸல்லம், தோ³ஸஸல்லம், மோஹஸல்லம், மானஸல்லம், தி³ட்டி²ஸல்லம், ஸோகஸல்லம், கத²ம்கதா²ஸல்லம். அத்³த³க்கி²ந்தி அத்³த³ஸம் அத³க்கி²ம் அபஸ்ஸிம் படிவிஜ்ஜி²ந்தி – அதே²த்த² ஸல்லமத்³த³க்கி²ம்.

து³த்³த³ஸம் ஹத³யஸ்ஸிதந்தி. து³த்³த³ஸந்தி து³த்³த³ஸம் து³த்³த³க்க²ம் து³ப்பஸ்ஸம் து³ப்³பு³ஜ்ஜ²ம் து³ரனுபு³ஜ்ஜ²ம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ந்தி – து³த்³த³ஸம். ஹத³யஸ்ஸிதந்தி ஹத³யம் வுச்சதி சித்தம். யம் சித்தம் மனோ மானஸம் ஹத³யம் பண்ட³ரம் மனோ மனாயதனம் மனிந்த்³ரியம் விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ தஜ்ஜா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. ஹத³யஸ்ஸிதந்தி ஹத³யனிஸ்ஸிதம் சித்தஸிதம் சித்தனிஸ்ஸிதம் சித்தேன ஸஹக³தம் ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம் ஏகுப்பாத³ம் ஏகனிரோத⁴ம் ஏகவத்து²கம் ஏகாரம்மணந்தி – து³த்³த³ஸம் ஹத³யஸ்ஸிதம்.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஓஸானே த்வேவ ப்³யாருத்³தே⁴, தி³ஸ்வா மே அரதீ அஹு;

அதே²த்த² ஸல்லமத்³த³க்கி²ம், து³த்³த³ஸம் ஹத³யஸ்ஸித’’ந்தி.

174. யேன ஸல்லேன ஓதிண்ணோ, தி³ஸா ஸப்³பா³ விதா⁴வதி;

தமேவ ஸல்லமப்³பு³ய்ஹ, ந தா⁴வதி ந ஸீத³தி.

யேன ஸல்லேன ஓதிண்ணோ, தி³ஸா ஸப்³பா³ விதா⁴வதீதி. ஸல்லந்தி. ஸத்த ஸல்லானி – ராக³ஸல்லம், தோ³ஸஸல்லம், மோஹஸல்லம், மானஸல்லம், தி³ட்டி²ஸல்லம், ஸோகஸல்லம், கத²ம்கதா²ஸல்லம். கதமம் ராக³ஸல்லம்? யோ ராகோ³ ஸாராகோ³ அனுனயோ அனுரோதோ⁴ நந்தி³ராகோ³ சித்தஸ்ஸ ஸாராகோ³…பே… அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம் – இத³ம் ராக³ஸல்லம்.

கதமம் தோ³ஸஸல்லம்? ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி ‘‘அனத்த²ம் மே சரதீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, ‘‘அனத்த²ம் மே சரிஸ்ஸதீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி…பே… சண்டி³க்கம் அஸுரோபோ அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ – இத³ம் தோ³ஸஸல்லம்.

கதமம் மோஹஸல்லம்? து³க்கே² அஞ்ஞாணம்…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம், அபரந்தே அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே அஞ்ஞாணம், இத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம். யம் ஏவரூபம் அத³ஸ்ஸனம் அனபி⁴ஸமயோ அனனுபோ³தோ⁴ அஸம்போ³தோ⁴ அப்படிவேதோ⁴ அஸங்கா³ஹணா அபரியோகா³ஹணா [அஸங்கா³ஹதா அபரியோகா³ஹதா (ஸ்யா.), அஸங்கா³ஹனா அபரியோகா³ஹனா (க.)] அஸமபேக்க²னா அபச்சவேக்க²னா அபச்சக்க²கம்மம் து³ம்மேஜ்ஜ²ம் பா³ல்யம் மோஹோ பமோஹோ ஸம்மோஹோ அவிஜ்ஜா அவிஜ்ஜோகோ⁴ அவிஜ்ஜாயோகோ³ அவிஜ்ஜானுஸயோ அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம் அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம் – இத³ம் மோஹஸல்லம்.

கதமம் மானஸல்லம்? ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ‘‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோ. யோ ஏவரூபோ மானோ மஞ்ஞனா மஞ்ஞிதத்தம் உன்னதி உன்னமோ த⁴ஜோ ஸம்பக்³கா³ஹோ கேதுகம்யதா சித்தஸ்ஸ – இத³ம் மானஸல்லம்.

கதமம் தி³ட்டி²ஸல்லம்? வீஸதிவத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி², த³ஸவத்து²கா மிச்சா²தி³ட்டி², த³ஸவத்து²கா அந்தக்³கா³ஹிகா தி³ட்டி². யா ஏவரூபா தி³ட்டி² தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகாயிகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸஞ்ஞோஜனம் கா³ஹோ படிக்³கா³ஹோ அபி⁴னிவேஸோ பராமாஸோ கும்மக்³கோ³ [குமக்³கோ³ (க.) மஹானி. 38] மிச்சா²பதோ² மிச்ச²த்தம் தித்தா²யதனம் விபரியாஸக்³கா³ஹோ விபரீதக்³கா³ஹோ விபல்லாஸக்³கா³ஹோ மிச்சா²கா³ஹோ அயாதா²வகஸ்மிம் ‘‘யாதா²வக’’ந்தி கா³ஹோ யாவதா த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி – இத³ம் தி³ட்டி²ஸல்லம்.

கதமம் ஸோகஸல்லம்? ஞாதிப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ரோக³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ போ⁴க³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸீலப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ தி³ட்டி²ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸோகோ ஸோசனா ஸோசிதத்தம் அந்தோஸோகோ அந்தோபரிஸோகோ அந்தோடா³ஹோ அந்தோபரிடா³ஹோ சேதஸோ பரிஜ்ஜா²யனா தோ³மனஸ்ஸம் – இத³ம் ஸோகஸல்லம்.

கதமம் கத²ம்கதா²ஸல்லம்? து³க்கே² கங்கா², து³க்க²ஸமுத³யே கங்கா², து³க்க²னிரோதே⁴ கங்கா², து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய கங்கா², புப்³ப³ந்தே கங்கா², அபரந்தே கங்கா², புப்³ப³ந்தாபரந்தே கங்கா², இத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கங்கா². யா ஏவரூபா கங்கா² கங்கா²யனா கங்கா²யிதத்தம் விமதி விசிகிச்சா² த்³வேள்ஹகம் த்³வேதா⁴பதோ² ஸம்ஸயோ அனேகம்ஸக்³கா³ஹோ ஆஸப்பனா பரிஸப்பனா அபரியோகா³ஹணா ச²ம்பி⁴தத்தம் சித்தஸ்ஸ மனோவிலேகோ² – இத³ம் கத²ம்கதா²ஸல்லம்.

யேன ஸல்லேன ஓதிண்ணோ, தி³ஸா ஸப்³பா³ விதா⁴வதீதி. ராக³ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி, பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி, நில்லோபம்பி ஹரதி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி, பரிபந்தே²பி திட்ட²தி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி; ஏவம்பி ராக³ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி. அத² வா ராக³ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ போ⁴கே³ பரியேஸந்தோ நாவாய மஹாஸமுத்³த³ம் பக்க²ந்த³தி. ஸீதஸ்ஸ புரக்க²தோ உண்ஹஸ்ஸ புரக்க²தோ ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸேஹி பீளியமானோ [ரிஸ்ஸமானோ (ஸீ. ஸ்யா.)] கு²ப்பிபாஸாய மிய்யமானோ திகு³ம்ப³ம் க³ச்ச²தி, தக்கோலம் க³ச்ச²தி, தக்கஸீலம் க³ச்ச²தி, காளமுக²ம் க³ச்ச²தி, புரபூரம் க³ச்ச²தி, வேஸுங்க³ம் க³ச்ச²தி, வேராபத²ம் க³ச்ச²தி, ஜவம் க³ச்ச²தி, தாமலிம் க³ச்ச²தி, வங்கம் க³ச்ச²தி, ஏளப³ந்த⁴னம் க³ச்ச²தி, ஸுவண்ணகூடம் க³ச்ச²தி, ஸுவண்ணபூ⁴மிம் க³ச்ச²தி, தம்ப³பண்ணிம் க³ச்ச²தி, ஸுப்பாத³கம் [ஸுப்பாரகம் (ஸீ. க.), ஸுப்பாரம் (ஸ்யா.)] க³ச்ச²தி, பா⁴ருகச்ச²ம் க³ச்ச²தி, ஸுரட்ட²ம் க³ச்ச²தி, ப⁴ங்க³லோகம் [அங்க³லோகம் (ஸீ.), அங்க³ணேகம் (ஸ்யா.)] க³ச்ச²தி, ப⁴ங்க³ணம் [க³ங்க³ணம் (ஸீ. ஸ்யா.)] க³ச்ச²தி, பரமப⁴ங்க³ணம் க³ச்ச²தி, யோனம் க³ச்ச²தி, பரமயோனம் க³ச்ச²தி, வினகம் க³ச்ச²தி, மூலபத³ம் க³ச்ச²தி, மருகந்தாரம் க³ச்ச²தி, ஜண்ணுபத²ம் க³ச்ச²தி, அஜபத²ம் க³ச்ச²தி, மேண்ட³பத²ம் க³ச்ச²தி, ஸங்குபத²ம் க³ச்ச²தி, ச²த்தபத²ம் க³ச்ச²தி, வம்ஸபத²ம் க³ச்ச²தி, ஸகுணபத²ம் க³ச்ச²தி, மூஸிகபத²ம் க³ச்ச²தி, த³ரிபத²ம் க³ச்ச²தி, வேத்தாசாரம் க³ச்ச²தி; பரியேஸந்தோ ந லப⁴தி, அலாப⁴மூலகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி, பரியேஸந்தோ லப⁴தி, லத்³தா⁴ ஆரக்க²மூலகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி ‘‘கிந்தி மே போ⁴கே³ நேவ ராஜானோ ஹரேய்யும் ந சோரா ஹரேய்யும் ந அக்³கி³ த³ஹேய்ய ந உத³கம் வஹேய்ய ந அப்பியா தா³யாதா³ ஹரேய்யு’’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஆரக்க²தோ கோ³பயதோ தே போ⁴கா³ விப்பலுஜ்ஜந்தி, ஸோ விப்பயோக³மூலகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏவம்பி ராக³ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி.

தோ³ஸஸல்லேன…பே… மோஹஸல்லேன… மானஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி, பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³தி, நில்லோபம்பி ஹரதி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோதி, பரிபந்தே²பி திட்ட²தி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி. ஏவம் மானஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி.

தி³ட்டி²ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ அசேலகோ ஹோதி முத்தாசாரோ ஹத்தா²பலேக²னோ [ஹத்தா²வலேக²னோ (ஸ்யா.)], ந ஏஹிப⁴த³ந்திகோ, ந திட்ட²ப⁴த³ந்திகோ; நாபி⁴ஹடம், ந உத்³தி³ஸ்ஸகதம், ந நிமந்தனம் ஸாதி³யதி, ஸோ ந கும்பி⁴முகா² படிக்³க³ண்ஹாதி, ந களோபிமுகா² [க²ளோபிமுகா² (ஸீ.)] படிக்³க³ண்ஹாதி, ந ஏளகமந்தரம், ந த³ண்ட³மந்தரம், ந முஸலமந்தரம், ந த்³வின்னம் பு⁴ஞ்ஜமானானம், ந க³ப்³பி⁴னியா, ந பாயமானாய, ந புரிஸந்தரக³தாய, ந ஸம்கித்தீஸு, ந யத்த² ஸா உபட்டி²தோ ஹோதி, ந யத்த² மக்கி²கா ஸண்ட³ஸண்ட³சாரினீ. ந மச்ச²ம் ந மம்ஸம் ந ஸுரம் ந மேரயம் ந து²ஸோத³கம் பிவதி. ஸோ ஏகாகா³ரிகோ வா ஹோதி ஏகாலோபிகோ, த்³வாகா³ரிகோ வா ஹோதி த்³வாலோபிகோ…பே… ஸத்தாகா³ரிகோ வா ஹோதி ஸத்தாலோபிகோ. ஏகிஸ்ஸாபி ப⁴த்தியா யாபேதி, த்³வீஹிபி ப⁴த்தீஹி யாபேதி…பே… ஸத்தஹிபி ப⁴த்தீஹி யாபேதி. ஏகாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேதி, த்³வீஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேதி…பே… ஸத்தாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேதி. இதி ஏவரூபம் அட்³ட⁴மாஸிகம்பி பரியாயப⁴த்தபோ⁴ஜனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. ஏவம்பி தி³ட்டி²ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி.

அத² வா தி³ட்டி²ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ ஸோ ஸாகப⁴க்கோ² வா ஹோதி, ஸாமாகப⁴க்கோ² வா ஹோதி, நீவாரப⁴க்கோ² வா ஹோதி, த³த்³து³லப⁴க்கோ² வா ஹோதி, ஹடப⁴க்கோ² வா ஹோதி, கணப⁴க்கோ² வா ஹோதி, ஆசாமப⁴க்கோ² வா ஹோதி, பிஞ்ஞாகப⁴க்கோ² வா ஹோதி, திலப⁴க்கோ² வா ஹோதி, திணப⁴க்கோ² வா ஹோதி, கோ³மயப⁴க்கோ² வா ஹோதி, வனமூலப²லாஹாரோ யாபேதி பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ. ஸோ ஸாணானிபி தா⁴ரேதி, மஸாணானிபி தா⁴ரேதி, ச²வது³ஸ்ஸானிபி தா⁴ரேதி, பம்ஸுகூலானிபி தா⁴ரேதி, திரீடானிபி தா⁴ரேதி, அஜினானிபி தா⁴ரேதி, அஜினக்கி²பம்பி தா⁴ரேதி, குஸசீரம்பி தா⁴ரேதி, வாகசீரம்பி தா⁴ரேதி, ப²லகசீரம்பி தா⁴ரேதி, கேஸகம்ப³லம்பி தா⁴ரேதி, உலூகபக்க²ம்பி தா⁴ரேதி, கேஸமஸ்ஸுலோசகோபி ஹோதி, கேஸமஸ்ஸுலோசனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. உப்³ப⁴ட்ட²கோபி ஹோதி ஆஸனபடிக்கி²த்தோ, உக்குடிகோபி ஹோதி உக்குடிகப்பதா⁴னமனுயுத்தோ, கண்டகாபஸ்ஸயிகோ ஹோதி, கண்டகாபஸ்ஸயே ஸேய்யம் கப்பேதி, ப²லகஸேய்யம்பி கப்பேதி, த²ண்டி³லஸேய்யம்பி கப்பேதி, ஏகாபஸ்ஸயிகோ ஹோதி ரஜோஜல்லத⁴ரோ, அப்³போ⁴காஸிகோபி ஹோதி யதா²ஸந்த²திகோ, வேகடிகோபி ஹோதி விகடபோ⁴ஜனானுயோக³மனுயுத்தோ, அபானகோபி ஹோதி அபானகத்தமனுயுத்தோ, ஸாயததியகம்பி உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. இதி ஏவரூபம் அனேகவிஹிதம் காயஸ்ஸ ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. ஏவம்பி தி³ட்டி²ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி.

ஸோகஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரிஸ்ஸா இத்தி²யா மாதா காலமகாஸி. ஸா தஸ்ஸா காலம் கிரியாய உம்மத்திகா கி²த்தசித்தா ரதி²யாய ரதி²யம், ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரிஸ்ஸா இத்தி²யா பிதா காலமகாஸி… பா⁴தா காலமகாஸி… ப⁴கி³னீ காலமகாஸி… புத்தோ காலமகாஸி… தீ⁴தா காலமகாஸி… ஸாமிகோ காலமகாஸி. ஸா தஸ்ஸ காலம் கிரியாய உம்மத்திகா கி²த்தசித்தா ரதி²யாய ரதி²யம், ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே ஸாமிகம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே ஸாமிகம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மாதா காலமகாஸி. ஸோ தஸ்ஸா காலம் கிரியாய உம்மத்தகோ கி²த்தசித்தோ ரதி²யாய ரதி²யம், ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பிதா காலமகாஸி… பா⁴தா காலமகாஸி… ப⁴கி³னீ காலமகாஸி… புத்தோ காலமகாஸி… தீ⁴தா காலமகாஸி… பஜாபதி காலமகாஸி. ஸோ தஸ்ஸா காலம் கிரியாய உம்மத்தகோ கி²த்தசித்தோ ரதி²யாய ரதி²யம், ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே பஜாபதிம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே பஜாபதிம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரா இத்தீ² ஞாதிகுலம் அக³மாஸி. தஸ்ஸா தே ஞாதகா ஸாமிகம் அச்சி²ந்தி³த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தா³துகாமா, ஸா ச நம் ந இச்ச²தி. அத² கோ² ஸா இத்தீ² ஸாமிகம் ஏதத³வோச – ‘இமே, அய்யபுத்த, ஞாதகா தவ அச்சி²ந்தி³த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தா³துகாமா, உபோ⁴ மயம் மரிஸ்ஸாமா’தி. அத² கோ² ஸோ புரிஸோ தம் இத்தி²ம் த்³விதா⁴ சே²த்வா அத்தானம் ஓபாதேதி – ‘உபோ⁴ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமா’’’தி. ஏவம் ஸோகஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி.

கத²ம்கதா²ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ³ ஹோதி விமதிபக்க²ந்தோ³ த்³வேள்ஹகஜாதோ – ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴னம், நனு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம், கிம் நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம், கத²ம் நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம், கிம் ஹுத்வா கிம் அஹோஸிம் நு கோ² அதீதமத்³தா⁴னம், ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், நனு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம், கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம், கத²ம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம், கிம் ஹுத்வா கிம் ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அனாக³தமத்³தா⁴னம், ஏதரஹி வா பச்சுப்பன்னம் அத்³தா⁴னம் அஜ்ஜ²த்தம் கத²ம்கதீ² ஹோதி, அஹம் நு கோ²ஸ்மி, நோ நு கோ²ஸ்மி, கிம் நு கோ²ஸ்மி கத²ம் நு கோ²ஸ்மி, அயம் நு கோ² ஸத்தோ குதோ ஆக³தோ, ஸோ குஹிம் கா³மீ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் கத²ம்கதா²ஸல்லேன ஓதிண்ணோ வித்³தோ⁴ பு²ட்டோ² பரேதோ ஸமோஹிதோ ஸமன்னாக³தோ தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி.

தே ஸல்லே அபி⁴ஸங்க²ரோதி; தே ஸல்லே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோ ஸல்லாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன புரத்தி²மம் தி³ஸம் தா⁴வதி, பச்சி²மம் தி³ஸம் தா⁴வதி, உத்தரம் தி³ஸம் தா⁴வதி, த³க்கி²ணம் தி³ஸம் தா⁴வதி. தே ஸல்லாபி⁴ஸங்கா²ரா அப்பஹீனா; ஸல்லாபி⁴ஸங்கா²ரானம் அப்பஹீனத்தா க³தியா தா⁴வதி, நிரயே தா⁴வதி, திரச்சா²னயோனியா தா⁴வதி, பேத்திவிஸயே தா⁴வதி, மனுஸ்ஸலோகே தா⁴வதி, தே³வலோகே தா⁴வதி, க³தியா க³திம், உபபத்தியா உபபத்திம், படிஸந்தி⁴யா படிஸந்தி⁴ம், ப⁴வேன ப⁴வம், ஸம்ஸாரேன ஸம்ஸாரம், வட்டேன வட்டம் தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதீதி – யேன ஸல்லேன ஓதிண்ணோ தி³ஸா ஸப்³பா³ விதா⁴வதி.

தமேவ ஸல்லமப்³பு³ய்ஹ, ந தா⁴வதி ந ஸீத³தீதி. தமேவ ராக³ஸல்லம் தோ³ஸஸல்லம் மோஹஸல்லம் மானஸல்லம் தி³ட்டி²ஸல்லம் ஸோகஸல்லம் கத²ம்கதா²ஸல்லம் அப்³பு³ய்ஹ அப்³பு³ஹித்வா உத்³த⁴ரித்வா ஸமுத்³த⁴ரித்வா உப்பாடயித்வா ஸமுப்பாடயித்வா [உப்பாத³யித்வா ஸமுப்பாத³யித்வா (ஸ்யா. க.)] பஜஹித்வா வினோதே³த்வா ப்³யந்திம் கரித்வா அனபா⁴வம் க³மேத்வா நேவ புரத்தி²மம் தி³ஸம் தா⁴வதி ந பச்சி²மம் தி³ஸம் தா⁴வதி ந உத்தரம் தி³ஸம் தா⁴வதி ந த³க்கி²ணம் தி³ஸம் தா⁴வதி. தே ஸல்லாபி⁴ஸங்கா²ரா பஹீனா; ஸல்லாபி⁴ஸங்கா²ரானம் பஹீனத்தா க³தியா ந தா⁴வதி, நிரயே ந தா⁴வதி, திரச்சா²னயோனியா ந தா⁴வதி, பேத்திவிஸயே ந தா⁴வதி, மனுஸ்ஸலோகே ந தா⁴வதி, தே³வலோகே ந தா⁴வதி, ந க³தியா க³திம், ந உபபத்தியா உபபத்திம், ந படிஸந்தி⁴யா படிஸந்தி⁴ம், ந ப⁴வேன ப⁴வம், ந ஸம்ஸாரேன ஸம்ஸாரம், ந வட்டேன வட்டம் தா⁴வதி விதா⁴வதி ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதீதி – தமேவ ஸல்லமப்³பு³ய்ஹ ந தா⁴வதி. ந ஸீத³தீதி காமோகே⁴ ந ஸீத³தி, ப⁴வோகே⁴ ந ஸீத³தி, தி³ட்டோ²கே⁴ ந ஸீத³தி, அவிஜ்ஜோகே⁴ ந ஸீத³தி, ந ஸம்ஸீத³தி ந ஓஸீத³தி ந அவஸீத³தி ந க³ச்ச²தி ந அவக³ச்ச²தீதி – தமேவ ஸல்லமப்³பு³ய்ஹ, ந தா⁴வதி ந ஸீத³தி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யேன ஸல்லேன ஓதிண்ணோ, தி³ஸா ஸப்³பா³ விதா⁴வதி;

தமேவ ஸல்லமப்³பு³ய்ஹ, ந தா⁴வதி ந ஸீத³தீ’’தி.

175. தத்த² ஸிக்கா²னுகீ³யந்தி, யானி லோகே க³தி⁴தானி;

ந தேஸு பஸுதோ ஸியா, நிப்³பி³ஜ்ஜ² ஸப்³ப³ஸோ காமே;

ஸிக்கே² நிப்³பா³னமத்தனோ.

தத்த² ஸிக்கா²னுகீ³யந்தி, யானி லோகே க³தி⁴தானீதி. ஸிக்கா²தி ஹத்தி²ஸிக்கா² அஸ்ஸஸிக்கா² ரத²ஸிக்கா² த⁴னுஸிக்கா² ஸாலாகியம் ஸல்லகத்தியம் காயதிகிச்ச²ம் பூ⁴தியம் கோமாரப⁴ச்சம் [கோமாரதிகிச்ச²ம் (ஸ்யா.), கோமாரஸச்சம் (க.)]. அனுகீ³யந்தீதி கீ³யந்தி நிக்³கீ³யந்தி கதீ²யந்தி ப⁴ணீயந்தி தீ³பீயந்தி வோஹரீயந்தி. அத² வா கீ³யந்தி க³ண்ஹீயந்தி உக்³க³ண்ஹீயந்தி தா⁴ரீயந்தி உபதா⁴ரீயந்தி உபலக்கீ²யந்தி க³தி⁴தபடிலாபா⁴ய. க³தி⁴தா வுச்சந்தி பஞ்ச காமகு³ணா – சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸஞ்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸஞ்ஹிதா ரஜனீயா. கிம்காரணா க³தி⁴தா வுச்சந்தி பஞ்ச காமகு³ணா? யேபு⁴ய்யேன தே³வமனுஸ்ஸா பஞ்ச காமகு³ணே இச்ச²ந்தி ஸாதி³யந்தி பத்த²யந்தி பிஹயந்தி அபி⁴ஜப்பந்தி தம்காரணா க³தி⁴தா வுச்சந்தி பஞ்ச காமகு³ணா. லோகேதி மனுஸ்ஸலோகேதி – தத்த² ஸிக்கா²னுகீ³யந்தி, யானி லோகே க³தி⁴தானி.

ந தேஸு பஸுதோ ஸியாதி. தாஸு வா ஸிக்கா²ஸு தேஸு வா பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ந பஸுதோ ஸியா, ந தன்னின்னோ அஸ்ஸ, ந தப்போணோ, ந தப்பப்³பா⁴ரோ, ந தத³தி⁴முத்தோ, ந தத³தி⁴பதேய்யோதி – ந தேஸு பஸுதோ ஸியா.

நிப்³பி³ஜ்ஜ² ஸப்³ப³ஸோ காமேதி. நிப்³பி³ஜ்ஜா²தி படிவிஜ்ஜி²த்வா. ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’தி படிவிஜ்ஜி²த்வா, ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா²’’தி படிவிஜ்ஜி²த்வா…பே… ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி படிவிஜ்ஜி²த்வா. ஸப்³ப³ஸோதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம் பரியாதி³யனவசனமேதம் – ஸப்³ப³ஸோதி. காமாதி உத்³தா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச…பே… இமே வுச்சந்தி வத்து²காமா…பே… இமே வுச்சந்தி கிலேஸகாமாதி – நிப்³பி³ஜ்ஜ² ஸப்³ப³ஸோ காமே.

ஸிக்கே² நிப்³பா³னமத்தனோதி. ஸிக்கா²தி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² – அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²…பே… அயம் அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா². நிப்³பா³னமத்தனோதி அத்தனோ ராக³ஸ்ஸ நிப்³பா³பனாய தோ³ஸஸ்ஸ நிப்³பா³பனாய மோஹஸ்ஸ நிப்³பா³பனாய…பே… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரானம் ஸமாய உபஸமாய வூபஸமாய நிப்³பா³பனாய படினிஸ்ஸக்³கா³ய படிபஸ்ஸத்³தி⁴யா அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்கே²ய்ய அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்கே²ய்ய அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்கே²ய்ய, இமா திஸ்ஸோ ஸிக்கா²யோ ஆவஜ்ஜந்தோ ஸிக்கே²ய்ய ஜானந்தோ ஸிக்கே²ய்ய…பே… ஸச்சி²காதப்³ப³ம் ஸச்சி²கரோந்தோ ஸிக்கே²ய்ய ஆசரேய்ய ஸமாசரேய்ய ஸமாதா³ய வத்தேய்யாதி – ஸிக்கே² நிப்³பா³னமத்தனோ.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘தத்த² ஸிக்கா²னுகீ³யந்தி, யானி லோகே க³தி⁴தானி;

ந தேஸு பஸுதோ ஸியா, நிப்³பி³ஜ்ஜ² ஸப்³ப³ஸோ காமே;

ஸிக்கே² நிப்³பா³னமத்தனோ’’தி.

176. ஸச்சோ ஸியா அப்பக³ப்³போ⁴, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

அக்கோத⁴னோ லோப⁴பாபம், வேவிச்ச²ம் விதரே முனி.

ஸச்சோ ஸியா அப்பக³ப்³போ⁴தி. ஸச்சோ ஸியாதி ஸச்சவாசாய ஸமன்னாக³தோ ஸியா, ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ ஸியா, அரியேன அட்ட²ங்கி³கேன மக்³கே³ன ஸமன்னாக³தோ ஸியாதி – ஸச்சோ ஸியா. அப்பக³ப்³போ⁴தி தீணி பாக³ப்³பி⁴யானி – காயிகம் பாக³ப்³பி⁴யம், வாசஸிகம் பாக³ப்³பி⁴யம், சேதஸிகம் பாக³ப்³பி⁴யம்…பே… இத³ம் சேதஸிகம் பாக³ப்³பி⁴யம். யஸ்ஸிமானி தீணி பாக³ப்³பி⁴யானி பஹீனானி ஸமுச்சி²ன்னானி வூபஸந்தானி படிபஸ்ஸத்³தா⁴னி அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகானி ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டா⁴னி, ஸோ வுச்சதி அப்பக³ப்³போ⁴தி – ஸச்சோ ஸியா அப்பக³ப்³போ⁴.

அமாயோ ரித்தபேஸுணோதி. மாயா வுச்சதி வஞ்சனிகா சரியா. இதே⁴கச்சோ காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா வாசாய து³ச்சரிதம் சரித்வா மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா தஸ்ஸ படிச்சா²த³னஹேது பாபிகம் இச்ச²ம் பணித³ஹதி, மா மம் ஜஞ்ஞாதி இச்ச²தி, மா மம் ஜஞ்ஞாதி ஸங்கப்பேதி, மா மம் ஜஞ்ஞாதி வாசம் பா⁴ஸதி, மா மம் ஜஞ்ஞாதி காயேன பரக்கமதி. யா ஏவரூபா மாயா மாயாவிதா அச்சஸரா வஞ்சனா நிகதி நிகிரணா பரிஹரணா கூ³ஹனா பரிகூ³ஹனா சா²த³னா பரிச்சா²த³னா அனுத்தானீகம்மம் அனாவிகம்மம் வோச்சா²த³னா பாபகிரியா – அயம் வுச்சதி மாயா. யஸ்ஸேஸா மாயா பஹீனா ஸமுச்சி²ன்னா வூபஸந்தா படிபஸ்ஸத்³தா⁴ அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகா ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டா⁴, ஸோ வுச்சதி அமாயோ. ரித்தபேஸுணோதி பேஸுஞ்ஞந்தி இதே⁴கச்சோ பிஸுணவாசோ ஹோதி…பே… ஏவம் பே⁴தா³தி⁴ப்பாயேன பேஸுஞ்ஞம் உபஸம்ஹரதி. யஸ்ஸேதம் பேஸுஞ்ஞம் பஹீனம் ஸமுச்சி²ன்னம் வூபஸந்தம் படிபஸ்ஸத்³த⁴ம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகம் ஞாணக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ம், ஸோ வுச்சதி ரித்தபேஸுணோ விவித்தபேஸுணோ பவிவித்தபேஸுணோதி – அமாயோ ரித்தபேஸுணோ.

அக்கோத⁴னோ லோப⁴பாபம், வேவிச்ச²ம் விதரே முனீதி. அக்கோத⁴னோதி ஹி கோ² வுத்தம், அபி ச கோதோ⁴ தாவ வத்தப்³போ³. த³ஸஹாகாரேஹி கோதோ⁴ ஜாயதி. ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’தி கோதோ⁴ ஜாயதி…பே… யஸ்ஸேஸோ கோதோ⁴ பஹீனோ ஸமுச்சி²ன்னோ வூபஸந்தோ படிபஸ்ஸத்³தோ⁴ அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகோ ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டோ⁴, ஸோ வுச்சதி அக்கோத⁴னோ. கோத⁴ஸ்ஸ பஹீனத்தா அக்கோத⁴னோ, கோத⁴வத்து²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா அக்கோத⁴னோ, கோத⁴ஹேதுஸ்ஸ உபச்சி²ன்னத்தா அக்கோத⁴னோ. லோபோ⁴தி யோ லோபோ⁴ லுப்³ப⁴னா லுப்³பி⁴தத்தம்…பே… அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம். வேவிச்ச²ம் வுச்சதி பஞ்ச மச்ச²ரியானி – ஆவாஸமச்ச²ரியம்…பே… கா³ஹோ வுச்சதி மச்ச²ரியம். முனீதி. மோனம் வுச்சதி ஞாணம்…பே… ஸங்க³ஜாலமதிச்ச ஸோ முனி. அக்கோத⁴னோ லோப⁴பாபம், வேவிச்ச²ம் விதரே முனீதி. முனி லோப⁴பாபஞ்ச வேவிச்ச²ஞ்ச அதரி உத்தரி பதரி ஸமதிக்கமி வீதிவத்தயீதி [வீதிவத்தீதி (க.)] – அக்கோத⁴னோ லோப⁴பாபம், வேவிச்ச²ம் விதரே முனி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸச்சோ ஸியா அப்பக³ப்³போ⁴, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

அக்கோத⁴னோ லோப⁴பாபம், வேவிச்ச²ம் விதரே முனீ’’தி.

177. நித்³த³ம் தந்தி³ம் ஸஹே தீ²னம், பமாதே³ன ந ஸம்வஸே;

அதிமானே ந திட்டே²ய்ய, நிப்³பா³னமனஸோ நரோ.

நித்³த³ம் தந்தி³ம் ஸஹே தீ²னந்தி. நித்³தா³தி யா காயஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓனாஹோ பரியோனாஹோ அந்தோஸமோரோதோ⁴ மித்³த⁴ம் ஸுப்பம் பசலாயிகா ஸுப்பம் ஸுப்பனா ஸுப்பிதத்தம். தந்தி³ந்தி யா தந்தீ³ [தந்தி³ (ஸீ. ஸ்யா. க.)] தந்தி³யனா தந்தி³யிதத்தம் தந்தி³மனகதா ஆலஸ்யம் ஆலஸ்யாயதா ஆலஸ்யாயிதத்தம். தீ²னந்தி யா சித்தஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா லீனம் லீயனா லீயிதத்தம், தி²னம் தி²யனா தி²யிதத்தம் சித்தஸ்ஸ. நித்³த³ம் தந்தி³ம் ஸஹே தீ²னந்தி. நித்³த³ஞ்ச தந்தி³ஞ்ச தி²னஞ்ச ஸஹே ஸஹேய்ய பரிஸஹேய்ய அபி⁴ப⁴வேய்ய அஜ்ஜோ²த்த²ரேய்ய பரியாதி³யேய்ய மத்³தே³ய்யாதி – நித்³த³ம் தந்தி³ம் ஸஹே தீ²னம்.

பமாதே³ன ந ஸம்வஸேதி. பமாதோ³ வத்தப்³போ³ காயது³ச்சரிதே வா வசீது³ச்சரிதே வா மனோது³ச்சரிதே வா பஞ்சஸு வா காமகு³ணேஸு. சித்தஸ்ஸ வோஸக்³கோ³ வோஸக்³கா³னுப்பாத³னம் [வோஸ்ஸக்³கோ³ வோஸ்ஸக்³கா³னுப்பாத³னம் (ப³ஹூஸு)] வா குஸலானம் வா த⁴ம்மானம் பா⁴வனாய அஸக்கச்சகிரியதா அஸாதச்சகிரியதா அனட்டி²தகிரியதா ஓலீனவுத்திதா நிக்கி²த்தச்ச²ந்த³தா நிக்கி²த்தது⁴ரதா அனாஸேவனா அபா⁴வனா அப³ஹுலீகம்மம் அனதி⁴ட்டா²னம் அனனுயோகோ³ பமாதோ³. யோ ஏவரூபோ பமாதோ³ பமஜ்ஜனா பமஜ்ஜிதத்தம் – அயம் வுச்சதி பமாதோ³. பமாதே³ன ந ஸம்வஸேதி பமாதே³ன ந வஸேய்ய ந ஸம்வஸேய்ய ந ஆவஸேய்ய ந பரிவஸேய்ய, பமாத³ம் பஜஹேய்ய வினோதே³ய்ய ப்³யந்திம் கரேய்ய அனபா⁴வம் க³மேய்ய, பமாதா³ ஆரதோ அஸ்ஸ விரதோ படிவிரதோ நிக்க²ந்தோ நிஸ்ஸடோ விப்பமுத்தோ விஸஞ்ஞுத்தோ விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரேய்யாதி – பமாதே³ன ந ஸம்வஸே.

அதிமானே ந திட்டே²ய்யாதி. அதிமானோதி இதே⁴கச்சோ பரம் அதிமஞ்ஞதி ஜாதியா வா கோ³த்தேன வா…பே… அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வா வத்து²னா. யோ ஏவரூபோ மானோ மஞ்ஞனா மஞ்ஞிதத்தம் உன்னதி உன்னமோ த⁴ஜோ ஸம்பக்³கா³ஹோ கேதுகம்யதா சித்தஸ்ஸ – அயம் வுச்சதி அதிமானோ. அதிமானே ந திட்டே²ய்யாதி. அதிமானே ந திட்டே²ய்ய ந ஸம்திட்டே²ய்ய, அதிமானம் பஜஹேய்ய வினோதே³ய்ய ப்³யந்திம் கரேய்ய அனபா⁴வம் க³மேய்ய, அதிமானா ஆரதோ அஸ்ஸ விரதோ படிவிரதோ நிக்க²ந்தோ நிஸ்ஸடோ விப்பமுத்தோ விஸஞ்ஞுத்தோ விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரேய்யாதி – அதிமானே ந திட்டே²ய்ய.

நிப்³பா³னமனஸோ நரோதி. இதே⁴கச்சோ தா³னம் தே³ந்தோ ஸீலம் ஸமாதி³யந்தோ உபோஸத²கம்மம் கரோந்தோ பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்ட²பேந்தோ பரிவேணம் ஸம்மஜ்ஜந்தோ சேதியம் வந்த³ந்தோ சேதியே க³ந்த⁴மாலம் ஆரோபேந்தோ சேதியம் பத³க்கி²ணம் கரோந்தோ யம் கிஞ்சி தேதா⁴துகம் குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோ ந க³திஹேது ந உபபத்திஹேது ந படிஸந்தி⁴ஹேது ந ப⁴வஹேது ந ஸம்ஸாரஹேது ந வட்டஹேது, ஸப்³ப³ம் தம் விஸம்யோகா³தி⁴ப்பாயோ நிப்³பா³னனின்னோ நிப்³பா³னபோணோ நிப்³பா³னபப்³பா⁴ரோ அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி. ஏவம்பி நிப்³பா³னமனஸோ நரோ. அத² வா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரதா⁴துயா சித்தம் படிவாபேத்வா [படிவாஸேத்வா (க.)] அமதாய தா⁴துயா சித்தம் உபஸம்ஹரதி – ‘‘ஏதம் ஸந்தம் ஏதம் பணீதம் யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’’ந்தி. ஏவம்பி நிப்³பா³னமனஸோ நரோ.

‘‘ந பண்டி³தா உபதி⁴ஸுக²ஸ்ஸ ஹேது, த³த³ந்தி தா³னானி புனப்³ப⁴வாய;

காமஞ்ச தே உபதி⁴பரிக்க²யாய, த³த³ந்தி தா³னம் அபுனப்³ப⁴வாய.

‘‘ந பண்டி³தா உபதி⁴ஸுக²ஸ்ஸ ஹேது, பா⁴வேந்தி ஜா²னானி புனப்³ப⁴வாய;

காமஞ்ச தே உபதி⁴பரிக்க²யாய, பா⁴வேந்தி ஜா²னம் அபுனப்³ப⁴வாய.

‘‘தே நிப்³பு³த்திம் ஆஸிஸமானஸா [ஆஸிம்ஸமானா (ஸீ.), அபி⁴மானா (ஸ்யா.)] த³த³ந்தி, தன்னின்னசித்தா [தன்னின்னா தஞ்சித்தா (க.)] தத³தி⁴முத்தா;

நஜ்ஜோ யதா² ஸாக³ரமஜ்ஜு²பேதா [ஸாக³ரமஜ்ஜ²க³தா (ஸ்யா.)], ப⁴வந்தி நிப்³பா³னபராயனா தே’’தி.

நிப்³பா³னமனஸோ நரோ. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘நித்³த³ம் தந்தி³ ஸஹே தீ²னம், பமாதே³ன ந ஸம்வஸே;

அதிமானே ந திட்டே²ய்ய, நிப்³பா³னமனஸோ நரோ’’தி.

178. மோஸவஜ்ஜே ந நிய்யேத², [நீயேத² (க.)] ரூபே ஸ்னேஹம் ந குப்³ப³யே;

மானஞ்ச பரிஜானேய்ய, ஸாஹஸா விரதோ சரே.

மோஸவஜ்ஜே ந நிய்யேதா²தி. மோஸவஜ்ஜம் வுச்சதி முஸாவாதோ³. இதே⁴கச்சோ ஸப⁴க்³க³தோ வா பரிஸக்³க³தோ வா ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’’தி, ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘‘ஜானாமீ’’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘‘ந ஜானாமீ’’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘‘பஸ்ஸாமீ’’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘‘ந பஸ்ஸாமீ’’தி. இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி – இத³ம் வுச்சதி மோஸவஜ்ஜம். அபி ச தீஹாகாரேஹி…பே… சதூஹாகாரேஹி… பஞ்சஹாகாரேஹி… ச²ஹாகாரேஹி… ஸத்தஹாகாரேஹி… அட்ட²ஹாகாரேஹி…பே… இமேஹி அட்ட²ஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி. மோஸவஜ்ஜே ந நிய்யேதா²தி. மோஸவஜ்ஜே ந யாயேய்ய ந நிய்யாயேய்ய ந வஹேய்ய ந ஸம்ஹரேய்ய, மோஸவஜ்ஜம் பஜஹேய்ய வினோதே³ய்ய ப்³யந்திம் கரேய்ய அனபா⁴வம் க³மேய்ய, மோஸவஜ்ஜா ஆரதோ அஸ்ஸ விரதோ படிவிரதோ நிக்க²ந்தோ நிஸ்ஸடோ விப்பமுத்தோ விஸஞ்ஞுத்தோ விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரேய்யாதி – மோஸவஜ்ஜே ந நிய்யேத².

ரூபே ஸ்னேஹம் ந குப்³ப³யேதி. ரூபந்தி சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தா, சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபம். ரூபே ஸ்னேஹம் ந குப்³ப³யேதி. ரூபே ஸ்னேஹம் ந கரேய்ய ச²ந்த³ம் ந கரேய்ய பேமம் ந கரேய்ய ராக³ம் ந கரேய்ய ந ஜனேய்ய ந ஸஞ்ஜனேய்ய ந நிப்³ப³த்தேய்ய நாபி⁴னிப்³ப³த்தேய்யாதி – ரூபே ஸ்னேஹம் ந குப்³ப³யே.

மானஞ்ச பரிஜானேய்யாதி. மானோதி ஏகவிதே⁴ன மானோ – யா சித்தஸ்ஸ உன்னதி. து³விதே⁴ன மானோ – அத்துக்கம்ஸனமானோ, பரவம்ப⁴னமானோ. திவிதே⁴ன மானோ – ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ‘‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோ. சதுவிதே⁴ன மானோ – லாபே⁴ன மானம் ஜனேதி, யஸேன மானம் ஜனேதி, பஸம்ஸாய மானம் ஜனேதி, ஸுகே²ன மானம் ஜனேதி. பஞ்சவிதே⁴ன மானோ – ‘‘லாபி⁴ம்ஹி மனாபிகானம் ரூபான’’ந்தி மானம் ஜனேதி, ‘‘லாபி⁴ம்ஹி மனாபிகானம் ஸத்³தா³னம்…பே… க³ந்தா⁴னம்… ரஸானம்… போ²ட்ட²ப்³பா³ன’’ந்தி மானம் ஜனேதி. ச²ப்³பி³தே⁴ன மானோ – சக்கு²ஸம்பதா³ய மானம் ஜனேதி, ஸோதஸம்பதா³ய…பே… கா⁴னஸம்பதா³ய… ஜிவ்ஹாஸம்பதா³ய… காயஸம்பதா³ய… மனோஸம்பதா³ய மானம் ஜனேதி. ஸத்தவிதே⁴ன மானோ – அதிமானோ, மானாதிமானோ, ஓமானோ, ஸதி³ஸமானோ, அதி⁴மானோ, அஸ்மிமானோ, மிச்சா²மானோ. அட்ட²விதே⁴ன மானோ – லாபே⁴ன மானம் ஜனேதி, அலாபே⁴ன ஓமானம் ஜனேதி, யஸேன மானம் ஜனேதி, அயஸேன ஓமானம் ஜனேதி, பஸம்ஸாய மானம் ஜனேதி, நிந்தா³ய ஓமானம் ஜனேதி, ஸுகே²ன மானம் ஜனேதி, து³க்கே²ன ஓமானம் ஜனேதி. நவவிதே⁴ன மானோ – ஸேய்யஸ்ஸ ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஸேய்யஸ்ஸ ‘‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஸேய்யஸ்ஸ ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ‘‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஹீனஸ்ஸ ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஹீனஸ்ஸ ‘‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ஹீனஸ்ஸ ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோ. த³ஸவிதே⁴ன மானோ – இதே⁴கச்சோ மானம் ஜனேதி ஜாதியா வா கோ³த்தேன வா…பே… அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வா வத்து²னா. யோ ஏவரூபோ மானோ மஞ்ஞனா மஞ்ஞிதத்தம் உன்னதி உன்னமோ த⁴ஜோ ஸம்பக்³கா³ஹோ கேதுகம்யதா சித்தஸ்ஸ – அயம் வுச்சதி மானோ.

மானஞ்ச பரிஜானேய்யாதி. மானம் தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானேய்ய – ஞாதபரிஞ்ஞாய, தீரணபரிஞ்ஞாய, பஹானபரிஞ்ஞாய. கதமா ஞாதபரிஞ்ஞா? மானம் ஜானாதி அயம் ஏகவிதே⁴ன மானோ – யா சித்தஸ்ஸ உன்னதி. அயம் து³விதே⁴ன மானோ – அத்துக்கம்ஸனமானோ பரவம்ப⁴னமானோ…பே… அயம் த³ஸவிதே⁴ன மானோ – இதே⁴கச்சோ மானம் ஜனேதி ஜாதியா வா கோ³த்தேன வா…பே… அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வா வத்து²னாதி ஜானாதி பஸ்ஸதி – அயம் ஞாதபரிஞ்ஞா.