3. மஹாபரினிப்³பா³னஸுத்தம்

131. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ வஜ்ஜீ அபி⁴யாதுகாமோ ஹோதி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘அஹம் ஹிமே வஜ்ஜீ ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே உச்சே²ச்சா²மி [உச்சே²ஜ்ஜாமி (ஸ்யா. பீ.), உச்சி²ஜ்ஜாமி (க.)] வஜ்ஜீ, வினாஸேஸ்ஸாமி வஜ்ஜீ, அனயப்³யஸனம் ஆபாதே³ஸ்ஸாமி வஜ்ஜீ’’தி [ஆபாதே³ஸ்ஸாமி வஜ்ஜீதி (ஸப்³ப³த்த²) அ. நி. 7.22 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்].

132. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ வஸ்ஸகாரம் ப்³ராஹ்மணம் மக³த⁴மஹாமத்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், ப்³ராஹ்மண, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச² – ‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தீ’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ வஜ்ஜீ அபி⁴யாதுகாமோ. ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘அஹம் ஹிமே வஜ்ஜீ ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே உச்சே²ச்சா²மி வஜ்ஜீ, வினாஸேஸ்ஸாமி வஜ்ஜீ, அனயப்³யஸனம் ஆபாதே³ஸ்ஸாமீ’’’தி. யதா² தே ப⁴க³வா ப்³யாகரோதி, தம் ஸாது⁴கம் உக்³க³ஹேத்வா மம ஆரோசேய்யாஸி. ந ஹி ததா²க³தா விதத²ம் ப⁴ணந்தீ’’தி.

வஸ்ஸகாரப்³ராஹ்மணோ

133. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ அஜாதஸத்துஸ்ஸ வேதே³ஹிபுத்தஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி யோஜேத்வா ப⁴த்³த³ம் ப⁴த்³த³ம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³தே³ஹி ப⁴த்³தே³ஹி யானேஹி ராஜக³ஹம்ஹா நிய்யாஸி, யேன கி³ஜ்ஜ²கூடோ பப்³ப³தோ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி, யானேன க³ந்த்வா, யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ராஜா, போ⁴ கோ³தம, மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தி. ராஜா [ஏவஞ்ச வதே³தி ராஜா (க.)], போ⁴ கோ³தம, மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ வஜ்ஜீ அபி⁴யாதுகாமோ. ஸோ ஏவமாஹ – ‘அஹம் ஹிமே வஜ்ஜீ ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே உச்சே²ச்சா²மி வஜ்ஜீ, வினாஸேஸ்ஸாமி வஜ்ஜீ, அனயப்³யஸனம் ஆபாதே³ஸ்ஸாமீ’’’தி.

ராஜஅபரிஹானியத⁴ம்மா

134. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பிட்டி²தோ டி²தோ ஹோதி ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜயமானோ [வீஜயமானோ (ஸீ.), வீஜியமானோ (ஸ்யா.)]. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீ அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதா ஸன்னிபாதப³ஹுலா’தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘வஜ்ஜீ அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதா ஸன்னிபாதப³ஹுலா’’தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, வஜ்ஜீ அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதா ஸன்னிபாதப³ஹுலா ப⁴விஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீ ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதந்தி, ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி, ஸமக்³கா³ வஜ்ஜிகரணீயானி கரோந்தீ’தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘வஜ்ஜீ ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதந்தி, ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி, ஸமக்³கா³ வஜ்ஜிகரணீயானி கரோந்தீ’’தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, வஜ்ஜீ ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதிஸ்ஸந்தி, ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தி, ஸமக்³கா³ வஜ்ஜிகரணீயானி கரிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீ அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞபேந்தி, பஞ்ஞத்தம் ந ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி, யதா²பஞ்ஞத்தே போராணே வஜ்ஜித⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்தந்தீ’’’தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘வஜ்ஜீ அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞபேந்தி, பஞ்ஞத்தம் ந ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி, யதா²பஞ்ஞத்தே போராணே வஜ்ஜித⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்தந்தீ’’’தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, ‘‘வஜ்ஜீ அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி, பஞ்ஞத்தம் ந ஸமுச்சி²ந்தி³ஸ்ஸந்தி, யதா²பஞ்ஞத்தே போராணே வஜ்ஜித⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்திஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீ யே தே வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிமஹல்லகா, தே ஸக்கரோந்தி க³ரும் கரோந்தி [க³ருகரோந்தி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] மானேந்தி பூஜேந்தி, தேஸஞ்ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’’’தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘வஜ்ஜீ யே தே வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிமஹல்லகா, தே ஸக்கரோந்தி க³ரும் கரோந்தி மானேந்தி பூஜேந்தி, தேஸஞ்ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’’’தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, வஜ்ஜீ யே தே வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிமஹல்லகா, தே ஸக்கரிஸ்ஸந்தி க³ரும் கரிஸ்ஸந்தி மானேஸ்ஸந்தி பூஜேஸ்ஸந்தி, தேஸஞ்ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீ யா தா குலித்தி²யோ குலகுமாரியோ, தா ந ஓக்கஸ்ஸ பஸய்ஹ வாஸேந்தீ’’’தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘வஜ்ஜீ யா தா குலித்தி²யோ குலகுமாரியோ தா ந ஓக்கஸ்ஸ பஸய்ஹ வாஸேந்தீ’’’தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, வஜ்ஜீ யா தா குலித்தி²யோ குலகுமாரியோ, தா ந ஓக்கஸ்ஸ பஸய்ஹ வாஸேஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீ யானி தானி

வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிசேதியானி அப்³ப⁴ந்தரானி சேவ பா³ஹிரானி ச, தானி ஸக்கரோந்தி க³ரும் கரோந்தி மானேந்தி பூஜேந்தி, தேஸஞ்ச தி³ன்னபுப்³ப³ம் கதபுப்³ப³ம் த⁴ம்மிகம் ப³லிம் நோ பரிஹாபேந்தீ’’’தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘வஜ்ஜீ யானி தானி வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிசேதியானி அப்³ப⁴ந்தரானி சேவ பா³ஹிரானி ச, தானி ஸக்கரோந்தி க³ரும் கரோந்தி மானேந்தி பூஜேந்தி தேஸஞ்ச தி³ன்னபுப்³ப³ம் கதபுப்³ப³ம் த⁴ம்மிகம் ப³லிம் நோ பரிஹாபேந்தீ’’’தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, வஜ்ஜீ யானி தானி வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிசேதியானி அப்³ப⁴ந்தரானி சேவ பா³ஹிரானி ச, தானி ஸக்கரிஸ்ஸந்தி க³ரும் கரிஸ்ஸந்தி மானேஸ்ஸந்தி பூஜேஸ்ஸந்தி, தேஸஞ்ச தி³ன்னபுப்³ப³ம் கதபுப்³ப³ம் த⁴ம்மிகம் ப³லிம் நோ பரிஹாபேஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதம், ‘வஜ்ஜீனம் அரஹந்தேஸு த⁴ம்மிகா ரக்கா²வரணகு³த்தி ஸுஸம்விஹிதா, கிந்தி அனாக³தா ச அரஹந்தோ விஜிதம் ஆக³ச்சே²ய்யும், ஆக³தா ச அரஹந்தோ விஜிதே பா²ஸு விஹரேய்யு’’’ந்தி? ‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே ‘வஜ்ஜீனம் அரஹந்தேஸு த⁴ம்மிகா ரக்கா²வரணகு³த்தி ஸுஸம்விஹிதா கிந்தி அனாக³தா ச அரஹந்தோ விஜிதம் ஆக³ச்சே²ய்யும், ஆக³தா ச அரஹந்தோ விஜிதே பா²ஸு விஹரேய்யு’’’ந்தி. ‘‘யாவகீவஞ்ச, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் அரஹந்தேஸு த⁴ம்மிகா ரக்கா²வரணகு³த்தி ஸுஸம்விஹிதா ப⁴விஸ்ஸதி, கிந்தி அனாக³தா ச அரஹந்தோ விஜிதம் ஆக³ச்சே²ய்யும், ஆக³தா ச அரஹந்தோ விஜிதே பா²ஸு விஹரேய்யுந்தி. வுத்³தி⁴யேவ, ஆனந்த³, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானீ’’தி.

135. அத² கோ² ப⁴க³வா வஸ்ஸகாரம் ப்³ராஹ்மணம் மக³த⁴மஹாமத்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏகமிதா³ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஸமயம் வேஸாலியம் விஹராமி ஸாரந்த³தே³ [ஸானந்த³ரே (க.)] சேதியே. தத்ராஹம் வஜ்ஜீனம் இமே ஸத்த அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸிம். யாவகீவஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, இமே ஸத்த அபரிஹானியா த⁴ம்மா வஜ்ஜீஸு ட²ஸ்ஸந்தி, இமேஸு ச ஸத்தஸு அபரிஹானியேஸு த⁴ம்மேஸு வஜ்ஜீ ஸந்தி³ஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, ப்³ராஹ்மண, வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏகமேகேனபி, போ⁴ கோ³தம, அபரிஹானியேன த⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தானம் வஜ்ஜீனம் வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி. கோ பன வாதோ³ ஸத்தஹி அபரிஹானியேஹி த⁴ம்மேஹி. அகரணீயாவ [அகரணீயா ச (ஸ்யா. க.)], போ⁴ கோ³தம, வஜ்ஜீ [வஜ்ஜீனம் (க.)] ரஞ்ஞா மாக³தே⁴ன அஜாதஸத்துனா வேதே³ஹிபுத்தேன யதி³த³ம் யுத்³த⁴ஸ்ஸ, அஞ்ஞத்ர உபலாபனாய அஞ்ஞத்ர மிது²பே⁴தா³. ஹந்த³ ச தா³னி மயம், போ⁴ கோ³தம, க³ச்சா²ம, ப³ஹுகிச்சா மயம் ப³ஹுகரணீயா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், ப்³ராஹ்மண, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

பி⁴க்கு²அபரிஹானியத⁴ம்மா

136. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தே வஸ்ஸகாரே ப்³ராஹ்மணே மக³த⁴மஹாமத்தே ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ச்ச² த்வம், ஆனந்த³, யாவதிகா பி⁴க்கூ² ராஜக³ஹம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி, தே ஸப்³பே³ உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிபாதேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யாவதிகா பி⁴க்கூ² ராஜக³ஹம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி, தே ஸப்³பே³ உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிபாதேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸன்னிபதிதோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, யஸ்ஸதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா உட்டா²யாஸனா யேன உபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸத்த வோ, பி⁴க்க²வே, அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதா ஸன்னிபாதப³ஹுலா ப⁴விஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதிஸ்ஸந்தி, ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தி, ஸமக்³கா³ ஸங்க⁴கரணீயானி கரிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி, பஞ்ஞத்தம் ந ஸமுச்சி²ந்தி³ஸ்ஸந்தி, யதா²பஞ்ஞத்தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸமாதா³ய வத்திஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² யே தே பி⁴க்கூ² தே²ரா ரத்தஞ்ஞூ சிரபப்³ப³ஜிதா ஸங்க⁴பிதரோ ஸங்க⁴பரிணாயகா, தே ஸக்கரிஸ்ஸந்தி க³ரும் கரிஸ்ஸந்தி மானேஸ்ஸந்தி பூஜேஸ்ஸந்தி, தேஸஞ்ச ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² உப்பன்னாய தண்ஹாய போனோப்³ப⁴விகாய ந வஸம் க³ச்சி²ஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஆரஞ்ஞகேஸு ஸேனாஸனேஸு ஸாபேக்கா² ப⁴விஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பச்சத்தஞ்ஞேவ ஸதிம் உபட்ட²பேஸ்ஸந்தி – ‘கிந்தி அனாக³தா ச பேஸலா ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஆக³ச்சே²ய்யும், ஆக³தா ச பேஸலா ஸப்³ரஹ்மசாரீ பா²ஸு [பா²ஸும் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] விஹரேய்யு’ந்தி. வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, இமே ஸத்த அபரிஹானியா த⁴ம்மா பி⁴க்கூ²ஸு ட²ஸ்ஸந்தி, இமேஸு ச ஸத்தஸு அபரிஹானியேஸு த⁴ம்மேஸு பி⁴க்கூ² ஸந்தி³ஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

137. ‘‘அபரேபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்த அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந கம்மாராமா ப⁴விஸ்ஸந்தி ந கம்மரதா ந கம்மாராமதமனுயுத்தா, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந ப⁴ஸ்ஸாராமா ப⁴விஸ்ஸந்தி ந ப⁴ஸ்ஸரதா ந ப⁴ஸ்ஸாராமதமனுயுத்தா, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந நித்³தா³ராமா ப⁴விஸ்ஸந்தி ந நித்³தா³ரதா ந நித்³தா³ராமதமனுயுத்தா, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந ஸங்க³ணிகாராமா ப⁴விஸ்ஸந்தி ந ஸங்க³ணிகரதா ந ஸங்க³ணிகாராமதமனுயுத்தா, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந பாபிச்சா² ப⁴விஸ்ஸந்தி ந பாபிகானம் இச்சா²னம் வஸம் க³தா, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந பாபமித்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி ந பாபஸஹாயா ந பாபஸம்பவங்கா, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந ஓரமத்தகேன விஸேஸாதி⁴க³மேன அந்தராவோஸானம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

138. ‘‘அபரேபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்த அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி…பே… ‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸத்³தா⁴ ப⁴விஸ்ஸந்தி…பே… ஹிரிமனா ப⁴விஸ்ஸந்தி… ஓத்தப்பீ ப⁴விஸ்ஸந்தி… ப³ஹுஸ்ஸுதா ப⁴விஸ்ஸந்தி… ஆரத்³த⁴வீரியா ப⁴விஸ்ஸந்தி… உபட்டி²தஸ்ஸதீ ப⁴விஸ்ஸந்தி… பஞ்ஞவந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி. யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, இமே ஸத்த அபரிஹானியா த⁴ம்மா பி⁴க்கூ²ஸு ட²ஸ்ஸந்தி, இமேஸு ச ஸத்தஸு அபரிஹானியேஸு த⁴ம்மேஸு பி⁴க்கூ² ஸந்தி³ஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

139. ‘‘அபரேபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்த அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி…பே… த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

140. ‘‘அபரேபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்த அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அனிச்சஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி…பே… அனத்தஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… அஸுப⁴ஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… ஆதீ³னவஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… பஹானஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… விராக³ஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி… நிரோத⁴ஸஞ்ஞம் பா⁴வேஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

141. ‘‘ச², வோ பி⁴க்க²வே, அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டா²பேஸ்ஸந்தி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மேத்தம் வசீகம்மம் பச்சுபட்டா²பேஸ்ஸந்தி …பே… மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டா²பேஸ்ஸந்தி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ², யே தே லாபா⁴ த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴ அந்தமஸோ பத்தபரியாபன்னமத்தம்பி ததா²ரூபேஹி லாபே⁴ஹி அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ ப⁴விஸ்ஸந்தி ஸீலவந்தேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² யானி கானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி அச்சி²த்³தா³னி அஸப³லானி அகம்மாஸானி பு⁴ஜிஸ்ஸானி விஞ்ஞூபஸத்தா²னி [விஞ்ஞுப்பஸத்தா²னி (ஸீ.)] அபராமட்டா²னி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி ததா²ரூபேஸு ஸீலேஸு ஸீலஸாமஞ்ஞக³தா விஹரிஸ்ஸந்தி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா, நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய, ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தா விஹரிஸ்ஸந்தி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.

‘‘யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, இமே ச² அபரிஹானியா த⁴ம்மா பி⁴க்கூ²ஸு ட²ஸ்ஸந்தி, இமேஸு ச ச²ஸு அபரிஹானியேஸு த⁴ம்மேஸு பி⁴க்கூ² ஸந்தி³ஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, வுத்³தி⁴யேவ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானீ’’தி.

142. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரந்தோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே ஏததே³வ ப³ஹுலம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரோதி – ‘‘இதி ஸீலம், இதி ஸமாதி⁴, இதி பஞ்ஞா. ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமாஸவா, ப⁴வாஸவா, அவிஜ்ஜாஸவா’’தி.

143. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன அம்ப³லட்டி²கா தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன அம்ப³லட்டி²கா தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா அம்ப³லட்டி²காயம் விஹரதி ராஜாகா³ரகே. தத்ராபி ஸுத³ம் ப⁴க³வா அம்ப³லட்டி²காயம் விஹரந்தோ ராஜாகா³ரகே ஏததே³வ ப³ஹுலம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரோதி – ‘‘இதி ஸீலம் இதி ஸமாதி⁴ இதி பஞ்ஞா. ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமாஸவா, ப⁴வாஸவா, அவிஜ்ஜாஸவா’’தி.

144. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³லட்டி²காயம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன நாளந்தா³ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன நாளந்தா³ தத³வஸரி, தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா நாளந்தா³யம் விஹரதி பாவாரிகம்ப³வனே.

ஸாரிபுத்தஸீஹனாதோ³

145. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவம் பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி; ந சாஹு ந ச ப⁴விஸ்ஸதி ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ யதி³த³ம் ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி. ‘‘உளாரா கோ² தே அயம், ஸாரிபுத்த, ஆஸபீ⁴ வாசா [ஆஸபி⁴வாசா (ஸ்யா.)] பா⁴ஸிதா, ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸீஹனாதோ³ நதி³தோ – ‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி; ந சாஹு ந ச ப⁴விஸ்ஸதி ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ யதி³த³ம் ஸம்போ³தி⁴ய’ந்தி.

‘‘கிம் தே [கிம் நு (ஸ்யா. பீ. க.)], ஸாரிபுத்த, யே தே அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தா – ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘கிம் பன தே [கிம் பன (ஸ்யா. பீ. க.)], ஸாரிபுத்த, யே தே ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தா – ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மா ஏவம்பஞ்ஞா ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இதிபீ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘கிம் பன தே, ஸாரிபுத்த, அஹம் ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ – ‘‘ஏவம்ஸீலோ ப⁴க³வா இதிபி, ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பஞ்ஞோ ஏவம்விஹாரீ ஏவம்விமுத்தோ ப⁴க³வா இதிபீ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஏத்த² ச ஹி தே, ஸாரிபுத்த, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் [சேதோபரிஞ்ஞாயஞாணம் (ஸ்யா.), சேதஸா சேதோபரியாயஞாணம் (க.)] நத்தி². அத² கிஞ்சரஹி தே அயம், ஸாரிபுத்த, உளாரா ஆஸபீ⁴ வாசா பா⁴ஸிதா, ஏகம்ஸோ க³ஹிதோ, ஸீஹனாதோ³ நதி³தோ – ‘ஏவம்பஸன்னோ அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதி; ந சாஹு ந ச ப⁴விஸ்ஸதி ந சேதரஹி விஜ்ஜதி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ யதி³த³ம் ஸம்போ³தி⁴ய’’’ந்தி?

146. ‘‘ந கோ² மே, ப⁴ந்தே, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு அரஹந்தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு சேதோபரியஞாணம் அத்தி², அபி ச மே த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ பச்சந்திமம் நக³ரம் த³ள்ஹுத்³தா⁴பம் த³ள்ஹபாகாரதோரணம் ஏகத்³வாரம், தத்ரஸ்ஸ தோ³வாரிகோ பண்டி³தோ வியத்தோ மேதா⁴வீ அஞ்ஞாதானம் நிவாரேதா ஞாதானம் பவேஸேதா. ஸோ தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ ஸமந்தா அனுபரியாயபத²ம் [அனுசரியாயபத²ம் (ஸ்யா.)] அனுக்கமமானோ ந பஸ்ஸேய்ய பாகாரஸந்தி⁴ம் வா பாகாரவிவரம் வா, அந்தமஸோ பி³ளாரனிக்க²மனமத்தம்பி. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ [ந பஸ்ஸேய்ய தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ (ஸ்யா.)] – ‘யே கோ² கேசி ஓளாரிகா பாணா இமம் நக³ரம் பவிஸந்தி வா நிக்க²மந்தி வா, ஸப்³பே³ தே இமினாவ த்³வாரேன பவிஸந்தி வா நிக்க²மந்தி வா’தி. ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ – ‘யே தே, ப⁴ந்தே, அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுபதிட்டி²தசித்தா ஸத்தபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ம்ஸு. யேபி தே, ப⁴ந்தே, ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஸப்³பே³ தே ப⁴க³வந்தோ பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுபதிட்டி²தசித்தா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி. ப⁴க³வாபி, ப⁴ந்தே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுபதிட்டி²தசித்தோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’’தி.

147. தத்ரபி ஸுத³ம் ப⁴க³வா நாளந்தா³யம் விஹரந்தோ பாவாரிகம்ப³வனே ஏததே³வ ப³ஹுலம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரோதி – ‘‘இதி ஸீலம், இதி ஸமாதி⁴, இதி பஞ்ஞா. ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமாஸவா, ப⁴வாஸவா, அவிஜ்ஜாஸவா’’தி.

து³ஸ்ஸீலஆதீ³னவா

148. அத² கோ² ப⁴க³வா நாளந்தா³யம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன பாடலிகா³மோ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன பாடலிகா³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா – ‘‘ப⁴க³வா கிர பாடலிகா³மம் அனுப்பத்தோ’’தி. அத² கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஆவஸதா²கா³ர’’ந்தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன ஆவஸதா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் [ஸப்³ப³ஸந்த²ரிதம் ஸத்த²தம் (ஸ்யா.), ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஸந்த²தம் (க.)] ஆவஸதா²கா³ரம் ஸந்த²ரித்வா ஆஸனானி பஞ்ஞபேத்வா உத³கமணிகம் பதிட்டா²பேத்வா தேலபதீ³பம் ஆரோபேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸப்³ப³ஸந்த²ரிஸந்த²தம் [ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஸந்த²தம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ. க.)], ப⁴ந்தே, ஆவஸதா²கா³ரம், ஆஸனானி பஞ்ஞத்தானி, உத³கமணிகோ பதிட்டா²பிதோ, தேலபதீ³போ ஆரோபிதோ; யஸ்ஸதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் [இத³ம் பத³ம் வினயமஹாவக்³க³ ந தி³ஸ்ஸதி]. நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ஆவஸதா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா மஜ்ஜி²மம் த²ம்ப⁴ம் நிஸ்ஸாய புரத்தா²பி⁴முகோ² [புரத்தி²மாபி⁴முகோ² (க.)] நிஸீதி³. பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி கோ² பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா பச்சி²மம் பி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³ ப⁴க³வந்தமேவ புரக்க²த்வா. பாடலிகா³மிகாபி கோ² உபாஸகா பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா புரத்தி²மம் பி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய பச்சி²மாபி⁴முகா² நிஸீதி³ம்ஸு ப⁴க³வந்தமேவ புரக்க²த்வா.

149. அத² கோ² ப⁴க³வா பாடலிகா³மிகே உபாஸகே ஆமந்தேஸி – ‘‘பஞ்சிமே, க³ஹபதயோ, ஆதீ³னவா து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ பமாதா³தி⁴கரணம் மஹதிம் போ⁴க³ஜானிம் நிக³ச்ச²தி. அயம் பட²மோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபன்னஸ்ஸ பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி. அயம் து³தியோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ யஞ்ஞதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமதி – யதி³ க²த்தியபரிஸம் யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம் யதி³ க³ஹபதிபரிஸம் யதி³ ஸமணபரிஸம் – அவிஸாரதோ³ உபஸங்கமதி மங்குபூ⁴தோ. அயம் ததியோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ ஸம்மூள்ஹோ காலங்கரோதி. அயம் சதுத்தோ² ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. அயம் பஞ்சமோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. இமே கோ², க³ஹபதயோ, பஞ்ச ஆதீ³னவா து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

ஸீலவந்தஆனிஸம்ஸ

150. ‘‘பஞ்சிமே, க³ஹபதயோ, ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. கதமே பஞ்ச? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ அப்பமாதா³தி⁴கரணம் மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²தி. அயம் பட²மோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி. அயம் து³தியோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ யஞ்ஞதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமதி – யதி³ க²த்தியபரிஸம் யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம் யதி³ க³ஹபதிபரிஸம் யதி³ ஸமணபரிஸம் விஸாரதோ³ உபஸங்கமதி அமங்குபூ⁴தோ. அயம் ததியோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ அஸம்மூள்ஹோ காலங்கரோதி. அயம் சதுத்தோ² ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. அயம் பஞ்சமோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. இமே கோ², க³ஹபதயோ, பஞ்ச ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³யா’’தி.

151. அத² கோ² ப⁴க³வா பாடலிகா³மிகே உபாஸகே ப³ஹுதே³வ ரத்திம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உய்யோஜேஸி – ‘‘அபி⁴க்கந்தா கோ², க³ஹபதயோ, ரத்தி, யஸ்ஸதா³னி தும்ஹே காலம் மஞ்ஞதா²’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தேஸு பாடலிகா³மிகேஸு உபாஸகேஸு ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பாவிஸி.

பாடலிபுத்தனக³ரமாபனம்

152. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா [ஸுனீத⁴வஸ்ஸகாரா (ஸ்யா. க.)] மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாய. தேன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா தே³வதாயோ ஸஹஸ்ஸேவ [ஸஹஸ்ஸஸ்ஸேவ (ஸீ. பீ. க.), ஸஹஸ்ஸஸேவ (டீகாயம் பாட²ந்தரம்), ஸஹஸ்ஸஸஹஸ்ஸேவ (உதா³னட்ட²கதா²)] பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி. யஸ்மிம் பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, நீசானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன தா தே³வதாயோ ஸஹஸ்ஸேவ பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தியோ. அத² கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கே நு கோ² [கோ நு கோ² (ஸீ. ஸ்யா. பீ. க.)], ஆனந்த³, பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தீ’’தி [மாபேதீதி (ஸீ. ஸ்யா. பீ. க.)]? ‘‘ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா, ப⁴ந்தே, மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாயா’’தி. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, தே³வேஹி தாவதிம்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தேத்வா, ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாய. இதா⁴ஹம், ஆனந்த³, அத்³த³ஸம் தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸம்ப³ஹுலா தே³வதாயோ ஸஹஸ்ஸேவ பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தியோ. யஸ்மிம், ஆனந்த³, பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, நீசானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யாவதா, ஆனந்த³, அரியம் ஆயதனம் யாவதா வணிப்பதோ² இத³ம் அக்³க³னக³ரம் ப⁴விஸ்ஸதி பாடலிபுத்தம் புடபே⁴த³னம். பாடலிபுத்தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, தயோ அந்தராயா ப⁴விஸ்ஸந்தி – அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா மிது²பே⁴தா³ வா’’தி.

153. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு, ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ ப⁴வம் கோ³தமோ அஜ்ஜதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா யேன ஸகோ ஆவஸதோ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஸகே ஆவஸதே² பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸும் – ‘‘காலோ, போ⁴ கோ³தம, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரானம் மக³த⁴மஹாமத்தானம் ஆவஸதோ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸும் ஸம்பவாரேஸும். அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரே மக³த⁴மஹாமத்தே ப⁴க³வா இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³ –

‘‘யஸ்மிம் பதே³ஸே கப்பேதி, வாஸம் பண்டி³தஜாதியோ;

ஸீலவந்தேத்த² போ⁴ஜேத்வா, ஸஞ்ஞதே ப்³ரஹ்மசாரயோ [ப்³ரஹ்மசாரினோ (ஸ்யா.)].

‘‘யா தத்த² தே³வதா ஆஸும், தாஸம் த³க்கி²ணமாதி³ஸே;

தா பூஜிதா பூஜயந்தி [பூஜிதா பூஜயந்தி நம் (க.)], மானிதா மானயந்தி நம்.

‘‘ததோ நம் அனுகம்பந்தி, மாதா புத்தம்வ ஓரஸம்;

தே³வதானுகம்பிதோ போஸோ, ஸதா³ ப⁴த்³ரானி பஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரே மக³த⁴மஹாமத்தே இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

154. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி – ‘‘யேனஜ்ஜ ஸமணோ கோ³தமோ த்³வாரேன நிக்க²மிஸ்ஸதி, தம் கோ³தமத்³வாரம் நாம ப⁴விஸ்ஸதி. யேன தித்தே²ன க³ங்க³ம் நதி³ம் தரிஸ்ஸதி, தம் கோ³தமதித்த²ம் நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன த்³வாரேன நிக்க²மி, தம் கோ³தமத்³வாரம் நாம அஹோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன க³ங்கா³ நதீ³ தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன க³ங்கா³ நதீ³ பூரா ஹோதி ஸமதித்திகா காகபேய்யா. அப்பேகச்சே மனுஸ்ஸா நாவம் பரியேஸந்தி, அப்பேகச்சே உளும்பம் பரியேஸந்தி, அப்பேகச்சே குல்லம் ப³ந்த⁴ந்தி அபாரா [பாரா (ஸீ. ஸ்யா. க.), ஓரா (வி. மஹாவக்³க³)], பாரம் க³ந்துகாமா. அத² கோ² ப⁴க³வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – க³ங்கா³ய நதி³யா ஓரிமதீரே அந்தரஹிதோ பாரிமதீரே பச்சுட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே மனுஸ்ஸே அப்பேகச்சே நாவம் பரியேஸந்தே அப்பேகச்சே உளும்பம் பரியேஸந்தே அப்பேகச்சே குல்லம் ப³ந்த⁴ந்தே அபாரா பாரம் க³ந்துகாமே. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யே தரந்தி அண்ணவம் ஸரம், ஸேதும் கத்வான விஸஜ்ஜ பல்லலானி;

குல்லஞ்ஹி ஜனோ ப³ந்த⁴தி [குல்லம் ஜனோ ச ப³ந்த⁴தி (ஸ்யா.), குல்லம் ஹி ஜனோ பப³ந்த⁴தி (ஸீ. பீ. க.)], திண்ணா [நிதிண்ணா, ந திண்ணா (க.)] மேதா⁴வினோ ஜனா’’தி.

பட²மபா⁴ணவாரோ.

அரியஸச்சகதா²

155. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன கோடிகா³மோ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன கோடிகா³மோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா கோடிகா³மே விஹரதி. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘சதுன்னம், பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானம் அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. கதமேஸம் சதுன்னம்? து³க்க²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. து³க்க²ஸமுத³யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. தயித³ம், பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா.)] அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா.)] அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், உச்சி²ன்னா ப⁴வதண்ஹா, கீ²ணா ப⁴வனேத்தி, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘சதுன்னம் அரியஸச்சானம், யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸனா;

ஸம்ஸிதம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம், தாஸு தாஸ்வேவ ஜாதிஸு.

தானி ஏதானி தி³ட்டா²னி, ப⁴வனேத்தி ஸமூஹதா;

உச்சி²ன்னம் மூலம் து³க்க²ஸ்ஸ, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி.

தத்ரபி ஸுத³ம் ப⁴க³வா கோடிகா³மே விஹரந்தோ ஏததே³வ ப³ஹுலம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரோதி – ‘‘இதி ஸீலம், இதி ஸமாதி⁴, இதி பஞ்ஞா. ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமாஸவா, ப⁴வாஸவா, அவிஜ்ஜாஸவா’’தி.

அனாவத்தித⁴ம்மஸம்போ³தி⁴பராயணா

156. அத² கோ² ப⁴க³வா கோடிகா³மே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன நாதிகா [நாதி³கா (ஸ்யா. பீ.)] தேனுபங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன நாதிகா தத³வஸரி. தத்ரபி ஸுத³ம் ப⁴க³வா நாதிகே விஹரதி கி³ஞ்ஜகாவஸதே². அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாள்ஹோ நாம, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² நாதிகே காலங்கதோ, தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ? நந்தா³ நாம, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னீ நாதிகே காலங்கதா, தஸ்ஸா கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ? ஸுத³த்தோ நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ நாதிகே காலங்கதோ, தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ? ஸுஜாதா நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸிகா நாதிகே காலங்கதா, தஸ்ஸா கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ? குக்குடோ [ககுதோ⁴ (ஸ்யா.)] நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ நாதிகே காலங்கதோ, தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ? காளிம்போ³ [காலிங்கோ³ (பீ.), காரளிம்போ³ (ஸ்யா.)] நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ…பே… நிகடோ நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ… கடிஸ்ஸஹோ [கடிஸ்ஸபோ⁴ (ஸீ. பீ.)] நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ… துட்டோ² நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ… ஸந்துட்டோ² நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ… ப⁴த்³தோ³ [ப⁴டோ (ஸ்யா.)] நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ… ஸுப⁴த்³தோ³ [ஸுப⁴டோ (ஸ்யா.)] நாம, ப⁴ந்தே, உபாஸகோ நாதிகே காலங்கதோ, தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’தி?

157. ‘‘ஸாள்ஹோ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. நந்தா³, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னீ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகா தத்த² பரினிப்³பா³யினீ அனாவத்தித⁴ம்மா தஸ்மா லோகா. ஸுத³த்தோ, ஆனந்த³, உபாஸகோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதி. ஸுஜாதா, ஆனந்த³, உபாஸிகா திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னா அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா [பராயனா (ஸீ. ஸ்யா. பீ. க.)]. குக்குடோ, ஆனந்த³, உபாஸகோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. காளிம்போ³, ஆனந்த³, உபாஸகோ…பே… நிகடோ, ஆனந்த³, உபாஸகோ… கடிஸ்ஸஹோ, ஆனந்த³, உபாஸகோ… துட்டோ², ஆனந்த³, உபாஸகோ … ஸந்துட்டோ², ஆனந்த³, உபாஸகோ… ப⁴த்³தோ³, ஆனந்த³, உபாஸகோ… ஸுப⁴த்³தோ³, ஆனந்த³, உபாஸகோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. பரோபஞ்ஞாஸம், ஆனந்த³, நாதிகே உபாஸகா காலங்கதா, பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகா தத்த² பரினிப்³பா³யினோ அனாவத்தித⁴ம்மா தஸ்மா லோகா. ஸாதி⁴கா நவுதி [சா²தி⁴கா நவுதி (ஸ்யா.)], ஆனந்த³, நாதிகே உபாஸகா காலங்கதா திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மினோ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தி. ஸாதிரேகானி [த³ஸாதிரேகானி (ஸ்யா.)], ஆனந்த³, பஞ்சஸதானி நாதிகே உபாஸகா காலங்கதா, திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னா அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா.

த⁴ம்மாதா³ஸத⁴ம்மபரியாயா

158. ‘‘அனச்ச²ரியம் கோ² பனேதம், ஆனந்த³, யம் மனுஸ்ஸபூ⁴தோ காலங்கரேய்ய. தஸ்மிம்யேவ [தஸ்மிம் தஸ்மிம் சே (ஸீ. பீ.), தஸ்மிம் தஸ்மிம் கோ² (ஸ்யா.)] காலங்கதே ததா²க³தம் உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் புச்சி²ஸ்ஸத², விஹேஸா ஹேஸா, ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ. தஸ்மாதிஹானந்த³, த⁴ம்மாதா³ஸம் நாம த⁴ம்மபரியாயம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, யேன ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’தி.

159. ‘‘கதமோ ச ஸோ, ஆனந்த³, த⁴ம்மாதா³ஸோ த⁴ம்மபரியாயோ, யேன ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’தி?

‘‘இதா⁴னந்த³, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி.

‘‘த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²கோ அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’தி.

‘‘ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி – ‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, உஜுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, ஞாயப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴, ஸாமீசிப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴ யதி³த³ம் சத்தாரி புரிஸயுகா³னி அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா, ஏஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’தி.

‘‘அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி அக²ண்டே³ஹி அச்சி²த்³தே³ஹி அஸப³லேஹி அகம்மாஸேஹி பு⁴ஜிஸ்ஸேஹி விஞ்ஞூபஸத்தே²ஹி அபராமட்டே²ஹி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகேஹி.

‘‘அயம் கோ² ஸோ, ஆனந்த³, த⁴ம்மாதா³ஸோ த⁴ம்மபரியாயோ, யேன ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ ஆகங்க²மானோ அத்தனாவ அத்தானம் ப்³யாகரேய்ய – ‘கீ²ணனிரயோம்ஹி கீ²ணதிரச்சா²னயோனி கீ²ணபேத்திவிஸயோ கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோ, ஸோதாபன்னோஹமஸ்மி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’’’தி.

தத்ரபி ஸுத³ம் ப⁴க³வா நாதிகே விஹரந்தோ கி³ஞ்ஜகாவஸதே² ஏததே³வ ப³ஹுலம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரோதி –

‘‘இதி ஸீலம் இதி ஸமாதி⁴ இதி பஞ்ஞா. ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமாஸவா, ப⁴வாஸவா, அவிஜ்ஜாஸவா’’தி.

160. அத² கோ² ப⁴க³வா நாதிகே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன வேஸாலீ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன வேஸாலீ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி அம்ப³பாலிவனே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘ஸதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய ஸம்பஜானோ, அயம் வோ அம்ஹாகம் அனுஸாஸனீ. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ…பே… சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்பஜானோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஆலோகிதே விலோகிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, அஸிதே பீதே கா²யிதே ஸாயிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, க³தே டி²தே நிஸின்னே ஸுத்தே ஜாக³ரிதே பா⁴ஸிதே துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸதோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரேய்ய ஸம்பஜானோ, அயம் வோ அம்ஹாகம் அனுஸாஸனீ’’தி.

அம்ப³பாலீக³ணிகா

161. அஸ்ஸோஸி கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா – ‘‘ப⁴க³வா கிர வேஸாலிம் அனுப்பத்தோ வேஸாலியம் விஹரதி மய்ஹம் அம்ப³வனே’’தி. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி யோஜாபேத்வா ப⁴த்³த³ம் ப⁴த்³த³ம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³தே³ஹி ப⁴த்³தே³ஹி யானேஹி வேஸாலியா நிய்யாஸி. யேன ஸகோ ஆராமோ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி, யானேன க³ந்த்வா, யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகாவ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அம்ப³பாலிம் க³ணிகம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

அஸ்ஸோஸும் கோ² வேஸாலிகா லிச்ச²வீ – ‘‘ப⁴க³வா கிர வேஸாலிம் அனுப்பத்தோ வேஸாலியம் விஹரதி அம்ப³பாலிவனே’’தி. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ ப⁴த்³தா³னி ப⁴த்³தா³னி யானானி யோஜாபேத்வா ப⁴த்³த³ம் ப⁴த்³த³ம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³தே³ஹி ப⁴த்³தே³ஹி யானேஹி வேஸாலியா நிய்யிம்ஸு. தத்ர ஏகச்சே லிச்ச²வீ நீலா ஹோந்தி நீலவண்ணா நீலவத்தா² நீலாலங்காரா, ஏகச்சே லிச்ச²வீ பீதா ஹோந்தி பீதவண்ணா பீதவத்தா² பீதாலங்காரா, ஏகச்சே லிச்ச²வீ லோஹிதா ஹோந்தி லோஹிதவண்ணா லோஹிதவத்தா² லோஹிதாலங்காரா, ஏகச்சே லிச்ச²வீ ஓதா³தா ஹோந்தி ஓதா³தவண்ணா ஓதா³தவத்தா² ஓதா³தாலங்காரா. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா த³ஹரானம் த³ஹரானம் லிச்ச²வீனம் அக்கே²ன அக்க²ம் சக்கேன சக்கம் யுகே³ன யுக³ம் படிவட்டேஸி [பரிவத்தேஸி (வி. மஹாவக்³க³)]. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ அம்ப³பாலிம் க³ணிகம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கிம், ஜே அம்ப³பாலி, த³ஹரானம் த³ஹரானம் லிச்ச²வீனம் அக்கே²ன அக்க²ம் சக்கேன சக்கம் யுகே³ன யுக³ம் படிவட்டேஸீ’’தி? ‘‘ததா² ஹி பன மே, அய்யபுத்தா, ப⁴க³வா நிமந்திதோ ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. ‘‘தே³ஹி, ஜே அம்ப³பாலி, ஏதம் [ஏகம் (க.)] ப⁴த்தம் ஸதஸஹஸ்ஸேனா’’தி. ‘‘ஸசேபி மே, அய்யபுத்தா, வேஸாலிம் ஸாஹாரம் த³ஸ்ஸத² [த³ஜ்ஜேய்யாத² (வி. மஹாவக்³க³)], ஏவமஹம் தம் [ஏவம்பி மஹந்தம் (ஸ்யா.), ஏவம் மஹந்தம் (ஸீ. பீ.)] ப⁴த்தம் ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி [நேவ த³ஜ்ஜாஹம் தம் ப⁴த்தந்தி (வி. மஹாவக்³க³)]. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ அங்கு³லிம் போ²டேஸும் – ‘‘ஜிதம்ஹ [ஜிதம்ஹா (ப³ஹூஸு)] வத போ⁴ அம்ப³காய, ஜிதம்ஹ வத போ⁴ அம்ப³காயா’’தி [‘‘ஜிதம்ஹா வத போ⁴ அம்ப³பாலிகாய வஞ்சிதம்ஹா வத போ⁴ அம்ப³பாலிகாயா’’தி (ஸ்யா.)].

அத² கோ² தே லிச்ச²வீ யேன அம்ப³பாலிவனம் தேன பாயிம்ஸு. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே லிச்ச²வீ தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே. தி³ஸ்வான பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யேஸம் [யேஹி (வி. மஹாவக்³க³)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் தே³வா தாவதிம்ஸா அதி³ட்ட²புப்³பா³, ஓலோகேத², பி⁴க்க²வே, லிச்ச²விபரிஸம்; அபலோகேத², பி⁴க்க²வே, லிச்ச²விபரிஸம்; உபஸம்ஹரத², பி⁴க்க²வே, லிச்ச²விபரிஸம் – தாவதிம்ஸஸதி³ஸ’’ந்தி. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி, யானேன க³ந்த்வா, யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகாவ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே லிச்ச²வீ ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தே லிச்ச²வீ ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வுத்த²ம் [அதி⁴வாஸிதம் (ஸ்யா.)] கோ² மே, லிச்ச²வீ, ஸ்வாதனாய அம்ப³பாலியா க³ணிகாய ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ அங்கு³லிம் போ²டேஸும் – ‘‘ஜிதம்ஹ வத போ⁴ அம்ப³காய, ஜிதம்ஹ வத போ⁴ அம்ப³காயா’’தி. அத² கோ² தே லிச்ச²வீ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிம்ஸு.

162. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன ஸகே ஆராமே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன அம்ப³பாலியா க³ணிகாய நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமாஹம், ப⁴ந்தே, ஆராமம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி. படிக்³க³ஹேஸி ப⁴க³வா ஆராமம். அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³பாலிம் க³ணிகம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி. தத்ரபி ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரந்தோ அம்ப³பாலிவனே ஏததே³வ ப³ஹுலம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கரோதி – ‘‘இதி ஸீலம், இதி ஸமாதி⁴, இதி பஞ்ஞா. ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமாஸவா, ப⁴வாஸவா, அவிஜ்ஜாஸவா’’தி.

வேளுவகா³மவஸ்ஸூபக³மனம்

163. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³பாலிவனே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன வேளுவகா³மகோ [பே³ளுவகா³மகோ (ஸீ. பீ.)] தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன வேளுவகா³மகோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேளுவகா³மகே விஹரதி. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏத² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஸமந்தா வேஸாலிம் யதா²மித்தம் யதா²ஸந்தி³ட்ட²ம் யதா²ஸம்ப⁴த்தம் வஸ்ஸம் உபேத² [உபக³ச்ச²த² (ஸ்யா.)]. அஹம் பன இதே⁴வ வேளுவகா³மகே வஸ்ஸம் உபக³ச்சா²மீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா ஸமந்தா வேஸாலிம் யதா²மித்தம் யதா²ஸந்தி³ட்ட²ம் யதா²ஸம்ப⁴த்தம் வஸ்ஸம் உபக³ச்சி²ம்ஸு. ப⁴க³வா பன தத்தே²வ வேளுவகா³மகே வஸ்ஸம் உபக³ச்சி².

164. அத² கோ² ப⁴க³வதோ வஸ்ஸூபக³தஸ்ஸ க²ரோ ஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜி, பா³ள்ஹா வேத³னா வத்தந்தி மாரணந்திகா. தா ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸதோ ஸம்பஜானோ அதி⁴வாஸேஸி அவிஹஞ்ஞமானோ. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ந கோ² மேதம் பதிரூபம், ய்வாஹம் அனாமந்தேத்வா உபட்டா²கே அனபலோகேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரினிப்³பா³யேய்யம். யம்னூனாஹம் இமம் ஆபா³த⁴ம் வீரியேன படிபணாமேத்வா ஜீவிதஸங்கா²ரம் அதி⁴ட்டா²ய விஹரேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தம் ஆபா³த⁴ம் வீரியேன படிபணாமேத்வா ஜீவிதஸங்கா²ரம் அதி⁴ட்டா²ய விஹாஸி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஸோ ஆபா³தோ⁴ படிபஸ்ஸம்பி⁴. அத² கோ² ப⁴க³வா கி³லானா வுட்டி²தோ [கி³லானவுட்டி²தோ (ஸத்³த³னீதி)] அசிரவுட்டி²தோ கே³லஞ்ஞா விஹாரா நிக்க²ம்ம விஹாரபச்சா²யாயம் பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தி³ட்டோ² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பா²ஸு; தி³ட்ட²ம் மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ க²மனீயம், அபி ச மே, ப⁴ந்தே, மது⁴ரகஜாதோ விய காயோ. தி³ஸாபி மே ந பக்கா²யந்தி; த⁴ம்மாபி மம் ந படிப⁴ந்தி ப⁴க³வதோ கே³லஞ்ஞேன, அபி ச மே, ப⁴ந்தே, அஹோஸி காசிதே³வ அஸ்ஸாஸமத்தா – ‘ந தாவ ப⁴க³வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதி, ந யாவ ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஆரப்³ப⁴ கிஞ்சிதே³வ உதா³ஹரதீ’’’தி.

165. ‘‘கிம் பனானந்த³, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ மயி பச்சாஸீஸதி [பச்சாஸிம்ஸதி (ஸீ. ஸ்யா.)]? தே³ஸிதோ, ஆனந்த³, மயா த⁴ம்மோ அனந்தரம் அபா³ஹிரம் கரித்வா. நத்தா²னந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு ஆசரியமுட்டி². யஸ்ஸ நூன, ஆனந்த³, ஏவமஸ்ஸ – ‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’தி வா ‘மமுத்³தே³ஸிகோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’தி வா, ஸோ நூன, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஆரப்³ப⁴ கிஞ்சிதே³வ உதா³ஹரேய்ய. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, ந ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’தி வா ‘மமுத்³தே³ஸிகோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’தி வா. ஸகிம் [கிம் (ஸீ. பீ.)], ஆனந்த³, ததா²க³தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஆரப்³ப⁴ கிஞ்சிதே³வ உதா³ஹரிஸ்ஸதி. அஹம் கோ² பனானந்த³, ஏதரஹி ஜிண்ணோ வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ. ஆஸீதிகோ மே வயோ வத்ததி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, ஜஜ்ஜரஸகடம் வேட²மிஸ்ஸகேன [வேளுமிஸ்ஸகேன (ஸ்யா.), வேக⁴மிஸ்ஸகேன (பீ.), வேத⁴மிஸ்ஸகேன, வேக²மிஸ்ஸகேன (க.)] யாபேதி, ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, வேட²மிஸ்ஸகேன மஞ்ஞே ததா²க³தஸ்ஸ காயோ யாபேதி. யஸ்மிம், ஆனந்த³, ஸமயே ததா²க³தோ ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா ஏகச்சானம் வேத³னானம் நிரோதா⁴ அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, பா²ஸுதரோ, ஆனந்த³, தஸ்மிம் ஸமயே ததா²க³தஸ்ஸ காயோ ஹோதி. தஸ்மாதிஹானந்த³, அத்ததீ³பா விஹரத² அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா. கத²ஞ்சானந்த³, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி அதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அத்ததீ³போ விஹரதி அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ, த⁴ம்மதீ³போ த⁴ம்மஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ. யே ஹி கேசி, ஆனந்த³, ஏதரஹி வா மம வா அச்சயேன அத்ததீ³பா விஹரிஸ்ஸந்தி அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, தமதக்³கே³ மே தே, ஆனந்த³, பி⁴க்கூ² ப⁴விஸ்ஸந்தி யே கேசி ஸிக்கா²காமா’’தி.

து³தியபா⁴ணவாரோ.

நிமித்தோபா⁴ஸகதா²

166. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ண்ஹாஹி, ஆனந்த³, நிஸீத³னம், யேன சாபாலம் சேதியம் [பாவாலம் (சேதியம் (ஸ்யா.)] தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம தி³வா விஹாராயா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நிஸீத³னம் ஆதா³ய ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன சாபாலம் சேதியம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

167. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ரமணீயா, ஆனந்த³, வேஸாலீ, ரமணீயம் உதே³னம் சேதியம், ரமணீயம் கோ³தமகம் சேதியம், ரமணீயம் ஸத்தம்ப³ம் [ஸத்தம்ப³கம் (பீ.)] சேதியம், ரமணீயம் ப³ஹுபுத்தம் சேதியம், ரமணீயம் ஸாரந்த³த³ம் சேதியம், ரமணீயம் சாபாலம் சேதியம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ [ஆகங்க²மானோ (?)], ஆனந்த³, ததா²க³தோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி. ஏவம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதா ஓளாரிகே நிமித்தே கயிரமானே ஓளாரிகே ஓபா⁴ஸே கயிரமானே நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²தும்; ந ப⁴க³வந்தம் யாசி – ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா கப்பம், திட்ட²து ஸுக³தோ கப்பம் ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி, யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா…பே… ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ரமணீயா, ஆனந்த³, வேஸாலீ, ரமணீயம் உதே³னம் சேதியம், ரமணீயம் கோ³தமகம் சேதியம், ரமணீயம் ஸத்தம்ப³ம் சேதியம், ரமணீயம் ப³ஹுபுத்தம் சேதியம், ரமணீயம் ஸாரந்த³த³ம் சேதியம், ரமணீயம் சாபாலம் சேதியம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா. ததா²க³தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ, ஆனந்த³, ததா²க³தோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி. ஏவம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதா ஓளாரிகே நிமித்தே கயிரமானே ஓளாரிகே ஓபா⁴ஸே கயிரமானே நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²தும்; ந ப⁴க³வந்தம் யாசி – ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா கப்பம், திட்ட²து ஸுக³தோ கப்பம் ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி, யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ச்ச² த்வம், ஆனந்த³, யஸ்ஸதா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³.

மாரயாசனகதா²

168. அத² கோ² மாரோ பாபிமா அசிரபக்கந்தே ஆயஸ்மந்தே ஆனந்தே³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² மாரோ பாபிமா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘பரினிப்³பா³துதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ, பரினிப்³பா³னகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி, யாவ மே பி⁴க்கூ² ந ஸாவகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீ [உத்தானிம் (க.), உத்தானி (ஸீ. பீ.)] கரிஸ்ஸந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஸாவகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³துதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ, பரினிப்³பா³னகாலோதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி, யாவ மே பி⁴க்கு²னியோ ந ஸாவிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னியோ ப⁴க³வதோ ஸாவிகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³துதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ, பரினிப்³பா³னகாலோதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி, யாவ மே உபாஸகா ந ஸாவகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, உபாஸகா ப⁴க³வதோ ஸாவகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³துதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ, பரினிப்³பா³னகாலோதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி, யாவ மே உபாஸிகா ந ஸாவிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தி தே³ஸேஸ்ஸந்தி பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தி பட்ட²பேஸ்ஸந்தி விவரிஸ்ஸந்தி விப⁴ஜிஸ்ஸந்தி உத்தானீகரிஸ்ஸந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, உபாஸிகா ப⁴க³வதோ ஸாவிகா வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸாமீசிப்படிபன்னா அனுத⁴ம்மசாரினியோ, ஸகம் ஆசரியகம் உக்³க³ஹேத்வா ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி, உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. பரினிப்³பா³துதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ, பரினிப்³பா³னகாலோதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ.

‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா வாசா – ‘ந தாவாஹம், பாபிம, பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி, யாவ மே இத³ம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந இத்³த⁴ம் சேவ ப⁴விஸ்ஸதி பீ²தஞ்ச வித்தா²ரிகம் பா³ஹுஜஞ்ஞம் புது²பூ⁴தம் யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸித’ந்தி. ஏதரஹி கோ² பன, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ப்³ரஹ்மசரியம் இத்³த⁴ம் சேவ பீ²தஞ்ச வித்தா²ரிகம் பா³ஹுஜஞ்ஞம் புது²பூ⁴தம், யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதம். பரினிப்³பா³துதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ, பரினிப்³பா³னகாலோதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ’’தி.

ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா மாரம் பாபிமந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அப்போஸ்ஸுக்கோ த்வம், பாபிம, ஹோஹி, ந சிரம் ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னம் ப⁴விஸ்ஸதி. இதோ திண்ணம் மாஸானம் அச்சயேன ததா²க³தோ பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீ’’தி.

ஆயுஸங்கா²ரஓஸ்ஸஜ்ஜனம்

169. அத² கோ² ப⁴க³வா சாபாலே சேதியே ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி. ஓஸ்ஸட்டே² ச ப⁴க³வதா ஆயுஸங்கா²ரே மஹாபூ⁴மிசாலோ அஹோஸி பி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ [லோமஹம்ஸோ (ஸ்யா.)], தே³வது³ந்து³பி⁴யோ [தே³வது³த்³ரபி⁴யோ (க.)] ச ப²லிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘துலமதுலஞ்ச ஸம்ப⁴வம், ப⁴வஸங்கா²ரமவஸ்ஸஜி முனி;

அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ, அபி⁴ந்தி³ கவசமிவத்தஸம்ப⁴வ’’ந்தி.

மஹாபூ⁴மிசாலஹேது

170. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத போ⁴, மஹா வதாயம் பூ⁴மிசாலோ; ஸுமஹா வதாயம் பூ⁴மிசாலோ பி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ; தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸு. கோ நு கோ² ஹேது கோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாயா’’தி?

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே, மஹா வதாயம், ப⁴ந்தே, பூ⁴மிசாலோ; ஸுமஹா வதாயம், ப⁴ந்தே, பூ⁴மிசாலோ பி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ; தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸு. கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாயா’’தி?

171. ‘‘அட்ட² கோ² இமே, ஆனந்த³, ஹேதூ, அட்ட² பச்சயா மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய. கதமே அட்ட²? அயம், ஆனந்த³, மஹாபத²வீ உத³கே பதிட்டி²தா, உத³கம் வாதே பதிட்டி²தம், வாதோ ஆகாஸட்டோ². ஹோதி கோ² ஸோ, ஆனந்த³, ஸமயோ, யம் மஹாவாதா வாயந்தி. மஹாவாதா வாயந்தா உத³கம் கம்பேந்தி. உத³கம் கம்பிதம் பத²விம் கம்பேதி. அயம் பட²மோ ஹேது பட²மோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, ஸமணோ வா ஹோதி ப்³ராஹ்மணோ வா இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ, தே³வோ வா மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ, தஸ்ஸ பரித்தா பத²வீஸஞ்ஞா பா⁴விதா ஹோதி, அப்பமாணா ஆபோஸஞ்ஞா. ஸோ இமம் பத²விம் கம்பேதி ஸங்கம்பேதி ஸம்பகம்பேதி ஸம்பவேதே⁴தி. அயம் து³தியோ ஹேது து³தியோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதகாயா சவித்வா ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம் ததியோ ஹேது ததியோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ஸ்மா நிக்க²மதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம் சதுத்தோ² ஹேது சதுத்தோ² பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம் பஞ்சமோ ஹேது பஞ்சமோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம் ச²ட்டோ² ஹேது ச²ட்டோ² பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜ்ஜதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம் ஸத்தமோ ஹேது ஸத்தமோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய.

‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, யதா³ ததா²க³தோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, ததா³யம் பத²வீ கம்பதி ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி. அயம் அட்ட²மோ ஹேது அட்ட²மோ பச்சயோ மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாய. இமே கோ², ஆனந்த³, அட்ட² ஹேதூ, அட்ட² பச்சயா மஹதோ பூ⁴மிசாலஸ்ஸ பாதுபா⁴வாயா’’தி.