3. சக்கவத்திஸுத்தம்

அத்ததீ³பஸரணதா

80. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா மக³தே⁴ஸு விஹரதி மாதுலாயம். தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த்³த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அத்ததீ³பா, பி⁴க்க²வே, விஹரத² அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா. கத²ஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ…பே… சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ.

‘‘கோ³சரே, பி⁴க்க²வே, சரத² ஸகே பேத்திகே விஸயே. கோ³சரே, பி⁴க்க²வே, சரதம் ஸகே பேத்திகே விஸயே ந லச்ச²தி மாரோ ஓதாரம், ந லச்ச²தி மாரோ ஆரம்மணம் [ஆரமணம் (?)]. குஸலானம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தி.

த³ள்ஹனேமிசக்கவத்திராஜா

81. ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, ராஜா த³ள்ஹனேமி நாம அஹோஸி சக்கவத்தீ [சக்கவத்தி (ஸ்யா. பீ.)] த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்த ரதனானி அஹேஸும் ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம்உ ஹத்தி²ரதனம் அஸ்ஸரதனம் மணிரதனம் இத்தி²ரதனம் க³ஹபதிரதனம் பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா அஹேஸும் ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன [த⁴ம்மேன ஸமேன (ஸ்யா. க.)] அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸி.

82. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா த³ள்ஹனேமி ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸதானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘யதா³ த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பஸ்ஸேய்யாஸி தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுதம், அத² மே ஆரோசேய்யாஸீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ரஞ்ஞோ த³ள்ஹனேமிஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸதானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுதம், தி³ஸ்வான யேன ராஜா த³ள்ஹனேமி தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜானம் த³ள்ஹனேமிம் ஏதத³வோச – ‘யக்³கே⁴, தே³வ, ஜானேய்யாஸி, தி³ப்³ப³ம் தே சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுத’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா த³ள்ஹனேமி ஜேட்ட²புத்தம் குமாரம் ஆமந்தாபேத்வா [ஆமந்தேத்வா (ஸ்யா. க.)] ஏதத³வோச – ‘தி³ப்³ப³ம் கிர மே, தாத குமார, சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுதம். ஸுதம் கோ² பன மேதம் – யஸ்ஸ ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் ஓஸக்கதி டா²னா சவதி, ந தா³னி தேன ரஞ்ஞா சிரம் ஜீவிதப்³ப³ம் ஹோதீதி. பு⁴த்தா கோ² பன மே மானுஸகா காமா, ஸமயோ தா³னி மே தி³ப்³பே³ காமே பரியேஸிதும். ஏஹி த்வம், தாத குமார, இமம் ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் படிபஜ்ஜ. அஹம் பன கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’தி.

83. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா த³ள்ஹனேமி ஜேட்ட²புத்தம் குமாரம் ஸாது⁴கம் ரஜ்ஜே ஸமனுஸாஸித்வா கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி. ஸத்தாஹபப்³ப³ஜிதே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ராஜிஸிம்ஹி தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் அந்தரதா⁴யி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரோ புரிஸோ யேன ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ [முத்³தா⁴வஸித்தோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.) ஏவமுபரிபி] தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜானம் க²த்தியம் முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தம் ஏதத³வோச – ‘யக்³கே⁴, தே³வ, ஜானேய்யாஸி, தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் அந்தரஹித’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தி³ப்³பே³ சக்கரதனே அந்தரஹிதே அனத்தமனோ அஹோஸி, அனத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³ஸி. ஸோ யேன ராஜிஸி தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜிஸிம் ஏதத³வோச – ‘யக்³கே⁴, தே³வ, ஜானேய்யாஸி, தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் அந்தரஹித’ந்தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, ராஜிஸி ராஜானம் க²த்தியம் முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தம் ஏதத³வோச – ‘மா கோ² த்வம், தாத, தி³ப்³பே³ சக்கரதனே அந்தரஹிதே அனத்தமனோ அஹோஸி, மா அனத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³ஸி, ந ஹி தே, தாத, தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பேத்திகம் தா³யஜ்ஜம். இங்க⁴ த்வம், தாத, அரியே சக்கவத்திவத்தே வத்தாஹி. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் தே அரியே சக்கவத்திவத்தே வத்தமானஸ்ஸ தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே ஸீஸம்ன்ஹாதஸ்ஸ [ஸீஸம் நஹாதஸ்ஸ (ஸீ. பீ.), ஸீஸன்ஹாதஸ்ஸ (ஸ்யா.)] உபோஸதி²கஸ்ஸ உபரிபாஸாத³வரக³தஸ்ஸ தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுப⁴விஸ்ஸதி ஸஹஸ்ஸாரம் ஸனேமிகம் ஸனாபி⁴கம் ஸப்³பா³காரபரிபூர’ந்தி.

சக்கவத்திஅரியவத்தம்

84. ‘‘‘கதமம் பன தம், தே³வ, அரியம் சக்கவத்திவத்த’ந்தி? ‘தேன ஹி த்வம், தாத, த⁴ம்மம்யேவ நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ [க³ருகரோந்தோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] த⁴ம்மம் மானேந்தோ த⁴ம்மம் பூஜேந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹஸ்ஸு அந்தோஜனஸ்மிம் ப³லகாயஸ்மிம் க²த்தியேஸு அனுயந்தேஸு [அனுயுத்தேஸு (ஸீ. பீ.)] ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மஜானபதே³ஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு மிக³பக்கீ²ஸு. மா ச தே, தாத, விஜிதே அத⁴ம்மகாரோ பவத்தித்த². யே ச தே, தாத, விஜிதே அத⁴னா அஸ்ஸு, தேஸஞ்ச த⁴னமனுப்பதே³ய்யாஸி [த⁴னமனுப்பத³ஜ்ஜேய்யாஸி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]. யே ச தே, தாத, விஜிதே ஸமணப்³ராஹ்மணா மத³ப்பமாதா³ படிவிரதா க²ந்திஸோரச்சே நிவிட்டா² ஏகமத்தானம் த³மேந்தி, ஏகமத்தானம் ஸமேந்தி, ஏகமத்தானம் பரினிப்³பா³பேந்தி, தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்சே²ய்யாஸி பரிக்³க³ண்ஹேய்யாஸி – ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, குஸலம், கிம் அகுஸலம், கிம் ஸாவஜ்ஜம், கிம் அனவஜ்ஜம், கிம் ஸேவிதப்³ப³ம், கிம் ந ஸேவிதப்³ப³ம், கிம் மே கரீயமானம் தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய அஸ்ஸ, கிம் வா பன மே கரீயமானம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய அஸ்ஸா’’தி? தேஸம் ஸுத்வா யம் அகுஸலம் தம் அபி⁴னிவஜ்ஜேய்யாஸி, யம் குஸலம் தம் ஸமாதா³ய வத்தேய்யாஸி. இத³ம் கோ², தாத, தம் அரியம் சக்கவத்திவத்த’ந்தி.

சக்கரதனபாதுபா⁴வோ

85. ‘‘‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ ராஜிஸிஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா அரியே சக்கவத்திவத்தே [அரியம் சக்கவத்திவத்தம் (க.)] வத்தி. தஸ்ஸ அரியே சக்கவத்திவத்தே வத்தமானஸ்ஸ தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே ஸீஸம்ன்ஹாதஸ்ஸ உபோஸதி²கஸ்ஸ உபரிபாஸாத³வரக³தஸ்ஸ தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுரஹோஸி ஸஹஸ்ஸாரம் ஸனேமிகம் ஸனாபி⁴கம் ஸப்³பா³காரபரிபூரம். தி³ஸ்வான ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸுதம் கோ² பன மேதம் – யஸ்ஸ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே ஸீஸம்ன்ஹாதஸ்ஸ உபோஸதி²கஸ்ஸ உபரிபாஸாத³வரக³தஸ்ஸ தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுப⁴வதி ஸஹஸ்ஸாரம் ஸனேமிகம் ஸனாபி⁴கம் ஸப்³பா³காரபரிபூரம், ஸோ ஹோதி ராஜா சக்கவத்தீ’தி. அஸ்ஸம் நு கோ² அஹம் ராஜா சக்கவத்தீதி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உதராஸங்க³ம் கரித்வா வாமேன ஹத்தே²ன பி⁴ங்காரம் க³ஹேத்வா த³க்கி²ணேன ஹத்தே²ன சக்கரதனம் அப்³பு⁴க்கிரி – ‘பவத்தது ப⁴வம் சக்கரதனம், அபி⁴விஜினாது ப⁴வம் சக்கரதன’ந்தி.

‘‘அத² கோ² தம், பி⁴க்க²வே, சக்கரதனம் புரத்தி²மம் தி³ஸம் பவத்தி, அன்வதே³வ ராஜா சக்கவத்தீ ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. யஸ்மிம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பதே³ஸே சக்கரதனம் பதிட்டா²ஸி, தத்த² ராஜா சக்கவத்தீ வாஸம் உபக³ச்சி² ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, புரத்தி²மாய தி³ஸாய படிராஜானோ, தே ராஜானம் சக்கவத்திம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏஹி கோ², மஹாராஜ, ஸ்வாக³தம் தே [ஸாக³தம் (ஸீ. பீ.)] மஹாராஜ, ஸகம் தே, மஹாராஜ, அனுஸாஸ, மஹாராஜா’தி. ராஜா சக்கவத்தீ ஏவமாஹ – ‘பாணோ ந ஹந்தப்³போ³, அதி³ன்னம் நாதா³தப்³ப³ம், காமேஸுமிச்சா² ந சரிதப்³பா³, முஸா ந பா⁴ஸிதப்³பா³, மஜ்ஜம் ந பாதப்³ப³ம், யதா²பு⁴த்தஞ்ச பு⁴ஞ்ஜதா²’தி. யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, புரத்தி²மாய தி³ஸாய படிராஜானோ, தே ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அனுயந்தா [அனுயுத்தா (ஸீ. பீ.)] அஹேஸும்.

86. ‘‘அத² கோ² தம், பி⁴க்க²வே, சக்கரதனம் புரத்தி²மம் ஸமுத்³த³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா [அஜ்ஜோ²க³ஹேத்வா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பச்சுத்தரித்வா த³க்கி²ணம் தி³ஸம் பவத்தி…பே… த³க்கி²ணம் ஸமுத்³த³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா பச்சுத்தரித்வா பச்சி²மம் தி³ஸம் பவத்தி, அன்வதே³வ ராஜா சக்கவத்தீ ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. யஸ்மிம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பதே³ஸே சக்கரதனம் பதிட்டா²ஸி, தத்த² ராஜா சக்கவத்தீ வாஸம் உபக³ச்சி² ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பச்சி²மாய தி³ஸாய படிராஜானோ, தே ராஜானம் சக்கவத்திம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏஹி கோ², மஹாராஜ, ஸ்வாக³தம் தே, மஹாராஜ, ஸகம் தே, மஹாராஜ, அனுஸாஸ, மஹாராஜா’தி. ராஜா சக்கவத்தீ ஏவமாஹ – ‘பாணோ ந ஹந்தப்³போ³, அதி³ன்னம் நாதா³தப்³ப³ம், காமேஸுமிச்சா² ந சரிதப்³பா³, முஸா ந பா⁴ஸிதப்³பா³, மஜ்ஜம் ந பாதப்³ப³ம், யதா²பு⁴த்தஞ்ச பு⁴ஞ்ஜதா²’தி. யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பச்சி²மாய தி³ஸாய படிராஜானோ, தே ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அனுயந்தா அஹேஸும்.

87. ‘‘அத² கோ² தம், பி⁴க்க²வே, சக்கரதனம் பச்சி²மம் ஸமுத்³த³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா பச்சுத்தரித்வா உத்தரம் தி³ஸம் பவத்தி, அன்வதே³வ ராஜா சக்கவத்தீ ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. யஸ்மிம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பதே³ஸே சக்கரதனம் பதிட்டா²ஸி, தத்த² ராஜா சக்கவத்தீ வாஸம் உபக³ச்சி² ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, உத்தராய தி³ஸாய படிராஜானோ, தே ராஜானம் சக்கவத்திம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏஹி கோ², மஹாராஜ, ஸ்வாக³தம் தே, மஹாராஜ, ஸகம் தே, மஹாராஜ, அனுஸாஸ, மஹாராஜா’தி. ராஜா சக்கவத்தீ ஏவமாஹ – ‘பாணோ ந ஹந்தப்³போ³, அதி³ன்னம் நாதா³தப்³ப³ம், காமேஸுமிச்சா² ந சரிதப்³பா³, முஸா ந பா⁴ஸிதப்³பா³, மஜ்ஜம் ந பாதப்³ப³ம், யதா²பு⁴த்தஞ்ச பு⁴ஞ்ஜதா²’தி. யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, உத்தராய தி³ஸாய படிராஜானோ, தே ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அனுயந்தா அஹேஸும்.

‘‘அத² கோ² தம், பி⁴க்க²வே, சக்கரதனம் ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் அபி⁴விஜினித்வா தமேவ ராஜதா⁴னிம் பச்சாக³ந்த்வா ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அந்தேபுரத்³வாரே அத்த²கரணபமுகே² [அட்³ட³கரணபமுகே² (க.)] அக்கா²ஹதம் மஞ்ஞே அட்டா²ஸி ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ அந்தேபுரம் உபஸோப⁴யமானம்.

து³தியாதி³சக்கவத்திகதா²

88. ‘‘து³தியோபி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ…பே… ததியோபி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ… சதுத்தோ²பி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ… பஞ்சமோபி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ… ச²ட்டோ²பி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ… ஸத்தமோபி கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸதானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘யதா³ த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பஸ்ஸேய்யாஸி தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுதம், அத² மே ஆரோசேய்யாஸீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸதானம் ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானம் அச்சயேன தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுதம். தி³ஸ்வான யேன ராஜா சக்கவத்தீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜானம் சக்கவத்திம் ஏதத³வோச – ‘யக்³கே⁴, தே³வ, ஜானேய்யாஸி, தி³ப்³ப³ம் தே சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம் டா²னா சுத’ந்தி?

89. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ ஜேட்ட²புத்தம் குமாரம் ஆமந்தாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘தி³ப்³ப³ம் கிர மே, தாத குமார, சக்கரதனம் ஓஸக்கிதம், டா²னா சுதம், ஸுதம் கோ² பன மேதம் – யஸ்ஸ ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் ஓஸக்கதி, டா²னா சவதி, ந தா³னி தேன ரஞ்ஞா சிரம் ஜீவிதப்³ப³ம் ஹோதீதி. பு⁴த்தா கோ² பன மே மானுஸகா காமா, ஸமயோ தா³னி மே தி³ப்³பே³ காமே பரியேஸிதும், ஏஹி த்வம், தாத குமார, இமம் ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் படிபஜ்ஜ. அஹம் பன கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’தி.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ ஜேட்ட²புத்தம் குமாரம் ஸாது⁴கம் ரஜ்ஜே ஸமனுஸாஸித்வா கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜி. ஸத்தாஹபப்³ப³ஜிதே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ராஜிஸிம்ஹி தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் அந்தரதா⁴யி.

90. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரோ புரிஸோ யேன ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜானம் க²த்தியம் முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தம் ஏதத³வோச – ‘யக்³கே⁴, தே³வ, ஜானேய்யாஸி, தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் அந்தரஹித’ந்தி? அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தி³ப்³பே³ சக்கரதனே அந்தரஹிதே அனத்தமனோ அஹோஸி. அனத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³ஸி; நோ ச கோ² ராஜிஸிம் உபஸங்கமித்வா அரியம் சக்கவத்திவத்தம் புச்சி². ஸோ ஸமதேனேவ ஸுத³ம் ஜனபத³ம் பஸாஸதி. தஸ்ஸ ஸமதேன ஜனபத³ம் பஸாஸதோ புப்³பே³னாபரம் ஜனபதா³ ந பப்³ப³ந்தி, யதா² தம் புப்³ப³கானம் ராஜூனம் அரியே சக்கவத்திவத்தே வத்தமானானம்.

‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அமச்சா பாரிஸஜ்ஜா க³ணகமஹாமத்தா அனீகட்டா² தோ³வாரிகா மந்தஸ்ஸாஜீவினோ ஸன்னிபதித்வா ராஜானம் க²த்தியம் முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தம் ஏதத³வோசும் – ‘ந கோ² தே, தே³வ, ஸமதேன (ஸுத³ம்) ஜனபத³ம் பஸாஸதோ புப்³பே³னாபரம் ஜனபதா³ பப்³ப³ந்தி, யதா² தம் புப்³ப³கானம் ராஜூனம் அரியே சக்கவத்திவத்தே வத்தமானானம். ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² தே, தே³வ, விஜிதே அமச்சா பாரிஸஜ்ஜா க³ணகமஹாமத்தா அனீகட்டா² தோ³வாரிகா மந்தஸ்ஸாஜீவினோ மயஞ்சேவ அஞ்ஞே ச [அஞ்ஞே ச பண்டி³தே ஸமணப்³ராஹ்மணே புச்சே²ய்யாஸி (க.)] யே மயம் அரியம் சக்கவத்திவத்தம் தா⁴ரேம. இங்க⁴ த்வம், தே³வ, அம்ஹே அரியம் சக்கவத்திவத்தம் புச்ச². தஸ்ஸ தே மயம் அரியம் சக்கவத்திவத்தம் புட்டா² ப்³யாகரிஸ்ஸாமா’தி.

ஆயுவண்ணாதி³பரியானிகதா²

91. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ அமச்சே பாரிஸஜ்ஜே க³ணகமஹாமத்தே அனீகட்டே² தோ³வாரிகே மந்தஸ்ஸாஜீவினோ ஸன்னிபாதேத்வா அரியம் சக்கவத்திவத்தம் புச்சி². தஸ்ஸ தே அரியம் சக்கவத்திவத்தம் புட்டா² ப்³யாகரிம்ஸு. தேஸம் ஸுத்வா த⁴ம்மிகஞ்ஹி கோ² ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹி, நோ ச கோ² அத⁴னானம் த⁴னமனுப்பதா³ஸி. அத⁴னானம் த⁴னே அனனுப்பதி³யமானே தா³லித்³தி³யம் வேபுல்லமக³மாஸி. தா³லித்³தி³யே வேபுல்லம் க³தே அஞ்ஞதரோ புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யி. தமேனம் அக்³க³ஹேஸும். க³ஹேத்வா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸும் – ‘அயம், தே³வ, புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தம் புரிஸம் ஏதத³வோச – ‘ஸச்சம் கிர த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி [ஆதி³யஸீதி (ஸ்யா.)]? ‘ஸச்சம், தே³வா’தி. ‘கிம் காரணா’தி? ‘ந ஹி, தே³வ, ஜீவாமீ’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ த⁴னமனுப்பதா³ஸி – ‘இமினா த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, த⁴னேன அத்தனா ச ஜீவாஹி, மாதாபிதரோ ச போஸேஹி, புத்ததா³ரஞ்ச போஸேஹி, கம்மந்தே ச பயோஜேஹி, ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு [ஸமணேஸு ப்³ராஹ்மணேஸு (ப³ஹூஸு)] உத்³த⁴க்³கி³கம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேஹி ஸோவக்³கி³கம் ஸுக²விபாகம் ஸக்³க³ஸம்வத்தனிக’ந்தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி.

‘‘அஞ்ஞதரோபி கோ², பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யி. தமேனம் அக்³க³ஹேஸும். க³ஹேத்வா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸும் – ‘அயம், தே³வ, புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தம் புரிஸம் ஏதத³வோச – ‘ஸச்சம் கிர த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி? ‘ஸச்சம், தே³வா’தி. ‘கிம் காரணா’தி? ‘ந ஹி, தே³வ, ஜீவாமீ’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ த⁴னமனுப்பதா³ஸி – ‘இமினா த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, த⁴னேன அத்தனா ச ஜீவாஹி, மாதாபிதரோ ச போஸேஹி, புத்ததா³ரஞ்ச போஸேஹி, கம்மந்தே ச பயோஜேஹி, ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு உத்³த⁴க்³கி³கம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேஹி ஸோவக்³கி³கம் ஸுக²விபாகம் ஸக்³க³ஸம்வத்தனிக’ந்தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி.

92. ‘‘அஸ்ஸோஸும் கோ², பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா – ‘யே கிர, போ⁴, பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யந்தி, தேஸம் ராஜா த⁴னமனுப்பதே³தீ’தி. ஸுத்வான தேஸம் ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூன மயம்பி பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யேய்யாமா’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரோ புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யி. தமேனம் அக்³க³ஹேஸும். க³ஹேத்வா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸும் – ‘அயம், தே³வ, புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தம் புரிஸம் ஏதத³வோச – ‘ஸச்சம் கிர த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி? ‘ஸச்சம், தே³வா’தி. ‘கிம் காரணா’தி? ‘ந ஹி, தே³வ, ஜீவாமீ’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸசே கோ² அஹம் யோ யோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ த⁴னமனுப்பத³ஸ்ஸாமி, ஏவமித³ம் அதி³ன்னாதா³னம் பவட்³டி⁴ஸ்ஸதி. யம்னூனாஹம் இமம் புரிஸம் ஸுனிஸேத⁴ம் நிஸேதே⁴ய்யம், மூலக⁴ச்சம் [மூலக⁴ச்ச²ம் (ஸ்யா.), மூலசே²ஜ்ஜ (க.)] கரேய்யம், ஸீஸமஸ்ஸ சி²ந்தே³ய்ய’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ புரிஸே ஆணாபேஸி – ‘தேன ஹி, ப⁴ணே, இமம் புரிஸம் த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் [பச்சா²பா³ஹும் (ஸ்யா.)] கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேத்வா த³க்கி²ணேன த்³வாரேன நிக்க²மித்வா த³க்கி²ணதோ நக³ரஸ்ஸ ஸுனிஸேத⁴ம் நிஸேதே⁴த², மூலக⁴ச்சம் கரோத², ஸீஸமஸ்ஸ சி²ந்த³தா²’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தே புரிஸா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா தம் புரிஸம் த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேத்வா த³க்கி²ணேன த்³வாரேன நிக்க²மித்வா த³க்கி²ணதோ நக³ரஸ்ஸ ஸுனிஸேத⁴ம் நிஸேதே⁴ஸும், மூலக⁴ச்சம் அகம்ஸு, ஸீஸமஸ்ஸ சி²ந்தி³ம்ஸு.

93. ‘‘அஸ்ஸோஸும் கோ², பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா – ‘யே கிர, போ⁴, பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யந்தி, தே ராஜா ஸுனிஸேத⁴ம் நிஸேதே⁴தி, மூலக⁴ச்சம் கரோதி, ஸீஸானி தேஸம் சி²ந்த³தீ’தி. ஸுத்வான தேஸம் ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூன மயம்பி திண்ஹானி ஸத்தா²னி காராபேஸ்ஸாம [காராபேய்யாம (ஸ்யா. பீ.) காராபேய்யாமாதி (க. ஸீ.)], திண்ஹானி ஸத்தா²னி காராபேத்வா யேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யிஸ்ஸாம, தே ஸுனிஸேத⁴ம் நிஸேதே⁴ஸ்ஸாம, மூலக⁴ச்சம் கரிஸ்ஸாம, ஸீஸானி தேஸம் சி²ந்தி³ஸ்ஸாமா’தி. தே திண்ஹானி ஸத்தா²னி காராபேஸும், திண்ஹானி ஸத்தா²னி காராபேத்வா கா³மகா⁴தம்பி உபக்கமிம்ஸு காதும், நிக³மகா⁴தம்பி உபக்கமிம்ஸு காதும், நக³ரகா⁴தம்பி உபக்கமிம்ஸு காதும், பந்த²து³ஹனம்பி [பந்த²தூ³ஹனம்பி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] உபக்கமிம்ஸு காதும். யேஸம் தே அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யந்தி, தே ஸுனிஸேத⁴ம் நிஸேதே⁴ந்தி, மூலக⁴ச்சம் கரோந்தி, ஸீஸானி தேஸம் சி²ந்த³ந்தி.

94. ‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴னானம் த⁴னே அனனுப்பதி³யமானே தா³லித்³தி³யம் வேபுல்லமக³மாஸி, தா³லித்³தி³யே வேபுல்லம் க³தே அதி³ன்னாதா³னம் வேபுல்லமக³மாஸி, அதி³ன்னாதா³னே வேபுல்லம் க³தே ஸத்த²ம் வேபுல்லமக³மாஸி, ஸத்தே² வேபுல்லம் க³தே பாணாதிபாதோ வேபுல்லமக³மாஸி, பாணாதிபாதே வேபுல்லம் க³தே தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் சத்தாரீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

‘‘சத்தாரீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு அஞ்ஞதரோ புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யி. தமேனம் அக்³க³ஹேஸும். க³ஹேத்வா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸும் – ‘அயம், தே³வ, புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ தம் புரிஸம் ஏதத³வோச – ‘ஸச்சம் கிர த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி? ‘ந ஹி, தே³வா’தி ஸம்பஜானமுஸா அபா⁴ஸி.

95. ‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴னானம் த⁴னே அனனுப்பதி³யமானே தா³லித்³தி³யம் வேபுல்லமக³மாஸி. தா³லித்³தி³யே வேபுல்லம் க³தே அதி³ன்னாதா³னம் வேபுல்லமக³மாஸி, அதி³ன்னாதா³னே வேபுல்லம் க³தே ஸத்த²ம் வேபுல்லமக³மாஸி. ஸத்தே² வேபுல்லம் க³தே பாணாதிபாதோ வேபுல்லமக³மாஸி, பாணாதிபாதே வேபுல்லம் க³தே முஸாவாதோ³ வேபுல்லமக³மாஸி, முஸாவாதே³ வேபுல்லம் க³தே தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் சத்தாரீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

‘‘வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு அஞ்ஞதரோ புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யி. தமேனம் அஞ்ஞதரோ புரிஸோ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ ஆரோசேஸி – ‘இத்த²ன்னாமோ, தே³வ, புரிஸோ பரேஸம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதி³யீ’தி பேஸுஞ்ஞமகாஸி.

96. ‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴னானம் த⁴னே அனனுப்பதி³யமானே தா³லித்³தி³யம் வேபுல்லமக³மாஸி. தா³லித்³தி³யே வேபுல்லம் க³தே அதி³ன்னாதா³னம் வேபுல்லமக³மாஸி, அதி³ன்னாதா³னே வேபுல்லம் க³தே ஸத்த²ம் வேபுல்லமக³மாஸி, ஸத்தே² வேபுல்லம் க³தே பாணாதிபாதோ வேபுல்லமக³மாஸி, பாணாதிபாதே வேபுல்லம் க³தே முஸாவாதோ³ வேபுல்லமக³மாஸி, முஸாவாதே³ வேபுல்லம் க³தே பிஸுணா வாசா வேபுல்லமக³மாஸி, பிஸுணாய வாசாய வேபுல்லம் க³தாய தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் த³ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

‘‘த³ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு ஏகித³ம் ஸத்தா வண்ணவந்தோ ஹோந்தி, ஏகித³ம் ஸத்தா து³ப்³ப³ண்ணா. தத்த² யே தே ஸத்தா து³ப்³ப³ண்ணா, தே வண்ணவந்தே ஸத்தே அபி⁴ஜ்ஜா²யந்தா பரேஸம் தா³ரேஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிம்ஸு.

97. ‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴னானம் த⁴னே அனனுப்பதி³யமானே தா³லித்³தி³யம் வேபுல்லமக³மாஸி. தா³லித்³தி³யே வேபுல்லம் க³தே…பே… காமேஸுமிச்சா²சாரோ வேபுல்லமக³மாஸி, காமேஸுமிச்சா²சாரே வேபுல்லம் க³தே தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் த³ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

98. ‘‘பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு த்³வே த⁴ம்மா வேபுல்லமக³மம்ஸு – ப²ருஸாவாசா ஸம்ப²ப்பலாபோ ச. த்³வீஸு த⁴ம்மேஸு வேபுல்லம் க³தேஸு தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் அப்பேகச்சே அட்³ட⁴தேய்யவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா, அப்பேகச்சே த்³வேவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

99. ‘‘அட்³ட⁴தேய்யவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³ வேபுல்லமக³மம்ஸு. அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதே³ஸு வேபுல்லம் க³தேஸு தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் அட்³ட⁴தேய்யவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

100. ‘‘வஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு மிச்சா²தி³ட்டி² வேபுல்லமக³மாஸி. மிச்சா²தி³ட்டி²யா வேபுல்லம் க³தாய தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் பஞ்சவஸ்ஸஸதாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

101. ‘‘பஞ்சவஸ்ஸஸதாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு தயோ த⁴ம்மா வேபுல்லமக³மம்ஸு. அத⁴ம்மராகோ³ விஸமலோபோ⁴ மிச்சா²த⁴ம்மோ. தீஸு த⁴ம்மேஸு வேபுல்லம் க³தேஸு தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் பஞ்சவஸ்ஸஸதாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் அப்பேகச்சே அட்³ட⁴தேய்யவஸ்ஸஸதாயுகா, அப்பேகச்சே த்³வேவஸ்ஸஸதாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

‘‘அட்³ட⁴தேய்யவஸ்ஸஸதாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு இமே த⁴ம்மா வேபுல்லமக³மம்ஸு. அமத்தேய்யதா அபேத்தேய்யதா அஸாமஞ்ஞதா அப்³ரஹ்மஞ்ஞதா ந குலே ஜேட்டா²பசாயிதா.

102. ‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴னானம் த⁴னே அனனுப்பதி³யமானே தா³லித்³தி³யம் வேபுல்லமக³மாஸி. தா³லித்³தி³யே வேபுல்லம் க³தே அதி³ன்னாதா³னம் வேபுல்லமக³மாஸி. அதி³ன்னாதா³னே வேபுல்லம் க³தே ஸத்த²ம் வேபுல்லமக³மாஸி. ஸத்தே² வேபுல்லம் க³தே பாணாதிபாதோ வேபுல்லமக³மாஸி. பாணாதிபாதே வேபுல்லம் க³தே முஸாவாதோ³ வேபுல்லமக³மாஸி. முஸாவாதே³ வேபுல்லம் க³தே பிஸுணா வாசா வேபுல்லமக³மாஸி. பிஸுணாய வாசாய வேபுல்லம் க³தாய காமேஸுமிச்சா²சாரோ வேபுல்லமக³மாஸி. காமேஸுமிச்சா²சாரே வேபுல்லம் க³தே த்³வே த⁴ம்மா வேபுல்லமக³மம்ஸு, ப²ருஸா வாசா ஸம்ப²ப்பலாபோ ச. த்³வீஸு த⁴ம்மேஸு வேபுல்லம் க³தேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³ வேபுல்லமக³மம்ஸு. அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதே³ஸு வேபுல்லம் க³தேஸு மிச்சா²தி³ட்டி² வேபுல்லமக³மாஸி. மிச்சா²தி³ட்டி²யா வேபுல்லம் க³தாய தயோ த⁴ம்மா வேபுல்லமக³மம்ஸு, அத⁴ம்மராகோ³ விஸமலோபோ⁴ மிச்சா²த⁴ம்மோ. தீஸு த⁴ம்மேஸு வேபுல்லம் க³தேஸு இமே த⁴ம்மா வேபுல்லமக³மம்ஸு, அமத்தேய்யதா அபேத்தேய்யதா அஸாமஞ்ஞதா அப்³ரஹ்மஞ்ஞதா ந குலே ஜேட்டா²பசாயிதா. இமேஸு த⁴ம்மேஸு வேபுல்லம் க³தேஸு தேஸம் ஸத்தானம் ஆயுபி பரிஹாயி, வண்ணோபி பரிஹாயி. தேஸம் ஆயுனாபி பரிஹாயமானானம் வண்ணேனபி பரிஹாயமானானம் அட்³ட⁴தேய்யவஸ்ஸஸதாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் வஸ்ஸஸதாயுகா புத்தா அஹேஸும்.

த³ஸவஸ்ஸாயுகஸமயோ

103. ‘‘ப⁴விஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, ஸோ ஸமயோ, யம் இமேஸம் மனுஸ்ஸானம் த³ஸவஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி. த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு பஞ்சவஸ்ஸிகா [பஞ்சமாஸிகா (க. ஸீ.)] குமாரிகா அலம்பதேய்யா ப⁴விஸ்ஸந்தி. த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு இமானி ரஸானி அந்தரதா⁴யிஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதி²த³ம், ஸப்பி நவனீதம் தேலம் மது⁴ பா²ணிதம் லோணம். த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு குத்³ரூஸகோ அக்³க³ம் போ⁴ஜனானம் [அக்³க³போ⁴ஜனம் (ஸ்யா.)] ப⁴விஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஸாலிமம்ஸோத³னோ அக்³க³ம் போ⁴ஜனானம்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு மனுஸ்ஸேஸு குத்³ரூஸகோ அக்³க³ம் போ⁴ஜனானம் ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு த³ஸ குஸலகம்மபதா² ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அந்தரதா⁴யிஸ்ஸந்தி, த³ஸ அகுஸலகம்மபதா² அதிப்³யாதி³ப்பிஸ்ஸந்தி [அதிவிய தி³ப்பிஸ்ஸந்தி (ஸ்யா. பீ.), அதிவ்யாதி³ப்பிஸ்ஸந்தி (ஸீ.)]. த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு குஸலந்திபி ந ப⁴விஸ்ஸதி, குதோ பன குஸலஸ்ஸ காரகோ. த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தி அமத்தேய்யா அபேத்தேய்யா அஸாமஞ்ஞா அப்³ரஹ்மஞ்ஞா ந குலே ஜேட்டா²பசாயினோ, தே புஜ்ஜா ச ப⁴விஸ்ஸந்தி பாஸம்ஸா ச. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி மத்தேய்யா பேத்தேய்யா ஸாமஞ்ஞா ப்³ரஹ்மஞ்ஞா குலே ஜேட்டா²பசாயினோ புஜ்ஜா ச பாஸம்ஸா ச; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு மனுஸ்ஸேஸு யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தி அமத்தேய்யா அபேத்தேய்யா அஸாமஞ்ஞா அப்³ரஹ்மஞ்ஞா ந குலே ஜேட்டா²பசாயினோ, தே புஜ்ஜா ச ப⁴விஸ்ஸந்தி பாஸம்ஸா ச.

‘‘த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு ந ப⁴விஸ்ஸதி மாதாதி வா மாதுச்சா²தி வா மாதுலானீதி வா ஆசரியப⁴ரியாதி வா க³ரூனம் தா³ராதி வா. ஸம்பே⁴த³ம் லோகோ க³மிஸ்ஸதி யதா² அஜேளகா குக்குடஸூகரா ஸோணஸிங்கா³லா [ஸோணஸிகா³லா (ஸீ. பீ.)].

‘‘த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு தேஸம் ஸத்தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி திப்³போ³ ஆகா⁴தோ பச்சுபட்டி²தோ ப⁴விஸ்ஸதி திப்³போ³ ப்³யாபாதோ³ திப்³போ³ மனோபதோ³ஸோ திப்³ப³ம் வத⁴கசித்தம். மாதுபி புத்தம்ஹி புத்தஸ்ஸபி மாதரி; பிதுபி புத்தம்ஹி புத்தஸ்ஸபி பிதரி; பா⁴துபி ப⁴கி³னியா ப⁴கி³னியாபி பா⁴தரி திப்³போ³ ஆகா⁴தோ பச்சுபட்டி²தோ ப⁴விஸ்ஸதி திப்³போ³ ப்³யாபாதோ³ திப்³போ³ மனோபதோ³ஸோ திப்³ப³ம் வத⁴கசித்தம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மாக³விகஸ்ஸ மிக³ம் தி³ஸ்வா திப்³போ³ ஆகா⁴தோ பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி திப்³போ³ ப்³யாபாதோ³ திப்³போ³ மனோபதோ³ஸோ திப்³ப³ம் வத⁴கசித்தம்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு மனுஸ்ஸேஸு தேஸம் ஸத்தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி திப்³போ³ ஆகா⁴தோ பச்சுபட்டி²தோ ப⁴விஸ்ஸதி திப்³போ³ ப்³யாபாதோ³ திப்³போ³ மனோபதோ³ஸோ திப்³ப³ம் வத⁴கசித்தம். மாதுபி புத்தம்ஹி புத்தஸ்ஸபி மாதரி; பிதுபி புத்தம்ஹி புத்தஸ்ஸபி பிதரி; பா⁴துபி ப⁴கி³னியா ப⁴கி³னியாபி பா⁴தரி திப்³போ³ ஆகா⁴தோ பச்சுபட்டி²தோ ப⁴விஸ்ஸதி திப்³போ³ ப்³யாபாதோ³ திப்³போ³ மனோபதோ³ஸோ திப்³ப³ம் வத⁴கசித்தம்.

104. ‘‘த³ஸவஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு ஸத்தாஹம் ஸத்த²ந்தரகப்போ ப⁴விஸ்ஸதி. தே அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி மிக³ஸஞ்ஞம் படிலபி⁴ஸ்ஸந்தி. தேஸம் திண்ஹானி ஸத்தா²னி ஹத்தே²ஸு பாதுப⁴விஸ்ஸந்தி. தே திண்ஹேன ஸத்தே²ன ‘ஏஸ மிகோ³ ஏஸ மிகோ³’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஜீவிதா வோரோபேஸ்ஸந்தி.

‘‘அத² கோ² தேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏகச்சானம் ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘மா ச மயம் கஞ்சி [கிஞ்சி (க.)], மா ச அம்ஹே கோசி, யம்னூன மயம் திணக³ஹனம் வா வனக³ஹனம் வா ருக்க²க³ஹனம் வா நதீ³விது³க்³க³ம் வா பப்³ப³தவிஸமம் வா பவிஸித்வா வனமூலப²லாஹாரா யாபேய்யாமா’தி. தே திணக³ஹனம் வா வனக³ஹனம் வா ருக்க²க³ஹனம் வா நதீ³விது³க்³க³ம் வா பப்³ப³தவிஸமம் வா [தே திணக³ஹனம் வனக³ஹனம் ருக்க²க³ஹனம் நதீ³விது³க்³க³ம் பப்³ப³தவிஸமம் (ஸீ. பீ.)] பவிஸித்வா ஸத்தாஹம் வனமூலப²லாஹாரா யாபேஸ்ஸந்தி. தே தஸ்ஸ ஸத்தாஹஸ்ஸ அச்சயேன திணக³ஹனா வனக³ஹனா ருக்க²க³ஹனா நதீ³விது³க்³கா³ பப்³ப³தவிஸமா நிக்க²மித்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆலிங்கி³த்வா ஸபா⁴கா³யிஸ்ஸந்தி ஸமஸ்ஸாஸிஸ்ஸந்தி – ‘தி³ட்டா², போ⁴, ஸத்தா ஜீவஸி, தி³ட்டா², போ⁴, ஸத்தா ஜீவஸீ’தி.

ஆயுவண்ணாதி³வட்³ட⁴னகதா²

105. ‘‘அத² கோ² தேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘மயம் கோ² அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவரூபம் ஆயதம் ஞாதிக்க²யம் பத்தா. யம்னூன மயம் குஸலம் கரேய்யாம. கிம் குஸலம் கரேய்யாம? யம்னூன மயம் பாணாதிபாதா விரமேய்யாம, இத³ம் குஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதா³ய வத்தேய்யாமா’தி. தே பாணாதிபாதா விரமிஸ்ஸந்தி, இத³ம் குஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதா³ய வத்திஸ்ஸந்தி. தே குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஆயுனாபி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி, வண்ணேனபி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி. தேஸம் ஆயுனாபி வட்³ட⁴மானானம் வண்ணேனபி வட்³ட⁴மானானம் த³ஸவஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் வீஸதிவஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி.

‘‘அத² கோ² தேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘மயம் கோ² குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஆயுனாபி வட்³டா⁴ம, வண்ணேனபி வட்³டா⁴ம. யம்னூன மயம் பி⁴ய்யோஸோமத்தாய குஸலம் கரேய்யாம. கிம் குஸலம் கரேய்யாம? யம்னூன மயம் அதி³ன்னாதா³னா விரமேய்யாம… காமேஸுமிச்சா²சாரா விரமேய்யாம… முஸாவாதா³ விரமேய்யாம… பிஸுணாய வாசாய விரமேய்யாம… ப²ருஸாய வாசாய விரமேய்யாம… ஸம்ப²ப்பலாபா விரமேய்யாம… அபி⁴ஜ்ஜ²ம் பஜஹேய்யாம… ப்³யாபாத³ம் பஜஹேய்யாம… மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹேய்யாம… தயோ த⁴ம்மே பஜஹேய்யாம – அத⁴ம்மராக³ம் விஸமலோப⁴ம் மிச்சா²த⁴ம்மம்… யம்னூன மயம் மத்தேய்யா அஸ்ஸாம பேத்தேய்யா ஸாமஞ்ஞா ப்³ரஹ்மஞ்ஞா குலே ஜேட்டா²பசாயினோ, இத³ம் குஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதா³ய வத்தேய்யாமா’தி. தே மத்தேய்யா ப⁴விஸ்ஸந்தி பேத்தேய்யா ஸாமஞ்ஞா ப்³ரஹ்மஞ்ஞா குலே ஜேட்டா²பசாயினோ, இத³ம் குஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதா³ய வத்திஸ்ஸந்தி.

‘‘தே குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஆயுனாபி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி, வண்ணேனபி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி. தேஸம் ஆயுனாபி வட்³ட⁴மானானம் வண்ணேனபி வட்³ட⁴மானானம் வீஸதிவஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் சத்தாரீஸவஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… சத்தாரீஸவஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் அஸீதிவஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… அஸீதிவஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் ஸட்டி²வஸ்ஸஸதாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… ஸட்டி²வஸ்ஸஸதாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் வீஸதிதிவஸ்ஸஸதாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… வீஸதிதிவஸ்ஸஸதாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் சத்தாரீஸச²ப்³ப³ஸ்ஸஸதாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி. சத்தாரீஸச²ப்³ப³ஸ்ஸஸதாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் த்³வேவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… த்³வேவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் சத்தாரிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… சத்தாரிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் அட்ட²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… அட்ட²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் சத்தாரீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… சத்தாரீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகானம் மனுஸ்ஸானம் அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி… அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு பஞ்சவஸ்ஸஸதிகா குமாரிகா அலம்பதேய்யா ப⁴விஸ்ஸந்தி.

ஸங்க²ராஜஉப்பத்தி

106. ‘‘அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு தயோ ஆபா³தா⁴ ப⁴விஸ்ஸந்தி, இச்சா², அனஸனம், ஜரா. அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு அயம் ஜம்பு³தீ³போ இத்³தோ⁴ சேவ ப⁴விஸ்ஸதி பீ²தோ ச, குக்குடஸம்பாதிகா கா³மனிக³மராஜதா⁴னியோ [கா³மனிக³மஜனபதா³ ராஜதா⁴னியோ (க.)]. அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு அயம் ஜம்பு³தீ³போ அவீசி மஞ்ஞே பு²டோ ப⁴விஸ்ஸதி மனுஸ்ஸேஹி, ஸேய்யதா²பி நளவனம் வா ஸரவனம் [ஸாரவனம் (ஸ்யா.)] வா. அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு அயம் பா³ராணஸீ கேதுமதீ நாம ராஜதா⁴னீ ப⁴விஸ்ஸதி இத்³தா⁴ சேவ பீ²தா ச ப³ஹுஜனா ச ஆகிண்ணமனுஸ்ஸா ச ஸுபி⁴க்கா² ச. அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு இமஸ்மிம் ஜம்பு³தீ³பே சதுராஸீதினக³ரஸஹஸ்ஸானி ப⁴விஸ்ஸந்தி கேதுமதீராஜதா⁴னீபமுகா²னி. அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு கேதுமதியா ராஜதா⁴னியா ஸங்கோ² நாம ராஜா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்த ரதனானி ப⁴விஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதி²த³ம், சக்கரதனம் ஹத்தி²ரதனம் அஸ்ஸரதனம் மணிரதனம் இத்தி²ரதனம் க³ஹபதிரதனம் பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸிஸ்ஸதி.

மேத்தேய்யபு³த்³து⁴ப்பாதோ³

107. ‘‘அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகேஸு, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸேஸு மேத்தேய்யோ நாம ப⁴க³வா லோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸேய்யதா²பாஹமேதரஹி லோகே உப்பன்னோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ஸ்ஸதி, ஸேய்யதா²பாஹமேதரஹி இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³மி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேஸ்ஸதி; ஸேய்யதா²பாஹமேதரஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேமி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேமி. ஸோ அனேகஸஹஸ்ஸம் [அனேகஸதஸஹஸ்ஸம் (க.)] பி⁴க்கு²ஸம்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸதி, ஸேய்யதா²பாஹமேதரஹி அனேகஸதம் பி⁴க்கு²ஸம்க⁴ம் பரிஹராமி.

108. ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ² நாம ராஜா யோ ஸோ யூபோ ரஞ்ஞா மஹாபனாதே³ன காராபிதோ. தம் யூபம் உஸ்ஸாபேத்வா அஜ்ஜா²வஸித்வா தம் த³த்வா விஸ்ஸஜ்ஜித்வா ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவணிப்³ப³கயாசகானம் தா³னம் த³த்வா மேத்தேய்யஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகே கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸதி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதி.

109. ‘‘அத்ததீ³பா, பி⁴க்க²வே, விஹரத² அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ…பே… சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ.

பி⁴க்கு²னோஆயுவண்ணாதி³வட்³ட⁴னகதா²

110. ‘‘கோ³சரே, பி⁴க்க²வே, சரத² ஸகே பேத்திகே விஸயே. கோ³சரே, பி⁴க்க²வே, சரந்தா ஸகே பேத்திகே விஸயே ஆயுனாபி வட்³டி⁴ஸ்ஸத², வண்ணேனபி வட்³டி⁴ஸ்ஸத², ஸுகே²னபி வட்³டி⁴ஸ்ஸத², போ⁴கே³னபி வட்³டி⁴ஸ்ஸத², ப³லேனபி வட்³டி⁴ஸ்ஸத².

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆயுஸ்மிம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, வீரியஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, சித்தஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, வீமம்ஸாஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி. ஸோ இமேஸம் சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஆகங்க²மானோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆயுஸ்மிம்.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வண்ணஸ்மிம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ, அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வண்ணஸ்மிம்.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஸுக²ஸ்மிம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ, ஸுக²ஸ்மிம்.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ போ⁴க³ஸ்மிம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி ததா² து³தியம். ததா² ததியம். ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி. ததா² து³தியம். ததா² ததியம். ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ போ⁴க³ஸ்மிம்.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ப³லஸ்மிம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ப³லஸ்மிம்.

‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகப³லம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி யம் ஏவம் து³ப்பஸஹம், யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, மாரப³லம். குஸலானம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

சக்கவத்திஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.