3. ததியவக்³கோ³

1. மிச்சா²தி³ட்டி²கஸுத்தம்

70. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தி³ட்டா² மயா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா.

‘‘தம் கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, நாஞ்ஞஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா ஸுத்வா வதா³மி. தி³ட்டா² மயா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. அபி ச, பி⁴க்க²வே, யதே³வ ஸாமம் ஞாதம் ஸாமம் தி³ட்ட²ம் ஸாமம் விதி³தம் ததே³வாஹம் வதா³மி.

‘‘தி³ட்டா² மயா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘மிச்சா² மனம் பணிதா⁴ய, மிச்சா² வாசஞ்ச பா⁴ஸிய [மிசா வாசம் அபா⁴ஸிய (ஸப்³ப³த்த²)];

மிச்சா² கம்மானி கத்வான, காயேன இத⁴ புக்³க³லோ.

‘‘அப்பஸ்ஸுதாபுஞ்ஞகரோ [அப்பஸ்ஸுதோபுஞ்ஞகரோ (ஸீ.), அப்பஸ்ஸுதோ அபுஞ்ஞகரோ (ஸ்யா. பீ.)], அப்பஸ்மிம் இத⁴ ஜீவிதே;

காயஸ்ஸ பே⁴தா³ து³ப்பஞ்ஞோ, நிரயம் ஸோபபஜ்ஜதீ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பட²மம்.

2. ஸம்மாதி³ட்டி²கஸுத்தம்

71. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தி³ட்டா² மயா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா.

‘‘தம் கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, நாஞ்ஞஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா ஸுத்வா வதா³மி. தி³ட்டா² மயா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா. அபி ச, பி⁴க்க²வே, யதே³வ ஸாமம் ஞாதம் ஸாமம் தி³ட்ட²ம் ஸாமம் விதி³தம் ததே³வாஹம் வதா³மி.

‘‘தி³ட்டா² மயா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா. தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸம்மா மனம் பணிதா⁴ய, ஸம்மா வாசஞ்ச பா⁴ஸிய [ஸம்மா வாசம் அபா⁴ஸிய (ஸப்³ப³த்த²)];

ஸம்மா கம்மானி கத்வான, காயேன இத⁴ புக்³க³லோ.

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ புஞ்ஞகரோ, அப்பஸ்மிம் இத⁴ ஜீவிதே;

காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ஸப்பஞ்ஞோ, ஸக்³க³ம் ஸோ உபபஜ்ஜதீ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. து³தியம்.

3. நிஸ்ஸரணியஸுத்தம்

72. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸரணியா [நிஸ்ஸாரணீயா (அ. நி. 5.200)] தா⁴துயோ. கதமா திஸ்ஸோ? காமானமேதம் நிஸ்ஸரணம் யதி³த³ம் நேக்க²ம்மம், ரூபானமேதம் நிஸ்ஸரணம் யதி³த³ம் ஆருப்பம், யம் கோ² பன கிஞ்சி பூ⁴தம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் நிரோதோ⁴ தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ நிஸ்ஸரணியா தா⁴துயோ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘காமனிஸ்ஸரணம் ஞத்வா, ரூபானஞ்ச அதிக்கமம்;

ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமத²ம், பு²ஸம் ஆதாபி ஸப்³ப³தா³.

‘‘ஸ வே ஸம்மத்³த³ஸோ பி⁴க்கு², யதோ தத்த² விமுச்சதி;

அபி⁴ஞ்ஞாவோஸிதோ ஸந்தோ, ஸ வே யோகா³திகோ³ முனீ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ததியம்.

4. ஸந்ததரஸுத்தம்

73. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘ரூபேஹி, பி⁴க்க²வே, அரூபா [ஆருப்பா (ஸீ.)] ஸந்ததரா, அரூபேஹி நிரோதோ⁴ ஸந்ததரோ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யே ச ரூபூபகா³ ஸத்தா, யே ச அரூபட்டா²யினோ [ஆருப்பட்டா²யினோ (ஸீ.)];

நிரோத⁴ம் அப்பஜானந்தா, ஆக³ந்தாரோ புனப்³ப⁴வம்.

‘‘யே ச ரூபே பரிஞ்ஞாய, அரூபேஸு அஸண்டி²தா;

நிரோதே⁴ யே விமுச்சந்தி, தே ஜனா மச்சுஹாயினோ.

‘‘காயேன அமதம் தா⁴தும், பு²ஸயித்வா நிரூபதி⁴ம்;

உபதி⁴ப்படினிஸ்ஸக்³க³ம், ஸச்சி²கத்வா அனாஸவோ;

தே³ஸேதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, அஸோகம் விரஜம் பத³’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. சதுத்த²ம்.

5. புத்தஸுத்தம்

74. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, புத்தா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே தயோ? அதிஜாதோ, அனுஜாதோ, அவஜாதோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புத்தோ அதிஜாதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, புத்தஸ்ஸ மாதாபிதரோ ஹோந்தி ந பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தா, ந த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தா, ந ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தா; பாணாதிபாதா அப்படிவிரதா, அதி³ன்னாதா³னா அப்படிவிரதா, காமேஸுமிச்சா²சாரா அப்படிவிரதா, முஸாவாதா³ அப்படிவிரதா, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா அப்படிவிரதா, து³ஸ்ஸீலா பாபத⁴ம்மா. புத்தோ ச நேஸம் ஹோதி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தோ, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தோ; பாணாதிபாதா படிவிரதோ, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ, முஸாவாதா³ படிவிரதோ, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ, ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புத்தோ அதிஜாதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புத்தோ அனுஜாதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, புத்தஸ்ஸ மாதாபிதரோ ஹோந்தி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தா, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தா, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தா; பாணாதிபாதா படிவிரதா, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா, முஸாவாதா³ படிவிரதா, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா, ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா. புத்தோபி நேஸம் ஹோதி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தோ, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தோ; பாணாதிபாதா படிவிரதோ, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ, முஸாவாதா³ படிவிரதோ, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ, ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புத்தோ அனுஜாதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புத்தோ அவஜாதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, புத்தஸ்ஸ மாதாபிதரோ ஹோந்தி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தா, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தா, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தா; பாணாதிபாதா படிவிரதா, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதா, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதா, முஸாவாதா³ படிவிரதா, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதா, ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா. புத்தோ ச நேஸம் ஹோதி ந பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ, ந த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தோ, ந ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தோ; பாணாதிபாதா அப்படிவிரதோ, அதி³ன்னாதா³னா அப்படிவிரதோ, காமேஸுமிச்சா²சாரா அப்படிவிரதோ, முஸாவாதா³ அப்படிவிரதோ, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா அப்படிவிரதோ, து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புத்தோ அவஜாதோ ஹோதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ புத்தா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘அதிஜாதம் அனுஜாதம், புத்தமிச்ச²ந்தி பண்டி³தா;

அவஜாதம் ந இச்ச²ந்தி, யோ ஹோதி குலக³ந்த⁴னோ.

‘‘ஏதே கோ² புத்தா லோகஸ்மிம், யே ப⁴வந்தி உபாஸகா;

ஸத்³தா⁴ ஸீலேன ஸம்பன்னா, வத³ஞ்ஞூ வீதமச்ச²ரா;

சந்தோ³ அப்³ப⁴க⁴னா முத்தோ, பரிஸாஸு விரோசரே’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பஞ்சமம்.

6. அவுட்டி²கஸுத்தம்

75. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே தயோ? அவுட்டி²கஸமோ, பதே³ஸவஸ்ஸீ, ஸப்³ப³த்தா²பி⁴வஸ்ஸீ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அவுட்டி²கஸமோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³பே³ஸஞ்ஞேவ ந தா³தா ஹோதி, ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவனிப்³ப³கயாசகானம் [… வணிப்³ப³கயாசகானம் (ஸீ.)] அன்னம் பானம் வத்த²ம் யானம் மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அவுட்டி²கஸமோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பதே³ஸவஸ்ஸீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஏகச்சானம் தா³தா (ஹோதி) [( ) நத்தி² ஸ்யாமபோத்த²கே], ஏகச்சானம் ந தா³தா ஹோதி ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவனிப்³ப³கயாசகானம் அன்னம் பானம் வத்த²ம் யானம் மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ பதே³ஸவஸ்ஸீ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸப்³ப³த்தா²பி⁴வஸ்ஸீ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³பே³ஸம்வ தே³தி, ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவனிப்³ப³கயாசகானம் அன்னம் பானம் வத்த²ம் யானம் மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸப்³ப³த்தா²பி⁴வஸ்ஸீ ஹோதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ந ஸமணே ந ப்³ராஹ்மணே, ந கபணத்³தி⁴கவனிப்³ப³கே;

லத்³தா⁴ன ஸம்விபா⁴ஜேதி, அன்னம் பானஞ்ச போ⁴ஜனம்;

தம் வே அவுட்டி²கஸமோதி, ஆஹு நம் புரிஸாத⁴மம்.

‘‘ஏகச்சானம் ந த³தா³தி, ஏகச்சானம் பவேச்ச²தி;

தம் வே பதே³ஸவஸ்ஸீதி, ஆஹு மேதா⁴வினோ ஜனா.

‘‘ஸுபி⁴க்க²வாசோ புரிஸோ, ஸப்³ப³பூ⁴தானுகம்பகோ;

ஆமோத³மானோ பகிரேதி, தே³த² தே³தா²தி பா⁴ஸதி.

‘‘யதா²பி மேகோ⁴ த²னயித்வா, க³ஜ்ஜயித்வா பவஸ்ஸதி;

த²லம் நின்னஞ்ச பூரேதி, அபி⁴ஸந்த³ந்தோவ [அபி⁴ஸந்தே³ந்தோவ (?)] வாரினா.

‘‘ஏவமேவ இதே⁴கச்சோ, புக்³க³லோ ஹோதி தாதி³ஸோ;

த⁴ம்மேன ஸம்ஹரித்வான, உட்டா²னாதி⁴க³தம் த⁴னம்;

தப்பேதி அன்னபானேன, ஸம்மா பத்தே வனிப்³ப³கே’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸுக²பத்த²னாஸுத்தம்

76. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸுகா²னி பத்த²யமானோ ஸீலம் ரக்கே²ய்ய பண்டி³தோ. கதமானி தீணி? பஸம்ஸா மே ஆக³ச்ச²தூதி [ஆக³ச்ச²ந்தூதி (ஸ்யா.)] ஸீலம் ரக்கே²ய்ய பண்டி³தோ, போ⁴கா³ மே உப்பஜ்ஜந்தூதி ஸீலம் ரக்கே²ய்ய பண்டி³தோ, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி ஸீலம் ரக்கே²ய்ய பண்டி³தோ. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸுகா²னி பத்த²யமானோ ஸீலம் ரக்கே²ய்ய பண்டி³தோ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸீலம் ரக்கே²ய்ய மேதா⁴வீ, பத்த²யானோ தயோ ஸுகே²;

பஸம்ஸம் வித்தலாப⁴ஞ்ச, பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³னம்.

‘‘அகரோந்தோபி சே பாபம், கரோந்தமுபஸேவதி;

ஸங்கியோ ஹோதி பாபஸ்மிம், அவண்ணோ சஸ்ஸ ரூஹதி.

‘‘யாதி³ஸம் குருதே மித்தம், யாதி³ஸம் சூபஸேவதி;

ஸ வே தாதி³ஸகோ ஹோதி, ஸஹவாஸோ ஹி [ஸஹவாஸோபி (ஸீ. க.)] தாதி³ஸோ.

‘‘ஸேவமானோ ஸேவமானம், ஸம்பு²ட்டோ² ஸம்பு²ஸம் பரம்;

ஸரோ தி³த்³தோ⁴ கலாபம்வ, அலித்தமுபலிம்பதி;

உபலேபப⁴யா [உபலிம்பப⁴யா (க.)] தீ⁴ரோ, நேவ பாபஸகா² ஸியா.

‘‘பூதிமச்ச²ம் குஸக்³கே³ன, யோ நரோ உபனய்ஹதி;

குஸாபி பூதி வாயந்தி, ஏவம் பா³லூபஸேவனா.

‘‘தக³ரஞ்ச பலாஸேன, யோ நரோ உபனய்ஹதி;

பத்தாபி ஸுரபி⁴ வாயந்தி, ஏவம் தீ⁴ரூபஸேவனா.

‘‘தஸ்மா பத்தபுடஸ்ஸேவ [பலாஸபுடஸ்ஸேவ (பீ. க.)], ஞத்வா ஸம்பாகமத்தனோ;

அஸந்தே நுபஸேவேய்ய, ஸந்தே ஸேவேய்ய பண்டி³தோ;

அஸந்தோ நிரயம் நேந்தி, ஸந்தோ பாபேந்தி ஸுக்³க³தி’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ஸத்தமம்.

8. பி⁴து³ரஸுத்தம்

77. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘பி⁴து³ராயம் [பி⁴ந்த³ந்தாயம் (ஸ்யா. பீ. க.)], பி⁴க்க²வே, காயோ, விஞ்ஞாணம் விராக³த⁴ம்மம், ஸப்³பே³ உபதீ⁴ அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘காயஞ்ச பி⁴து³ரம் [பி⁴ந்த³ந்தம் (ஸ்யா. பீ. க.)] ஞத்வா, விஞ்ஞாணஞ்ச விராகு³னம் [விராகி³கம் (க. ஸீ.), பப⁴ங்கு³ணம் (ஸ்யா.)];

உபதீ⁴ஸு ப⁴யம் தி³ஸ்வா, ஜாதிமரணமச்சகா³;

ஸம்பத்வா பரமம் ஸந்திம், காலம் கங்க²தி பா⁴விதத்தோ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. அட்ட²மம்.

9. தா⁴துஸோஸம்ஸந்த³னஸுத்தம்

78. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தா⁴துஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி. ஹீனாதி⁴முத்திகா ஸத்தா ஹீனாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி, கல்யாணாதி⁴முத்திகா ஸத்தா கல்யாணாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி.

‘‘அதீதம்பி, பி⁴க்க²வே, அத்³தா⁴னம் தா⁴துஸோவ ஸத்தா ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ம்ஸு ஸமிம்ஸு. ஹீனாதி⁴முத்திகா ஸத்தா ஹீனாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ம்ஸு ஸமிம்ஸு, கல்யாணாதி⁴முத்திகா ஸத்தா கல்யாணாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ம்ஸு ஸமிம்ஸு.

‘‘அனாக³தம்பி, பி⁴க்க²வே, அத்³தா⁴னம் தா⁴துஸோவ ஸத்தா ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி ஸமேஸ்ஸந்தி. ஹீனாதி⁴முத்திகா ஸத்தா ஹீனாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி ஸமேஸ்ஸந்தி, கல்யாணாதி⁴முத்திகா ஸத்தா கல்யாணாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி ஸமேஸ்ஸந்தி.

‘‘ஏதரஹிபி, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பனம் அத்³தா⁴னம் தா⁴துஸோவ ஸத்தா ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி. ஹீனாதி⁴முத்திகா ஸத்தா ஹீனாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி, கல்யாணாதி⁴முத்திகா ஸத்தா கல்யாணாதி⁴முத்திகேஹி ஸத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸம்ஸக்³கா³ வனதோ² ஜாதோ, அஸம்ஸக்³கே³ன சி²ஜ்ஜதி;

பரித்தம் தா³ருமாருய்ஹ, யதா² ஸீதே³ மஹண்ணவே.

‘‘ஏவம் குஸீதமாக³ம்ம, ஸாது⁴ஜீவீபி ஸீத³தி;

தஸ்மா தம் பரிவஜ்ஜேய்ய, குஸீதம் ஹீனவீரியம்.

‘‘பவிவித்தேஹி அரியேஹி, பஹிதத்தேஹி ஜா²யிபி⁴;

நிச்சம் ஆரத்³த⁴வீரியேஹி, பண்டி³தேஹி ஸஹாவஸே’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. நவமம்.

10. பரிஹானஸுத்தம்

79. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே தயோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேகோ² பி⁴க்கு² கம்மாராமோ ஹோதி, கம்மரதோ, கம்மாராமதமனுயுத்தோ; ப⁴ஸ்ஸாராமோ ஹோதி, ப⁴ஸ்ஸரதோ, ப⁴ஸ்ஸாராமதமனுயுத்தோ; நித்³தா³ராமோ ஹோதி, நித்³தா³ரதோ, நித்³தா³ராமதமனுயுத்தோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே தயோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேகோ² பி⁴க்கு² ந கம்மாராமோ ஹோதி, ந கம்மரதோ, ந கம்மாராமதமனுயுத்தோ; ந ப⁴ஸ்ஸாராமோ ஹோதி, ந ப⁴ஸ்ஸரதோ, ந ப⁴ஸ்ஸாராமதமனுயுத்தோ; ந நித்³தா³ராமோ ஹோதி, ந நித்³தா³ரதோ, ந நித்³தா³ராமதமனுயுத்தோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘கம்மாராமோ ப⁴ஸ்ஸாராமோ [ப⁴ஸ்ஸரதோ (ஸப்³ப³த²)], நித்³தா³ராமோ ச உத்³த⁴தோ;

அப⁴ப்³போ³ தாதி³ஸோ பி⁴க்கு², பு²ட்டு²ம் ஸம்போ³தி⁴முத்தமம்.

‘‘தஸ்மா ஹி அப்பகிச்சஸ்ஸ, அப்பமித்³தோ⁴ அனுத்³த⁴தோ;

ப⁴ப்³போ³ ஸோ தாதி³ஸோ பி⁴க்கு², பு²ட்டு²ம் ஸம்போ³தி⁴முத்தம’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. த³ஸமம்.

ததியோ வக்³கோ³ நிட்டி²தோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே தி³ட்டீ² நிஸ்ஸரணம் ரூபம், புத்தோ அவுட்டி²கேன ச;

ஸுகா² ச பி⁴து³ரோ [பி⁴ந்த³னா (ஸப்³ப³த்த²)] தா⁴து, பரிஹானேன தே த³ஸாதி.