1. பு³த்³த⁴வக்³கோ³

1. த்³வின்னம் பு³த்³தா⁴னம் அனுப்பஜ்ஜமானபஞ்ஹோ

1. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பேதம் ப⁴க³வதா ‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி. தே³ஸேந்தா ச, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³பி ததா²க³தா ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மே தே³ஸேந்தி, கத²யமானா ச சத்தாரி அரியஸச்சானி கதே²ந்தி, ஸிக்கா²பேந்தா ச தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கா²பேந்தி, அனுஸாஸமானா ச அப்பமாத³ப்படிபத்தியம் அனுஸாஸந்தி. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³ஸம்பி ததா²க³தானம் ஏகா தே³ஸனா ஏகா கதா² ஏகா ஸிக்கா² ஏகா அனுஸிட்டி², கேன காரணேன த்³வே ததா²க³தா ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி? ஏகேனபி தாவ பு³த்³து⁴ப்பாதே³ன அயம் லோகோ ஓபா⁴ஸஜாதோ, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய, த்³வின்னம் பபா⁴ய அயம் லோகோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஓபா⁴ஸஜாதோ ப⁴வேய்ய, ஓவத³மானா ச த்³வே ததா²க³தா ஸுக²ம் ஓவதே³ய்யும், அனுஸாஸமானா ச ஸுக²ம் அனுஸாஸேய்யும், தத்த² மே காரணம் ப்³ரூஹி, யதா²ஹம் நிஸ்ஸம்ஸயோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி.

‘‘அயம், மஹாராஜ, த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

‘‘யதா², மஹாராஜ, நாவா ஏகபுரிஸஸந்தா⁴ரணீ [ஏகபுரிஸஸந்தாரணீ (ஸீ. பீ.)] ப⁴வேய்ய, ஏகஸ்மிம் புரிஸே அபி⁴ரூள்ஹே ஸா நாவா ஸமுபாதி³கா [ஸமுத³கா (க.)] ப⁴வேய்ய. அத² து³தியோ புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய தாதி³ஸோ ஆயுனா வண்ணேன வயேன பமாணேன கிஸதூ²லேன ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கே³ன, ஸோ தம் நாவம் அபி⁴ரூஹேய்ய, அபி நு ஸா, மஹாராஜ, நாவா த்³வின்னம்பி தா⁴ரேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய, ஓஸீதே³ய்ய உத³கே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, புரிஸோ யாவத³த்த²ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய சா²தே³ந்தம் யாவ கண்ட²மபி⁴பூரயித்வா, ஸோ தா⁴தோ பீணிதோ பரிபுண்ணோ நிரந்தரோ தந்தி³கதோ அனோனமிதத³ண்ட³ஜாதோ புனதே³வ தத்தகம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய, அபி நு கோ² ஸோ, மஹாராஜ, புரிஸோ ஸுகி²தோ ப⁴வேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, ஸகிம் பு⁴த்தோவ மரேய்யா’’தி [பு⁴த்தோ வமேய்யாதி (க.)]. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்யா’’தி.

‘‘கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதீ’’தி? ‘‘இத⁴, மஹாராஜ, த்³வே ஸகடா ரதனபரிபூரிதா ப⁴வேய்யும் யாவ முக²ஸமா, ஏகஸ்மா ஸகடதோ ரதனம் க³ஹேத்வா ஏகஸ்மிம் ஸகடே ஆகிரேய்யும், அபி நு கோ² தம், மஹாராஜ, ஸகடம் த்³வின்னம்பி ஸகடானம் ரதனம் தா⁴ரேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, நாபி⁴பி தஸ்ஸ ப²லேய்ய, அராபி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யும், நேமிபி தஸ்ஸ ஓபதேய்ய, அக்கோ²பி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யா’’தி. ‘‘கிம் நு கோ², மஹாராஜ, அதிரதனபா⁴ரேன ஸகடம் பி⁴ஜ்ஜதீ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதி.

‘‘அபி ச, மஹாராஜ, இமம் காரணம் பு³த்³த⁴ப³லபரிதீ³பனாய ஓஸாரிதம். அஞ்ஞம்பி தத்த² அபி⁴ரூபம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’தி, உப⁴தோ பக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும், யதா², மஹாராஜ, த்³வின்னம் ப³லவாமச்சானம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘தும்ஹாகம் அமச்சோ, அம்ஹாகம் அமச்சோ’தி, உப⁴தோ பக்க²ஜாதா ஹோந்தி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³ த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், தேஸம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய ‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’தி, உப⁴தோ பக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும். இத³ம் தாவ, மஹாராஜ, ஏகம் காரணம், யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி.

‘‘அபரம்பி, மஹாராஜ, உத்தரிம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், ‘அக்³கோ³ பு³த்³தோ⁴’தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய, ‘ஜேட்டோ² பு³த்³தோ⁴’தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய, ‘ஸேட்டோ² பு³த்³தோ⁴’தி, ‘விஸிட்டோ² பு³த்³தோ⁴’தி, ‘உத்தமோ பு³த்³தோ⁴’தி, ‘பவரோ பு³த்³தோ⁴’தி, ‘அஸமோ பு³த்³தோ⁴’தி, ‘அஸமஸமோ பு³த்³தோ⁴’தி, ‘அப்படிமோ பு³த்³தோ⁴’தி, ‘அப்படிபா⁴கோ³ பு³த்³தோ⁴’தி, ‘அப்படிபுக்³க³லோ பு³த்³தோ⁴’தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. இத³ம்பி கோ² த்வம், மஹாராஜ, காரணம் அத்த²தோ ஸம்படிச்ச², யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே நுப்பஜ்ஜந்தி.

‘‘அபி ச கோ², மஹாராஜ, பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ஸபா⁴வபகதி ஏஸாயம், ஏகோ யேவ பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜதி. கஸ்மா காரணா? மஹந்ததாய ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴கு³ணானம். அஞ்ஞம்பி, மஹாராஜ, யம் லோகே மஹந்தம், தம் ஏகம் யேவ ஹோதி. பத²வீ, மஹாராஜ, மஹந்தீ, ஸா ஏகா யேவ. ஸாக³ரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ. ஸினேரு கி³ரிராஜா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ. ஆகாஸோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ. ஸக்கோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ. மாரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ. மஹாப்³ரஹ்மா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ. ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோ யேவ லோகஸ்மிம். யத்த² தே உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² அஞ்ஞஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதி, தஸ்மா, மஹாராஜ, ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏகோ யேவ லோகஸ்மிம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி.

‘‘ஸுகதி²தோ, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பஞ்ஹோ ஓபம்மேஹி காரணேஹி. அனிபுணோபேதம் ஸுத்வா அத்தமனோ ப⁴வேய்ய, கிம் பன மாதி³ஸோ மஹாபஞ்ஞோ. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஏவமேதம் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

த்³வின்னம் பு³த்³தா⁴னம் அனுப்பஜ்ஜமானபஞ்ஹோ பட²மோ.

2. கோ³தமிவத்த²தா³னபஞ்ஹோ

2. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பேதம் ப⁴க³வதா மாதுச்சா²ய மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா வஸ்ஸிகஸாடிகாய தீ³யமானாய ‘ஸங்கே⁴ கோ³தமி தே³ஹி, ஸங்கே⁴ தே தி³ன்னே அஹஞ்சேவ பூஜிதோ ப⁴விஸ்ஸாமி ஸங்கோ⁴ சா’தி. கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ததா²க³தோ ஸங்க⁴ரதனதோ ந பா⁴ரிகோ ந க³ருகோ ந த³க்கி²ணேய்யோ, யம் ததா²க³தோ ஸகாய மாதுச்சா²ய ஸயம் பிஞ்ஜிதம் [பிச்சி²தம் (ஸீ. பீ.)] ஸயம் லுஞ்சிதம் ஸயம் போதி²தம் ஸயம் கந்திதம் ஸயம் வாயிதம் வஸ்ஸிகஸாடிகம் அத்தனோ தீ³யமானம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³பேஸி. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ததா²க³தோ ஸங்க⁴ரதனதோ உத்தரோ ப⁴வேய்ய அதி⁴கோ வா விஸிட்டோ² வா, ‘மயி தி³ன்னே மஹப்ப²லம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ந ததா²க³தோ மாதுச்சா²ய ஸயம் பிஞ்ஜிதம் ஸயம் லுஞ்சிதம் ஸயம் போதி²தம் வஸ்ஸிகஸாடிகம் ஸங்கே⁴ தா³பேய்ய, யஸ்மா ச கோ² ப⁴ந்தே நாக³ஸேன ததா²க³தோ அத்தானம் ந பத்த²யதி [ந பத்தீ²யதி (ஸீ. பீ.)] ந உபனிஸ்ஸயதி, தஸ்மா ததா²க³தோ மாதுச்சா²ய தம் வஸ்ஸிகஸாடிகம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³பேஸீ’’தி.

‘‘பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா மாதுச்சா²ய மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா வஸ்ஸிகஸாடிகாய தீ³யமானாய ‘ஸங்கே⁴ கோ³தமி தே³ஹி, ஸங்கே⁴ தே தி³ன்னே அஹஞ்சேவ பூஜிதோ ப⁴விஸ்ஸாமி ஸங்கோ⁴ சா’தி. தம் பன ந அத்தனோ பதிமானனஸ்ஸ அவிபாகதாய ந அத³க்கி²ணேய்யதாய, அபி ச கோ², மஹாராஜ, ஹிதத்தா²ய அனுகம்பாய அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸங்கோ⁴ மமச்சயேன சித்தீகதோ ப⁴விஸ்ஸதீதி விஜ்ஜமானே யேவ கு³ணே பரிகித்தயந்தோ ஏவமாஹ ‘ஸங்கே⁴ கோ³தமி தே³ஹி, ஸங்கே⁴ தே தி³ன்னே அஹஞ்சேவ பூஜிதோ ப⁴விஸ்ஸாமி ஸங்கோ⁴ சா’தி.

‘‘யதா², மஹாராஜ, பிதா த⁴ரமானோ யேவ அமச்சப⁴டப³லதோ³வாரிகஅனீகட்ட²பாரிஸஜ்ஜஜனமஜ்ஜே² ரஞ்ஞோ ஸந்திகே புத்தஸ்ஸ விஜ்ஜமானம் யேவ கு³ணம் பகித்தேதி [பரிகித்தேதி (க.)] ‘இத⁴ ட²பிதோ அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஜனமஜ்ஜே² பூஜிதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ததா²க³தோ ஹிதத்தா²ய அனுகம்பாய அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸங்கோ⁴ மமச்சயேன சித்தீகதோ ப⁴விஸ்ஸதீதி விஜ்ஜமானே யேவ கு³ணே பகித்தயந்தோ ஏவமாஹ ‘ஸங்கே⁴ கோ³தமி தே³ஹி, ஸங்கே⁴ தே தி³ன்னே அஹஞ்சேவ புஜிதோ ப⁴விஸ்ஸாமி ஸங்கோ⁴ சா’தி.

‘‘ந கோ², மஹாராஜ, தாவதகேன வஸ்ஸிகஸாடிகானுப்பதா³னமத்தகேன ஸங்கோ⁴ ததா²க³ததோ அதி⁴கோ நாம ஹோதி விஸிட்டோ² வா. யதா², மஹாராஜ, மாதாபிதரோ புத்தானம் உச்சா²தே³ந்தி பரிமத்³த³ந்தி நஹாபேந்தி ஸம்பா³ஹேந்தி, அபி நு கோ², மஹாராஜ, தாவதகேன உச்சா²த³னபரிமத்³த³னனஹாபனஸம்பா³ஹனமத்தகேன ‘புத்தோ மாதாபிதூஹி அதி⁴கோ நாம ஹோதி விஸிட்டோ² வா’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, அகாமகரணீயா ப⁴ந்தே புத்தா மாதாபிதூனம், தஸ்மா மாதாபிதரோ புத்தானம் உச்சா²த³னபரிமத்³த³னனஹாபனஸம்பா³ஹனம் கரோந்தீ’’தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ந தாவதகேன வஸ்ஸிகஸாடிகானுப்பதா³னமத்தகேன ஸங்கோ⁴ ததா²க³ததோ அதி⁴கோ நாம ஹோதி விஸிட்டோ² வாதி. அபி ச ததா²க³தோ அகாமகரணீயம் கரோந்தோ மாதுச்சா²ய தம் வஸ்ஸிகஸாடிகம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³பேஸி.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, கோசிதே³வ புரிஸோ ரஞ்ஞோ உபாயனம் ஆஹரேய்ய, தம் ராஜா உபாயனம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப⁴டஸ்ஸ வா ப³லஸ்ஸ வா ஸேனாபதிஸ்ஸ வா புரோஹிதஸ்ஸ வா த³தே³ய்ய. அபி நு கோ² ஸோ, மஹாராஜ, புரிஸோ தாவதகேன உபாயனபடிலாப⁴மத்தகேன ரஞ்ஞா அதி⁴கோ நாம ஹோதி விஸிட்டோ² வா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, ராஜப⁴த்திகோ, ப⁴ந்தே, ஸோ புரிஸோ ராஜூபஜீவீ, தட்டா²னே ட²பேந்தோ ராஜா உபாயனம் தே³தீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ந தாவதகேன வஸ்ஸிகஸாடிகானுப்பதா³னமத்தகேன ஸங்கோ⁴ ததா²க³ததோ அதி⁴கோ நாம ஹோதி விஸிட்டோ² வா, அத² கோ² ததா²க³தப⁴த்திகோ ததா²க³தூபஜீவீ. தட்டா²னே ட²பேந்தோ ததா²க³தோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ வஸ்ஸிகஸாடிகம் தா³பேஸி.

‘‘அபி ச, மஹாராஜ, ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் அஹோஸி ‘ஸபா⁴வபடிபூஜனீயோ ஸங்கோ⁴, மம ஸந்தகேன ஸங்க⁴ம் படிபூஜேஸ்ஸாமீ’தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ வஸ்ஸிகஸாடிகம் தா³பேஸி, ந, மஹாராஜ, ததா²க³தோ அத்தனோ யேவ படிபூஜனம் வண்ணேதி, அத² கோ² யே லோகே படிபூஜனாரஹா, தேஸம்பி ததா²க³தோ படிபூஜனம் வண்ணேதி.

‘‘பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா தே³வாதிதே³வேன மஜ்ஜி²மனிகாயவரலஞ்ச²கே த⁴ம்மதா³யாத³த⁴ம்மபரியாயே அப்பிச்ச²ப்படிபத்திம் பகித்தயமானேன ‘அஸு யேவ மே புரிமோ பி⁴க்கு² புஜ்ஜதரோ ச பாஸம்ஸதரோ சா’தி. ‘‘நத்தி², மஹாராஜ, ப⁴வேஸு கோசி ஸத்தோ ததா²க³ததோ த³க்கி²ணேய்யோ வா உத்தரோ வா அதி⁴கோ வா விஸிட்டோ² வா, ததா²க³தோவ உத்தரோ அதி⁴கோ விஸிட்டோ².

‘‘பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, ஸம்யுத்தனிகாயவரே மாணவகா³மிகேன தே³வபுத்தேன ப⁴க³வதோ புரதோ ட²த்வா தே³வமனுஸ்ஸமஜ்ஜே² –

‘‘‘விபுலோ ராஜக³ஹீயானம் [ராஜக³ஹிகானம் (க.) ஸம். நி. 1.111 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], கி³ரி ஸேட்டோ² பவுச்சதி;

ஸேதோ ஹிமவதம் ஸேட்டோ², ஆதி³ச்சோ அக⁴கா³மினம்.

‘‘‘ஸமுத்³தோ³ உத³தி⁴னம் ஸேட்டோ², நக்க²த்தானஞ்ச சந்தி³மா;

ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, பு³த்³தோ⁴ அக்³கோ³ பவுச்சதீ’தி.

‘‘தா கோ² பனேதா, மஹாராஜ, மாணவகா³மிகேன தே³வபுத்தேன கா³தா² ஸுகீ³தா ந து³க்³கீ³தா, ஸுபா⁴ஸிதா ந து³ப்³பா⁴ஸிதா, அனுமதா ச ப⁴க³வதா, நனு, மஹாராஜ, தே²ரேனபி ஸாரிபுத்தேன த⁴ம்மஸேனாபதினா ப⁴ணிதம் –

‘‘‘ஏகோ மனோபஸாதோ³; ஸரணக³மனமஞ்ஜலிபணாமோ வா;

உஸ்ஸஹதே தாரயிதும், மாரப³லனிஸூத³னே பு³த்³தே⁴’தி.

‘‘ப⁴க³வதா ச ப⁴ணிதம் தே³வாதிதே³வேன ‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். கதமோ ஏகபுக்³க³லோ? ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴…பே… தே³வமனுஸ்ஸான’’’ந்தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஏவமேதம் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

கோ³தமிவத்த²தா³னபஞ்ஹோ து³தியோ.

3. கி³ஹிபப்³ப³ஜிதஸம்மாபடிபத்திபஞ்ஹோ

[3] ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பேதம் ப⁴க³வதா ‘கி³ஹினோ வாஹம், பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா ஸம்மாபடிபத்திம் வண்ணேமி, கி³ஹீ வா பி⁴க்க²வே பப்³ப³ஜிதோ வா ஸம்மாபடிபன்னோ ஸம்மாபடிபத்தாதி⁴கரணஹேது ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கி³ஹீ ஓதா³தவஸனோ காமபோ⁴கீ³ புத்ததா³ரஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரேந்தோ ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தோ மணிகுண்ட³ல [மணிகனக (ஸீ. பீ.)] விசித்தமோளிப³த்³தோ⁴ ஸம்மாபடிபன்னோ ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம், பப்³ப³ஜிதோபி ப⁴ண்டு³காஸாவவத்த²வஸனோ பரபிண்ட³மஜ்ஜு²பக³தோ சதூஸு ஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு ஸம்மாபரிபூரகாரீ தி³யட்³டே⁴ஸு ஸிக்கா²பத³ஸதேஸு ஸமாதா³ய வத்தந்தோ தேரஸஸு து⁴தகு³ணேஸு அனவஸேஸம் வத்தந்தோ ஸம்மாபடிபன்னோ ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம். தத்த², ப⁴ந்தே, கோ விஸேஸோ கி³ஹினோ வா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா? அப²லம் ஹோதி தபோகம்மம், நிரத்த²கா பப்³ப³ஜ்ஜா. வஞ்ஜா² ஸிக்கா²பத³கோ³பனா, மோக⁴ம் து⁴தகு³ணஸமாதா³னம், கிம் தத்த² து³க்க²மனுசிண்ணேன, நனு நாம ஸுகே²னேவ ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³’’ந்தி.

‘‘பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா ‘கி³ஹினோ வாஹம், பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா ஸம்மாபடிபத்திம் வண்ணேமி, கி³ஹீ வா, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதோ வா ஸம்மாபடிபன்னோ ஸம்மாபடிபத்தாதி⁴கரணஹேது ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி. ஏவமேதம், மஹாராஜ, ஸம்மாபடிபன்னோவ ஸேட்டோ², பப்³ப³ஜிதோபி, மஹாராஜ, ‘பப்³ப³ஜிதோம்ஹீ’தி ந ஸம்மா படிபஜ்ஜேய்ய, அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸாமஞ்ஞா, ஆரகாவ ப்³ரஹ்மஞ்ஞா, பகே³வ கி³ஹீ ஓதா³தவஸனோ. கி³ஹீபி, மஹாராஜ, ஸம்மாபடிபன்னோ ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம், பப்³ப³ஜிதோபி, மஹாராஜ, ஸம்மாபடிபன்னோ ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘அபி ச கோ², மஹாராஜ, பப்³ப³ஜிதோவ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ இஸ்ஸரோ அதி⁴பதி; பப்³ப³ஜ்ஜா, மஹாராஜ, ப³ஹுகு³ணா அனேககு³ணா அப்பமாணகு³ணா, ந ஸக்கா பப்³ப³ஜ்ஜாய கு³ணம் பரிமாணம் காதும்.

‘‘யதா², மஹாராஜ, காமத³த³ஸ்ஸ மணிரதனஸ்ஸ ந ஸக்கா த⁴னேன அக்³கோ⁴ பரிமாணம் காதும் ‘ஏத்தகம் மணிரதனஸ்ஸ மூல’ந்தி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, பப்³ப³ஜ்ஜா ப³ஹுகு³ணா அனேககு³ணா அப்பமாணகு³ணா, ந ஸக்கா பப்³ப³ஜ்ஜாய கு³ணம் பரிமாணம் காதும்.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, மஹாஸமுத்³தே³ ஊமியோ ந ஸக்கா பரிமாணம் காதும் ‘ஏத்தகா மஹாஸமுத்³தே³ ஊமியோ’தி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, பப்³ப³ஜ்ஜா ப³ஹுகு³ணா அனேககு³ணா அப்பமாணகு³ணா, ந ஸக்கா பப்³ப³ஜ்ஜாய கு³ணம் பரிமாணம் காதும்.

‘‘பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ, மஹாராஜ, யம் கிஞ்சி கரணீயம், ஸப்³ப³ம் தம் கி²ப்பமேவ ஸமிஜ்ஜ²தி நோ சிரரத்தாய. கிம் காரணா? பப்³ப³ஜிதோ, மஹாராஜ, அப்பிச்சோ² ஹோதி ஸந்துட்டோ² பவிவித்தோ அஸம்ஸட்டோ² ஆரத்³த⁴வீரியோ நிராலயோ அனிகேதோ பரிபுண்ணஸீலோ ஸல்லேகி²தாசாரோ து⁴தப்படிபத்திகுஸலோ ஹோதி, தம் காரணா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ யம் கிஞ்சி கரணீயம், ஸப்³ப³ம் தம் கி²ப்பமேவ ஸமிஜ்ஜ²தி நோ சிரரத்தாய. யதா², மஹாராஜ, நிக்³க³ண்டி²ஸமஸுதோ⁴தஉஜுவிமலனாராசோ ஸுஸஜ்ஜிதோ ஸம்மா வஹதி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ யம் கிஞ்சி கரணீயம், ஸப்³ப³ம் தம் கி²ப்பமேவ ஸமிஜ்ஜ²தி நோ சிரரத்தாயா’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஏவமேதம் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

கி³ஹிபப்³ப³ஜிதஸம்மாபடிபத்திபஞ்ஹோ ததியோ.

4. படிபதா³தோ³ஸபஞ்ஹோ

4. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ து³க்கரகாரிகம் அகாஸி, நேதாதி³ஸோ அஞ்ஞத்ர ஆரம்போ⁴ அஹோஸி நிக்கமோ கிலேஸயுத்³த⁴ம் மச்சுஸேனம் வித⁴மனம் ஆஹாரபரிக்³க³ஹோ து³க்கரகாரிகா, ஏவரூபே பரக்கமே கிஞ்சி அஸ்ஸாத³ம் அலபி⁴த்வா தமேவ சித்தம் பரிஹாபேத்வா ஏவமவோச ‘ந கோ² பனாஹம் இமாய கடுகாய து³க்கரகாரிகாய அதி⁴க³ச்சா²மி உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம், ஸியா நு கோ² அஞ்ஞோ மக்³கோ³ போ³தா⁴யா’தி, ததோ நிப்³பி³ந்தி³த்வா அஞ்ஞேன மகே³ன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ, புன தாய படிபதா³ய ஸாவகே அனுஸாஸதி ஸமாத³பேதி.

‘‘‘ஆரம்ப⁴த² நிக்க²மத², யுஞ்ஜத² பு³த்³த⁴ஸாஸனே;

து⁴னாத² மச்சுனோ ஸேனம், நளாகா³ரம்வ குஞ்ஜரோ’தி [ஸம். நி. 1.185].

‘‘கேன ந கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, காரணேன ததா²க³தோ யாய படிபதா³ய அத்தனா நிப்³பி³ன்னோ விரத்தரூபோ, தத்த² ஸாவகே அனுஸாஸதி ஸமாத³பேதீ’’தி?

‘‘ததா³பி, மஹாராஜ, ஏதரஹிபி ஸா யேவ படிபதா³, தம் யேவ படிபத³ம் படிபஜ்ஜித்வா போ³தி⁴ஸத்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ. அபி ச, மஹாராஜ, போ³தி⁴ஸத்தோ அதிவீரியம் கரோந்தோ நிரவஸேஸதோ ஆஹாரம் உபருந்தி⁴. தஸ்ஸ ஆஹாரூபரோதே⁴ன சித்தது³ப்³ப³ல்யம் உப்பஜ்ஜி. ஸோ தேன து³ப்³ப³ல்யேன நாஸக்கி² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பாபுணிதும், ஸோ மத்தமத்தம் கப³ளீகாராஹாரம் ஸேவந்தோ தாயேவ படிபதா³ய நசிரஸ்ஸேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பாபுணி. ஸோ யேவ, மஹாராஜ, படிபதா³ ஸப்³பே³ஸம் ததா²க³தானம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணப்படிலாபா⁴ய.

‘‘யதா², மஹாராஜ, ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் ஆஹாரோ உபத்த²ம்போ⁴, ஆஹாரூபனிஸ்ஸிதா ஸப்³பே³ ஸத்தா ஸுக²ம் அனுப⁴வந்தி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஸா யேவ படிபதா³ ஸப்³பே³ஸம் ததா²க³தானம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணப்படிலாபா⁴ய, நேஸோ, மஹாராஜ, தோ³ஸோ ஆரம்ப⁴ஸ்ஸ, ந நிக்கமஸ்ஸ, ந கிலேஸயுத்³த⁴ஸ்ஸ, யேன ததா²க³தோ தஸ்மிம் ஸமயே ந பாபுணி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம், அத² கோ² ஆஹாரூபரோத⁴ஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ, ஸதா³ படியத்தா யேவேஸா படிபதா³.

‘‘யதா², மஹாராஜ, புரிஸோ அத்³தா⁴னம் அதிவேகே³ன க³ச்சே²ய்ய, தேன ஸோ பக்க²ஹதோ வா ப⁴வேய்ய பீட²ஸப்பீ வா அஸஞ்சரோ பத²விதலே. அபி நு கோ², மஹாராஜ, மஹாபத²வியா தோ³ஸோ அத்தி², யேன ஸோ புரிஸோ பக்க²ஹதோ அஹோஸீ’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே; ஸதா³ படியத்தா, ப⁴ந்தே, மஹாபத²வீ, குதோ தஸ்ஸா தோ³ஸோ? வாயாமஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ, யேன ஸோ புரிஸோ பக்க²ஹதோ அஹோஸீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, நேஸோ தோ³ஸோ ஆரம்ப⁴ஸ்ஸ, ந நிக்கமஸ்ஸ, ந கிலேஸயுத்³த⁴ஸ்ஸ, யேன ததா²க³தோ தஸ்மிம் ஸமயே ந பாபுணி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம், அத² கோ² ஆஹாரூபரோத⁴ஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ ஸதா³ படியத்தா யேவேஸா படிபதா³.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, புரிஸோ கிலிட்ட²ம் ஸாடகம் நிவாஸேய்ய, ந ஸோ தம் தோ⁴வாபேய்ய, நேஸோ தோ³ஸோ உத³கஸ்ஸ, ஸதா³ படியத்தம் உத³கம். புரிஸஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, நேஸோ தோ³ஸோ ஆரம்ப⁴ஸ்ஸ, ந நிக்கமஸ்ஸ, ந கிலேஸயுத்³த⁴ஸ்ஸ, யேன ததா²க³தோ தஸ்மிம் ஸமயே ந பாபுணி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம், அத² கோ² ஆஹாரூபரோத⁴ஸ்ஸேவேஸோ தோ³ஸோ, ஸதா³ படியத்தா யேவேஸா படிபதா³, தஸ்மா ததா²க³தோ தாயேவ படிபதா³ய ஸாவகே அனுஸாஸதி ஸமாத³பேதி, ஏவம் கோ², மஹாராஜ, ஸதா³ படியத்தா அனவஜ்ஜா ஸா படிபதா³’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஏவமேதம் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

படிபதா³தோ³ஸபஞ்ஹோ சதுத்தோ².

5. ஹீனாயாவத்தனபஞ்ஹோ

5. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, மஹந்தம் இத³ம் ததா²க³தஸாஸனம் ஸாரம் வரம் ஸேட்ட²ம் பவரம் அனுபமம் பரிஸுத்³த⁴ம் விமலம் பண்ட³ரம் அனவஜ்ஜம், ந யுத்தம் கி³ஹிம் தாவதகம் பப்³ப³ஜேதும், கி³ஹீ யேவ [கி³ஹிம் யேவ (ஸீ. பீ.)] ஏகஸ்மிம் ப²லே வினேத்வா யதா³ அபுனராவத்தீ ஹோதி ததா³ ஸோ பப்³பா³ஜேதப்³போ³. கிம் காரணா? இமே து³ஜ்ஜனா தாவ தத்த² ஸாஸனே விஸுத்³தே⁴ பப்³ப³ஜித்வா படினிவத்தித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி, தேஸம் பச்சாக³மனேன அயம் மஹாஜனோ ஏவம் விசிந்தேதி ‘துச்ச²கம் வத போ⁴ ஏதம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாஸனம் ப⁴விஸ்ஸதி, யம் இமே படினிவத்தந்தீ’தி, இத³மேத்த² காரண’’ந்தி.

‘‘யதா², மஹாராஜ, தளாகோ ப⁴வேய்ய ஸம்புண்ணஸுசிவிமலஸீதலஸலிலோ, அத² யோ கோசி கிலிட்டோ² மலகத்³த³மக³தோ தம் தளாகம் க³ந்த்வா அனஹாயித்வா கிலிட்டோ²வ படினிவத்தேய்ய, தத்த², மஹாராஜ, கதமம் ஜனோ க³ரஹேய்ய கிலிட்ட²ம் வா தளாகம் வா’’தி? ‘‘கிலிட்ட²ம், ப⁴ந்தே, ஜனோ க³ரஹேய்ய ‘அயம் தளாகம் க³ந்த்வா அனஹாயித்வா கிலிட்டோ²வ படினிவத்தோ, கிம் இமம் அனஹாயிதுகாமம் தளாகோ ஸயம் நஹாபேஸ்ஸதி, கோ தோ³ஸோ தளாகஸ்ஸா’தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ததா²க³தோ விமுத்திவரஸலிலஸம்புண்ணம் ஸத்³த⁴ம்மவரதளாகம் மாபேஸி ‘யே கேசி கிலேஸமலகிலிட்டா² ஸசேதனா பு³தா⁴, தே இத⁴ நஹாயித்வா ஸப்³ப³கிலேஸே பவாஹயிஸ்ஸந்தீ’தி. யதி³ கோசி தம் ஸத்³த⁴ம்மவரதளாகம் க³ந்த்வா அனஹாயித்வா ஸகிலேஸோவ படினிவத்தித்வா ஹீனாயாவத்ததி தம் யேவ ஜனோ க³ரஹிஸ்ஸதி ‘அயம் ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா தத்த² பதிட்ட²ம் அலபி⁴த்வா ஹீனாயாவத்தோ, கிம் இமம் அப்படிபஜ்ஜந்தம் ஜினஸாஸனம் ஸயம் போ³தே⁴ஸ்ஸதி, கோ தோ³ஸோ ஜினஸாஸனஸ்ஸா’தி?

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, புரிஸோ பரமப்³யாதி⁴தோ ரோகு³ப்பத்திகுஸலம் அமோக⁴து⁴வஸித்³த⁴கம்மம் பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் தி³ஸ்வா அதிகிச்சா²பேத்வா ஸப்³யாதி⁴கோவ படினிவத்தேய்ய, தத்த² கதமம் ஜனோ க³ரஹேய்ய ஆதுரம் வா பி⁴ஸக்கம் வா’’தி? ‘‘ஆதுரம், ப⁴ந்தே, ஜனோ க³ரஹேய்ய ‘அயம் ரோகு³ப்பத்திகுஸலம் அமோக⁴து⁴வஸித்³த⁴கம்மம் பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் தி³ஸ்வா அதிகிச்சா²பேத்வா ஸப்³யாதி⁴கோவ படினிவத்தோ, கிம் இமம் அதிகிச்சா²பேந்தம் பி⁴ஸக்கோ ஸயம் திகிச்சி²ஸ்ஸதி, கோ தோ³ஸோ பி⁴ஸக்கஸ்ஸா’’’தி? ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ததா²க³தோ அந்தோஸாஸனஸமுக்³கே³ கேவலம் ஸகலகிலேஸப்³யாதி⁴வூபஸமனஸமத்த²ம் அமதோஸத⁴ம் பக்கி²பி, ‘யே கேசி கிலேஸப்³யாதி⁴பீளிதா ஸசேதனா பு³தா⁴, தே இமம் அமதோஸத⁴ம் பிவித்வா ஸப்³ப³கிலேஸப்³யாதி⁴ம் வூபஸமேஸ்ஸந்தீ’தி. யதி³ கோசி யம் அமதோஸத⁴ம் அபிவித்வா ஸகிலேஸோவ படினிவத்தித்வா ஹீனாயாவத்ததி, தம் யேவ ஜனோ க³ரஹிஸ்ஸதி ‘அயம் ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா தத்த² பதிட்ட²ம் அலபி⁴த்வா ஹீனாயாவத்தோ, கிம் இமம் அப்படிபஜ்ஜந்தம் ஜினஸாஸனம் ஸயம் போ³தே⁴ஸ்ஸதி, கோ தோ³ஸோ ஜினஸாஸனஸ்ஸா’தி?

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, சா²தோ புரிஸோ மஹதிமஹாபுஞ்ஞப⁴த்தபரிவேஸனம் க³ந்த்வா தம் ப⁴த்தம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா சா²தோவ படினிவத்தேய்ய, தத்த² கதமம் ஜனோ க³ரஹேய்ய சா²தம் வா புஞ்ஞப⁴த்தம் வா’’தி? ‘‘சா²தம், ப⁴ந்தே, ஜனோ க³ரஹேய்ய ‘அயம் கு²தா³பீளிதோ புஞ்ஞப⁴த்தம் படிலபி⁴த்வா அபு⁴ஞ்ஜித்வா சா²தோவ படினிவத்தோ, கிம் இமஸ்ஸ அபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ போ⁴ஜனம் ஸயம் முக²ம் பவிஸிஸ்ஸதி, கோ தோ³ஸோ போ⁴ஜனஸ்ஸா’’’தி? ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ததா²க³தோ அந்தோஸாஸனஸமுக்³கே³ பரமபவரம் ஸந்தம் ஸிவம் பணீதம் அமதம் பரமமது⁴ரம் காயக³தாஸதிபோ⁴ஜனம் ட²பேஸி ‘யே கேசி கிலேஸசா²தஜ்ஜ²த்தா தண்ஹாபரேதமானஸா ஸசேதனா பு³தா⁴, தே இமம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா காமரூபாரூபப⁴வேஸு ஸப்³ப³ம் தண்ஹமபனேஸ்ஸந்தீ’தி. யதி³ கோசி தம் போ⁴ஜனம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா தண்ஹாஸிதோவ படினிவத்தித்வா ஹீனாயாவத்ததி, தஞ்ஞேவ ஜனோ க³ரஹிஸ்ஸதி ‘அயம் ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா தத்த² பதிட்ட²ம் அலபி⁴த்வா ஹீனாயாவத்தோ, கிம் இமம் அப்படிபஜ்ஜந்தம் ஜினஸாஸனம் ஸயம் போ³தே⁴ஸ்ஸஸி, கோ தோ³ஸோ ஜினஸாஸனஸ்ஸா’தி.

‘‘யதி³, மஹாராஜ, ததா²க³தோ கி³ஹிம் யேவ ஏகஸ்மிம் ப²லே வினீதம் பப்³பா³ஜேய்ய, ந நாமாயம் பப்³ப³ஜ்ஜா கிலேஸப்பஹானாய விஸுத்³தி⁴யா வா, நத்தி² பப்³ப³ஜ்ஜாய கரணீயம். யதா², மஹாராஜ, புரிஸோ அனேகஸதேன கம்மேன தளாகம் க²ணாபேத்வா பரிஸாய ஏவமனுஸ்ஸாவேய்ய ‘மா மே, போ⁴ந்தோ, கேசி ஸம்கிலிட்டா² இமம் தளாகம் ஓதரத², பவாஹிதரஜோஜல்லா பரிஸுத்³தா⁴ விமலமட்டா² இமம் தளாகம் ஓதரதா²’தி. அபி நு கோ², மஹாராஜ, தேஸம் பவாஹிதரஜோஜல்லானம் பரிஸுத்³தா⁴னம் விமலமட்டா²னம் தேன தளாகேன கரணீயம் ப⁴வேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, யஸ்ஸத்தா²ய தே தம் தளாகம் உபக³ச்சே²ய்யும், தம் அஞ்ஞத்ரேவ தேஸம் கதம் கரணீயம், கிம் தேஸம் தேன தளாகேனா’’தி? ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³ ததா²க³தோ கி³ஹிம் யேவ ஏகஸ்மிம் ப²லே வினீதம் பப்³பா³ஜேய்ய, தத்தே²வ தேஸம் கதம் கரணீயம், கிம் தேஸம் பப்³ப³ஜ்ஜாய.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, ஸபா⁴வஇஸிப⁴த்திகோ ஸுதமந்தபத³த⁴ரோ அதக்கிகோ ரோகு³ப்பத்திகுஸலோ அமோக⁴து⁴வஸித்³த⁴கம்மோ பி⁴ஸக்கோ ஸல்லகத்தோ ஸப்³ப³ரோகூ³பஸமபே⁴ஸஜ்ஜம் ஸன்னிபாதேத்வா பரிஸாய ஏவமனுஸ்ஸாவேய்ய ‘மா கோ², போ⁴ந்தோ, கேசி ஸப்³யாதி⁴கா மம ஸந்திகே உபக³ச்ச²த², அப்³யாதி⁴கா அரோகா³ மம ஸந்திகே உபக³ச்ச²தா²’தி. அபி நு கோ², மஹாராஜ, தேஸம் அப்³யாதி⁴கானம் அரோகா³னம் பரிபுண்ணானம் உத³க்³கா³னம் தேன பி⁴ஸக்கேன கரணீயம் ப⁴வேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, யஸ்ஸத்தா²ய தே தம் பி⁴ஸக்கம் ஸல்லகத்தம் உபக³ச்சே²ய்யும், தம் அஞ்ஞத்ரேவ தேஸம் கதம் கரணீயம், கிம் தேஸம் தேன பி⁴ஸக்கேனா’’தி? ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³ ததா²க³தோ கி³ஹிம் யேவ ஏகஸ்மிம் ப²லே வினீதம் பப்³பா³ஜேய்ய, தத்தே²வ தேஸம் கதம் கரணீயம், கிம் தேஸம் பப்³ப³ஜ்ஜாய?

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, கோசி புரிஸோ அனேகதா²லிபாகஸதம் போ⁴ஜனம் படியாதா³பேத்வா பரிஸாய ஏவமனுஸ்ஸாவேய்ய ‘மா மே, போ⁴ந்தோ, கேசி சா²தா இமம் பரிவேஸனம் உபக³ச்ச²த², ஸுபு⁴த்தா தித்தா ஸுஹிதா தா⁴தா பீணிதா பரிபுண்ணா இமம் பரிவேஸனம் உபக³ச்ச²தா²’’தி. அபி நு கோ² மஹாராஜ, தேஸம் பு⁴த்தாவீனம் தித்தானம் ஸுஹிதானம் தா⁴தானம் பீணிதானம் பரிபுண்ணானம் தேன போ⁴ஜனேன கரணீயம் ப⁴வேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, யஸ்ஸத்தா²ய தே தம் பரிவேஸனம் உபக³ச்சே²ய்யும், தம் அஞ்ஞத்ரேவ தேஸம் கதம் கரணீயம், கிம் தேஸம் தாய பரிவேஸனாயா’’தி? ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³ ததா²க³தோ கி³ஹிம் யேவ ஏகஸ்மிம் ப²லே வினீதம் பப்³பா³ஜேய்ய, தத்தே²வ தேஸம் கதம் கரணீயம், கிம் தேஸம் பப்³ப³ஜ்ஜாய?

‘‘அபி ச, மஹாராஜ, யே ஹீனாயாவத்தந்தி, தே ஜினஸாஸனஸ்ஸ பஞ்ச அதுலியே கு³ணே த³ஸ்ஸேந்தி. கதமே பஞ்ச? பூ⁴மிமஹந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி, பரிஸுத்³த⁴விமலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி, பாபேஹி அஸம்வாஸியபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி, து³ப்படிவேத⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி, ப³ஹுஸம்வரரக்கி²யபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி.

‘‘கத²ம் பூ⁴மிமஹந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி? யதா², மஹாராஜ, புரிஸோ அத⁴னோ ஹீனஜச்சோ நிப்³பி³ஸேஸோ பு³த்³தி⁴பரிஹீனோ மஹாரஜ்ஜம் படிலபி⁴த்வா ந சிரஸ்ஸேவ பரிபததி பரித⁴ம்ஸதி பரிஹாயதி யஸதோ, ந ஸக்கோதி இஸ்ஸரியம் ஸந்தா⁴ரேதும். கிம் காரணம்? மஹந்தத்தா இஸ்ஸரியஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே கேசி நிப்³பி³ஸேஸா அகதபுஞ்ஞா பு³த்³தி⁴பரிஹீனா ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜந்தி, தே தம் பப்³ப³ஜ்ஜம் பவருத்தமம் ஸந்தா⁴ரேதும் அவிஸஹந்தா ந சிரஸ்ஸேவ ஜினஸாஸனா பரிபதித்வா பரித⁴ம்ஸித்வா பரிஹாயித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி, ந ஸக்கோந்தி ஜினஸாஸனம் ஸந்தா⁴ரேதும். கிம் காரணம்? மஹந்தத்தா ஜினஸாஸனபூ⁴மியா. ஏவம் பூ⁴மிமஹந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி.

‘‘கத²ம் பரிஸுத்³த⁴விமலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி? யதா², மஹாராஜ, வாரி போக்க²ரபத்தே விகிரதி வித⁴மதி வித⁴ம்ஸேதி, ந டா²னமுபக³ச்ச²தி நூபலிம்பதி. கிம் காரணம்? பரிஸுத்³த⁴விமலத்தா பது³மஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே கேசி ஸடா² கூடா வங்கா குடிலா விஸமதி³ட்டி²னோ ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜந்தி, தே பரிஸுத்³த⁴விமலனிக்கண்டகபண்ட³ரவரப்பவரஸாஸனதோ ந சிரஸ்ஸேவ விகிரித்வா வித⁴மித்வா வித⁴ம்ஸேத்வா அஸண்ட²ஹித்வா அனுபலிம்பித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி. கிம் காரணம்? பரிஸுத்³த⁴விமலத்தா ஜினஸாஸனஸ்ஸ. ஏவம் பரிஸுத்³த⁴விமலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி.

‘‘கத²ம் பாபேஹி அஸம்வாஸியபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி? யதா², மஹாராஜ, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி, யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம், தம் கி²ப்பமேவ தீரம் உபனேதி த²லம் வா உஸ்ஸாரேதி. கிம் காரணம்? மஹாபூ⁴தானம் ப⁴வனத்தா மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே கேசி பாபகா அஸம்வுதா அஹிரிகா அகிரியா ஓஸன்னவீரியா குஸீதா கிலிட்டா² து³ஜ்ஜனா மனுஸ்ஸா ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜந்தி, தே ந சிரஸ்ஸேவ ஜினஸாஸனதோ அரஹந்தவிமலகீ²ணாஸவமஹாபூ⁴தப⁴வனதோ நிக்க²மித்வா அஸம்வஸித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி. கிம் காரணம்? பாபேஹி அஸம்வாஸியத்தா ஜினஸாஸனஸ்ஸ. ஏவம் பாபேஹி அஸம்வாஸியபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி.

‘‘கத²ம் து³ப்படிவேத⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி? யதா², மஹாராஜ, யே கேசி அசே²கா அஸிக்கி²தா அஸிப்பினோ மதிவிப்பஹீனா இஸ்ஸாஸா [இஸ்ஸத்தா² (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] வாலக்³க³வேத⁴ம் அவிஸஹந்தா விக³ளந்தி பக்கமந்தி. கிம் காரணம்? ஸண்ஹஸுகு²மது³ப்படிவேத⁴த்தா வாலக்³க³ஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே கேசி து³ப்பஞ்ஞா ஜளா ஏளமூகா³ மூள்ஹா த³ந்த⁴க³திகா ஜனா ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜந்தி, தே தம் பரமஸண்ஹஸுகு²மசதுஸச்சப்படிவேத⁴ம் படிவிஜ்ஜி²தும் அவிஸஹந்தா ஜினஸாஸனா விக³ளித்வா பக்கமித்வா ந சிரஸ்ஸேவ ஹீனாயாவத்தந்தி. கிம் காரணம்? பரமஸண்ஹஸுகு²மது³ப்படிவேத⁴தாய ஸச்சானம். ஏவம் து³ப்படிவேத⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி.

‘‘கத²ம் ப³ஹுஸம்வரரக்கி²யபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி? யதா², மஹாராஜ, கோசிதே³வ புரிஸோ மஹதிமஹாயுத்³த⁴பூ⁴மிமுபக³தோ பரஸேனாய தி³ஸாவிதி³ஸாஹி ஸமந்தா பரிவாரிதோ ஸத்திஹத்த²ம் ஜனமுபேந்தம் தி³ஸ்வா பீ⁴தோ ஓஸக்கதி படினிவத்ததி பலாயதி. கிம் காரணம்? ப³ஹுவித⁴யுத்³த⁴முக²ரக்க²ணப⁴யா. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே கேசி பாபகா அஸம்வுதா அஹிரிகா அகிரியா அக்க²ந்தீ சபலா சலிதா இத்தரா பா³லஜனா ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜந்தி, தே ப³ஹுவித⁴ம் ஸிக்கா²பத³ம் பரிரக்கி²தும் அவிஸஹந்தா ஓஸக்கித்வா படினிவத்தித்வா பலாயித்வா ந சிரஸ்ஸேவ ஹீனாயாவத்தந்தி. கிம் காரணம்? ப³ஹுவித⁴ஸம்வரரக்கி²யபா⁴வத்தா ஜினஸாஸனஸ்ஸ. ஏவம் ப³ஹுவித⁴ஸம்வரரக்கி²யபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தி.

‘‘த²லஜுத்தமேபி, மஹாராஜ, வஸ்ஸிகாகு³ம்பே³ கிமிவித்³தா⁴னி புப்பா²னி ஹோந்தி, தானி அங்குரானி ஸங்குடிதானி அந்தரா யேவ பரிபதந்தி, ந ச தேஸு பரிபதிதேஸு வஸ்ஸிகாகு³ம்போ³ ஹீளிதோ நாம ஹோதி. யானி தத்த² டி²தானி புப்பா²னி, தானி ஸம்மா க³ந்தே⁴ன தி³ஸாவிதி³ஸம் அபி⁴ப்³யாபேந்தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே தே ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி, தே ஜினஸாஸனே கிமிவித்³தா⁴னி வஸ்ஸிகாபுப்பா²னி விய வண்ணக³ந்த⁴ரஹிதா நிப்³ப³ண்ணாகாரஸீலா அப⁴ப்³பா³ வேபுல்லாய, ந ச தேஸம் ஹீனாயாவத்தனேன ஜினஸாஸனம் ஹீளிதம் நாம ஹோதி. யே தத்த² டி²தா பி⁴க்கூ², தே ஸதே³வகம் லோகம் ஸீலவரக³ந்தே⁴ன அபி⁴ப்³யாபேந்தி.

‘‘ஸாலீனம்பி, மஹாராஜ, நிராதங்கானம் லோஹிதகானம் அந்தரே கரும்ப⁴கம் நாம ஸாலிஜாதி உப்பஜ்ஜித்வா அந்தரா யேவ வினஸ்ஸதி, ந ச தஸ்ஸா வினட்ட²த்தா லோஹிதகஸாலீ ஹீளிதா நாம ஹோந்தி. யே தத்த² டி²தா ஸாலீ, தே ராஜூபபோ⁴கா³ ஹோந்தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே தே ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி, தே லோஹிதகஸாலீனமந்தரே கரும்ப⁴கா விய ஜினஸாஸனே ந வட்³டி⁴த்வா வேபுல்லதம் ந பாபுணித்வா [வட்³டி⁴த்வா வேபுல்லதம் அபாபுணித்வா (ஸீ. க.)] அந்தரா யேவ ஹீனாயாவத்தந்தி, ந ச தேஸம் ஹீனாயாவத்தனேன ஜினஸாஸனம் ஹீளிதம் நாம ஹோதி. யே தத்த² டி²தா பி⁴க்கூ² தே அரஹத்தஸ்ஸ அனுச்ச²விகா ஹோந்தி.

‘‘காமத³த³ஸ்ஸாபி, மஹாராஜ, மணிரதனஸ்ஸ ஏகதே³ஸம் [ஏகதே³ஸே (க.)] கக்கஸம் உப்பஜ்ஜதி, ந ச தத்த² கக்கஸுப்பன்னத்தா மணிரதனம் ஹீளிதம் நாம ஹோதி. யம் தத்த² பரிஸுத்³த⁴ம் மணிரதனஸ்ஸ, தம் ஜனஸ்ஸ ஹாஸகரம் ஹோதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே தே ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி, கக்கஸா தே ஜினஸாஸனே பபடிகா, ந ச தேஸம் ஹீனாயாவத்தனேன ஜினஸாஸனம் ஹீளிதம் நாம ஹோதி. யே தத்த² டி²தா பி⁴க்கூ², தே தே³வமனுஸ்ஸானம் ஹாஸஜனகா ஹோந்தி.

‘‘ஜாதிஸம்பன்னஸ்ஸபி, மஹாராஜ, லோஹிதசந்த³னஸ்ஸ ஏகதே³ஸம் பூதிகம் ஹோதி அப்பக³ந்த⁴ம். ந தேன லோஹிதசந்த³னம் ஹீளிதம் நாம ஹோதி. யம் தத்த² அபூதிகம் ஸுக³ந்த⁴ம், தம் ஸமந்தா விதூ⁴பேதி அபி⁴ப்³யாபேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யே தே ஜினஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா ஹீனாயாவத்தந்தி, தே லோஹிதசந்த³னஸாரந்தரே பூதிகதே³ஸமிவ ச²ட்³ட³னீயா ஜினஸாஸனே, ந ச தேஸம் ஹீனாயாவத்தனேன ஜினஸாஸனம் ஹீளிதம் நாம ஹோதி. யே தத்த² டி²தா பி⁴க்கூ², தே ஸதே³வகம் லோகம் ஸீலவரசந்த³னக³ந்தே⁴ன அனுலிம்பயந்தீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தேன தேன அனுச்ச²விகேன தேன தேன ஸதி³ஸேன காரணேன நிரவஜ்ஜமனுபாபிதம் ஜினஸாஸனம் ஸேட்ட²பா⁴வேன பரிதீ³பிதம், ஹீனாயாவத்தமானாபி தே ஜினஸாஸனஸ்ஸ ஸேட்ட²பா⁴வம் யேவ பரிதீ³பேந்தீ’’தி.

ஹீனாயாவத்தனபஞ்ஹோ பஞ்சமோ.

6. அரஹந்தவேத³னாவேதி³யனபஞ்ஹோ

6. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தும்ஹே ப⁴ணத² ‘அரஹா ஏகம் வேத³னம் வேத³யதி காயிகம், ந சேதஸிக’ந்தி. கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அரஹதோ சித்தம் யம் காயம் நிஸ்ஸாய பவத்ததி, தத்த² அரஹா அனிஸ்ஸரோ அஸ்ஸாமீ அவஸவத்தீ’’தி? ‘‘ஆம, மஹாராஜா’’தி. ‘‘ந கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, யுத்தமேதம், யம் ஸோ ஸகசித்தஸ்ஸ பவத்தமானே காயே அனிஸ்ஸரோ ஹோதி அஸ்ஸாமீ அவஸவத்தீ; ஸகுணோபி தாவ, ப⁴ந்தே, யஸ்மிம் குலாவகே படிவஸதி, தத்த² ஸோ இஸ்ஸரோ ஹோதி ஸாமீ வஸவத்தீ’’தி.

‘‘த³ஸயிமே, மஹாராஜ, காயானுக³தா த⁴ம்மா ப⁴வே ப⁴வே காயம் அனுதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி. கதமே த³ஸ? ஸீதம் உண்ஹம் ஜிக⁴ச்சா² பிபாஸா உச்சாரோ பஸ்ஸாவோ மித்³த⁴ம் ஜரா ப்³யாதி⁴ மரணம். இமே கோ², மஹாராஜ, த³ஸ காயானுக³தா த⁴ம்மா ப⁴வே ப⁴வே காயம் அனுதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, தத்த² அரஹா அனிஸ்ஸரோ அஸ்ஸாமீ அவஸவத்தீ’’தி.

‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கேன காரணேன அரஹதோ காயே ஆணா நப்பவத்ததி இஸ்ஸரியம் வா, தத்த² மே காரணம் ப்³ரூஹீ’’தி? ‘‘யதா², மஹாராஜ, யே கேசி பத²வினிஸ்ஸிதா ஸத்தா, ஸப்³பே³ தே பத²விம் நிஸ்ஸாய சரந்தி விஹரந்தி வுத்திம் கப்பேந்தி, அபி நு கோ², மஹாராஜ, தேஸம் பத²வியா ஆணா பவத்ததி இஸ்ஸரியம் வா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அரஹதோ சித்தம் காயம் நிஸ்ஸாய பவத்ததி, ந ச அரஹதோ காயே ஆணா பவத்ததி இஸ்ஸரியம் வா’’தி.

‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கேன காரணேன புது²ஜ்ஜனோ காயிகம்பி சேதஸிகம்பி வேத³னம் வேத³யதீ’’தி? ‘‘அபா⁴விதத்தா, மஹாராஜ, சித்தஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனோ காயிகம்பி சேதஸிகம்பி வேத³னம் வேத³யதி. யதா², மஹாராஜ, கோ³ணோ சா²தோ பரிதஸிதோ அப³லது³ப்³ப³லபரித்தகதிணேஸு வா லதாய வா உபனிப³த்³தோ⁴ அஸ்ஸ, யதா³ ஸோ கோ³ணோ பரிகுபிதோ ஹோதி, ததா³ ஸஹ உபனிப³ந்த⁴னேன பக்கமதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அபா⁴விதசித்தஸ்ஸ வேத³னா உப்பஜ்ஜித்வா சித்தம் பரிகோபேதி, சித்தம் பரிகுபிதம் காயம் ஆபு⁴ஜதி நிப்³பு⁴ஜதி ஸம்பரிவத்தகம் கரோதி. அத² கோ² ஸோ அபா⁴விதசித்தோ தஸதி ரவதி பே⁴ரவராவமபி⁴ரவதி, இத³மேத்த², மஹாராஜ, காரணம், யேன காரணேன புது²ஜ்ஜனோ காயிகம்பி சேதஸிகம்பி வேத³னம் வேத³யதீ’’தி.

‘‘கிம் பன தம் காரணம், யேன காரணேன அரஹா ஏகம் வேத³னம் வேத³யதி காயிகம், ந சேதஸிக’’ந்தி? ‘‘அரஹதோ, மஹாராஜ, சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதி ஸுபா⁴விதம் த³ந்தம் ஸுத³ந்தம் அஸ்ஸவம் வசனகரம், ஸோ து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ‘அனிச்ச’ந்தி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதி, ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ சித்தம் உபனிப³ந்த⁴தி, தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ உபனிப³ந்த⁴னம் ந வேத⁴தி ந சலதி, டி²தம் ஹோதி அவிக்கி²த்தம், தஸ்ஸ வேத³னாவிகாரவிப்பா²ரேன காயோ ஆபு⁴ஜதி நிப்³பு⁴ஜதி ஸம்பரிவத்ததி, இத³மேத்த², மஹாராஜ, காரணம், யேன காரணேன அரஹா ஏகம் வேத³னம் வேத³யதி காயிகம், ந சேதஸிக’’ந்தி.

‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தம் நாம லோகே அச்ச²ரியம் யம் காயே சலமானே சித்தம் ந சலதி, தத்த² மே காரணம் ப்³ரூஹீ’’தி. ‘‘யதா², மஹாராஜ, மஹதிமஹாருக்கே² க²ந்த⁴ஸாகா²பலாஸஸம்பன்னே அனிலப³லஸமாஹதே ஸாகா² சலதி, அபி நு தஸ்ஸ க²ந்தோ⁴பி சலதீ’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அரஹா து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ‘அனிச்ச’ந்தி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதி, ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ சித்தம் உபனிப³ந்த⁴தி, தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ உபனிப³ந்த⁴னம் ந வேத⁴தி ந சலதி, டி²தம் ஹோதி அவிக்கி²த்தம், தஸ்ஸ வேத³னாவிகாரவிப்பா²ரேன காயோ ஆபு⁴ஜதி நிப்³பு⁴ஜதி ஸம்பரிவத்ததி, சித்தம் பன தஸ்ஸ ந வேத⁴தி ந சலதி க²ந்தோ⁴ விய மஹாருக்க²ஸ்ஸா’’தி. ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ந மே ஏவரூபோ ஸப்³ப³காலிகோ த⁴ம்மபதீ³போ தி³ட்ட²புப்³போ³’’தி.

அரஹந்தவேத³னாவேதி³யனபஞ்ஹோ ச²ட்டோ².

7. அபி⁴ஸமயந்தராயகரபஞ்ஹோ

7. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, இத⁴ யோ கோசி கி³ஹீ பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ப⁴வேய்ய, ஸோ அபரேன ஸமயேன பப்³பா³ஜேய்ய, அத்தனாபி ஸோ ந ஜானேய்ய ‘கி³ஹிபாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோஸ்மீ’தி, நபி தஸ்ஸ அஞ்ஞோ கோசி ஆசிக்கே²ய்ய ‘கி³ஹிபாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோஸீ’தி. ஸோ ச தத²த்தாய படிபஜ்ஜேய்ய, அபி நு தஸ்ஸ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ப⁴வேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, மஹாராஜா’’தி. ‘‘கேன, ப⁴ந்தே, காரணேனா’’தி? ‘‘யோ தஸ்ஸ ஹேது த⁴ம்மாபி⁴ஸமயாய, ஸோ தஸ்ஸ ஸமுச்சி²ன்னோ, தஸ்மா த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ந ப⁴வதீ’’தி.

‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தும்ஹே ப⁴ணத² ‘ஜானந்தஸ்ஸ குக்குச்சம் ஹோதி, குக்குச்சே ஸதி ஆவரணம் ஹோதி, ஆவடே சித்தே த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ந ஹோதீ’தி. இமஸ்ஸ பன அஜானந்தஸ்ஸ அகுக்குச்சஜாதஸ்ஸ ஸந்தசித்தஸ்ஸ விஹரதோ கேன காரணேன த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ந ஹோதி, விஸமேன விஸமேனேஸோ பஞ்ஹோ க³ச்ச²தி, சிந்தேத்வா விஸஜ்ஜேதா²’’தி.

‘‘ருஹதி, மஹாராஜ, ஸுகட்டே² ஸுகலலே மண்ட³கே²த்தே ஸாரத³ம் ஸுக²ஸயிதம் பீ³ஜ’’ந்தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘அபி நு, மஹாராஜ, தஞ்ஞேவ பீ³ஜம் க⁴னஸேலஸிலாதலே ருஹேய்யா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன, மஹாராஜ, தஞ்ஞேவ பீ³ஜம் கலலே ருஹதி, கிஸ்ஸ க⁴னஸேலே ந ருஹதீ’’தி? ‘‘நத்தி², ப⁴ந்தே, தஸ்ஸ பீ³ஜஸ்ஸ ருஹனாய க⁴னஸேலே ஹேது, அஹேதுனா பீ³ஜம் ந ருஹதீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யேன ஹேதுனா தஸ்ஸ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ப⁴வேய்ய, ஸோ தஸ்ஸ ஹேது ஸமுச்சி²ன்னோ, அஹேதுனா த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ந ஹோதி.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, த³ண்ட³லேட்³டு³லகு³ளமுக்³க³ரா பத²வியா டா²னமுபக³ச்ச²ந்தி, அபி நு, மஹாராஜ, தே யேவ த³ண்ட³லேட்³டு³லகு³ளமுக்³க³ரா க³க³னே டா²னமுபக³ச்ச²ந்தீ’’தி? ‘‘ந ஹி ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் பனேத்த², மஹாராஜ, காரணம், யேன காரணேன தே யேவ த³ண்ட³லேட்³டு³லகு³ளமுக்³க³ரா பத²வியா டா²னமுபக³ச்ச²ந்தி, கேன காரணேன க³க³னே ந திட்ட²ந்தீ’’தி? ‘‘நத்தி², ப⁴ந்தே, தேஸம் த³ண்ட³லேட்³டு³லகு³ளமுக்³க³ரானம் பதிட்டா²னாய ஆகாஸே ஹேது, அஹேதுனா ந திட்ட²ந்தீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, தஸ்ஸ தேன தோ³ஸேன அபி⁴ஸமயஹேது ஸமுச்சி²ன்னோ, ஹேதுஸமுக்³கா⁴தே அஹேதுனா அபி⁴ஸமயோ ந ஹோதீதி.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, த²லே அக்³கி³ ஜலதி, அபி நு கோ², மஹாராஜ, ஸோ யேவ அக்³கி³ உத³கே ஜலதீ’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் பனேத்த², மஹாராஜ, காரணம், யேன காரணேன ஸோ யேவ அக்³கி³ த²லே ஜலதி, கேன காரணேன உத³கே ந ஜலதீ’’தி? ‘‘நத்தி², ப⁴ந்தே, அக்³கி³ஸ்ஸ ஜலனாய உத³கே ஹேது, அஹேதுனா ந ஜலதீ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, தஸ்ஸ தேன தோ³ஸேன அபி⁴ஸமயஹேது ஸமுச்சி²ன்னோ, ஹேதுஸமுக்³கா⁴தே அஹேதுனா த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ந ஹோதீ’’தி.

‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, புனபேதம் அத்த²ம் சிந்தேஹி, ந மே தத்த² சித்தஸஞ்ஞத்தி ப⁴வதி, அஜானந்தஸ்ஸ அஸதி குக்குச்சே ஆவரணம் ஹோதீதி, காரணேன மம் ஸஞ்ஞாபேஹீ’’தி. ‘‘அபி நு, மஹாராஜ, விஸம் ஹலாஹலம் அஜானந்தேன கா²யிதம் ஜீவிதம் ஹரதீ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அஜானந்தேனபி கதம் பாபம் அபி⁴ஸமயந்தராயகரம் ஹோதி.

‘‘அபி நு, மஹாராஜ, அக்³கி³ அஜானித்வா அக்கமந்தம் ட³ஹதீ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அஜானந்தேனபி கதம் பாபம் அபி⁴ஸமயந்தராயகரம் ஹோதி.

‘‘அபி நு, மஹாராஜ, அஜானந்தம் ஆஸீவிஸோ ட³ம்ஸித்வா ஜீவிதம் ஹரதீ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அஜானந்தேனபி கதம் பாபம் அபி⁴ஸமயந்தராயகரம் ஹோதி.

‘‘நனு, மஹாராஜ, காலிங்க³ராஜா ஸமணகோலஞ்ஞோ ஸத்தரதனபரிகிண்ணோ ஹத்தி²ரதனமபி⁴ருய்ஹ குலத³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²ந்தோ அஜானந்தோபி நாஸக்கி² போ³தி⁴மண்ட³ஸ்ஸ உபரிதோ க³ந்தும், இத³மேத்த², மஹாராஜ, காரணம், யேன காரணேன அஜானந்தேனபி கதம் பாபம் அபி⁴ஸமயந்தராயகரம் ஹோதீ’’தி? ‘‘ஜினபா⁴ஸிதம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, காரணம் ந ஸக்கா படிக்கோஸிதும், ஏஸோவேதஸ்ஸ அத்தோ² ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

அபி⁴ஸமயந்தராயகரபஞ்ஹோ ஸத்தமோ.

8. து³ஸ்ஸீலபஞ்ஹோ

8. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கி³ஹிது³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ச ஸமணது³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ச கோ விஸேஸோ, கிம் நானாகரணம், உபோ⁴பேதே ஸமஸமக³திகா, உபி⁴ன்னம்பி ஸமஸமோ விபாகோ ஹோதி, உதா³ஹு கிஞ்சி நானாகாரணம் அத்தீ²’’தி?

‘‘த³ஸ யிமே, மஹாராஜ, கு³ணா ஸமணது³ஸ்ஸீலஸ்ஸ கி³ஹிது³ஸ்ஸீலதோ விஸேஸேன அதிரேகா, த³ஸஹி ச காரணேஹி உத்தரிம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி.

‘‘கதமே த³ஸ கு³ணா ஸமணது³ஸ்ஸீலஸ்ஸ கி³ஹிது³ஸ்ஸீலதோ விஸேஸேன அதிரேகா? இத⁴, மஹாராஜ, ஸமணது³ஸ்ஸீலோ பு³த்³தே⁴ ஸகா³ரவோ ஹோதி, த⁴ம்மே ஸகா³ரவோ ஹோதி, ஸங்கே⁴ ஸகா³ரவோ ஹோதி, ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஸகா³ரவோ ஹோதி, உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²ய வாயமதி, ஸவனப³ஹுலோ ஹோதி, பி⁴ன்னஸீலோபி, மஹாராஜ, து³ஸ்ஸீலோ பரிஸக³தோ ஆகப்பம் உபட்ட²பேதி, க³ரஹப⁴யா காயிகம் வாசஸிகம் ரக்க²தி, பதா⁴னாபி⁴முக²ஞ்சஸ்ஸ ஹோதி சித்தம், பி⁴க்கு²ஸாமஞ்ஞம் உபக³தோ ஹோதி. கரோந்தோபி, மஹாராஜ, ஸமணது³ஸ்ஸீலோ பாபம் படிச்ச²ன்னம் ஆசரதி. யதா², மஹாராஜ, இத்தீ² ஸபதிகா நிலீயித்வா ரஹஸ்ஸேனேவ பாபமாசரதி; ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, கரோந்தோபி ஸமணது³ஸ்ஸீலோ பாபம் படிச்ச²ன்னம் ஆசரதி. இமே கோ², மஹாராஜ, த³ஸ கு³ணா ஸமணது³ஸ்ஸீலஸ்ஸ கி³ஹிது³ஸ்ஸீலதோ விஸேஸேன அதிரேகா.

‘‘கதமேஹி த³ஸஹி காரணேஹி உத்தரிம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி? அனவஜ்ஜகவசதா⁴ரணதாயபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, இஸிஸாமஞ்ஞப⁴ண்டு³லிங்க³தா⁴ரணதோபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, ஸங்க⁴ஸமயமனுப்பவிட்ட²தாயபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸரணக³ததாயபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, பதா⁴னாஸயனிகேதவாஸிதாயபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, ஜினஸாஸனத⁴ர [ஜினஸாஸனத⁴ன (ஸீ. பீ.)] பரியேஸனதோபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, பவரத⁴ம்மதே³ஸனதோபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, த⁴ம்மதீ³பக³திபராயணதாயபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, ‘அக்³கோ³ பு³த்³தோ⁴’தி ஏகந்தஉஜுதி³ட்டி²தாயபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி, உபோஸத²ஸமாதா³னதோபி த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி. இமேஹி கோ², மஹாராஜ, த³ஸஹி காரணேஹி உத்தரிம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி.

‘‘ஸுவிபன்னோபி ஹி, மஹாராஜ, ஸமணது³ஸ்ஸீலோ தா³யகானம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி. யதா², மஹாராஜ, உத³கம் ஸுப³ஹலம்பி கலலகத்³த³மரஜோஜல்லம் அபனேதி; ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஸுவிபன்னோபி ஸமணது³ஸ்ஸீலோ தா³யகானம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, உண்ஹோத³கம் ஸுகுதி⁴தம்பி [ஸுகடி²தம்பி (ஸீ. பீ), ஸுகு²டி²தம்பி (ஸ்யா.)] ஜ்ஜலந்தம் மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஸுவிபன்னோபி ஸமணது³ஸ்ஸீலோ தா³யகானம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, போ⁴ஜனம் விரஸம்பி கு²தா³து³ப்³ப³ல்யம் அபனேதி, ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஸுவிபன்னோபி ஸமணது³ஸ்ஸீலோ தா³யகானம் த³க்கி²ணம் விஸோதே⁴தி.

‘‘பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, ததா²க³தேன தே³வாதிதே³வேன மஜ்ஜி²மனிகாயவரலஞ்ச²கே த³க்கி²ணவிப⁴ங்கே³ வேய்யாகரணே –

‘‘‘யோ ஸீலவா து³ஸ்ஸீலேஸு த³தா³தி தா³னம், த⁴ம்மேன லத்³த⁴ம் ஸுபஸன்னசித்தோ;

அபி⁴ஸத்³த³ஹம் கம்மப²லம் உளாரம், ஸா த³க்கி²ணா தா³யகதோ விஸுஜ்ஜ²தீ’’’தி [ம. நி. 3.382].

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தாவதகம் மயம் பஞ்ஹம் அபுச்சி²ம்ஹ, தம் த்வம் ஓபம்மேஹி காரணேஹி விபா⁴வேந்தோ அமதமது⁴ரம் ஸவனூபக³ம் அகாஸி. யதா² நாம, ப⁴ந்தே, ஸூதோ³ வா ஸூத³ந்தேவாஸீ வா தாவதகம் மம்ஸம் லபி⁴த்வா நானாவிதே⁴ஹி ஸம்பா⁴ரேஹி ஸம்பாதே³த்வா ராஜூபபோ⁴க³ம் கரோதி; ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தாவதகம் மயம் பஞ்ஹம் அபுச்சி²ம்ஹ, தம் த்வம் ஓபம்மேஹி காரணேஹி விபா⁴வேத்வா அமதமது⁴ரம் ஸவனூபக³ம் அகாஸீ’’தி.

து³ஸ்ஸீலபஞ்ஹோ அட்ட²மோ.

9. உத³கஸத்தஜீவபஞ்ஹோ

9. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, இமம் உத³கம் அக்³கி³ம்ஹி தப்பமானம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴ம், கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, உத³கம் ஜீவதி, கிம் கீளமானம் ஸத்³தா³யதி, உதா³ஹு அஞ்ஞேன படிபீளிதம் ஸத்³தா³யதீ’’தி? ‘‘ந ஹி, மஹாராஜ, உத³கம் ஜீவதி, நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அபி ச, மஹாராஜ, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴’’ந்தி.

‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, இதே⁴கச்சே தித்தி²யா உத³கம் ஜீவதீதி ஸீதோத³கம் படிக்கி²பித்வா உத³கம் தாபேத்வா வேகதிகவேகதிகம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, தே தும்ஹே க³ரஹந்தி பரிப⁴வந்தி ‘ஏகிந்த்³ரியம் ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஜீவம் விஹேடே²ந்தீ’தி, தம் தேஸம் க³ரஹம் பரிப⁴வம் வினோதே³ஹி அபனேஹி நிச்சா²ரேஹீ’’தி. ‘‘ந ஹி, மஹாராஜ, உத³கம் ஜீவதி, நத்தி², மஹாராஜ, உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அபி ச, மஹாராஜ, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴ம்.

‘‘யதா², மஹாராஜ, உத³கம் ஸோப்³ப⁴ஸரஸரிதத³ஹதளாககந்த³ரபத³ரஉத³பானனின்னபோக்க²ரணிக³தம் வாதாதபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய பரியாதி³யதி பரிக்க²யம் க³ச்ச²தி, அபி நு தத்த² உத³கம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴’’ந்தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யதி³, மஹாராஜ, உத³கம் ஜீவேய்ய, தத்தா²பி உத³கம் ஸத்³தா³யேய்ய, இமினாபி, மஹாராஜ, காரணேன ஜானாஹி ‘நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴’ந்தி.

‘‘அபரம்பி, மஹாராஜ, உத்தரிம் காரணம் ஸுணோஹி ‘நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் ஸத்³தா³யதீ’தி. யதா³ பன, மஹாராஜ, உத³கம் தண்டு³லேஹி ஸம்மிஸ்ஸிதம் பா⁴ஜனக³தம் ஹோதி பிஹிதம் உத்³த⁴னே அட²பிதம், அபி நு தத்த² உத³கம் ஸத்³தா³யதீ’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, அசலம் ஹோதி ஸந்தஸந்த’’ந்தி. ‘‘தம் யேவ பன, மஹாராஜ, உத³கம் பா⁴ஜனக³தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேத்வா உத்³த⁴னே ட²பிதம் ஹோதி, அபி நு தத்த² உத³கம் அசலம் ஹோதி ஸந்தஸந்த’’ந்தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, சலதி கு²ப்³ப⁴தி லுளதி ஆவிலதி ஊமிஜாதம் ஹோதி, உத்³த⁴மதோ⁴ தி³ஸாவிதி³ஸம் க³ச்ச²தி, உத்தரதி பதரதி பே²ணமாலீ ஹோதீதி. கிஸ்ஸ பன தம், மஹாராஜ, பாகதிகம் உத³கம் ந சலதி ஸந்தஸந்தம் ஹோதி, கிஸ்ஸ பன அக்³கி³க³தம் சலதி கு²ப்³ப⁴தி லுளதி ஆவிலதி ஊமிஜாதம் ஹோதி, உத்³த⁴மதோ⁴ தி³ஸாவிதி³ஸம் க³ச்ச²தி, உத்தரதி பதரதி பே²ணமாலீ ஹோதீ’’தி? ‘‘பாகதிகம், ப⁴ந்தே, உத³கம் ந சலதி, அக்³கி³கதம் பன உத³கம் அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴’’ந்தி. ‘‘இமினாபி மஹாராஜ, காரணேன ஜானாஹி ‘நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் ஸத்³தா³யதீ’தி.

‘‘அபரம்பி, மஹாராஜ, உத்தரம் காரணம் ஸுணோஹி, நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் ஸத்³தா³யதி. ஹோதி தம், மஹாராஜ, உத³கம் க⁴ரே க⁴ரே உத³கவாரகக³தம் பிஹித’’ந்தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘அபி நு தம், மஹாராஜ, உத³கம் சலதி கு²ப்³ப⁴தி லுளதி ஆவிலதி ஊமிஜாதம் ஹோதி, உத்³த⁴மதோ⁴ தி³ஸாவிதி³ஸம் க³ச்ச²தி, உத்தரதி பதரதி பே²ணமாலீ ஹோதீ’’தி. ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, அசலம் தம் ஹோதி பாகதிகம் உத³கவாரகக³தம் உத³க’’ந்தி.

‘‘ஸுதபுப்³ப³ம் பன தயா, மஹாராஜ, ‘மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் சலதி கு²ப்³ப⁴தி லுளதி ஆவிலதி ஊமிஜாதம் ஹோதி, உத்³த⁴மதோ⁴ தி³ஸாவிதி³ஸம் க³ச்ச²தி, உத்தரதி பதரதி பே²ணமாலீ ஹோதி, உஸ்ஸக்கித்வா ஓஸ்ஸக்கித்வா [ஓஸ்ஸக்கித்வா’’தி பத³ம் ஸீ. பீ. போத்த²கேஸு நத்தி²] வேலாய பஹரதி ஸத்³தா³யதி ப³ஹுவித⁴’’’ந்தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே, ஸுதபுப்³ப³ம் ஏதம் மயா தி³ட்ட²புப்³ப³ஞ்ச ‘மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் ஹத்த²ஸதம்பி த்³வேபி ஹத்த²ஸதானி க³க³னே உஸ்ஸக்கதீ’’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ, மஹாராஜ, உத³கவாரகக³தம் உத³கம் ந சலதி ந ஸத்³தா³யதி, கிஸ்ஸ பன மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் சலதி ஸத்³தா³யதீ’’தி? ‘‘வாதவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய, ப⁴ந்தே, மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் சலதி ஸத்³தா³யதி, உத³கவாரகக³தம் உத³கம் அக⁴ட்டிதம் கேஹிசி ந சலதி ந ஸத்³தா³யதீ’’தி. ‘‘யதா², மஹாராஜ, வாதவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் சலதி ஸத்³தா³யதி ஏவமேவ அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் ஸத்³தா³யதீ’’தி.

‘‘நனு, மஹாராஜ, பே⁴ரிபோக்க²ரம் ஸுக்க²ம் ஸுக்கே²ன கோ³சம்மேன ஓனந்த⁴ந்தீ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’. ‘‘அபி நு, மஹாராஜ, பே⁴ரியா ஜீவோ வா ஸத்தோ வா அத்தீ²’’தி. ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன, மஹாராஜ, பே⁴ரீ ஸத்³தா³யதீ’’தி? ‘‘இத்தி²யா வா, ப⁴ந்தே, புரிஸஸ்ஸ வா தஜ்ஜேன வாயாமேனா’’தி. ‘‘யதா², மஹாராஜ, இத்தி²யா வா புரிஸஸ்ஸ வா தஜ்ஜேன வாயாமேன பே⁴ரீ ஸத்³தா³யதி, ஏவமேவ அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் ஸத்³தா³யதி. இமினாபி, மஹாராஜ, காரணேன ஜானாஹி ‘நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா, அக்³கி³ஸந்தாபவேக³ஸ்ஸ மஹந்ததாய உத³கம் ஸத்³தா³யதீ’தி.

‘‘மய்ஹம்பி தாவ, மஹாராஜ, தவ புச்சி²தப்³ப³ம் அத்தி², ஏவமேஸோ பஞ்ஹோ ஸுவினிச்சி²தோ ஹோதி, கிம் நு கோ², மஹாராஜ, ஸப்³பே³ஹிபி பா⁴ஜனேஹி உத³கம் தப்பமானம் ஸத்³தா³யதி, உதா³ஹு ஏகச்சேஹி யேவ பா⁴ஜனேஹி தப்பமானம் ஸத்³தா³யதீ’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே, ஸப்³பே³ஹிபி பா⁴ஜனேஹி உத³கம் தப்பமானம் ஸத்³தா³யதி, ஏகச்சேஹி யேவ பா⁴ஜனேஹி உத³கம் தப்பமானம் ஸத்³தா³யதீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, மஹாராஜ, ஜஹிதோஸி ஸகஸமயம், பச்சாக³தோஸி மம விஸயம், நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வா. யதி³, மஹாராஜ, ஸப்³பே³ஹிபி பா⁴ஜனேஹி உத³கம் தப்பமானம் ஸத்³தா³யேய்ய, யுத்தமித³ம் ‘உத³கம் ஜீவதீ’தி வத்தும். ந ஹி, மஹாராஜ, உத³கம் த்³வயம் ஹோதி, யம் ஸத்³தா³யதி, தம் ஜீவதி, யம் ந ஸத்³தா³யதி, தம் ந ஜீவதீதி. யதி³, மஹாராஜ, உத³கம் ஜீவேய்ய, மஹந்தானம் ஹத்தி²னாகா³னம் உஸ்ஸன்னகாயானம் பபி⁴ன்னானம் ஸோண்டா³ய உஸ்ஸிஞ்சித்வா முகே² பக்கி²பித்வா குச்சி²ம் பவேஸயந்தானம், தம்பி உத³கம் தேஸம் த³ந்தந்தரே சிப்பியமானம் ஸத்³தா³யேய்ய. ஹத்த²ஸதிகாபி மஹானாவா க³ருகா பா⁴ரிகா அனேகஸதஸஹஸ்ஸபா⁴ரபரிபூரா மஹாஸமுத்³தே³ விசரந்தி, தாஹிபி சிப்பியமானம் உத³கம் ஸத்³தா³யேய்ய. மஹதிமஹந்தாபி மச்சா² அனேகஸதயோஜனிககாயா திமீ திமிங்க³லா திமிரபிங்க³லா அப்³ப⁴ந்தரே நிமுக்³கா³ மஹாஸமுத்³தே³ நிவாஸட்டா²னதாய படிவஸந்தா மஹாஉத³கதா⁴ரா ஆசமந்தி த⁴மந்தி ச, தேஸம்பி தம் த³ந்தந்தரேபி உத³ரந்தரேபி சிப்பியமானம் உத³கம் ஸத்³தா³யேய்ய. யஸ்மா ச கோ², மஹாராஜ, ஏவரூபேஹி ஏவரூபேஹி மஹந்தேஹி படிபீளனேஹி படிபீளிதம் உத³கம் ந ஸத்³தா³யதி தஸ்மாபி நத்தி² உத³கே ஜீவோ வா ஸத்தோ வாதி, ஏவமேதம், மஹாராஜ, தா⁴ரேஹீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தோ³ஸாக³தோ பஞ்ஹோ அனுச்ச²விகாய விப⁴த்தியா விப⁴த்தோ, யதா² நாம, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, மஹக்³க⁴ம் மணிரதனம் சே²கம் ஆசரியம் குஸலம் ஸிக்கி²தம் மணிகாரம் பாபுணித்வா கித்திம் லபே⁴ய்ய தோ²மனம் பஸம்ஸம், முத்தாரதனம் வா முத்திகம் து³ஸ்ஸரதனம் வா து³ஸ்ஸிகம், லோஹிதசந்த³னம் வா க³ந்தி⁴கம் பாபுணித்வா கித்திம் லபே⁴ய்ய தோ²மனம் பஸம்ஸம். ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தோ³ஸாக³தோ [தே³ஸாக³தோ (ஸீ. பீ.)] பஞ்ஹோ அனுச்ச²விகாய விப⁴த்தியா விப⁴த்தோ, ஏவமேதம் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

உத³கஸத்தஜீவபஞ்ஹோ நவமோ.

பு³த்³த⁴வக்³கோ³ பட²மோ.

இமஸ்மிம் வக்³கே³ நவ பஞ்ஹா.