நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

தீ³க⁴னிகாயோ

ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³க³பாளி

1. ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தம்

பரிப்³பா³ஜககதா²

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா அந்தரா ச ராஜக³ஹம் அந்தரா ச நாளந்த³ம் அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ ஹோதி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. ஸுப்பியோபி கோ² பரிப்³பா³ஜகோ அந்தரா ச ராஜக³ஹம் அந்தரா ச நாளந்த³ம் அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ ஹோதி ஸத்³தி⁴ம் அந்தேவாஸினா ப்³ரஹ்மத³த்தேன மாணவேன. தத்ர ஸுத³ம் ஸுப்பியோ பரிப்³பா³ஜகோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி; ஸுப்பியஸ்ஸ பன பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ அந்தேவாஸீ ப்³ரஹ்மத³த்தோ மாணவோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. இதிஹ தே உபோ⁴ ஆசரியந்தேவாஸீ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகவாதா³ ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ [அனுப³த்³தா⁴ (க. ஸீ. பீ.)] ஹோந்தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச.

2. அத² கோ² ப⁴க³வா அம்ப³லட்டி²காயம் ராஜாகா³ரகே ஏகரத்திவாஸம் உபக³ச்சி² [உபக³ஞ்சி² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. ஸுப்பியோபி கோ² பரிப்³பா³ஜகோ அம்ப³லட்டி²காயம் ராஜாகா³ரகே ஏகரத்திவாஸம் உபக³ச்சி² [உபக³ஞ்சி² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அந்தேவாஸினா ப்³ரஹ்மத³த்தேன மாணவேன. தத்ரபி ஸுத³ம் ஸுப்பியோ பரிப்³பா³ஜகோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி; ஸுப்பியஸ்ஸ பன பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ அந்தேவாஸீ ப்³ரஹ்மத³த்தோ மாணவோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. இதிஹ தே உபோ⁴ ஆசரியந்தேவாஸீ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகவாதா³ விஹரந்தி.

3. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலானம் பி⁴க்கூ²னம் ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டி²தானம் மண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயம் ஸங்கி²யத⁴ம்மோ உத³பாதி³ – ‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ, யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதா ஸுப்படிவிதி³தா. அயஞ்ஹி ஸுப்பியோ பரிப்³பா³ஜகோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி; ஸுப்பியஸ்ஸ பன பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ அந்தேவாஸீ ப்³ரஹ்மத³த்தோ மாணவோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. இதிஹமே உபோ⁴ ஆசரியந்தேவாஸீ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகவாதா³ ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சா’’தி.

4. அத² கோ² ப⁴க³வா தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் இமம் ஸங்கி²யத⁴ம்மம் விதி³த்வா யேன மண்ட³லமாளோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘காயனுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா ஸன்னிபதிதா, கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி? ஏவம் வுத்தே தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டி²தானம் மண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயம் ஸங்கி²யத⁴ம்மோ உத³பாதி³ – ‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ, யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதா ஸுப்படிவிதி³தா. அயஞ்ஹி ஸுப்பியோ பரிப்³பா³ஜகோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி; ஸுப்பியஸ்ஸ பன பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ அந்தேவாஸீ ப்³ரஹ்மத³த்தோ மாணவோ அனேகபரியாயேன பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. இதிஹமே உபோ⁴ ஆசரியந்தேவாஸீ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகவாதா³ ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சா’தி. அயம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, அந்தராகதா² விப்பகதா, அத² ப⁴க³வா அனுப்பத்தோ’’தி.

5. ‘‘மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர தும்ஹேஹி ந ஆகா⁴தோ ந அப்பச்சயோ ந சேதஸோ அனபி⁴ரத்³தி⁴ கரணீயா. மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர சே தும்ஹே அஸ்ஸத² குபிதா வா அனத்தமனா வா, தும்ஹம் யேவஸ்ஸ தேன அந்தராயோ. மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர சே தும்ஹே அஸ்ஸத² குபிதா வா அனத்தமனா வா, அபி நு தும்ஹே பரேஸம் ஸுபா⁴ஸிதம் து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆஜானேய்யாதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அவண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர தும்ஹேஹி அபூ⁴தம் அபூ⁴ததோ நிப்³பே³டே²தப்³ப³ம் – ‘இதிபேதம் அபூ⁴தம், இதிபேதம் அதச்ச²ம், நத்தி² சேதம் அம்ஹேஸு, ந ச பனேதம் அம்ஹேஸு ஸம்விஜ்ஜதீ’தி.

6. ‘‘மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர தும்ஹேஹி ந ஆனந்தோ³ ந ஸோமனஸ்ஸம் ந சேதஸோ உப்பிலாவிதத்தம் கரணீயம். மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர சே தும்ஹே அஸ்ஸத² ஆனந்தி³னோ ஸுமனா உப்பிலாவிதா தும்ஹம் யேவஸ்ஸ தேன அந்தராயோ. மமம் வா, பி⁴க்க²வே, பரே வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர தும்ஹேஹி பூ⁴தம் பூ⁴ததோ படிஜானிதப்³ப³ம் – ‘இதிபேதம் பூ⁴தம், இதிபேதம் தச்ச²ம், அத்தி² சேதம் அம்ஹேஸு, ஸம்விஜ்ஜதி ச பனேதம் அம்ஹேஸூ’தி.

சூளஸீலம்

7. ‘‘அப்பமத்தகம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, ஓரமத்தகம் ஸீலமத்தகம், யேன புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய. கதமஞ்ச தம், பி⁴க்க²வே, அப்பமத்தகம் ஓரமத்தகம் ஸீலமத்தகம், யேன புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய?

8. ‘‘‘பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ நிஹிதத³ண்டோ³, நிஹிதஸத்தோ², லஜ்ஜீ, த³யாபன்னோ, ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதீ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

‘‘‘அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ தி³ன்னாதா³யீ தி³ன்னபாடிகங்கீ², அதே²னேன ஸுசிபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதீ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

‘‘‘அப்³ரஹ்மசரியம் பஹாய ப்³ரஹ்மசாரீ ஸமணோ கோ³தமோ ஆராசாரீ [அனாசாரீ (க.)] விரதோ [படிவிரதோ (கத்த²சி)] மேது²னா கா³மத⁴ம்மா’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

9. ‘‘‘முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ ஸச்சவாதீ³ ஸச்சஸந்தோ⁴ தே²தோ [டே²தோ (ஸ்யா. கம்.)] பச்சயிகோ அவிஸம்வாத³கோ லோகஸ்ஸா’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

‘‘‘பிஸுணம் வாசம் பஹாய பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ, இதோ ஸுத்வா ந அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா ந இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய. இதி பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தா, ஸஹிதானம் வா அனுப்பதா³தா ஸமக்³கா³ராமோ ஸமக்³க³ரதோ ஸமக்³க³னந்தீ³ ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

‘‘‘ப²ருஸம் வாசம் பஹாய ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ, யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

‘‘‘ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³, நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹித’ந்தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

10. ‘பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ [ஸமாரப்³பா⁴ (ஸீ. க.)] படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே…பே….

‘‘‘ஏகப⁴த்திகோ ஸமணோ கோ³தமோ ரத்தூபரதோ விரதோ [படிவிரதோ (கத்த²சி)] விகாலபோ⁴ஜனா….

நச்சகீ³தவாதி³தவிஸூகத³ஸ்ஸனா [நச்சகீ³தவாதி³தவிஸுகத³ஸ்ஸனா (க.)] படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

மாலாக³ந்த⁴விலேபனதா⁴ரணமண்ட³னவிபூ⁴ஸனட்டா²னா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

உச்சாஸயனமஹாஸயனா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

ஜாதரூபரஜதபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

ஆமகத⁴ஞ்ஞபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

ஆமகமம்ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

இத்தி²குமாரிகபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

தா³ஸிதா³ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

அஜேளகபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

குக்குடஸூகரபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

ஹத்தி²க³வஸ்ஸவளவபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

கே²த்தவத்து²படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

தூ³தேய்யபஹிணக³மனானுயோகா³ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

கயவிக்கயா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

துலாகூடகம்ஸகூடமானகூடா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

உக்கோடனவஞ்சனனிகதிஸாசியோகா³ [ஸாவியோகா³ (ஸ்யா. கம். க.)] படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ….

சே²த³னவத⁴ப³ந்த⁴னவிபராமோஸஆலோபஸஹஸாகாரா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

சூளஸீலம் நிட்டி²தம்.

மஜ்ஜி²மஸீலம்

11. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்ப⁴ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் [ஸேய்யதீ²த³ம் (ஸீ. ஸ்யா.)] – மூலபீ³ஜம் க²ந்த⁴பீ³ஜம் ப²ளுபீ³ஜம் அக்³க³பீ³ஜம் பீ³ஜபீ³ஜமேவ பஞ்சமம் [பஞ்சமம் இதி வா (ஸீ. ஸ்யா. க.)]; இதி ஏவரூபா பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

12. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் ஸன்னிதி⁴காரபரிபோ⁴க³ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அன்னஸன்னிதி⁴ம் பானஸன்னிதி⁴ம் வத்த²ஸன்னிதி⁴ம் யானஸன்னிதி⁴ம் ஸயனஸன்னிதி⁴ம் க³ந்த⁴ஸன்னிதி⁴ம் ஆமிஸஸன்னிதி⁴ம் இதி வா இதி ஏவரூபா ஸன்னிதி⁴காரபரிபோ⁴கா³ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

13. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் விஸூகத³ஸ்ஸனம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – நச்சம் கீ³தம் வாதி³தம் பேக்க²ம் அக்கா²னம் பாணிஸ்ஸரம் வேதாளம் கும்ப⁴தூ²ணம் [கும்ப⁴தூ²னம் (ஸ்யா. க.), கும்ப⁴தூ²ணம் (ஸீ.)] ஸோப⁴னகம் [ஸோப⁴னக⁴ரகம் (ஸீ.), ஸோப⁴னக³ரகம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] சண்டா³லம் வம்ஸம் தோ⁴வனம் ஹத்தி²யுத்³த⁴ம் அஸ்ஸயுத்³த⁴ம் மஹிம்ஸயுத்³த⁴ம் [மஹிஸயுத்³த⁴ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] உஸப⁴யுத்³த⁴ம் அஜயுத்³த⁴ம் மேண்ட³யுத்³த⁴ம் குக்குடயுத்³த⁴ம் வட்டகயுத்³த⁴ம் த³ண்ட³யுத்³த⁴ம் முட்டி²யுத்³த⁴ம் நிப்³பு³த்³த⁴ம் உய்யோதி⁴கம் ப³லக்³க³ம் ஸேனாப்³யூஹம் அனீகத³ஸ்ஸனம் இதி வா இதி ஏவரூபா விஸூகத³ஸ்ஸனா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

14. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் ஜூதப்பமாத³ட்டா²னானுயோக³ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²பத³ம் த³ஸபத³ம் ஆகாஸம் பரிஹாரபத²ம் ஸந்திகம் க²லிகம் க⁴டிகம் ஸலாகஹத்த²ம் அக்க²ம் பங்க³சீரம் வங்ககம் மோக்க²சிகம் சிங்கு³லிகம் [சிங்கு³லகம் (க. ஸீ.)] பத்தாள்ஹகம் ரத²கம் த⁴னுகம் அக்க²ரிகம் மனேஸிகம் யதா²வஜ்ஜம் இதி வா இதி ஏவரூபா ஜூதப்பமாத³ட்டா²னானுயோகா³ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

15. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆஸந்தி³ம் பல்லங்கம் கோ³னகம் சித்தகம் படிகம் படலிகம் தூலிகம் விகதிகம் உத்³த³லோமிம் ஏகந்தலோமிம் கட்டிஸ்ஸம் கோஸேய்யம் குத்தகம் ஹத்த²த்த²ரம் அஸ்ஸத்த²ரம் ரத²த்த²ரம் [ஹத்த²த்த²ரணம் அஸ்ஸத்த²ரணம் ரத²த்த²ரணம் (ஸீ. க. பீ.)] அஜினப்பவேணிம் கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணம் ஸஉத்தரச்ச²த³ம் உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னம் இதி வா இதி ஏவரூபா உச்சாஸயனமஹாஸயனா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

16. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் மண்ட³னவிபூ⁴ஸனட்டா²னானுயோக³ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – உச்சா²த³னம் பரிமத்³த³னம் ந்ஹாபனம் ஸம்பா³ஹனம் ஆதா³ஸம் அஞ்ஜனம் மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் [மாலாவிலேபனம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] முக²சுண்ணம் முக²லேபனம் ஹத்த²ப³ந்த⁴ம் ஸிகா²ப³ந்த⁴ம் த³ண்ட³ம் நாளிகம் அஸிம் [க²க்³க³ம் (ஸீ. பீ.), அஸிம் க²க்³க³ம் (ஸ்யா. கம்.)] ச²த்தம் சித்ருபாஹனம் உண்ஹீஸம் மணிம் வாலபீ³ஜனிம் ஓதா³தானி வத்தா²னி தீ³க⁴த³ஸானி இதி வா இதி ஏவரூபா மண்ட³னவிபூ⁴ஸனட்டா²னானுயோகா³ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

17. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் திரச்சா²னகத²ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம் மஹாமத்தகத²ம் ஸேனாகத²ம் ப⁴யகத²ம் யுத்³த⁴கத²ம் அன்னகத²ம் பானகத²ம் வத்த²கத²ம் ஸயனகத²ம் மாலாகத²ம் க³ந்த⁴கத²ம் ஞாதிகத²ம் யானகத²ம் கா³மகத²ம் நிக³மகத²ம் நக³ரகத²ம் ஜனபத³கத²ம் இத்தி²கத²ம் [இத்தி²கத²ம் புரிஸகத²ம் (ஸ்யா. கம். க.)] ஸூரகத²ம் விஸிகா²கத²ம் கும்ப⁴ட்டா²னகத²ம் புப்³ப³பேதகத²ம் நானத்தகத²ம் லோகக்கா²யிகம் ஸமுத்³த³க்கா²யிகம் இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னகதா²ய படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

18. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் விக்³கா³ஹிககத²ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி, அஹம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாமி, கிம் த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானிஸ்ஸஸி, மிச்சா² படிபன்னோ த்வமஸி, அஹமஸ்மி ஸம்மா படிபன்னோ, ஸஹிதம் மே, அஸஹிதம் தே, புரேவசனீயம் பச்சா² அவச, பச்சா²வசனீயம் புரே அவச, அதி⁴சிண்ணம் தே விபராவத்தம், ஆரோபிதோ தே வாதோ³, நிக்³க³ஹிதோ த்வமஸி, சர வாத³ப்பமோக்கா²ய, நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீதி இதி வா இதி ஏவரூபாய விக்³கா³ஹிககதா²ய படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

19. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபம் தூ³தேய்யபஹிணக³மனானுயோக³ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ரஞ்ஞம், ராஜமஹாமத்தானம், க²த்தியானம், ப்³ராஹ்மணானம், க³ஹபதிகானம், குமாரானம் ‘‘இத⁴ க³ச்ச², அமுத்ராக³ச்ச², இத³ம் ஹர, அமுத்ர இத³ம் ஆஹரா’’தி இதி வா இதி ஏவரூபா தூ³தேய்யபஹிணக³மனானுயோகா³ படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

20. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே குஹகா ச ஹோந்தி, லபகா ச நேமித்திகா ச நிப்பேஸிகா ச, லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ம்ஸிதாரோ ச [லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகி³ம் பி⁴தாரோ (ஸீ. ஸ்யா.), லாபே⁴ன ச லாப⁴ம் நிஜிகீ³ஸிதாரோ (பீ.)] இதி [இதி வா, இதி (ஸ்யா. கம். க.)] ஏவரூபா குஹனலபனா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

மஜ்ஜி²மஸீலம் நிட்டி²தம்.

மஹாஸீலம்

21. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அங்க³ம் நிமித்தம் உப்பாதம் ஸுபினம் லக்க²ணம் மூஸிகச்சி²ன்னம் அக்³கி³ஹோமம் த³ப்³பி³ஹோமம் து²ஸஹோமம் கணஹோமம் தண்டு³லஹோமம் ஸப்பிஹோமம் தேலஹோமம் முக²ஹோமம் லோஹிதஹோமம் அங்க³விஜ்ஜா வத்து²விஜ்ஜா க²த்தவிஜ்ஜா [கே²த்தவிஜ்ஜா (ப³ஹூஸு)] ஸிவவிஜ்ஜா பூ⁴தவிஜ்ஜா பூ⁴ரிவிஜ்ஜா அஹிவிஜ்ஜா விஸவிஜ்ஜா விச்சி²கவிஜ்ஜா மூஸிகவிஜ்ஜா ஸகுணவிஜ்ஜா வாயஸவிஜ்ஜா பக்கஜ்ஜா²னம் ஸரபரித்தாணம் மிக³சக்கம் இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

22. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – மணிலக்க²ணம் வத்த²லக்க²ணம் த³ண்ட³லக்க²ணம் ஸத்த²லக்க²ணம் அஸிலக்க²ணம் உஸுலக்க²ணம் த⁴னுலக்க²ணம் ஆவுத⁴லக்க²ணம் இத்தி²லக்க²ணம் புரிஸலக்க²ணம் குமாரலக்க²ணம் குமாரிலக்க²ணம் தா³ஸலக்க²ணம் தா³ஸிலக்க²ணம் ஹத்தி²லக்க²ணம் அஸ்ஸலக்க²ணம் மஹிம்ஸலக்க²ணம் [மஹிஸலக்க²ணம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] உஸப⁴லக்க²ணம் கோ³லக்க²ணம் அஜலக்க²ணம் மேண்ட³லக்க²ணம் குக்குடலக்க²ணம் வட்டகலக்க²ணம் கோ³தா⁴லக்க²ணம் கண்ணிகாலக்க²ணம் கச்ச²பலக்க²ணம் மிக³லக்க²ணம் இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

23. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ரஞ்ஞம் நிய்யானம் ப⁴விஸ்ஸதி, ரஞ்ஞம் அனிய்யானம் ப⁴விஸ்ஸதி, அப்³ப⁴ந்தரானம் ரஞ்ஞம் உபயானம் ப⁴விஸ்ஸதி, பா³ஹிரானம் ரஞ்ஞம் அபயானம் ப⁴விஸ்ஸதி, பா³ஹிரானம் ரஞ்ஞம் உபயானம் ப⁴விஸ்ஸதி, அப்³ப⁴ந்தரானம் ரஞ்ஞம் அபயானம் ப⁴விஸ்ஸதி, அப்³ப⁴ந்தரானம் ரஞ்ஞம் ஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, பா³ஹிரானம் ரஞ்ஞம் பராஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, பா³ஹிரானம் ரஞ்ஞம் ஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, அப்³ப⁴ந்தரானம் ரஞ்ஞம் பராஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, இதி இமஸ்ஸ ஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, இமஸ்ஸ பராஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

24. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – சந்த³க்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸூரியக்³கா³ஹோ [ஸுரியக்³கா³ஹோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴விஸ்ஸதி, நக்க²த்தக்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, சந்தி³மஸூரியானம் பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, சந்தி³மஸூரியானம் உப்பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, நக்க²த்தானம் பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, நக்க²த்தானம் உப்பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, உக்காபாதோ ப⁴விஸ்ஸதி, தி³ஸாடா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, பூ⁴மிசாலோ ப⁴விஸ்ஸதி, தே³வது³த்³ரபி⁴ [தே³வது³ந்து³பி⁴ (ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴விஸ்ஸதி, சந்தி³மஸூரியனக்க²த்தானம் உக்³க³மனம் ஓக³மனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ சந்த³க்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ ஸூரியக்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ நக்க²த்தக்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகம் சந்தி³மஸூரியானம் பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகம் சந்தி³மஸூரியானம் உப்பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகம் நக்க²த்தானம் பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகம் நக்க²த்தானம் உப்பத²க³மனம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ உக்காபாதோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ தி³ஸாடா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ பூ⁴மிசாலோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகோ தே³வது³த்³ரபி⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம்விபாகம் சந்தி³மஸூரியனக்க²த்தானம் உக்³க³மனம் ஓக³மனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் ப⁴விஸ்ஸதி இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

25. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸுவுட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸதி, து³ப்³பு³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸதி, ஸுபி⁴க்க²ம் ப⁴விஸ்ஸதி, து³ப்³பி⁴க்க²ம் ப⁴விஸ்ஸதி, கே²மம் ப⁴விஸ்ஸதி, ப⁴யம் ப⁴விஸ்ஸதி, ரோகோ³ ப⁴விஸ்ஸதி, ஆரோக்³யம் ப⁴விஸ்ஸதி, முத்³தா³, க³ணனா, ஸங்கா²னம், காவேய்யம், லோகாயதம் இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

26. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆவாஹனம் விவாஹனம் ஸம்வரணம் விவரணம் ஸம்கிரணம் விகிரணம் ஸுப⁴க³கரணம் து³ப்³ப⁴க³கரணம் விருத்³த⁴க³ப்³ப⁴கரணம் ஜிவ்ஹானிப³ந்த⁴னம் ஹனுஸம்ஹனனம் ஹத்தா²பி⁴ஜப்பனம் ஹனுஜப்பனம் கண்ணஜப்பனம் ஆதா³ஸபஞ்ஹம் குமாரிகபஞ்ஹம் தே³வபஞ்ஹம் ஆதி³ச்சுபட்டா²னம் மஹதுபட்டா²னம் அப்³பு⁴ஜ்ஜலனம் ஸிரிவ்ஹாயனம் இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

27. ‘‘‘யதா² வா பனேகே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா தே ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸந்திகம்மம் பணிதி⁴கம்மம் பூ⁴தகம்மம் பூ⁴ரிகம்மம் வஸ்ஸகம்மம் வோஸ்ஸகம்மம் வத்து²கம்மம் வத்து²பரிகம்மம் ஆசமனம் ந்ஹாபனம் ஜுஹனம் வமனம் விரேசனம் உத்³த⁴ம்விரேசனம் அதோ⁴விரேசனம் ஸீஸவிரேசனம் கண்ணதேலம் நேத்ததப்பனம் நத்து²கம்மம் அஞ்ஜனம் பச்சஞ்ஜனம் ஸாலாகியம் ஸல்லகத்தியம் தா³ரகதிகிச்சா² மூலபே⁴ஸஜ்ஜானம் அனுப்பதா³னம் ஓஸதீ⁴னம் படிமோக்கோ² இதி வா இதி ஏவரூபாய திரச்சா²னவிஜ்ஜாய மிச்சா²ஜீவா படிவிரதோ ஸமணோ கோ³தமோ’தி – இதி வா ஹி, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

‘‘இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அப்பமத்தகம் ஓரமத்தகம் ஸீலமத்தகம், யேன புது²ஜ்ஜனோ ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணம் வத³மானோ வதே³ய்ய.

மஹாஸீலம் நிட்டி²தம்.

புப்³ப³ந்தகப்பிகா

28. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞேவ த⁴ம்மா க³ம்பீ⁴ரா து³த்³த³ஸா து³ரனுபோ³தா⁴ ஸந்தா பணீதா அதக்காவசரா நிபுணா பண்டி³தவேத³னீயா, யே ததா²க³தோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும். கதமே ச தே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா க³ம்பீ⁴ரா து³த்³த³ஸா து³ரனுபோ³தா⁴ ஸந்தா பணீதா அதக்காவசரா நிபுணா பண்டி³தவேத³னீயா, யே ததா²க³தோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்?

29. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ, புப்³ப³ந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴முத்திபதா³னி [அதி⁴வுத்திபதா³னி (ஸீ. பீ.)] அபி⁴வத³ந்தி அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ புப்³ப³ந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴முத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி?

ஸஸ்ஸதவாதோ³

30. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸஸ்ஸதவாதா³, ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி?

31. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே ( ) [(பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபத்திலேஸே) (ஸ்யா. க.)] அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகானிபி ஜாதிஸதானி அனேகானிபி ஜாதிஸஹஸ்ஸானி அனேகானிபி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸானி – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ; தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸமம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸாமி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகானிபி ஜாதிஸதானி அனேகானிபி ஜாதிஸஹஸ்ஸானி அனேகானிபி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸானி – அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோதி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. இமினாமஹம் ஏதம் ஜானாமி ‘‘யதா² ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ; தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸம’’ந்தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

32. ‘‘து³தியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஸம்வட்டவிவட்டம் த்³வேபி ஸம்வட்டவிவட்டானி தீணிபி ஸம்வட்டவிவட்டானி சத்தாரிபி ஸம்வட்டவிவட்டானி பஞ்சபி ஸம்வட்டவிவட்டானி த³ஸபி ஸம்வட்டவிவட்டானி – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ; தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸமம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸாமி யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஸம்வட்டவிவட்டம் த்³வேபி ஸம்வட்டவிவட்டானி தீணிபி ஸம்வட்டவிவட்டானி சத்தாரிபி ஸம்வட்டவிவட்டானி பஞ்சபி ஸம்வட்டவிவட்டானி த³ஸபி ஸம்வட்டவிவட்டானி. அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோதி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. இமினாமஹம் ஏதம் ஜானாமி ‘‘யதா² ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ, தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸம’’ந்தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

33. ‘‘ததியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. ஸேய்யதி²த³ம் – த³ஸபி ஸம்வட்டவிவட்டானி வீஸம்பி ஸம்வட்டவிவட்டானி திம்ஸம்பி ஸம்வட்டவிவட்டானி சத்தாலீஸம்பி ஸம்வட்டவிவட்டானி – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ; தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸமம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸாமி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. ஸேய்யதி²த³ம் – த³ஸபி ஸம்வட்டவிவட்டானி வீஸம்பி ஸம்வட்டவிவட்டானி திம்ஸம்பி ஸம்வட்டவிவட்டானி சத்தாலீஸம்பி ஸம்வட்டவிவட்டானி – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோதி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. இமினாமஹம் ஏதம் ஜானாமி ‘‘யதா² ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ, தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸம’’ந்தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

34. ‘‘சதுத்தே² ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ, ஸோ தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம் படிபா⁴னம் ஏவமாஹ – ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச வஞ்ஜோ² கூடட்டோ² ஏஸிகட்டா²யிட்டி²தோ; தே ச ஸத்தா ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி சவந்தி உபபஜ்ஜந்தி, அத்தி²த்வேவ ஸஸ்ஸதிஸம’ந்தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, சதுத்த²ம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

35. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ சதூஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன; நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴.

36. ‘‘தயித³ம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ பஜானாதி – ‘இமே தி³ட்டி²ட்டா²னா ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்பராமட்டா² ஏவம்க³திகா ப⁴வந்தி ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயா’தி, தஞ்ச ததா²க³தோ பஜானாதி, ததோ ச உத்தரிதரம் பஜானாதி; தஞ்ச பஜானனம் [பஜானம் (?) தீ³. நி. 3.36 பாளிஅட்ட²கதா² பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ந பராமஸதி, அபராமஸதோ சஸ்ஸ பச்சத்தஞ்ஞேவ நிப்³பு³தி விதி³தா. வேத³னானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா அனுபாதா³விமுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ.

37. ‘‘இமே கோ² தே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா க³ம்பீ⁴ரா து³த்³த³ஸா து³ரனுபோ³தா⁴ ஸந்தா பணீதா அதக்காவசரா நிபுணா பண்டி³தவேத³னீயா, யே ததா²க³தோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

பட²மபா⁴ணவாரோ.

ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதோ³

38. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி?

39. ‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ, யம் கதா³சி கரஹசி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன அயம் லோகோ ஸம்வட்டதி. ஸம்வட்டமானே லோகே யேபு⁴ய்யேன ஸத்தா ஆப⁴ஸ்ஸரஸம்வத்தனிகா ஹோந்தி. தே தத்த² ஹோந்தி மனோமயா பீதிப⁴க்கா² ஸயம்பபா⁴ அந்தலிக்க²சரா ஸுப⁴ட்டா²யினோ, சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்ட²ந்தி.

40. ‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ, யம் கதா³சி கரஹசி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன அயம் லோகோ விவட்டதி. விவட்டமானே லோகே ஸுஞ்ஞம் ப்³ரஹ்மவிமானம் பாதுப⁴வதி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ ஆயுக்க²யா வா புஞ்ஞக்க²யா வா ஆப⁴ஸ்ஸரகாயா சவித்வா ஸுஞ்ஞம் ப்³ரஹ்மவிமானம் உபபஜ்ஜதி. ஸோ தத்த² ஹோதி மனோமயோ பீதிப⁴க்கோ² ஸயம்பபோ⁴ அந்தலிக்க²சரோ ஸுப⁴ட்டா²யீ, சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்ட²தி.

41. ‘‘தஸ்ஸ தத்த² ஏககஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் நிவுஸிதத்தா அனபி⁴ரதி பரிதஸ்ஸனா உபபஜ்ஜதி – ‘அஹோ வத அஞ்ஞேபி ஸத்தா இத்த²த்தம் ஆக³ச்சே²ய்யு’ந்தி. அத² அஞ்ஞேபி ஸத்தா ஆயுக்க²யா வா புஞ்ஞக்க²யா வா ஆப⁴ஸ்ஸரகாயா சவித்வா ப்³ரஹ்மவிமானம் உபபஜ்ஜந்தி தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஸஹப்³யதம். தேபி தத்த² ஹோந்தி மனோமயா பீதிப⁴க்கா² ஸயம்பபா⁴ அந்தலிக்க²சரா ஸுப⁴ட்டா²யினோ, சிரம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் திட்ட²ந்தி.

42. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யோ ஸோ ஸத்தோ பட²மம் உபபன்னோ தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹமஸ்மி ப்³ரஹ்மா மஹாப்³ரஹ்மா அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோ அஞ்ஞத³த்து²த³ஸோ வஸவத்தீ இஸ்ஸரோ கத்தா நிம்மாதா ஸேட்டோ² ஸஜிதா [ஸஜ்ஜிதா (ஸ்யா. கம்.)] வஸீ பிதா பூ⁴தப⁴ப்³யானம். மயா இமே ஸத்தா நிம்மிதா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மமஞ்ஹி புப்³பே³ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹோ வத அஞ்ஞேபி ஸத்தா இத்த²த்தம் ஆக³ச்சே²ய்யு’’ந்தி. இதி மம ச மனோபணிதி⁴, இமே ச ஸத்தா இத்த²த்தம் ஆக³தா’தி.

‘‘யேபி தே ஸத்தா பச்சா² உபபன்னா, தேஸம்பி ஏவம் ஹோதி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ப்³ரஹ்மா மஹாப்³ரஹ்மா அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோ அஞ்ஞத³த்து²த³ஸோ வஸவத்தீ இஸ்ஸரோ கத்தா நிம்மாதா ஸேட்டோ² ஸஜிதா வஸீ பிதா பூ⁴தப⁴ப்³யானம். இமினா மயம் போ⁴தா ப்³ரஹ்முனா நிம்மிதா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இமஞ்ஹி மயம் அத்³த³ஸாம இத⁴ பட²மம் உபபன்னம், மயம் பனம்ஹ பச்சா² உபபன்னா’தி.

43. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யோ ஸோ ஸத்தோ பட²மம் உபபன்னோ, ஸோ தீ³கா⁴யுகதரோ ச ஹோதி வண்ணவந்ததரோ ச மஹேஸக்க²தரோ ச. யே பன தே ஸத்தா பச்சா² உபபன்னா, தே அப்பாயுகதரா ச ஹோந்தி து³ப்³ப³ண்ணதரா ச அப்பேஸக்க²தரா ச.

44. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, விஜ்ஜதி, யம் அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ தம்ஹா காயா சவித்வா இத்த²த்தம் ஆக³ச்ச²தி. இத்த²த்தம் ஆக³தோ ஸமானோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே தம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ததோ பரம் நானுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘யோ கோ² ஸோ ப⁴வம் ப்³ரஹ்மா மஹாப்³ரஹ்மா அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோ அஞ்ஞத³த்து²த³ஸோ வஸவத்தீ இஸ்ஸரோ கத்தா நிம்மாதா ஸேட்டோ² ஸஜிதா வஸீ பிதா பூ⁴தப⁴ப்³யானம், யேன மயம் போ⁴தா ப்³ரஹ்முனா நிம்மிதா, ஸோ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதி. யே பன மயம் அஹும்ஹா தேன போ⁴தா ப்³ரஹ்முனா நிம்மிதா, தே மயம் அனிச்சா அத்³து⁴வா அப்பாயுகா சவனத⁴ம்மா இத்த²த்தம் ஆக³தா’தி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, பட²மம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

45. ‘‘து³தியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா நாம தே³வா, தே அதிவேலம் ஹஸ்ஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னா [ஹஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னா (க.)] விஹரந்தி. தேஸம் அதிவேலம் ஹஸ்ஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னானம் விஹரதம் ஸதி ஸம்முஸ்ஸதி [பமுஸ்ஸதி (ஸீ. ஸ்யா.)]. ஸதியா ஸம்மோஸா தே தே³வா தம்ஹா காயா சவந்தி.

46. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ தம்ஹா காயா சவித்வா இத்த²த்தம் ஆக³ச்ச²தி. இத்த²த்தம் ஆக³தோ ஸமானோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே தம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ததோ பரம் நானுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘யே கோ² தே போ⁴ந்தோ தே³வா ந கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா, தே ந அதிவேலம் ஹஸ்ஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னா விஹரந்தி. தேஸம் ந அதிவேலம் ஹஸ்ஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னானம் விஹரதம் ஸதி ந ஸம்முஸ்ஸதி. ஸதியா அஸம்மோஸா தே தே³வா தம்ஹா காயா ந சவந்தி; நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸந்தி. யே பன மயம் அஹும்ஹா கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா, தே மயம் அதிவேலம் ஹஸ்ஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னா விஹரிம்ஹா. தேஸம் நோ அதிவேலம் ஹஸ்ஸகி²ட்³டா³ரதித⁴ம்மஸமாபன்னானம் விஹரதம் ஸதி ஸம்முஸ்ஸதி. ஸதியா ஸம்மோஸா ஏவம் மயம் தம்ஹா காயா சுதா அனிச்சா அத்³து⁴வா அப்பாயுகா சவனத⁴ம்மா இத்த²த்தம் ஆக³தா’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

47. ‘‘ததியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, மனோபதோ³ஸிகா நாம தே³வா, தே அதிவேலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிஜ்ஜா²யந்தி. தே அதிவேலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிஜ்ஜா²யந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி சித்தானி பதூ³ஸேந்தி. தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பது³ட்ட²சித்தா கிலந்தகாயா கிலந்தசித்தா. தே தே³வா தம்ஹா காயா சவந்தி.

48. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ தம்ஹா காயா சவித்வா இத்த²த்தம் ஆக³ச்ச²தி. இத்த²த்தம் ஆக³தோ ஸமானோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே தம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ததோ பரம் நானுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘யே கோ² தே போ⁴ந்தோ தே³வா ந மனோபதோ³ஸிகா, தே நாதிவேலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிஜ்ஜா²யந்தி. தே நாதிவேலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிஜ்ஜா²யந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி சித்தானி நப்பதூ³ஸேந்தி. தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் அப்பது³ட்ட²சித்தா அகிலந்தகாயா அகிலந்தசித்தா. தே தே³வா தம்ஹா காயா ந சவந்தி, நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸந்தி. யே பன மயம் அஹும்ஹா மனோபதோ³ஸிகா, தே மயம் அதிவேலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிஜ்ஜா²யிம்ஹா. தே மயம் அதிவேலம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிஜ்ஜா²யந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம்ஹி சித்தானி பதூ³ஸிம்ஹா, தே மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் பது³ட்ட²சித்தா கிலந்தகாயா கிலந்தசித்தா. ஏவம் மயம் தம்ஹா காயா சுதா அனிச்சா அத்³து⁴வா அப்பாயுகா சவனத⁴ம்மா இத்த²த்தம் ஆக³தா’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

49. ‘‘சதுத்தே² ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ. ஸோ தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம் ஏவமாஹ – ‘யம் கோ² இத³ம் வுச்சதி சக்கு²ம் இதிபி ஸோதம் இதிபி கா⁴னம் இதிபி ஜிவ்ஹா இதிபி காயோ இதிபி, அயம் அத்தா அனிச்சோ அத்³து⁴வோ அஸஸ்ஸதோ விபரிணாமத⁴ம்மோ. யஞ்ச கோ² இத³ம் வுச்சதி சித்தந்தி வா மனோதி வா விஞ்ஞாணந்தி வா அயம் அத்தா நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, சதுத்த²ம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

50. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சஅஸஸ்ஸதிகா ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதம் ஏகச்சம் அஸஸ்ஸதம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ சதூஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன; நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴.

51. ‘‘தயித³ம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ பஜானாதி – ‘இமே தி³ட்டி²ட்டா²னா ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்பராமட்டா² ஏவம்க³திகா ப⁴வந்தி ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயா’தி. தஞ்ச ததா²க³தோ பஜானாதி, ததோ ச உத்தரிதரம் பஜானாதி, தஞ்ச பஜானனம் ந பராமஸதி, அபராமஸதோ சஸ்ஸ பச்சத்தஞ்ஞேவ நிப்³பு³தி விதி³தா. வேத³னானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா அனுபாதா³விமுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ.

52. ‘‘இமே கோ² தே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா க³ம்பீ⁴ரா து³த்³த³ஸா து³ரனுபோ³தா⁴ ஸந்தா பணீதா அதக்காவசரா நிபுணா பண்டி³தவேத³னீயா, யே ததா²க³தோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

அந்தானந்தவாதோ³

53. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி?

54. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அந்தஸஞ்ஞீ லோகஸ்மிம் விஹரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘அந்தவா அயம் லோகோ பரிவடுமோ. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸாமி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அந்தஸஞ்ஞீ லோகஸ்மிம் விஹராமி. இமினாமஹம் ஏதம் ஜானாமி – யதா² அந்தவா அயம் லோகோ பரிவடுமோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி.

55. ‘‘து³தியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனந்தஸஞ்ஞீ லோகஸ்மிம் விஹரதி.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘அனந்தோ அயம் லோகோ அபரியந்தோ. யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அந்தவா அயம் லோகோ பரிவடுமோ’’தி, தேஸம் முஸா. அனந்தோ அயம் லோகோ அபரியந்தோ. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸாமி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே அனந்தஸஞ்ஞீ லோகஸ்மிம் விஹராமி. இமினாமஹம் ஏதம் ஜானாமி – யதா² அனந்தோ அயம் லோகோ அபரியந்தோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி.

56. ‘‘ததியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே உத்³த⁴மதோ⁴ அந்தஸஞ்ஞீ லோகஸ்மிம் விஹரதி, திரியம் அனந்தஸஞ்ஞீ.

‘‘ஸோ ஏவமாஹ – ‘அந்தவா ச அயம் லோகோ அனந்தோ ச. யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அந்தவா அயம் லோகோ பரிவடுமோ’’தி, தேஸம் முஸா. யேபி தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அனந்தோ அயம் லோகோ அபரியந்தோ’’தி, தேஸம்பி முஸா. அந்தவா ச அயம் லோகோ அனந்தோ ச. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸாமி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே உத்³த⁴மதோ⁴ அந்தஸஞ்ஞீ லோகஸ்மிம் விஹராமி, திரியம் அனந்தஸஞ்ஞீ. இமினாமஹம் ஏதம் ஜானாமி – யதா² அந்தவா ச அயம் லோகோ அனந்தோ சா’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி.

57. ‘‘சதுத்தே² ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ. ஸோ தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம் ஏவமாஹ – ‘நேவாயம் லோகோ அந்தவா, ந பனானந்தோ. யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அந்தவா அயம் லோகோ பரிவடுமோ’’தி, தேஸம் முஸா. யேபி தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அனந்தோ அயம் லோகோ அபரியந்தோ’’தி, தேஸம்பி முஸா. யேபி தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அந்தவா ச அயம் லோகோ அனந்தோ சா’’தி, தேஸம்பி முஸா. நேவாயம் லோகோ அந்தவா, ந பனானந்தோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, சதுத்த²ம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி.

58. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ சதூஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன; நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴.

59. ‘‘தயித³ம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ பஜானாதி – ‘இமே தி³ட்டி²ட்டா²னா ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்பராமட்டா² ஏவம்க³திகா ப⁴வந்தி ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயா’தி. தஞ்ச ததா²க³தோ பஜானாதி, ததோ ச உத்தரிதரம் பஜானாதி, தஞ்ச பஜானனம் ந பராமஸதி, அபராமஸதோ சஸ்ஸ பச்சத்தஞ்ஞேவ நிப்³பு³தி விதி³தா. வேத³னானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா அனுபாதா³விமுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ.

60. ‘‘இமே கோ² தே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா க³ம்பீ⁴ரா து³த்³த³ஸா து³ரனுபோ³தா⁴ ஸந்தா பணீதா அதக்காவசரா நிபுணா பண்டி³தவேத³னீயா, யே ததா²க³தோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

அமராவிக்கே²பவாதோ³

61. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அமராவிக்கே²பிகா, தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம் சதூஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம் சதூஹி வத்தூ²ஹி?

62. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ‘இத³ம் குஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, ‘இத³ம் அகுஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி, ‘‘இத³ம் அகுஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. அஹஞ்சே கோ² பன ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ, ‘‘இத³ம் அகுஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ, ‘இத³ம் குஸல’ந்தி வா ப்³யாகரேய்யம், ‘இத³ம் அகுஸல’ந்தி வா ப்³யாகரேய்யம், தம் மமஸ்ஸ முஸா. யம் மமஸ்ஸ முஸா, ஸோ மமஸ்ஸ விகா⁴தோ. யோ மமஸ்ஸ விகா⁴தோ ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ’தி. இதி ஸோ முஸாவாத³ப⁴யா முஸாவாத³பரிஜேகு³ச்சா² நேவித³ம் குஸலந்தி ப்³யாகரோதி, ந பனித³ம் அகுஸலந்தி ப்³யாகரோதி, தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸமானோ வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி அமராவிக்கே²பம் – ‘ஏவந்திபி மே நோ; ததா²திபி மே நோ; அஞ்ஞதா²திபி மே நோ; நோதிபி மே நோ; நோ நோதிபி மே நோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்.

63. ‘‘து³தியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ‘இத³ம் குஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, ‘இத³ம் அகுஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி, ‘‘இத³ம் அகுஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. அஹஞ்சே கோ² பன ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ, ‘‘இத³ம் அகுஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ, ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி வா ப்³யாகரேய்யம், ‘‘இத³ம் அகுஸல’ந்தி வா ப்³யாகரேய்யம், தத்த² மே அஸ்ஸ ச²ந்தோ³ வா ராகோ³ வா தோ³ஸோ வா படிகோ⁴ வா. யத்த² [யோ (?)] மே அஸ்ஸ ச²ந்தோ³ வா ராகோ³ வா தோ³ஸோ வா படிகோ⁴ வா, தம் மமஸ்ஸ உபாதா³னம். யம் மமஸ்ஸ உபாதா³னம், ஸோ மமஸ்ஸ விகா⁴தோ. யோ மமஸ்ஸ விகா⁴தோ, ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ’தி. இதி ஸோ உபாதா³னப⁴யா உபாதா³னபரிஜேகு³ச்சா² நேவித³ம் குஸலந்தி ப்³யாகரோதி, ந பனித³ம் அகுஸலந்தி ப்³யாகரோதி, தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸமானோ வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி அமராவிக்கே²பம் – ‘ஏவந்திபி மே நோ; ததா²திபி மே நோ; அஞ்ஞதா²திபி மே நோ; நோதிபி மே நோ; நோ நோதிபி மே நோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்.

64. ‘‘ததியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ‘இத³ம் குஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, ‘இத³ம் அகுஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி, ‘‘இத³ம் அகுஸல’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. அஹஞ்சே கோ² பன ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ ‘‘இத³ம் அகுஸல’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானந்தோ ‘‘இத³ம் குஸல’’ந்தி வா ப்³யாகரேய்யம், ‘‘இத³ம் அகுஸல’’ந்தி வா ப்³யாகரேய்யம். ஸந்தி ஹி கோ² ஸமணப்³ராஹ்மணா பண்டி³தா நிபுணா கதபரப்பவாதா³ வாலவேதி⁴ரூபா, தே பி⁴ந்த³ந்தா [வோபி⁴ந்த³ந்தா (ஸீ. பீ.)] மஞ்ஞே சரந்தி பஞ்ஞாக³தேன தி³ட்டி²க³தானி, தே மம் தத்த² ஸமனுயுஞ்ஜேய்யும் ஸமனுகா³ஹேய்யும் ஸமனுபா⁴ஸேய்யும். யே மம் தத்த² ஸமனுயுஞ்ஜேய்யும் ஸமனுகா³ஹேய்யும் ஸமனுபா⁴ஸேய்யும், தேஸாஹம் ந ஸம்பாயேய்யம். யேஸாஹம் ந ஸம்பாயேய்யம், ஸோ மமஸ்ஸ விகா⁴தோ. யோ மமஸ்ஸ விகா⁴தோ, ஸோ மமஸ்ஸ அந்தராயோ’தி. இதி ஸோ அனுயோக³ப⁴யா அனுயோக³பரிஜேகு³ச்சா² நேவித³ம் குஸலந்தி ப்³யாகரோதி, ந பனித³ம் அகுஸலந்தி ப்³யாகரோதி, தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸமானோ வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி அமராவிக்கே²பம் – ‘ஏவந்திபி மே நோ; ததா²திபி மே நோ; அஞ்ஞதா²திபி மே நோ; நோதிபி மே நோ; நோ நோதிபி மே நோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்.

65. ‘‘சதுத்தே² ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா மந்தோ³ ஹோதி மோமூஹோ. ஸோ மந்த³த்தா மோமூஹத்தா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸமானோ வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி அமராவிக்கே²பம் – ‘அத்தி² பரோ லோகோ’தி இதி சே மம் புச்ச²ஸி, ‘அத்தி² பரோ லோகோ’தி இதி சே மே அஸ்ஸ, ‘அத்தி² பரோ லோகோ’தி இதி தே நம் ப்³யாகரேய்யம், ‘ஏவந்திபி மே நோ, ததா²திபி மே நோ, அஞ்ஞதா²திபி மே நோ, நோதிபி மே நோ, நோ நோதிபி மே நோ’தி. ‘நத்தி² பரோ லோகோ…பே… ‘அத்தி² ச நத்தி² ச பரோ லோகோ…பே… ‘நேவத்தி² ந நத்தி² பரோ லோகோ…பே… ‘அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா …பே… ‘நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா…பே… ‘அத்தி² ச நத்தி² ச ஸத்தா ஓபபாதிகா…பே… ‘நேவத்தி² ந நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா…பே… ‘அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் [ஸுகடது³க்கடானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] கம்மானம் ப²லம் விபாகோ…பே… ‘நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ…பே… ‘அத்தி² ச நத்தி² ச ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ…பே… ‘நேவத்தி² ந நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ…பே… ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா…பே… ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா…பே… ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி [ந ஹோதி ச (ஸீ. க.)] ததா²க³தோ பரம் மரணா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி இதி சே மம் புச்ச²ஸி, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி இதி சே மே அஸ்ஸ, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி இதி தே நம் ப்³யாகரேய்யம், ‘ஏவந்திபி மே நோ, ததா²திபி மே நோ, அஞ்ஞதா²திபி மே நோ, நோதிபி மே நோ, நோ நோதிபி மே நோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, சதுத்த²ம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம்.

66. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம் சதூஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அமராவிக்கே²பிகா தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டா² ஸமானா வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி அமராவிக்கே²பம், ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ சதூஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன, நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴…பே… யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னவாதோ³

67. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி த்³வீஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி த்³வீஹி வத்தூ²ஹி?

68. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, அஸஞ்ஞஸத்தா நாம தே³வா. ஸஞ்ஞுப்பாதா³ ச பன தே தே³வா தம்ஹா காயா சவந்தி. டா²னம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, விஜ்ஜதி, யம் அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ தம்ஹா காயா சவித்வா இத்த²த்தம் ஆக³ச்ச²தி. இத்த²த்தம் ஆக³தோ ஸமானோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ ஆதப்பமன்வாய பதா⁴னமன்வாய அனுயோக³மன்வாய அப்பமாத³மன்வாய ஸம்மாமனஸிகாரமன்வாய ததா²ரூபம் சேதோஸமாதி⁴ம் பு²ஸதி, யதா²ஸமாஹிதே சித்தே ஸஞ்ஞுப்பாத³ம் அனுஸ்ஸரதி, ததோ பரம் நானுஸ்ஸரதி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோ அத்தா ச லோகோ ச. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஹஞ்ஹி புப்³பே³ நாஹோஸிம், ஸோம்ஹி ஏதரஹி அஹுத்வா ஸந்ததாய பரிணதோ’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

69. ‘‘து³தியே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ. ஸோ தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம் ஏவமாஹ – ‘அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோ அத்தா ச லோகோ சா’தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் டா²னம், யம் ஆக³ம்ம யம் ஆரப்³ப⁴ ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி.

70. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி த்³வீஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ த்³வீஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன, நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴…பே… யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

71. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ புப்³ப³ந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴முத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ புப்³ப³ந்தமாரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴முத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன, நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴.

72. ‘‘தயித³ம், பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ பஜானாதி – ‘இமே தி³ட்டி²ட்டா²னா ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்பராமட்டா² ஏவம்க³திகா ப⁴வந்தி ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயா’தி. தஞ்ச ததா²க³தோ பஜானாதி, ததோ ச உத்தரிதரம் பஜானாதி, தஞ்ச பஜானனம் ந பராமஸதி, அபராமஸதோ சஸ்ஸ பச்சத்தஞ்ஞேவ நிப்³பு³தி விதி³தா. வேத³னானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா அனுபாதா³விமுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ.

73. ‘‘இமே கோ² தே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா க³ம்பீ⁴ரா து³த்³த³ஸா து³ரனுபோ³தா⁴ ஸந்தா பணீதா அதக்காவசரா நிபுணா பண்டி³தவேத³னீயா, யே ததா²க³தோ ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

து³தியபா⁴ணவாரோ.

அபரந்தகப்பிகா

74. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அபரந்தகப்பிகா அபரந்தானுதி³ட்டி²னோ, அபரந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴முத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி சதுசத்தாரீஸாய [சதுசத்தாலீஸாய (ஸ்யா. கம்.)] வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ அபரந்தகப்பிகா அபரந்தானுதி³ட்டி²னோ அபரந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴முத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி சதுசத்தாரீஸாய வத்தூ²ஹி?

ஸஞ்ஞீவாதோ³

75. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா ஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் ஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி ஸோளஸஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா ஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் ஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி ஸோளஸஹி வத்தூ²ஹி?

76. ‘‘‘ரூபீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா ஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி. ‘அரூபீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா ஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி. ‘ரூபீ ச அரூபீ ச அத்தா ஹோதி…பே… நேவரூபீ நாரூபீ அத்தா ஹோதி… அந்தவா அத்தா ஹோதி… அனந்தவா அத்தா ஹோதி… அந்தவா ச அனந்தவா ச அத்தா ஹோதி… நேவந்தவா நானந்தவா அத்தா ஹோதி… ஏகத்தஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி… நானத்தஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி… பரித்தஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி… அப்பமாணஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி… ஏகந்தஸுகீ² அத்தா ஹோதி… ஏகந்தது³க்கீ² அத்தா ஹோதி. ஸுக²து³க்கீ² அத்தா ஹோதி. அது³க்க²மஸுகீ² அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா ஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி.

77. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா ஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் ஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி ஸோளஸஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா ஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் ஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ ஸோளஸஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன, நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴…பே… யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

அஸஞ்ஞீவாதோ³

78. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா அஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் அஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா அஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் அஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி?

79. ‘‘‘ரூபீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா அஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி. ‘அரூபீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா அஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி. ‘ரூபீ ச அரூபீ ச அத்தா ஹோதி…பே… நேவரூபீ நாரூபீ அத்தா ஹோதி… அந்தவா அத்தா ஹோதி… அனந்தவா அத்தா ஹோதி… அந்தவா ச அனந்தவா ச அத்தா ஹோதி… நேவந்தவா நானந்தவா அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா அஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி.

80. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா அஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் அஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா அஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் அஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேன, நத்தி² இதோ ப³ஹித்³தா⁴…பே… யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதோ³

81. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³, உத்³த⁴மாகா⁴தனம் நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி?

82. ‘‘‘ரூபீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி ‘அரூபீ அத்தா ஹோதி…பே… ரூபீ ச அரூபீ ச அத்தா ஹோதி… நேவரூபீ நாரூபீ அத்தா ஹோதி… அந்தவா அத்தா ஹோதி… அனந்தவா அத்தா ஹோதி… அந்தவா ச அனந்தவா ச அத்தா ஹோதி… நேவந்தவா நானந்தவா அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ’தி நம் பஞ்ஞபேந்தி.

83. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா உத்³த⁴மாகா⁴தனிகா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ உத்³த⁴மாகா⁴தனம் நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞிம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ அட்ட²ஹி வத்தூ²ஹி…பே… யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.

உச்சே²த³வாதோ³

84. ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா உச்சே²த³வாதா³ ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி ஸத்தஹி வத்தூ²ஹி. தே ச போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா கிமாக³ம்ம கிமாரப்³ப⁴ உச்சே²த³வாதா³ ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி ஸத்தஹி வத்தூ²ஹி?

85. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² [ஏவம்தி³ட்டீ² (க. பீ.)] – ‘யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ரூபீ சாதுமஹாபூ⁴திகோ மாதாபேத்திகஸம்ப⁴வோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

86. ‘‘தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா, யம் த்வம் வதே³ஸி, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி; நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா தி³ப்³போ³ ரூபீ காமாவசரோ கப³ளீகாராஹாரப⁴க்கோ². தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

87. ‘‘தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா, யம் த்வம் வதே³ஸி, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி; நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா தி³ப்³போ³ ரூபீ மனோமயோ ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கீ³ அஹீனிந்த்³ரியோ. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

88. ‘‘தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா, யம் த்வம் வதே³ஸி, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி; நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘‘அனந்தோ ஆகாஸோ’’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

89. ‘‘தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி; நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

90. ‘‘தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஸோ அத்தா, யம் த்வம் வதே³ஸி, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி; நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘‘நத்தி² கிஞ்சீ’’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

91. ‘தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா, யம் த்வம் வதே³ஸி, நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி; நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘‘ஸந்தமேதம் பணீதமேத’’ந்தி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி, ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

92. ‘‘இமேஹி கோ² தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா உச்சே²த³வாதா³ ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி ஸத்தஹி வத்தூ²ஹி. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா உச்சே²த³வாதா³ ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸப்³பே³ தே இமேஹேவ ஸத்தஹி வத்தூ²ஹி…பே… யேஹி ததா²க³தஸ்ஸ யதா²பு⁴ச்சம் வண்ணம் ஸம்மா வத³மானா வதே³ய்யும்.