1. பட²மவக்³கோ³

1. மூலஸுத்தம்

50. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, அகுஸலமூலானி. கதமானி தீணி? லோபோ⁴ அகுஸலமூலம், தோ³ஸோ அகுஸலமூலம், மோஹோ அகுஸலமூலம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி அகுஸலமூலானீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘லோபோ⁴ தோ³ஸோ ச மோஹோ ச, புரிஸம் பாபசேதஸம்;

ஹிம்ஸந்தி அத்தஸம்பூ⁴தா, தசஸாரம்வ ஸம்ப²ல’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பட²மம்.

2. தா⁴துஸுத்தம்

51. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, தா⁴துயோ. கதமா திஸ்ஸோ? ரூபதா⁴து, அரூபதா⁴து, நிரோத⁴தா⁴து – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ தா⁴துயோ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ரூபதா⁴தும் [ரூபதா⁴து (ஸப்³ப³த்த²)] பரிஞ்ஞாய, அரூபேஸு அஸண்டி²தா;

நிரோதே⁴ யே விமுச்சந்தி, தே ஜனா மச்சுஹாயினோ.

‘‘காயேன அமதம் தா⁴தும், பு²ஸயித்வா [பு²ஸ்ஸயித்வா (ஸ்யா.), ப²ஸ்ஸயித்வா (பீ.)] நிரூபதி⁴ம்;

உபதி⁴ப்படினிஸ்ஸக்³க³ம், ஸச்சி²கத்வா அனாஸவோ;

தே³ஸேதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, அஸோகம் விரஜம் பத³’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. து³தியம்.

3. பட²மவேத³னாஸுத்தம்

52. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வேத³னா. கதமா திஸ்ஸோ? ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா –

இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ வேத³னா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸமாஹிதோ ஸம்பஜானோ, ஸதோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ;

வேத³னா ச பஜானாதி, வேத³னானஞ்ச ஸம்ப⁴வம்.

‘‘யத்த² சேதா நிருஜ்ஜ²ந்தி, மக்³க³ஞ்ச க²யகா³மினம்;

வேத³னானம் க²யா பி⁴க்கு², நிச்சா²தோ பரினிப்³பு³தோ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ததியம்.

4. து³தியவேத³னாஸுத்தம்

53. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வேத³னா. கதமா திஸ்ஸோ? ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா. ஸுகா², பி⁴க்க²வே, வேத³னா து³க்க²தோ த³ட்ட²ப்³பா³; து³க்கா² வேத³னா ஸல்லதோ த³ட்ட²ப்³பா³; அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா அனிச்சதோ த³ட்ட²ப்³பா³. யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஸுகா² வேத³னா து³க்க²தோ தி³ட்டா² ஹோதி, து³க்கா² வேத³னா ஸல்லதோ தி³ட்டா² ஹோதி, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா அனிச்சதோ தி³ட்டா² ஹோதி; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ‘பி⁴க்கு² அரியோ ஸம்மத்³த³ஸோ அச்சே²ச்சி² [அச்சே²ஜ்ஜி (ஸீ. பீ.), அச்சி²ஜ்ஜி (க.)], தண்ஹம், விவத்தயி [வாவத்தயி (ஸீ. அட்ட².)] ஸம்யோஜனம், ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸா’’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யோ ஸுக²ம் து³க்க²தோ அத்³த³ [த³க்கி² (ஸீ. பீ. க.), அத³க்கி² (ஸ்யா.)], து³க்க²மத்³த³க்கி² ஸல்லதோ;

அது³க்க²மஸுக²ம் ஸந்தம், அத³க்கி² நம் அனிச்சதோ.

‘‘ஸ வே ஸம்மத்³த³ஸோ பி⁴க்கு², யதோ தத்த² விமுச்சதி;

அபி⁴ஞ்ஞாவோஸிதோ ஸந்தோ, ஸ வே யோகா³திகோ³ முனீ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மஏஸனாஸுத்தம்

54. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஏஸனா. கதமா திஸ்ஸோ? காமேஸனா, ப⁴வேஸனா, ப்³ரஹ்மசரியேஸனா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஏஸனா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸமாஹிதோ ஸம்பஜானோ, ஸதோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ;

ஏஸனா ச பஜானாதி, ஏஸனானஞ்ச ஸம்ப⁴வம்.

‘‘யத்த² சேதா நிருஜ்ஜ²ந்தி, மக்³க³ஞ்ச க²யகா³மினம்;

ஏஸனானம் க²யா பி⁴க்கு², நிச்சா²தோ பரினிப்³பு³தோ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஏஸனாஸுத்தம்

55. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஏஸனா. கதமா திஸ்ஸோ? காமேஸனா, ப⁴வேஸனா, ப்³ரஹ்மசரியேஸனா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஏஸனா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘காமேஸனா ப⁴வேஸனா, ப்³ரஹ்மசரியேஸனா ஸஹ;

இதி ஸச்சபராமாஸோ, தி³ட்டி²ட்டா²னா ஸமுஸ்ஸயா.

‘‘ஸப்³ப³ராக³விரத்தஸ்ஸ, தண்ஹக்க²யவிமுத்தினோ;

ஏஸனா படினிஸ்ஸட்டா², தி³ட்டி²ட்டா²னா ஸமூஹதா;

ஏஸனானம் க²யா பி⁴க்கு², நிராஸோ அகத²ம்கதீ²’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. பட²மஆஸவஸுத்தம்

56. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா. கதமே தயோ? காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ ஆஸவா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸமாஹிதோ ஸம்பஜானோ, ஸதோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ;

ஆஸவே ச பஜானாதி, ஆஸவானஞ்ச ஸம்ப⁴வம்.

‘‘யத்த² சேதா நிருஜ்ஜ²ந்தி, மக்³க³ஞ்ச க²யகா³மினம்;

ஆஸவானம் க²யா பி⁴க்கு², நிச்சா²தோ பரினிப்³பு³தோ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியஆஸவஸுத்தம்

57. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா. கதமே தயோ? காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ ஆஸவா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யஸ்ஸ காமாஸவோ கீ²ணோ, அவிஜ்ஜா ச விராஜிதா;

ப⁴வாஸவோ பரிக்கீ²ணோ, விப்பமுத்தோ நிரூபதி⁴;

தா⁴ரேதி அந்திமம் தே³ஹம், ஜேத்வா மாரம் ஸவாஹினி’’ந்தி [ஸவாஹனந்தி (ப³ஹூஸு)].

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. அட்ட²மம்.

9. தண்ஹாஸுத்தம்

58. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, தண்ஹா. கதமா திஸ்ஸோ? காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ தண்ஹா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘தண்ஹாயோகே³ன ஸம்யுத்தா, ரத்தசித்தா ப⁴வாப⁴வே;

தே யோக³யுத்தா மாரஸ்ஸ, அயோக³க்கே²மினோ ஜனா;

ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி ஸம்ஸாரம், ஜாதீமரணகா³மினோ.

‘‘யே ச தண்ஹம் பஹந்த்வான, வீததண்ஹா [நிக்கண்ஹா ச (ஸீ. க.)] ப⁴வாப⁴வே;

தே வே [தே ச (ஸீ. பீ. க.)] பாரங்க³தா [பாரக³தா (க. ஸீ. ஸ்யா.)] லோகே, யே பத்தா ஆஸவக்க²ய’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. நவமம்.

10. மாரதே⁴ய்யஸுத்தம்

59. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதிக்கம்ம மாரதே⁴ய்யம் ஆதி³ச்சோவ விரோசதி. கதமேஹி தீஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஸேகே²ன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதிக்கம்ம மாரதே⁴ய்யம் ஆதி³ச்சோவ விரோசதீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஸீலம் ஸமாதி⁴ பஞ்ஞா ச, யஸ்ஸ ஏதே ஸுபா⁴விதா;

அதிக்கம்ம மாரதே⁴ய்யம், ஆதி³ச்சோவ விரோசதீ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. த³ஸமம்.

பட²மோ வக்³கோ³ நிட்டி²தோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மூலதா⁴து அத² வேத³னா து³வே, ஏஸனா ச து³வே ஆஸவா து³வே;

தண்ஹாதோ ச அத² [தண்ஹாதோ அத² (ஸ்யா.)] மாரதே⁴ய்யதோ, வக்³க³மாஹு பட²மந்தி முத்தமந்தி.