3. அம்ப³ட்ட²ஸுத்தம்

254. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி யேன இச்சா²னங்க³லம் நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³.

போக்க²ரஸாதிவத்து²

255. தேன கோ² பன ஸமயேன ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி உக்கட்ட²ம் [போக்க²ரஸாதீ (ஸீ.), போக்க²ரஸாதி³ (பீ.)] அஜ்ஜா²வஸதி ஸத்துஸ்ஸத³ம் ஸதிணகட்டோ²த³கம் ஸத⁴ஞ்ஞம் ராஜபோ⁴க்³க³ம் ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன தி³ன்னம் ராஜதா³யம் ப்³ரஹ்மதே³ய்யம். அஸ்ஸோஸி கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி இச்சா²னங்க³லம் அனுப்பத்தோ இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’ [ப⁴க³வாதி (ஸ்யா. கம்.), உபரிஸோணத³ண்ட³ஸுத்தாதீ³ஸுபி பு³த்³த⁴கு³ணகதா²யம் ஏவமேவ தி³ஸ்ஸதி]. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம், ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி.

அம்ப³ட்ட²மாணவோ

256. தேன கோ² பன ஸமயேன ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ அம்ப³ட்டோ² நாம மாணவோ அந்தேவாஸீ ஹோதி அஜ்ஜா²யகோ மந்தத⁴ரோ திண்ணம் வேதா³னம் [பே³தா³னம் (க.)] பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம் பத³கோ வேய்யாகரணோ லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ அனுஞ்ஞாதபடிஞ்ஞாதோ ஸகே ஆசரியகே தேவிஜ்ஜகே பாவசனே – ‘‘யமஹம் ஜானாமி, தம் த்வம் ஜானாஸி; யம் த்வம் ஜானாஸி தமஹம் ஜானாமீ’’தி.

257. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஆமந்தேஸி – ‘‘அயம், தாத அம்ப³ட்ட², ஸமணோ கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி இச்சா²னங்க³லம் அனுப்பத்தோ இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம், ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி. ஏஹி த்வம் தாத அம்ப³ட்ட², யேன ஸமணோ கோ³தமோ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா ஸமணம் கோ³தமம் ஜானாஹி, யதி³ வா தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ததா²ஸந்தம்யேவ ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ, யதி³ வா நோ ததா². யதி³ வா ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தாதி³ஸோ, யதி³ வா ந தாதி³ஸோ, ததா² மயம் தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் வேதி³ஸ்ஸாமா’’தி.

258. ‘‘யதா² கத²ம் பனாஹம், போ⁴, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஜானிஸ்ஸாமி – ‘யதி³ வா தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ததா²ஸந்தம்யேவ ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ, யதி³ வா நோ ததா². யதி³ வா ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தாதி³ஸோ, யதி³ வா ந தாதி³ஸோ’’’தி?

‘‘ஆக³தானி கோ², தாத அம்ப³ட்ட², அம்ஹாகம் மந்தேஸு த்³வத்திம்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேயேவ க³தியோ ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா. ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ராஜா ஹோதி சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்த ரதனானி ப⁴வந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம், ஹத்தி²ரதனம், அஸ்ஸரதனம், மணிரதனம், இத்தி²ரதனம், க³ஹபதிரதனம், பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா ப⁴வந்தி ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸதி. ஸசே கோ² பன அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, அரஹம் ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே விவட்டச்ச²தோ³. அஹம் கோ² பன, தாத அம்ப³ட்ட², மந்தானம் தா³தா; த்வம் மந்தானம் படிக்³க³ஹேதா’’தி.

259. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப்³ராஹ்மணம் போக்க²ரஸாதிம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா வளவாரத²மாருய்ஹ ஸம்ப³ஹுலேஹி மாணவகேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன இச்சா²னங்க³லவனஸண்டோ³ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி யானேன க³ந்த்வா யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ ஆராமம் பாவிஸி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² அப்³போ⁴காஸே சங்கமந்தி. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘கஹம் நு கோ², போ⁴, ஏதரஹி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ விஹரதி? தஞ்ஹி மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய இதூ⁴பஸங்கந்தா’’தி.

260. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ அபி⁴ஞ்ஞாதகோலஞ்ஞோ சேவ அபி⁴ஞ்ஞாதஸ்ஸ ச ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ அந்தேவாஸீ. அக³ரு கோ² பன ப⁴க³வதோ ஏவரூபேஹி குலபுத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ ஹோதீ’’தி. தே அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஏஸோ அம்ப³ட்ட² விஹாரோ ஸம்வுதத்³வாரோ, தேன அப்பஸத்³தோ³ உபஸங்கமித்வா அதரமானோ ஆளிந்த³ம் பவிஸித்வா உக்காஸித்வா அக்³க³ளம் ஆகோடேஹி, விவரிஸ்ஸதி தே ப⁴க³வா த்³வார’’ந்தி.

261. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ யேன ஸோ விஹாரோ ஸம்வுதத்³வாரோ, தேன அப்பஸத்³தோ³ உபஸங்கமித்வா அதரமானோ ஆளிந்த³ம் பவிஸித்வா உக்காஸித்வா அக்³க³ளம் ஆகோடேஸி. விவரி ப⁴க³வா த்³வாரம். பாவிஸி அம்ப³ட்டோ² மாணவோ. மாணவகாபி பவிஸித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அம்ப³ட்டோ² பன மாணவோ சங்கமந்தோபி நிஸின்னேன ப⁴க³வதா கஞ்சி கஞ்சி [கிஞ்சி கிஞ்சி (க.)] கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேதி, டி²தோபி நிஸின்னேன ப⁴க³வதா கிஞ்சி கிஞ்சி கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேதி.

262. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவம் நு தே, அம்ப³ட்ட², ப்³ராஹ்மணேஹி வுத்³தே⁴ஹி மஹல்லகேஹி ஆசரியபாசரியேஹி ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ ஹோதி, யத²யித³ம் சரம் திட்ட²ம் நிஸின்னேன மயா கிஞ்சி கிஞ்சி கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேதீ’’தி?

பட²மஇப்³ப⁴வாதோ³

263. ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம. க³ச்ச²ந்தோ வா ஹி, போ⁴ கோ³தம, க³ச்ச²ந்தேன ப்³ராஹ்மணோ ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதுமரஹதி, டி²தோ வா ஹி, போ⁴ கோ³தம, டி²தேன ப்³ராஹ்மணோ ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதுமரஹதி, நிஸின்னோ வா ஹி, போ⁴ கோ³தம, நிஸின்னேன ப்³ராஹ்மணோ ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதுமரஹதி, ஸயானோ வா ஹி, போ⁴ கோ³தம, ஸயானேன ப்³ராஹ்மணோ ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபிதுமரஹதி. யே ச கோ² தே, போ⁴ கோ³தம, முண்ட³கா ஸமணகா இப்³பா⁴ கண்ஹா [கிண்ஹா (க. ஸீ. பீ.)] ப³ந்து⁴பாதா³பச்சா, தேஹிபி மே ஸத்³தி⁴ம் ஏவம் கதா²ஸல்லாபோ ஹோதி, யத²ரிவ போ⁴தா கோ³தமேனா’’தி. ‘‘அத்தி²கவதோ கோ² பன தே, அம்ப³ட்ட², இதா⁴க³மனம் அஹோஸி, யாயேவ கோ² பனத்தா²ய ஆக³ச்சே²ய்யாத² [ஆக³ச்சே²ய்யாதோ² (ஸீ. பீ.)], தமேவ அத்த²ம் ஸாது⁴கம் மனஸி கரேய்யாத² [மனஸிகரேய்யாதோ² (ஸீ. பீ.)]. அவுஸிதவாயேவ கோ² பன போ⁴ அயம் அம்ப³ட்டோ² மாணவோ வுஸிதமானீ கிமஞ்ஞத்ர அவுஸிதத்தா’’தி.

264. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ப⁴க³வதா அவுஸிதவாதே³ன வுச்சமானோ குபிதோ அனத்தமனோ ப⁴க³வந்தம்யேவ கு²ம்ஸேந்தோ ப⁴க³வந்தம்யேவ வம்பே⁴ந்தோ ப⁴க³வந்தம்யேவ உபவத³மானோ – ‘‘ஸமணோ ச மே, போ⁴, கோ³தமோ பாபிதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘சண்டா³, போ⁴ கோ³தம, ஸக்யஜாதி; ப²ருஸா, போ⁴ கோ³தம, ஸக்யஜாதி; லஹுஸா, போ⁴ கோ³தம, ஸக்யஜாதி; ப⁴ஸ்ஸா, போ⁴ கோ³தம, ஸக்யஜாதி; இப்³பா⁴ ஸந்தா இப்³பா⁴ ஸமானா ந ப்³ராஹ்மணே ஸக்கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே க³ரும் கரோந்தி [க³ருகரோந்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ந ப்³ராஹ்மணே மானேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே பூஜேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே அபசாயந்தி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, நச்ச²ன்னம், தயித³ம் நப்பதிரூபம், யதி³மே ஸக்யா இப்³பா⁴ ஸந்தா இப்³பா⁴ ஸமானா ந ப்³ராஹ்மணே ஸக்கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே க³ரும் கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே மானேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே பூஜேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே அபசாயந்தீ’’தி. இதிஹ அம்ப³ட்டோ² மாணவோ இத³ம் பட²மம் ஸக்யேஸு இப்³ப⁴வாத³ம் நிபாதேஸி.

து³தியஇப்³ப⁴வாதோ³

265. ‘‘கிம் பன தே, அம்ப³ட்ட², ஸக்யா அபரத்³து⁴’’ந்தி? ‘‘ஏகமிதா³ஹம், போ⁴ கோ³தம, ஸமயம் ஆசரியஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ கேனசிதே³வ கரணீயேன கபிலவத்து²ம் அக³மாஸிம். யேன ஸக்யானம் ஸந்தா⁴கா³ரம் தேனுபஸங்கமிம். தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா ஸக்யா சேவ ஸக்யகுமாரா ச ஸந்தா⁴கா³ரே [ஸந்தா²கா³ரே (ஸீ. பீ.)] உச்சேஸு ஆஸனேஸு நிஸின்னா ஹோந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அங்கு³லிபதோத³கேஹி [அங்கு³லிபதோத³கேன (பீ.)] ஸஞ்ஜக்³க⁴ந்தா ஸம்கீளந்தா, அஞ்ஞத³த்து² மமஞ்ஞேவ மஞ்ஞே அனுஜக்³க⁴ந்தா, ந மம் கோசி ஆஸனேனபி நிமந்தேஸி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, நச்ச²ன்னம், தயித³ம் நப்பதிரூபம், யதி³மே ஸக்யா இப்³பா⁴ ஸந்தா இப்³பா⁴ ஸமானா ந ப்³ராஹ்மணே ஸக்கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே க³ரும் கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே மானேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே பூஜேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே அபசாயந்தீ’’தி. இதிஹ அம்ப³ட்டோ² மாணவோ இத³ம் து³தியம் ஸக்யேஸு இப்³ப⁴வாத³ம் நிபாதேஸி.

ததியஇப்³ப⁴வாதோ³

266. ‘‘லடுகிகாபி கோ², அம்ப³ட்ட², ஸகுணிகா ஸகே குலாவகே காமலாபினீ ஹோதி. ஸகம் கோ² பனேதம், அம்ப³ட்ட², ஸக்யானம் யதி³த³ம் கபிலவத்து²ம், நாரஹதாயஸ்மா அம்ப³ட்டோ² இமாய அப்பமத்தாய அபி⁴ஸஜ்ஜிது’’ந்தி. ‘‘சத்தாரோமே, போ⁴ கோ³தம, வண்ணா – க²த்தியா ப்³ராஹ்மணா வேஸ்ஸா ஸுத்³தா³. இமேஸஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, சதுன்னம் வண்ணானம் தயோ வண்ணா – க²த்தியா ச வேஸ்ஸா ச ஸுத்³தா³ ச – அஞ்ஞத³த்து² ப்³ராஹ்மணஸ்ஸேவ பரிசாரகா ஸம்பஜ்ஜந்தி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, நச்ச²ன்னம், தயித³ம் நப்பதிரூபம், யதி³மே ஸக்யா இப்³பா⁴ ஸந்தா இப்³பா⁴ ஸமானா ந ப்³ராஹ்மணே ஸக்கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே க³ரும் கரோந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே மானேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே பூஜேந்தி, ந ப்³ராஹ்மணே அபசாயந்தீ’’தி. இதிஹ அம்ப³ட்டோ² மாணவோ இத³ம் ததியம் ஸக்யேஸு இப்³ப⁴வாத³ம் நிபாதேஸி.

தா³ஸிபுத்தவாதோ³

267. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதிபா³ள்ஹம் கோ² அயம் அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ஸக்யேஸு இப்³ப⁴வாதே³ன நிம்மாதே³தி, யம்னூனாஹம் கோ³த்தம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோச – ‘‘கத²ம் கோ³த்தோஸி, அம்ப³ட்டா²’’தி? ‘‘கண்ஹாயனோஹமஸ்மி, போ⁴ கோ³தமா’’தி. போராணம் கோ² பன தே அம்ப³ட்ட² மாதாபேத்திகம் நாமகோ³த்தம் அனுஸ்ஸரதோ அய்யபுத்தா ஸக்யா ப⁴வந்தி; தா³ஸிபுத்தோ த்வமஸி ஸக்யானம். ஸக்யா கோ² பன, அம்ப³ட்ட², ராஜானம் ஓக்காகம் பிதாமஹம் த³ஹந்தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், அம்ப³ட்ட², ராஜா ஓக்காகோ யா ஸா மஹேஸீ பியா மனாபா, தஸ்ஸா புத்தஸ்ஸ ரஜ்ஜம் பரிணாமேதுகாமோ ஜேட்ட²குமாரே ரட்ட²ஸ்மா பப்³பா³ஜேஸி – ஓக்காமுக²ம் கரகண்ட³ம் [உக்காமுக²ம் கரகண்டு³ம் (ஸீ. ஸ்யா.)] ஹத்தி²னிகம் ஸினிஸூரம் [ஸினிபுரம் (ஸீ. ஸ்யா.)]. தே ரட்ட²ஸ்மா பப்³பா³ஜிதா ஹிமவந்தபஸ்ஸே போக்க²ரணியா தீரே மஹாஸாகஸண்டோ³, தத்த² வாஸம் கப்பேஸும். தே ஜாதிஸம்பே⁴த³ப⁴யா ஸகாஹி ப⁴கி³னீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸம் கப்பேஸும்.

‘‘அத² கோ², அம்ப³ட்ட², ராஜா ஓக்காகோ அமச்சே பாரிஸஜ்ஜே ஆமந்தேஸி – ‘கஹம் நு கோ², போ⁴, ஏதரஹி குமாரா ஸம்மந்தீ’தி? ‘அத்தி², தே³வ, ஹிமவந்தபஸ்ஸே போக்க²ரணியா தீரே மஹாஸாகஸண்டோ³, தத்தே²தரஹி குமாரா ஸம்மந்தி. தே ஜாதிஸம்பே⁴த³ப⁴யா ஸகாஹி ப⁴கி³னீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸம் கப்பேந்தீ’தி. அத² கோ², அம்ப³ட்ட², ராஜா ஓக்காகோ உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘ஸக்யா வத, போ⁴, குமாரா, பரமஸக்யா வத, போ⁴, குமாரா’தி. தத³க்³கே³ கோ² பன அம்ப³ட்ட² ஸக்யா பஞ்ஞாயந்தி; ஸோ ச நேஸம் புப்³ப³புரிஸோ.

‘‘ரஞ்ஞோ கோ² பன, அம்ப³ட்ட², ஓக்காகஸ்ஸ தி³ஸா நாம தா³ஸீ அஹோஸி. ஸா கண்ஹம் நாம [ஸா கண்ஹம் (பீ.)] ஜனேஸி. ஜாதோ கண்ஹோ பப்³யாஹாஸி – ‘தோ⁴வத² மம், அம்ம, நஹாபேத² மம் அம்ம, இமஸ்மா மம் அஸுசிஸ்மா பரிமோசேத², அத்தா²ய வோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி. யதா² கோ² பன அம்ப³ட்ட² ஏதரஹி மனுஸ்ஸா பிஸாசே தி³ஸ்வா ‘பிஸாசா’தி ஸஞ்ஜானந்தி; ஏவமேவ கோ², அம்ப³ட்ட², தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸா பிஸாசே ‘கண்ஹா’தி ஸஞ்ஜானந்தி. தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘அயம் ஜாதோ பப்³யாஹாஸி, கண்ஹோ ஜாதோ, பிஸாசோ ஜாதோ’தி. தத³க்³கே³ கோ² பன, அம்ப³ட்ட² கண்ஹாயனா பஞ்ஞாயந்தி, ஸோ ச கண்ஹாயனானம் புப்³ப³புரிஸோ. இதி கோ² தே, அம்ப³ட்ட², போராணம் மாதாபேத்திகம் நாமகோ³த்தம் அனுஸ்ஸரதோ அய்யபுத்தா ஸக்யா ப⁴வந்தி, தா³ஸிபுத்தோ த்வமஸி ஸக்யான’’ந்தி.

268. ஏவம் வுத்தே, தே மாணவகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘மா ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ப³ட்ட²ம் அதிபா³ள்ஹம் தா³ஸிபுத்தவாதே³ன நிம்மாதே³ஸி. ஸுஜாதோ ச, போ⁴ கோ³தம அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, குலபுத்தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, கல்யாணவாக்கரணோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, பண்டி³தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, பஹோதி ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ போ⁴தா கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் அஸ்மிம் வசனே படிமந்தேது’’ந்தி.

269. அத² கோ² ப⁴க³வா தே மாணவகே ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே கோ² தும்ஹாகம் மாணவகானம் ஏவம் ஹோதி – ‘து³ஜ்ஜாதோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, அகுலபுத்தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, அப்பஸ்ஸுதோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, அகல்யாணவாக்கரணோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, து³ப்பஞ்ஞோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, ந ச பஹோதி அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ஸமணேன கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் அஸ்மிம் வசனே படிமந்தேது’ந்தி, திட்ட²து அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, தும்ஹே மயா ஸத்³தி⁴ம் மந்தவ்ஹோ அஸ்மிம் வசனே. ஸசே பன தும்ஹாகம் மாணவகானம் ஏவம் ஹோதி – ‘ஸுஜாதோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, குலபுத்தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, கல்யாணவாக்கரணோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, பண்டி³தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, பஹோதி ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ஸமணேன கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் அஸ்மிம் வசனே படிமந்தேது’ந்தி, திட்ட²த² தும்ஹே; அம்ப³ட்டோ² மாணவோ மயா ஸத்³தி⁴ம் படிமந்தேதூ’’தி.

‘‘ஸுஜாதோ ச, போ⁴ கோ³தம, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, குலபுத்தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, கல்யாணவாக்கரணோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, பண்டி³தோ ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, பஹோதி ச அம்ப³ட்டோ² மாணவோ போ⁴தா கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் அஸ்மிம் வசனே படிமந்தேதும், துண்ஹீ மயம் ப⁴விஸ்ஸாம, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ போ⁴தா கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் அஸ்மிம் வசனே படிமந்தேதூ’’தி.

270. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம் கோ² பன தே, அம்ப³ட்ட², ஸஹத⁴ம்மிகோ பஞ்ஹோ ஆக³ச்ச²தி, அகாமா ப்³யாகாதப்³போ³. ஸசே த்வம் ந ப்³யாகரிஸ்ஸஸி, அஞ்ஞேன வா அஞ்ஞம் படிசரிஸ்ஸஸி, துண்ஹீ வா ப⁴விஸ்ஸஸி, பக்கமிஸ்ஸஸி வா ஏத்தே²வ தே ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ப²லிஸ்ஸதி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², கிந்தி தே ஸுதம் ப்³ராஹ்மணானம் வுத்³தா⁴னம் மஹல்லகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் குதோபபு⁴திகா கண்ஹாயனா, கோ ச கண்ஹாயனானம் புப்³ப³புரிஸோ’’தி?

ஏவம் வுத்தே, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோச – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², கிந்தி தே ஸுதம் ப்³ராஹ்மணானம் வுத்³தா⁴னம் மஹல்லகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் குதோபபு⁴திகா கண்ஹாயனா, கோ ச கண்ஹாயனானம் புப்³ப³புரிஸோ’’தி? து³தியம்பி கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ துண்ஹீ அஹோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோச – ‘‘ப்³யாகரோஹி தா³னி அம்ப³ட்ட², ந தா³னி, தே துண்ஹீபா⁴வஸ்ஸ காலோ. யோ கோ², அம்ப³ட்ட², ததா²க³தேன யாவததியகம் ஸஹத⁴ம்மிகம் பஞ்ஹம் புட்டோ² ந ப்³யாகரோதி, ஏத்தே²வஸ்ஸ ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ப²லிஸ்ஸதீ’’தி.

271. தேன கோ² பன ஸமயேன வஜிரபாணீ யக்கோ² மஹந்தம் அயோகூடம் ஆதா³ய ஆதி³த்தம் ஸம்பஜ்ஜலிதம் ஸஜோதிபூ⁴தம் [ஸஞ்ஜோதிபூ⁴தம் (ஸ்யா.)] அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ உபரி வேஹாஸம் டி²தோ ஹோதி – ‘‘ஸசாயம் அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ப⁴க³வதா யாவததியகம் ஸஹத⁴ம்மிகம் பஞ்ஹம் புட்டோ² ந ப்³யாகரிஸ்ஸதி, ஏத்தே²வஸ்ஸ ஸத்ததா⁴ முத்³த⁴ம் பா²லேஸ்ஸாமீ’’தி. தம் கோ² பன வஜிரபாணிம் யக்க²ம் ப⁴க³வா சேவ பஸ்ஸதி அம்ப³ட்டோ² ச மாணவோ.

272. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ பீ⁴தோ ஸம்விக்³கோ³ லோமஹட்ட²ஜாதோ ப⁴க³வந்தம்யேவ தாணம் க³வேஸீ ப⁴க³வந்தம்யேவ லேணம் க³வேஸீ ப⁴க³வந்தம்யேவ ஸரணம் க³வேஸீ – உபனிஸீதி³த்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கிமேதம் [கிம் மே தம் (க.)] ப⁴வம் கோ³தமோ ஆஹ? புனப⁴வம் கோ³தமோ ப்³ரவிதூ’’தி [ப்³ரூது (ஸ்யா.)].

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², கிந்தி தே ஸுதம் ப்³ராஹ்மணானம் வுத்³தா⁴னம் மஹல்லகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் குதோபபு⁴திகா கண்ஹாயனா, கோ ச கண்ஹாயனானம் புப்³ப³புரிஸோ’’தி? ‘‘ஏவமேவ மே, போ⁴ கோ³தம, ஸுதம் யதே²வ ப⁴வம் கோ³தமோ ஆஹ. ததோபபு⁴திகா கண்ஹாயனா; ஸோ ச கண்ஹாயனானம் புப்³ப³புரிஸோ’’தி.

அம்ப³ட்ட²வம்ஸகதா²

273. ஏவம் வுத்தே, தே மாணவகா உன்னாதி³னோ உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ அஹேஸும் – ‘‘து³ஜ்ஜாதோ கிர, போ⁴, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ; அகுலபுத்தோ கிர, போ⁴, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ; தா³ஸிபுத்தோ கிர, போ⁴, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ஸக்யானம். அய்யபுத்தா கிர, போ⁴, அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ ஸக்யா ப⁴வந்தி. த⁴ம்மவாதி³ம்யேவ கிர மயம் ஸமணம் கோ³தமம் அபஸாதே³தப்³ப³ம் அமஞ்ஞிம்ஹா’’தி.

274. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதிபா³ள்ஹம் கோ² இமே மாணவகா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் தா³ஸிபுத்தவாதே³ன நிம்மாதே³ந்தி, யம்னூனாஹம் பரிமோசேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தே மாணவகே ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² தும்ஹே, மாணவகா, அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் அதிபா³ள்ஹம் தா³ஸிபுத்தவாதே³ன நிம்மாதே³த². உளாரோ ஸோ கண்ஹோ இஸி அஹோஸி. ஸோ த³க்கி²ணஜனபத³ம் க³ந்த்வா ப்³ரஹ்மமந்தே அதீ⁴யித்வா ராஜானம் ஓக்காகம் உபஸங்கமித்வா மத்³த³ரூபிம் தீ⁴தரம் யாசி. தஸ்ஸ ராஜா ஓக்காகோ – ‘கோ நேவம் ரே அயம் மய்ஹம் தா³ஸிபுத்தோ ஸமானோ மத்³த³ரூபிம் தீ⁴தரம் யாசதீ’’’ தி, குபிதோ அனத்தமனோ கு²ரப்பம் ஸன்னய்ஹி [ஸன்னஹி (க.)]. ஸோ தம் கு²ரப்பம் நேவ அஸக்கி² முஞ்சிதும், நோ படிஸம்ஹரிதும்.

‘‘அத² கோ², மாணவகா, அமச்சா பாரிஸஜ்ஜா கண்ஹம் இஸிம் உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் – ‘ஸோத்தி², ப⁴த்³த³ந்தே [ப⁴த³ந்தே (ஸீ. ஸ்யா.)], ஹோது ரஞ்ஞோ; ஸோத்தி², ப⁴த்³த³ந்தே, ஹோது ரஞ்ஞோ’தி. ‘ஸோத்தி² ப⁴விஸ்ஸதி ரஞ்ஞோ, அபி ச ராஜா யதி³ அதோ⁴ கு²ரப்பம் முஞ்சிஸ்ஸதி, யாவதா ரஞ்ஞோ விஜிதம், ஏத்தாவதா பத²வீ உந்த்³ரியிஸ்ஸதீ’தி. ‘ஸோத்தி², ப⁴த்³த³ந்தே, ஹோது ரஞ்ஞோ, ஸோத்தி² ஜனபத³ஸ்ஸா’தி. ‘ஸோத்தி² ப⁴விஸ்ஸதி ரஞ்ஞோ, ஸோத்தி² ஜனபத³ஸ்ஸ, அபி ச ராஜா யதி³ உத்³த⁴ம் கு²ரப்பம் முஞ்சிஸ்ஸதி, யாவதா ரஞ்ஞோ விஜிதம், ஏத்தாவதா ஸத்த வஸ்ஸானி தே³வோ ந வஸ்ஸிஸ்ஸதீ’தி. ‘ஸோத்தி², ப⁴த்³த³ந்தே, ஹோது ரஞ்ஞோ ஸோத்தி² ஜனபத³ஸ்ஸ தே³வோ ச வஸ்ஸதூ’தி. ‘ஸோத்தி² ப⁴விஸ்ஸதி ரஞ்ஞோ ஸோத்தி² ஜனபத³ஸ்ஸ தே³வோ ச வஸ்ஸிஸ்ஸதி, அபி ச ராஜா ஜேட்ட²குமாரே கு²ரப்பம் பதிட்டா²பேது, ஸோத்தி² குமாரோ பல்லோமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. அத² கோ², மாணவகா, அமச்சா ஓக்காகஸ்ஸ ஆரோசேஸும் – ‘ஓக்காகோ ஜேட்ட²குமாரே கு²ரப்பம் பதிட்டா²பேது. ஸோத்தி² குமாரோ பல்லோமோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. அத² கோ² ராஜா ஓக்காகோ ஜேட்ட²குமாரே கு²ரப்பம் பதிட்ட²பேஸி, ஸோத்தி² குமாரோ பல்லோமோ ஸமப⁴வி. அத² கோ² தஸ்ஸ ராஜா ஓக்காகோ பீ⁴தோ ஸம்விக்³கோ³ லோமஹட்ட²ஜாதோ ப்³ரஹ்மத³ண்டே³ன தஜ்ஜிதோ மத்³த³ரூபிம் தீ⁴தரம் அதா³ஸி. மா கோ² தும்ஹே, மாணவகா, அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் அதிபா³ள்ஹம் தா³ஸிபுத்தவாதே³ன நிம்மாதே³த², உளாரோ ஸோ கண்ஹோ இஸி அஹோஸீ’’தி.

க²த்தியஸேட்ட²பா⁴வோ

275. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², இத⁴ க²த்தியகுமாரோ ப்³ராஹ்மணகஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸம் கப்பேய்ய, தேஸம் ஸம்வாஸமன்வாய புத்தோ ஜாயேத². யோ ஸோ க²த்தியகுமாரேன ப்³ராஹ்மணகஞ்ஞாய புத்தோ உப்பன்னோ, அபி நு ஸோ லபே⁴த² ப்³ராஹ்மணேஸு ஆஸனம் வா உத³கம் வா’’தி? ‘‘லபே⁴த², போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா போ⁴ஜேய்யும் ஸத்³தே⁴ வா தா²லிபாகே வா யஞ்ஞே வா பாஹுனே வா’’தி? ‘‘போ⁴ஜேய்யும், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா மந்தே வாசேய்யும் வா நோ வா’’தி? ‘‘வாசேய்யும், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினுஸ்ஸ இத்தீ²ஸு ஆவடம் வா அஸ்ஸ அனாவடம் வா’’தி? ‘‘அனாவடம் ஹிஸ்ஸ, போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் க²த்தியா க²த்தியாபி⁴ஸேகேன அபி⁴ஸிஞ்சேய்யு’’ந்தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘மாதிதோ ஹி, போ⁴ கோ³தம, அனுபபன்னோ’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², இத⁴ ப்³ராஹ்மணகுமாரோ க²த்தியகஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸம் கப்பேய்ய, தேஸம் ஸம்வாஸமன்வாய புத்தோ ஜாயேத². யோ ஸோ ப்³ராஹ்மணகுமாரேன க²த்தியகஞ்ஞாய புத்தோ உப்பன்னோ, அபினு ஸோ லபே⁴த² ப்³ராஹ்மணேஸு ஆஸனம் வா உத³கம் வா’’தி? ‘‘லபே⁴த², போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா போ⁴ஜேய்யும் ஸத்³தே⁴ வா தா²லிபாகே வா யஞ்ஞே வா பாஹுனே வா’’தி? ‘‘போ⁴ஜேய்யும், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா மந்தே வாசேய்யும் வா நோ வா’’தி? ‘‘வாசேய்யும், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினுஸ்ஸ இத்தீ²ஸு ஆவடம் வா அஸ்ஸ அனாவடம் வா’’தி? ‘‘அனாவடம் ஹிஸ்ஸ, போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் க²த்தியா க²த்தியாபி⁴ஸேகேன அபி⁴ஸிஞ்சேய்யு’’ந்தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘பிதிதோ ஹி, போ⁴ கோ³தம, அனுபபன்னோ’’தி.

276. ‘‘இதி கோ², அம்ப³ட்ட², இத்தி²யா வா இத்தி²ம் கரித்வா புரிஸேன வா புரிஸம் கரித்வா க²த்தியாவ ஸேட்டா², ஹீனா ப்³ராஹ்மணா. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², இத⁴ ப்³ராஹ்மணா ப்³ராஹ்மணம் கிஸ்மிஞ்சிதே³வ பகரணே கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா ப⁴ஸ்ஸபுடேன வதி⁴த்வா ரட்டா² வா நக³ரா வா பப்³பா³ஜேய்யும். அபினு ஸோ லபே⁴த² ப்³ராஹ்மணேஸு ஆஸனம் வா உத³கம் வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா போ⁴ஜேய்யும் ஸத்³தே⁴ வா தா²லிபாகே வா யஞ்ஞே வா பாஹுனே வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா மந்தே வாசேய்யும் வா நோ வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினுஸ்ஸ இத்தீ²ஸு ஆவடம் வா அஸ்ஸ அனாவடம் வா’’தி? ‘‘ஆவடம் ஹிஸ்ஸ, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², இத⁴ க²த்தியா க²த்தியம் கிஸ்மிஞ்சிதே³வ பகரணே கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா ப⁴ஸ்ஸபுடேன வதி⁴த்வா ரட்டா² வா நக³ரா வா பப்³பா³ஜேய்யும். அபினு ஸோ லபே⁴த² ப்³ராஹ்மணேஸு ஆஸனம் வா உத³கம் வா’’தி? ‘‘லபே⁴த², போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா போ⁴ஜேய்யும் ஸத்³தே⁴ வா தா²லிபாகே வா யஞ்ஞே வா பாஹுனே வா’’தி? ‘‘போ⁴ஜேய்யும், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினு நம் ப்³ராஹ்மணா மந்தே வாசேய்யும் வா நோ வா’’தி? ‘‘வாசேய்யும், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘அபினுஸ்ஸ இத்தீ²ஸு ஆவடம் வா அஸ்ஸ அனாவடம் வா’’தி? ‘‘அனாவடம் ஹிஸ்ஸ, போ⁴ கோ³தம’’.

277. ‘‘ஏத்தாவதா கோ², அம்ப³ட்ட², க²த்தியோ பரமனிஹீனதம் பத்தோ ஹோதி, யதே³வ நம் க²த்தியா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா ப⁴ஸ்ஸபுடேன வதி⁴த்வா ரட்டா² வா நக³ரா வா பப்³பா³ஜேந்தி. இதி கோ², அம்ப³ட்ட², யதா³ க²த்தியோ பரமனிஹீனதம் பத்தோ ஹோதி, ததா³பி க²த்தியாவ ஸேட்டா², ஹீனா ப்³ராஹ்மணா. ப்³ரஹ்முனா பேஸா, அம்ப³ட்ட² [ப்³ரஹ்முனாபி அம்ப³ட்ட² (க.), ப்³ரஹ்முனாபி ஏஸோ அம்ப³ட்ட² (பீ.)], ஸனங்குமாரேன கா³தா² பா⁴ஸிதா –

‘க²த்தியோ ஸேட்டோ² ஜனேதஸ்மிம்,

யே கோ³த்தபடிஸாரினோ;

விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ,

ஸோ ஸேட்டோ² தே³வமானுஸே’தி.

‘‘ஸா கோ² பனேஸா, அம்ப³ட்ட², ப்³ரஹ்முனா ஸனங்குமாரேன கா³தா² ஸுகீ³தா நோ து³க்³கீ³தா, ஸுபா⁴ஸிதா நோ து³ப்³பா⁴ஸிதா, அத்த²ஸம்ஹிதா நோ அனத்த²ஸம்ஹிதா, அனுமதா மயா. அஹம்பி ஹி, அம்ப³ட்ட², ஏவம் வதா³மி –

‘க²த்தியோ ஸேட்டோ² ஜனேதஸ்மிம்,

யே கோ³த்தபடிஸாரினோ;

விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ,

ஸோ ஸேட்டோ² தே³வமானுஸே’தி.

பா⁴ணவாரோ பட²மோ.

விஜ்ஜாசரணகதா²

278. ‘‘கதமம் பன தம், போ⁴ கோ³தம, சரணம், கதமா ச பன ஸா விஜ்ஜா’’தி? ‘‘ந கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய ஜாதிவாதோ³ வா வுச்சதி, கோ³த்தவாதோ³ வா வுச்சதி, மானவாதோ³ வா வுச்சதி – ‘அரஹஸி வா மம் த்வம், ந வா மம் த்வம் அரஹஸீ’தி. யத்த² கோ², அம்ப³ட்ட², ஆவாஹோ வா ஹோதி, விவாஹோ வா ஹோதி, ஆவாஹவிவாஹோ வா ஹோதி, ஏத்தே²தம் வுச்சதி ஜாதிவாதோ³ வா இதிபி கோ³த்தவாதோ³ வா இதிபி மானவாதோ³ வா இதிபி – ‘அரஹஸி வா மம் த்வம், ந வா மம் த்வம் அரஹஸீ’தி. யே ஹி கேசி அம்ப³ட்ட² ஜாதிவாத³வினிப³த்³தா⁴ வா கோ³த்தவாத³வினிப³த்³தா⁴ வா மானவாத³வினிப³த்³தா⁴ வா ஆவாஹவிவாஹவினிப³த்³தா⁴ வா, ஆரகா தே அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய. பஹாய கோ², அம்ப³ட்ட², ஜாதிவாத³வினிப³த்³த⁴ஞ்ச கோ³த்தவாத³வினிப³த்³த⁴ஞ்ச மானவாத³வினிப³த்³த⁴ஞ்ச ஆவாஹவிவாஹவினிப³த்³த⁴ஞ்ச அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய ஸச்சி²கிரியா ஹோதீ’’தி.

279. ‘‘கதமம் பன தம், போ⁴ கோ³தம, சரணம், கதமா ச ஸா விஜ்ஜா’’தி? ‘‘இத⁴, அம்ப³ட்ட², ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தம் த⁴ம்மம் ஸுணாதி க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா குலே பச்சாஜாதோ. ஸோ தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ததா²க³தே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. ஸோ தேன ஸத்³தா⁴படிலாபே⁴ன ஸமன்னாக³தோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி…பே… (யதா² 191 ஆத³யோ அனுச்சே²தா³, ஏவம் வித்தா²ரேதப்³ப³ம்).…

‘‘ஸோ விவிச்சேவ காமேஹி, விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி சரணஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், அம்ப³ட்ட², பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி சரணஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், அம்ப³ட்ட², பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி, ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி சரணஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், அம்ப³ட்ட², பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா, புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி சரணஸ்மிம். இத³ம் கோ² தம், அம்ப³ட்ட², சரணம்.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஞாணத³ஸ்ஸனாய சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதி…பே… இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி விஜ்ஜாய…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதி, இத³ம்பிஸ்ஸ ஹோதி விஜ்ஜாய. அயம் கோ² ஸா, அம்ப³ட்ட², விஜ்ஜா.

‘‘அயம் வுச்சதி, அம்ப³ட்ட², பி⁴க்கு² ‘விஜ்ஜாஸம்பன்னோ’ இதிபி, ‘சரணஸம்பன்னோ’ இதிபி, ‘விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ’ இதிபி. இமாய ச அம்ப³ட்ட² விஜ்ஜாஸம்பதா³ய சரணஸம்பதா³ய ச அஞ்ஞா விஜ்ஜாஸம்பதா³ ச சரணஸம்பதா³ ச உத்தரிதரா வா பணீததரா வா நத்தி².

சதுஅபாயமுக²ம்

280. ‘‘இமாய கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய சத்தாரி அபாயமுகா²னி ப⁴வந்தி. கதமானி சத்தாரி? இத⁴, அம்ப³ட்ட², ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமஞ்ஞேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கா²ரிவித⁴மாதா³ய [கா²ரிவிவித⁴மாதா³ய (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] அரஞ்ஞாயதனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹதி – ‘பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ அஞ்ஞத³த்து² விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னஸ்ஸேவ பரிசாரகோ ஸம்பஜ்ஜதி. இமாய கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய இத³ம் பட²மம் அபாயமுக²ம் ப⁴வதி.

‘‘புன சபரம், அம்ப³ட்ட², இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமஞ்சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ பவத்தப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ குதா³லபிடகம் [குத்³தா³லபிடகம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஆதா³ய அரஞ்ஞவனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹதி – ‘கந்த³மூலப²லபோ⁴ஜனோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ அஞ்ஞத³த்து² விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னஸ்ஸேவ பரிசாரகோ ஸம்பஜ்ஜதி. இமாய கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய இத³ம் து³தியம் அபாயமுக²ம் ப⁴வதி.

‘‘புன சபரம், அம்ப³ட்ட², இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமஞ்சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ பவத்தப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கந்த³மூலப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கா³மஸாமந்தம் வா நிக³மஸாமந்தம் வா அக்³யாகா³ரம் கரித்வா அக்³கி³ம் பரிசரந்தோ அச்ச²தி. ஸோ அஞ்ஞத³த்து² விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னஸ்ஸேவ பரிசாரகோ ஸம்பஜ்ஜதி. இமாய கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய இத³ம் ததியம் அபாயமுக²ம் ப⁴வதி.

‘‘புன சபரம், அம்ப³ட்ட², இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமம் சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ பவத்தப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கந்த³மூலப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ அக்³கி³பாரிசரியஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ சாதுமஹாபதே² சதுத்³வாரம் அகா³ரம் கரித்வா அச்ச²தி – ‘யோ இமாஹி சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³மிஸ்ஸதி ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா, தமஹம் யதா²ஸத்தி யதா²ப³லம் படிபூஜேஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ அஞ்ஞத³த்து² விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னஸ்ஸேவ பரிசாரகோ ஸம்பஜ்ஜதி. இமாய கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய இத³ம் சதுத்த²ம் அபாயமுக²ம் ப⁴வதி. இமாய கோ², அம்ப³ட்ட², அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய இமானி சத்தாரி அபாயமுகா²னி ப⁴வந்தி.

281. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², அபினு த்வம் இமாய அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய ஸந்தி³ஸ்ஸஸி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘கோசாஹம், போ⁴ கோ³தம, ஸாசரியகோ, கா ச அனுத்தரா விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³? ஆரகாஹம், போ⁴ கோ³தம, அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய ஸாசரியகோ’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², அபினு த்வம் இமஞ்சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கா²ரிவித⁴மாதா³ய அரஞ்ஞவனமஜ்ஜோ²கா³ஹஸி ஸாசரியகோ – ‘பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², அபினு த்வம் இமஞ்சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ பவத்தப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ குதா³லபிடகம் ஆதா³ய அரஞ்ஞவனமஜ்ஜோ²கா³ஹஸி ஸாசரியகோ – ‘கந்த³மூலப²லபோ⁴ஜனோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², அபினு த்வம் இமஞ்சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ பவத்தப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கந்த³மூலப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கா³மஸாமந்தம் வா நிக³மஸாமந்தம் வா அக்³யாகா³ரம் கரித்வா அக்³கி³ம் பரிசரந்தோ அச்ச²ஸி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², அபினு த்வம் இமஞ்சேவ அனுத்தரம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத³ம் அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ பவத்தப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ கந்த³மூலப²லபோ⁴ஜனதஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ அக்³கி³பாரிசரியஞ்ச அனபி⁴ஸம்பு⁴ணமானோ சாதுமஹாபதே² சதுத்³வாரம் அகா³ரம் கரித்வா அச்ச²ஸி ஸாசரியகோ – ‘யோ இமாஹி சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³மிஸ்ஸதி ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா, தம் மயம் யதா²ஸத்தி யதா²ப³லம் படிபூஜேஸ்ஸாமா’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

282. ‘‘இதி கோ², அம்ப³ட்ட², இமாய சேவ த்வம் அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய பரிஹீனோ ஸாசரியகோ. யே சிமே அனுத்தராய விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய சத்தாரி அபாயமுகா²னி ப⁴வந்தி, ததோ ச த்வம் பரிஹீனோ ஸாசரியகோ. பா⁴ஸிதா கோ² பன தே ஏஸா, அம்ப³ட்ட², ஆசரியேன ப்³ராஹ்மணேன போக்க²ரஸாதினா வாசா – ‘கே ச முண்ட³கா ஸமணகா இப்³பா⁴ கண்ஹா ப³ந்து⁴பாதா³பச்சா, கா ச தேவிஜ்ஜானம் ப்³ராஹ்மணானம் ஸாகச்சா²’தி அத்தனா ஆபாயிகோபி அபரிபூரமானோ. பஸ்ஸ, அம்ப³ட்ட², யாவ அபரத்³த⁴ஞ்ச தே இத³ம் ஆசரியஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ.

புப்³ப³கஇஸிபா⁴வானுயோகோ³

283. ‘‘ப்³ராஹ்மணோ கோ² பன, அம்ப³ட்ட², போக்க²ரஸாதி ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ த³த்திகம் பு⁴ஞ்ஜதி. தஸ்ஸ ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸம்முகீ²பா⁴வம்பி ந த³தா³தி. யதா³பி தேன மந்தேதி, திரோது³ஸ்ஸந்தேன மந்தேதி. யஸ்ஸ கோ² பன, அம்ப³ட்ட², த⁴ம்மிகம் பயாதம் பி⁴க்க²ம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, கத²ம் தஸ்ஸ ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸம்முகீ²பா⁴வம்பி ந த³தே³ய்ய. பஸ்ஸ, அம்ப³ட்ட², யாவ அபரத்³த⁴ஞ்ச தே இத³ம் ஆசரியஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ.

284. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², இத⁴ ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஹத்தி²கீ³வாய வா நிஸின்னோ அஸ்ஸபிட்டே² வா நிஸின்னோ ரதூ²பத்த²ரே வா டி²தோ உக்³கே³ஹி வா ராஜஞ்ஞேஹி வா கிஞ்சிதே³வ மந்தனம் மந்தேய்ய. ஸோ தம்ஹா பதே³ஸா அபக்கம்ம ஏகமந்தம் திட்டே²ய்ய. அத² ஆக³ச்சே²ய்ய ஸுத்³தோ³ வா ஸுத்³த³தா³ஸோ வா, தஸ்மிம் பதே³ஸே டி²தோ ததே³வ மந்தனம் மந்தேய்ய – ‘ஏவம்பி ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஆஹ, ஏவம்பி ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஆஹா’தி. அபினு ஸோ ராஜப⁴ணிதம் வா ப⁴ணதி ராஜமந்தனம் வா மந்தேதி? ஏத்தாவதா ஸோ அஸ்ஸ ராஜா வா ராஜமத்தோ வா’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

285. ‘‘ஏவமேவ கோ² த்வம், அம்ப³ட்ட², யே தே அஹேஸும் ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³கா இஸயோ மந்தானம் கத்தாரோ மந்தானம் பவத்தாரோ, யேஸமித³ம் ஏதரஹி ப்³ராஹ்மணா போராணம் மந்தபத³ம் கீ³தம் பவுத்தம் ஸமிஹிதம், தத³னுகா³யந்தி தத³னுபா⁴ஸந்தி பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸந்தி வாசிதமனுவாசேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²கோ வாமகோ வாமதே³வோ வேஸ்ஸாமித்தோ யமதக்³கி³ [யமத³க்³கி³ (க.)] அங்கீ³ரஸோ பா⁴ரத்³வாஜோ வாஸேட்டோ² கஸ்ஸபோ ப⁴கு³ – ‘த்யாஹம் மந்தே அதி⁴யாமி ஸாசரியகோ’தி, தாவதா த்வம் ப⁴விஸ்ஸஸி இஸி வா இஸித்தா²ய வா படிபன்னோதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

286. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அம்ப³ட்ட², கிந்தி தே ஸுதம் ப்³ராஹ்மணானம் வுத்³தா⁴னம் மஹல்லகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் – யே தே அஹேஸும் ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³கா இஸயோ மந்தானம் கத்தாரோ மந்தானம் பவத்தாரோ, யேஸமித³ம் ஏதரஹி ப்³ராஹ்மணா போராணம் மந்தபத³ம் கீ³தம் பவுத்தம் ஸமிஹிதம், தத³னுகா³யந்தி தத³னுபா⁴ஸந்தி பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸந்தி வாசிதமனுவாசேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²கோ வாமகோ வாமதே³வோ வேஸ்ஸாமித்தோ யமதக்³கி³ அங்கீ³ரஸோ பா⁴ரத்³வாஜோ வாஸேட்டோ² கஸ்ஸபோ ப⁴கு³, ஏவம் ஸு தே ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ ஆமுக்கமணிகுண்ட³லாப⁴ரணா [ஆமுத்தமாலாப⁴ரணா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஓதா³தவத்த²வஸனா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேந்தி, ஸேய்யதா²பி த்வம் ஏதரஹி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘…பே… ஏவம் ஸு தே ஸாலீனம் ஓத³னம் ஸுசிமம்ஸூபஸேசனம் விசிதகாளகம் அனேகஸூபம் அனேகப்³யஞ்ஜனம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, ஸேய்யதா²பி த்வம் ஏதரஹி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘…பே… ஏவம் ஸு தே வேட²கனதபஸ்ஸாஹி நாரீஹி பரிசாரேந்தி, ஸேய்யதா²பி த்வம் ஏதரஹி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘…பே… ஏவம் ஸு தே குத்தவாலேஹி வளவாரதே²ஹி தீ³கா⁴ஹி பதோத³லட்டீ²ஹி வாஹனே விதுதே³ந்தா விபரியாயந்தி, ஸேய்யதா²பி த்வம் ஏதரஹி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘…பே… ஏவம் ஸு தே உக்கிண்ணபரிகா²ஸு ஓக்கி²த்தபலிகா⁴ஸு நக³ரூபகாரிகாஸு தீ³கா⁴ஸிவுதே⁴ஹி [தீ³கா⁴ஸிப³த்³தே⁴ஹி (ஸ்யா. பீ.)] புரிஸேஹி ரக்கா²பேந்தி, ஸேய்யதா²பி த்வம் ஏதரஹி ஸாசரியகோ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘இதி கோ², அம்ப³ட்ட², நேவ த்வம் இஸி ந இஸித்தா²ய படிபன்னோ ஸாசரியகோ. யஸ்ஸ கோ² பன, அம்ப³ட்ட², மயி கங்கா² வா விமதி வா ஸோ மம் பஞ்ஹேன, அஹம் வேய்யாகரணேன ஸோதி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி.

த்³வேலக்க²ணாத³ஸ்ஸனம்

287. அத² கோ² ப⁴க³வா விஹாரா நிக்க²ம்ம சங்கமம் அப்³பு⁴ட்டா²ஸி. அம்ப³ட்டோ²பி மாணவோ விஹாரா நிக்க²ம்ம சங்கமம் அப்³பு⁴ட்டா²ஸி. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ப⁴க³வந்தம் சங்கமந்தம் அனுசங்கமமானோ ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி ஸமன்னேஸி. அத்³த³ஸா கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி யேபு⁴ய்யேன ட²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே பஹூதஜிவ்ஹதாய ச.

288. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பஸ்ஸதி கோ² மே அயம் அம்ப³ட்டோ² மாணவோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி யேபு⁴ய்யேன ட²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே பஹூதஜிவ்ஹதாய சா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ஸி யதா² அத்³த³ஸ அம்ப³ட்டோ² மாணவோ ப⁴க³வதோ கோஸோஹிதம் வத்த²கு³ய்ஹம். அத² கோ² ப⁴க³வா ஜிவ்ஹம் நின்னாமேத்வா உபோ⁴பி கண்ணஸோதானி அனுமஸி படிமஸி, உபோ⁴பி நாஸிகஸோதானி அனுமஸி படிமஸி, கேவலம்பி நலாடமண்ட³லம் ஜிவ்ஹாய சா²தே³ஸி. அத² கோ² அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸமன்னாக³தோ கோ² ஸமணோ கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி பரிபுண்ணேஹி, நோ அபரிபுண்ணேஹீ’’தி. ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஹந்த³ ச தா³னி மயம், போ⁴ கோ³தம, க³ச்சா²ம, ப³ஹுகிச்சா மயம் ப³ஹுகரணீயா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், அம்ப³ட்ட², காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ வளவாரத²மாருய்ஹ பக்காமி.

289. தேன கோ² பன ஸமயேன ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி உக்கட்டா²ய நிக்க²மித்வா மஹதா ப்³ராஹ்மணக³ணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸகே ஆராமே நிஸின்னோ ஹோதி அம்ப³ட்ட²ம்யேவ மாணவம் படிமானேந்தோ. அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ யேன ஸகோ ஆராமோ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி, யானேன க³ந்த்வா யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ யேன ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப்³ராஹ்மணம் போக்க²ரஸாதிம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

290. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி, தாத அம்ப³ட்ட², அத்³த³ஸ தம் ப⁴வந்தம் கோ³தம’’ந்தி? ‘‘அத்³த³ஸாம கோ² மயம், போ⁴, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தம’’ந்தி. ‘‘கச்சி, தாத அம்ப³ட்ட², தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ததா² ஸந்தம்யேவ ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ நோ அஞ்ஞதா²; கச்சி பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தாதி³ஸோ நோ அஞ்ஞாதி³ஸோ’’தி? ‘‘ததா² ஸந்தம்யேவ, போ⁴, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ நோ அஞ்ஞதா², தாதி³ஸோவ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ நோ அஞ்ஞாதி³ஸோ. ஸமன்னாக³தோ ச ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி பரிபுண்ணேஹி நோ அபரிபுண்ணேஹீ’’தி. ‘‘அஹு பன தே, தாத அம்ப³ட்ட², ஸமணேன கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி? ‘‘அஹு கோ² மே, போ⁴, ஸமணேன கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன தே, தாத அம்ப³ட்ட², அஹு ஸமணேன கோ³தமேன ஸத்³தி⁴ம் கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி? அத² கோ² அம்ப³ட்டோ² மாணவோ யாவதகோ [யாவதிகோ (க. பீ.)] அஹோஸி ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ, தம் ஸப்³ப³ம் ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ ஆரோசேஸி.

291. ஏவம் வுத்தே, ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் பண்டி³தக [பண்டி³தகா], அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் ப³ஹுஸ்ஸுதக [ப³ஹுஸ்ஸுதகா], அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் தேவிஜ்ஜக [தேவிஜ்ஜகா], ஏவரூபேன கிர, போ⁴, புரிஸோ அத்த²சரகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய. யதே³வ கோ² த்வம், அம்ப³ட்ட², தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் ஆஸஜ்ஜ ஆஸஜ்ஜ அவசாஸி, அத² கோ² ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ஹேபி ஏவம் உபனேய்ய உபனேய்ய அவச. அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் பண்டி³தக, அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் ப³ஹுஸ்ஸுதக, அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் தேவிஜ்ஜக, ஏவரூபேன கிர, போ⁴, புரிஸோ அத்த²சரகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்யா’’தி, குபிதோ [ஸோ குபிதோ (பீ.)] அனத்தமனோ அம்ப³ட்ட²ம் மாணவம் பத³ஸாயேவ பவத்தேஸி. இச்ச²தி ச தாவதே³வ ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

போக்க²ரஸாதிபு³த்³து⁴பஸங்கமனம்

292. அத² கோ² தே ப்³ராஹ்மணா ப்³ராஹ்மணம் போக்க²ரஸாதிம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதிவிகாலோ கோ², போ⁴, அஜ்ஜ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். ஸ்வேதா³னி [தா³னி ஸ்வே (ஸீ. க.)] ப⁴வம் போக்க²ரஸாதி ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஸகே நிவேஸனே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா யானே ஆரோபேத்வா உக்காஸு தா⁴ரியமானாஸு உக்கட்டா²ய நிய்யாஸி, யேன இச்சா²னங்க³லவனஸண்டோ³ தேன பாயாஸி. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி யானேன க³ந்த்வா, யானா பச்சோரோஹித்வா பத்திகோவ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

293. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மா நு கோ² இத⁴, போ⁴ கோ³தம, அம்ஹாகம் அந்தேவாஸீ அம்ப³ட்டோ² மாணவோ’’தி? ‘‘ஆக³மா கோ² தே [தேத⁴ (ஸ்யா.), தே இத⁴ (பீ.)], ப்³ராஹ்மண, அந்தேவாஸீ அம்ப³ட்டோ² மாணவோ’’தி. ‘‘அஹு பன தே, போ⁴ கோ³தம, அம்ப³ட்டே²ன மாணவேன ஸத்³தி⁴ம் கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி? ‘‘அஹு கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, அம்ப³ட்டே²ன மாணவேன ஸத்³தி⁴ம் கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி. ‘‘யதா²கத²ம் பன தே, போ⁴ கோ³தம, அஹு அம்ப³ட்டே²ன மாணவேன ஸத்³தி⁴ம் கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி? அத² கோ² ப⁴க³வா யாவதகோ அஹோஸி அம்ப³ட்டே²ன மாணவேன ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ, தம் ஸப்³ப³ம் ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ ஆரோசேஸி. ஏவம் வுத்தே, ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘பா³லோ, போ⁴ கோ³தம, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ, க²மது ப⁴வம் கோ³தமோ அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ மாணவஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஸுகீ² ஹோது, ப்³ராஹ்மண, அம்ப³ட்டோ² மாணவோ’’தி.

294. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி ஸமன்னேஸி. அத்³த³ஸா கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி யேபு⁴ய்யேன ட²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே பஹூதஜிவ்ஹதாய ச.

295. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பஸ்ஸதி கோ² மே அயம் ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி யேபு⁴ய்யேன ட²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே, பஹூதஜிவ்ஹதாய சா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ஸி யதா² அத்³த³ஸ ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வதோ கோஸோஹிதம் வத்த²கு³ய்ஹம். அத² கோ² ப⁴க³வா ஜிவ்ஹம் நின்னாமேத்வா உபோ⁴பி கண்ணஸோதானி அனுமஸி படிமஸி, உபோ⁴பி நாஸிகஸோதானி அனுமஸி படிமஸி, கேவலம்பி நலாடமண்ட³லம் ஜிவ்ஹாய சா²தே³ஸி.

296. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸமன்னாக³தோ கோ² ஸமணோ கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி பரிபுண்ணேஹி நோ அபரிபுண்ணேஹீ’’தி. ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே ப⁴வம் கோ³தமோ அஜ்ஜதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

297. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசேஸி – ‘‘காலோ, போ⁴ கோ³தம, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வந்தம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி, மாணவகாபி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம். அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

298. ஏகமந்தம் நிஸின்னஸ்ஸ கோ² ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ ப⁴க³வா அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் கதே²ஸி, ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம் ஸீலகத²ம் ஸக்³க³கத²ம்; காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம், நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. யதா³ ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸி ப்³ராஹ்மணம் போக்க²ரஸாதிம் கல்லசித்தம் முது³சித்தம் வினீவரணசித்தம் உத³க்³க³சித்தம் பஸன்னசித்தம், அத² யா பு³த்³தா⁴னம் ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா, தம் பகாஸேஸி – து³க்க²ம் ஸமுத³யம் நிரோத⁴ம் மக்³க³ம். ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் அபக³தகாளகம் ஸம்மதே³வ ரஜனம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய; ஏவமேவ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ போக்க²ரஸாதிஸ்ஸ தஸ்மிஞ்ஞேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

போக்க²ரஸாதிஉபாஸகத்தபடிவேத³னா

299. அத² கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ திண்ணவிசிகிச்சோ² விக³தகத²ம்கதோ² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ அபரப்பச்சயோ ஸத்து²ஸாஸனே ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம. ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம், போ⁴ கோ³தம, ஸபுத்தோ ஸப⁴ரியோ ஸபரிஸோ ஸாமச்சோ ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³தம். யதா² ச ப⁴வம் கோ³தமோ உக்கட்டா²ய அஞ்ஞானி உபாஸககுலானி உபஸங்கமதி, ஏவமேவ ப⁴வம் கோ³தமோ போக்க²ரஸாதிகுலம் உபஸங்கமது. தத்த² யே தே மாணவகா வா மாணவிகா வா ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபி⁴வாதே³ஸ்ஸந்தி வா பச்சுட்டி²ஸ்ஸந்தி [பச்சுட்ட²ஸ்ஸந்தி (பீ.)] வா ஆஸனம் வா உத³கம் வா த³ஸ்ஸந்தி சித்தம் வா பஸாதே³ஸ்ஸந்தி, தேஸம் தம் ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி. ‘‘கல்யாணம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மணா’’தி.

அம்ப³ட்ட²ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.