1. இத்³தி⁴கம்மவிபாகபஞ்ஹோ

1. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பேதம் ப⁴க³வதா ‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் இத்³தி⁴மந்தானம் யதி³த³ம் மஹாமோக்³க³ல்லானோ’தி. புன ச கிர ஸோ லகு³ளேஹி பரிபோதி²தோ பி⁴ன்னஸீஸோ ஸஞ்சுண்ணிதட்டி²மம்ஸத⁴மனிசி²ன்னபரிக³த்தோ பரினிப்³பு³தோ [த⁴மனிமஜ்ஜபரிகத்தோ (ஸீ. பீ.), த⁴ம்மனிமிஞ்ஜபரிக³த்தோ (ஸ்யா.)]. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தே²ரோ மஹாமோக்³க³ல்லானோ இத்³தி⁴யா கோடிம் க³தோ, தேன ஹி லகு³ளேஹி போதி²தோ பரினிப்³பு³தோதி யம் வசனம், தம் மிச்சா². யதி³ லகு³ளேஹி பரிபோதி²தோ பரினிப்³பு³தோ, தேன ஹி இத்³தி⁴யா கோடிம் க³தோதி தம்பி வசனம் மிச்சா². கிம் ந ஸமத்தோ² இத்³தி⁴யா அத்தனோ உபகா⁴தம் அபனயிதும், ஸதே³வகஸ்ஸபி லோகஸ்ஸ படிஸரணம் ப⁴விதும் அரஹோதி? அயம்பி உப⁴தோ கோடிகோ பஞ்ஹோ தவானுப்பத்தோ, ஸோ தயா நிப்³பா³ஹிதப்³போ³’’தி.

‘‘பா⁴ஸிதம்பேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா ‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் இத்³தி⁴மந்தானம் யதி³த³ம் மஹாமோக்³க³ல்லானோ’தி. ஆயஸ்மா ச மஹாமோக்³க³ல்லானோ லகு³ளஹதோ பரினிப்³பு³தோ, தஞ்ச பன கம்மாதி⁴க்³க³ஹிதேனா’’தி.

‘‘நனு, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, இத்³தி⁴மதோ இத்³தி⁴விஸயோபி கம்மவிபாகோபி த்³வே அசிந்தியா, அசிந்தியேன அசிந்தியம் அபனயிதப்³ப³ம். யதா² நாம, ப⁴ந்தே, கேசி ப²லகாமா கபித்தே²ன கபித்த²ம் போதே²ந்தி, அம்பே³ன அம்ப³ம் போதே²ந்தி, ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அசிந்தியேன அசிந்தியம் போத²யித்வா அபனேதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘அசிந்தியானம்பி, மஹாராஜ, ஏகம் அதி⁴மத்தம் ப³லவதரம், யதா², மஹாராஜ, மஹியா ராஜானோ ஹோந்தி ஸமஜச்சா, ஸமஜச்சானம்பி தேஸம் ஏகோ ஸப்³பே³ அபி⁴ப⁴வித்வா ஆணம் பவத்தேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, தேஸம் அசிந்தியானம் கம்மவிபாகம் யேவ அதி⁴மத்தம் ப³லவதரம், கம்மவிபாகம் யேவ ஸப்³பே³ அபி⁴ப⁴விய ஆணம் பவத்தேதி, கம்மாதி⁴க்³க³ஹிதஸ்ஸ அவஸேஸா கிரியா ஓகாஸம் ந லப⁴ந்தி.

‘‘இத⁴ பன, மஹாராஜ, கோசி புரிஸோ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ பகரணே அபரஜ்ஜ²தி, ந தஸ்ஸ மாதா வா பிதா வா ப⁴கி³னீ வா பா⁴தரோ வா ஸகீ² வா ஸஹாயகா வா [ப⁴கி³னிபா⁴தரோ வா ஸகி²ஸஹாயகா வா (ஸீ. பீ. க.)] தாயந்தி, அத² கோ² ராஜா யேவ தத்த² அபி⁴ப⁴விய ஆணம் பவத்தேதி. கிம் தத்த² காரணம்? அபராதி⁴கதா. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, தேஸம் அசிந்தியானம் கம்மவிபாகம் யேவ அதி⁴மத்தம் ப³லவதரம், கம்மவிபாகம் யேவ ஸப்³பே³ அபி⁴ப⁴விய ஆணம் பவத்தேதி, கம்மாதி⁴க்³க³ஹிதஸ்ஸ அவஸேஸா கிரியா ஓகாஸம் ந லப⁴ந்தி.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, மஹியா த³வடா³ஹே ஸமுட்டி²தே க⁴டஸஹஸ்ஸம்பி உத³கம் ந ஸக்கோதி நிப்³பா³பேதும், அத² கோ² அக்³கி³ யேவ தத்த² அபி⁴ப⁴விய ஆணம் பவத்தேதி. கிம் தத்த² காரணம்? ப³லவதா தேஜஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, தேஸம் அசிந்தியானம் கம்மவிபாகம் யேவ அதி⁴மத்தம் ப³லவதரம், கம்மவிபாகம் யேவ ஸப்³பே³ அபி⁴ப⁴விய ஆணம் பவத்தேதி, கம்மாதி⁴க்³க³ஹிதஸ்ஸ அவஸேஸா கிரியா ஓகாஸம் ந லப⁴ந்தி, தஸ்மா, மஹாராஜ, ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ கம்மாதி⁴க்³க³ஹிதஸ்ஸ லகு³ளேஹி போதி²யமானஸ்ஸ இத்³தி⁴யா ஸமன்னாஹாரோ நாஹோஸீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஏவமேதம் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.

இத்³தி⁴கம்மவிபாகபஞ்ஹோ பட²மோ.