2. து³தியவக்³கோ³

1. விதக்கஸுத்தம்

38. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘ததா²க³தம், பி⁴க்க²வே, அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் த்³வே விதக்கா ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரந்தி – கே²மோ ச விதக்கோ, பவிவேகோ ச [விவேகோ ச (ஸ்யா.)]. அப்³யாபஜ்ஜா²ராமோ [அப்³யாபஜ்ஜாராமோ (க.), அப்³யாப³ஜ்ஜா²ராமோ (?)], பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ அப்³யாபஜ்ஜ²ரதோ. தமேனம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் அப்³யாபஜ்ஜா²ராமம் அப்³யாபஜ்ஜ²ரதம் ஏஸேவ விதக்கோ ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரதி – ‘இமாயாஹம் இரியாய ந கிஞ்சி ப்³யாபா³தே⁴மி தஸம் வா தா²வரம் வா’தி.

‘‘பவிவேகாராமோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ பவிவேகரதோ. தமேனம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் பவிவேகாராமம் பவிவேகரதம் ஏஸேவ விதக்கோ ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரதி – ‘யம் அகுஸலம் தம் பஹீன’ந்தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹேபி அப்³யாபஜ்ஜா²ராமா விஹரத² அப்³யாபஜ்ஜ²ரதா. தேஸம் வோ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹாகம் அப்³யாபஜ்ஜா²ராமானம் விஹரதம் அப்³யாபஜ்ஜ²ரதானம் ஏஸேவ விதக்கோ ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரிஸ்ஸதி – ‘இமாய மயம் இரியாய ந கிஞ்சி ப்³யாபா³தே⁴ம தஸம் வா தா²வரம் வா’தி.

‘‘பவிவேகாராமா, பி⁴க்க²வே, விஹரத² பவிவேகரதா. தேஸம் வோ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹாகம் பவிவேகாராமானம் விஹரதம் பவிவேகரதானம் ஏஸேவ விதக்கோ ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரிஸ்ஸதி – ‘கிம் அகுஸலம், கிம் அப்பஹீனம், கிம் பஜஹாமா’’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ததா²க³தம் பு³த்³த⁴மஸய்ஹஸாஹினம், து³வே விதக்கா ஸமுதா³சரந்தி நம்;

கே²மோ விதக்கோ பட²மோ உதீ³ரிதோ, ததோ விவேகோ து³தியோ பகாஸிதோ.

‘‘தமோனுத³ம் பாரக³தம் மஹேஸிம், தம் பத்திபத்தம் வஸிமம் அனாஸவம்;

விஸந்தரம் [வேஸந்தரம் (ஸீ. க.), விஸ்ஸந்தரம் (பீ.)] தண்ஹக்க²யே விமுத்தம், தம் வே முனிம் அந்திமதே³ஹதா⁴ரிம்;

மாரஞ்ஜஹம் [மாரஜஹம் (ஸ்யா.), மானஜஹம் (ஸீ. க.), மானம் ஜஹம் (பீ.)] ப்³ரூமி ஜராய பாரகு³ம்.

‘‘ஸேலே யதா² பப்³ப³தமுத்³த⁴னிட்டி²தோ, யதா²பி பஸ்ஸே ஜனதம் ஸமந்ததோ;

ததூ²பமம் த⁴ம்மமயம் ஸுமேதோ⁴, பாஸாத³மாருய்ஹ ஸமந்தசக்கு²;

ஸோகாவதிண்ணம் ஜனதமபேதஸோகோ, அவேக்க²தி ஜாதிஜராபி⁴பூ⁴த’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பட²மம்.

2. தே³ஸனாஸுத்தம்

39. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ த்³வே த⁴ம்மதே³ஸனா பரியாயேன ப⁴வந்தி. கதமா த்³வே? ‘பாபம் பாபகதோ பஸ்ஸதா²’தி – அயம் பட²மா த⁴ம்மதே³ஸனா; ‘பாபம் பாபகதோ தி³ஸ்வா தத்த² நிப்³பி³ந்த³த² விரஜ்ஜத² விமுச்சதா²’தி – அயம் து³தியா த⁴ம்மதே³ஸனா. ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ இமா த்³வே த⁴ம்மதே³ஸனா பரியாயேன ப⁴வந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ததா²க³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, ஸப்³ப³பூ⁴தானுகம்பினோ;

பரியாயவசனம் பஸ்ஸ, த்³வே ச த⁴ம்மா பகாஸிதா.

‘‘பாபகம் பஸ்ஸத² சேதம் [சேகம் (ஸீ. பீ.), சே²கா (ஸ்யா.)], தத்த² சாபி விரஜ்ஜத²;

ததோ விரத்தசித்தாஸே, து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதா²’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. து³தியம்.

3. விஜ்ஜாஸுத்தம்

40. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘அவிஜ்ஜா, பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா அன்வதே³வ அஹிரிகம் அனோத்தப்பம்; விஜ்ஜா ச கோ², பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா அன்வதே³வ ஹிரோத்தப்ப’’ந்தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யா காசிமா து³க்³க³தியோ, அஸ்மிம் லோகே பரம்ஹி ச;

அவிஜ்ஜாமூலிகா ஸப்³பா³, இச்சா²லோப⁴ஸமுஸ்ஸயா.

‘‘யதோ ச ஹோதி பாபிச்சோ², அஹிரீகோ அனாத³ரோ;

ததோ பாபம் பஸவதி, அபாயம் தேன க³ச்ச²தி.

‘‘தஸ்மா ச²ந்த³ஞ்ச லோப⁴ஞ்ச, அவிஜ்ஜஞ்ச விராஜயம்;

விஜ்ஜம் உப்பாத³யம் பி⁴க்கு², ஸப்³பா³ து³க்³க³தியோ ஜஹே’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ததியம்.

4. பஞ்ஞாபரிஹீனஸுத்தம்

41. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘தே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸுபரிஹீனா யே அரியாய பஞ்ஞாய பரிஹீனா. தே தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ம் விஹரந்தி ஸவிகா⁴தம் ஸஉபாயாஸம் ஸபரிளாஹம்; காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா து³க்³க³தி பாடிகங்கா². தே [தே ச கோ² (?)], பி⁴க்க²வே, ஸத்தா அபரிஹீனா யே அரியாய பஞ்ஞாய அபரிஹீனா. தே தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸுக²ம் விஹரந்தி அவிகா⁴தம் அனுபாயாஸம் அபரிளாஹம்; காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³தி பாடிகங்கா²’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘பஞ்ஞாய பரிஹானேன, பஸ்ஸ லோகம் ஸதே³வகம்;

நிவிட்ட²ம் நாமரூபஸ்மிம், இத³ம் ஸச்சந்தி மஞ்ஞதி.

‘‘பஞ்ஞா ஹி ஸேட்டா² லோகஸ்மிம், யாயம் நிப்³பே³த⁴கா³மினீ;

யாய ஸம்மா பஜானாதி, ஜாதிப⁴வபரிக்க²யம்.

‘‘தேஸம் தே³வா மனுஸ்ஸா ச, ஸம்பு³த்³தா⁴னம் ஸதீமதம்;

பிஹயந்தி ஹாஸபஞ்ஞானம் [ஹாஸுபஞ்ஞானம் (ஸீ. அட்ட².)], ஸரீரந்திமதா⁴ரின’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸுக்கத⁴ம்மஸுத்தம்

42. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் பாலேந்தி. கதமே த்³வே? ஹிரீ [ஹிரி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ச, ஓத்தப்பஞ்ச. இமே சே, பி⁴க்க²வே, த்³வே ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் ந பாலேய்யும், நயித⁴ பஞ்ஞாயேத² மாதாதி வா மாதுச்சா²தி வா மாதுலானீதி வா ஆசரியப⁴ரியாதி வா க³ரூனம் தா³ராதி வா. ஸம்பே⁴த³ம் லோகோ அக³மிஸ்ஸ யதா² அஜேளகா குக்குடஸூகரா ஸோணஸிங்கா³லா [ஸோணஸிகா³லா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, இமே த்³வே ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் பாலேந்தி தஸ்மா பஞ்ஞாயதி மாதாதி வா மாதுச்சா²தி வா மாதுலானீதி வா ஆசரியப⁴ரியாதி வா க³ரூனம் தா³ராதி வா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யேஸம் சே ஹிரிஓத்தப்பம், ஸப்³ப³தா³ ச ந விஜ்ஜதி;

வோக்கந்தா ஸுக்கமூலா தே, ஜாதிமரணகா³மினோ.

‘‘யேஸஞ்ச ஹிரிஓத்தப்பம், ஸதா³ ஸம்மா உபட்டி²தா;

விரூள்ஹப்³ரஹ்மசரியா தே, ஸந்தோ கீ²ணபுனப்³ப⁴வா’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பஞ்சமம்.

6. அஜாதஸுத்தம்

43. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம். நோ சேதம், பி⁴க்க²வே, அப⁴விஸ்ஸ அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம், நயித⁴ ஜாதஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ கதஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயேத². யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம், தஸ்மா ஜாதஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ கதஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஜாதம் பூ⁴தம் ஸமுப்பன்னம், கதம் ஸங்க²தமத்³து⁴வம்;

ஜராமரணஸங்கா⁴டம், ரோக³னீளம் [ரோக³னிட்³ட⁴ம் (ஸீ.)] பப⁴ங்கு³ரம் [பப⁴ங்கு³னம் (க. ஸீ. க.), பப⁴ங்கு³ணம் (ஸ்யா.)].

‘‘ஆஹாரனேத்திப்பப⁴வம், நாலம் தத³பி⁴னந்தி³தும்;

தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் ஸந்தம், அதக்காவசரம் து⁴வம்.

‘‘அஜாதம் அஸமுப்பன்னம், அஸோகம் விரஜம் பத³ம்;

நிரோதோ⁴ து³க்க²த⁴ம்மானம், ஸங்கா²ரூபஸமோ ஸுகோ²’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. நிப்³பா³னதா⁴துஸுத்தம்

44. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘த்³வேமா, பி⁴க்க²வே, நிப்³பா³னதா⁴துயோ. கதமே த்³வே? ஸஉபாதி³ஸேஸா ச நிப்³பா³னதா⁴து, அனுபாதி³ஸேஸா ச நிப்³பா³னதா⁴து.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸஉபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் ஹோதி கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ. தஸ்ஸ திட்ட²ந்தேவ பஞ்சிந்த்³ரியானி யேஸம் அவிகா⁴தத்தா [அவிக³தத்தா (ஸீ. அட்ட².)] மனாபாமனாபம் பச்சனுபோ⁴தி, ஸுக²து³க்க²ம் படிஸம்வேதே³தி. தஸ்ஸ யோ ராக³க்க²யோ, தோ³ஸக்க²யோ, மோஹக்க²யோ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸஉபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அனுபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் ஹோதி கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ. தஸ்ஸ இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³வேத³யிதானி அனபி⁴னந்தி³தானி ஸீதி ப⁴விஸ்ஸந்தி [ஸீதீப⁴விஸ்ஸந்தி (?)]. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வே நிப்³பா³னதா⁴துயோ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘து³வே இமா சக்கு²மதா பகாஸிதா, நிப்³பா³னதா⁴தூ அனிஸ்ஸிதேன தாதி³னா;

ஏகா ஹி தா⁴து இத⁴ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகா, ஸஉபாதி³ஸேஸா ப⁴வனேத்திஸங்க²யா;

அனுபாதி³ஸேஸா பன ஸம்பராயிகா, யம்ஹி நிருஜ்ஜ²ந்தி ப⁴வானி ஸப்³ப³ஸோ.

‘‘யே ஏதத³ஞ்ஞாய பத³ம் அஸங்க²தம், விமுத்தசித்தா ப⁴வனேத்திஸங்க²யா;

தே த⁴ம்மஸாராதி⁴க³மா க²யே ரதா, பஹம்ஸு தே ஸப்³ப³ப⁴வானி தாதி³னோ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ஸத்தமம்.

8. படிஸல்லானஸுத்தம்

45. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘படிஸல்லானாராமா [படிஸல்லானாராமா (க.)], பி⁴க்க²வே, விஹரத² படிஸல்லானரதா, அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²மனுயுத்தா, அனிராகதஜ்ஜா²னா, விபஸ்ஸனாய ஸமன்னாக³தா, ப்³ரூஹேதா ஸுஞ்ஞாகா³ரானம். படிஸல்லானாராமானம், பி⁴க்க²வே, விஹரதம் படிஸல்லானரதானம் அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²மனுயுத்தானம் அனிராகதமஜ்ஜா²னானம் விபஸ்ஸனாய ஸமன்னாக³தானம் ப்³ரூஹேதானம் ஸுஞ்ஞாகா³ரானம் த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யே ஸந்தசித்தா நிபகா, ஸதிமந்தோ ச [ஸதிமந்தோவ (ஸீ. க.)] ஜா²யினோ;

ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸந்தி, காமேஸு அனபேக்கி²னோ.

‘‘அப்பமாத³ரதா ஸந்தா, பமாதே³ ப⁴யத³ஸ்ஸினோ;

அப⁴ப்³பா³ பரிஹானாய, நிப்³பா³னஸ்ஸேவ ஸந்திகே’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. அட்ட²மம்.

9. ஸிக்கா²னிஸம்ஸஸுத்தம்

46. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘ஸிக்கா²னிஸம்ஸா, பி⁴க்க²வே, விஹரத² பஞ்ஞுத்தரா விமுத்திஸாரா ஸதாதி⁴பதேய்யா. ஸிக்கா²னிஸம்ஸானம், பி⁴க்க²வே, விஹரதம் பஞ்ஞுத்தரானம் விமுத்திஸாரானம் ஸதாதி⁴பதேய்யானம் த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘பரிபுண்ணஸிக்க²ம் [பரிபுண்ணஸேக²ம் (ஸீ.), பரிபுண்ணஸேக்க²ம் (ஸ்யா.)] அபஹானத⁴ம்மம், பஞ்ஞுத்தரம் ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸிம்;

தம் வே முனிம் அந்திமதே³ஹதா⁴ரிம், மாரஞ்ஜஹம் ப்³ரூமி ஜராய பாரகு³ம்.

‘‘தஸ்மா ஸதா³ ஜா²னரதா ஸமாஹிதா, ஆதாபினோ ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸினோ;

மாரம் ஸஸேனம் அபி⁴பு⁴ய்ய பி⁴க்க²வோ, ப⁴வத² ஜாதிமரணஸ்ஸ பாரகா³’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. நவமம்.

10. ஜாக³ரியஸுத்தம்

47. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘ஜாக³ரோ சஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய ஸதோ ஸம்பஜானோ ஸமாஹிதோ பமுதி³தோ விப்பஸன்னோ ச தத்த² காலவிபஸ்ஸீ ச குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. ஜாக³ரஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ விஹரதோ ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ ஸமாஹிதஸ்ஸ பமுதி³தஸ்ஸ விப்பஸன்னஸ்ஸ தத்த² காலவிபஸ்ஸினோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘ஜாக³ரந்தா ஸுணாதே²தம், யே ஸுத்தா தே பபு³ஜ்ஜ²த²;

ஸுத்தா ஜாக³ரிதம் ஸேய்யோ, நத்தி² ஜாக³ரதோ ப⁴யம்.

‘‘யோ ஜாக³ரோ ச ஸதிமா ஸம்பஜானோ, ஸமாஹிதோ முதி³தோ விப்பஸன்னோ ச;

காலேன ஸோ ஸம்மா த⁴ம்மம் பரிவீமம்ஸமானோ, ஏகோதி³பூ⁴தோ விஹனே தமம் ஸோ.

‘‘தஸ்மா ஹவே ஜாக³ரியம் ப⁴ஜேத², ஆதாபீ பி⁴க்கு² நிபகோ ஜா²னலாபீ⁴;

ஸம்யோஜனம் ஜாதிஜராய சே²த்வா, இதே⁴வ ஸம்போ³தி⁴மனுத்தரம் பு²ஸே’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. த³ஸமம்.

11. ஆபாயிகஸுத்தம்

48. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஆபாயிகா நேரயிகா இத³மப்பஹாய. கதமே த்³வே? யோ ச அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ, யோ ச பரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தம் அமூலகேன அப்³ரஹ்மசரியேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வே ஆபாயிகா நேரயிகா இத³மப்பஹாயா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘அபூ⁴தவாதீ³ நிரயம் உபேதி, யோ வாபி கத்வா ந கரோமி சாஹ;

உபோ⁴பி தே பேச்ச ஸமா ப⁴வந்தி, நிஹீனகம்மா மனுஜா பரத்த².

‘‘காஸாவகண்டா² ப³ஹவோ, பாபத⁴ம்மா அஸஞ்ஞதா;

பாபா பாபேஹி கம்மேஹி, நிரயம் தே உபபஜ்ஜரே.

‘‘ஸேய்யோ அயோகு³ளோ பு⁴த்தோ, தத்தோ அக்³கி³ஸிகூ²பமோ;

யஞ்சே பு⁴ஞ்ஜேய்ய து³ஸ்ஸீலோ, ரட்ட²பிண்ட³மஸஞ்ஞதோ’’தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ஏகாத³ஸமம்.

12. தி³ட்டி²க³தஸுத்தம்

49. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –

‘‘த்³வீஹி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²க³தேஹி பரியுட்டி²தா தே³வமனுஸ்ஸா ஓலீயந்தி ஏகே, அதிதா⁴வந்தி ஏகே; சக்கு²மந்தோ ச பஸ்ஸந்தி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஓலீயந்தி ஏகே? ப⁴வாராமா, பி⁴க்க²வே, தே³வமனுஸ்ஸா ப⁴வரதா ப⁴வஸம்முதி³தா தேஸம் ப⁴வனிரோதா⁴ய த⁴ம்மே தே³ஸியமானே சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி நாதி⁴முச்சதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஓலீயந்தி ஏகே.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அதிதா⁴வந்தி ஏகே? ப⁴வேனேவ கோ² பனேகே அட்டீயமானா ஹராயமானா ஜிகு³ச்ச²மானா விப⁴வம் அபி⁴னந்த³ந்தி – யதோ கிர, போ⁴, அயம் அத்தா [ஸத்தோ (ஸீ. க.)] காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா; ஏதம் ஸந்தம் ஏதம் பணீதம் ஏதம் யாதா²வந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அதிதா⁴வந்தி ஏகே.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, சக்கு²மந்தோ பஸ்ஸந்தி? இத⁴ பி⁴க்கு² பூ⁴தம் பூ⁴ததோ பஸ்ஸதி; பூ⁴தம் பூ⁴ததோ தி³ஸ்வா பூ⁴தஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய படிபன்னோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சக்கு²மந்தோ பஸ்ஸந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –

‘‘யே [யோ (ஸ்யா. க.)] பூ⁴தம் பூ⁴ததோ தி³ஸ்வா, பூ⁴தஸ்ஸ ச அதிக்கமம்;

யதா²பூ⁴தே விமுச்சந்தி, ப⁴வதண்ஹா பரிக்க²யா.

‘‘ஸ வே [ஸசே (க. ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பூ⁴தபரிஞ்ஞோ, ஸோ வீததண்ஹோ ப⁴வாப⁴வே;

பூ⁴தஸ்ஸ விப⁴வா பி⁴க்கு², நாக³ச்ச²தி புனப்³ப⁴வ’’ந்தி.

அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. த்³வாத³ஸமம்.

து³தியோ வக்³கோ³ நிட்டி²தோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே இந்த்³ரியா த்³வே தபனீயா, ஸீலேன அபரே து³வே;

அனோத்தாபீ குஹனா த்³வே ச, ஸம்வேஜனீயேன தே த³ஸ.

விதக்கா தே³ஸனா விஜ்ஜா, பஞ்ஞா த⁴ம்மேன பஞ்சமம்;

அஜாதம் தா⁴துஸல்லானம், ஸிக்கா² ஜாக³ரியேன ச;

அபாயதி³ட்டி²யா சேவ [யேவ (ஸீ. ஸ்யா.)], பா³வீஸதி பகாஸிதாதி.

து³கனிபாதோ நிட்டி²தோ.