அதி⁴கரணபே⁴த³ம்

உக்கோடனபே⁴தா³தி³வண்ணனா

340. அதி⁴கரணபே⁴தே³ இமே த³ஸ உக்கோடாதி அதி⁴கரணானம் உக்கோடேத்வா புன அதி⁴கரணஉக்கோடேன ஸமதா²னம் உக்கோடம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ கதி ஸமதே² உக்கோடேதீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² விவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ த்³வே ஸமதே² உக்கோடேதீதி ஸம்முகா²வினயஞ்ச யேபு⁴ய்யஸிகஞ்ச இமே த்³வே உக்கோடேதி, படிஸேதே⁴தி; படிக்கோஸதீதி அத்தோ². அனுவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ சத்தாரோதி ஸம்முகா²வினயம், ஸதிவினயம், அமூள்ஹவினயம், தஸ்ஸபாபியஸிகந்தி இமே சத்தாரோ ஸமதே² உக்கோடேதி. ஆபத்தாதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ தயோதி ஸம்முகா²வினயம், படிஞ்ஞாதகரணம், திணவத்தா²ரகந்தி இமே தயோ ஸமதே² உக்கோடேதி. கிச்சாதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ ஏகந்தி ஸம்முகா²வினயம் இமம் ஏகம் ஸமத²ம் உக்கோடேதி.

341. கதி உக்கோடாதிஆதி³புச்சா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜனே பன த்³வாத³ஸஸு உக்கோடேஸு அகதம் கம்மந்திஆத³யோ தாவ தயோ உக்கோடா விஸேஸதோ து³தியே அனுவாதா³தி⁴கரணே லப்³ப⁴ந்தி. அனிஹதம் கம்மந்திஆத³யோ தயோ பட²மே விவாதா³தி⁴கரணே லப்³ப⁴ந்தி. அவினிச்சி²தந்திஆத³யோ தயோ ததியே ஆபத்தாதி⁴கரணே லப்³ப⁴ந்தி. அவூபஸந்தந்திஆத³யோ தயோ சதுத்தே² கிச்சாதி⁴கரணே லப்³ப⁴ந்தி; அபிச த்³வாத³ஸாபி ச ஏகேகஸ்மிம் அதி⁴கரணே லப்³ப⁴ந்தியேவ.

தத்த²ஜாதகம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதீதி யஸ்மிம் விஹாரே ‘‘மய்ஹம் இமினா பத்தோ க³ஹிதோ, சீவரம் க³ஹித’’ந்திஆதி³னா நயேன பத்தசீவராதீ³னம் அத்தா²ய அதி⁴கரணம் உப்பன்னம் ஹோதி, தஸ்மிம்யேவ ச நம் விஹாரே ஆவாஸிகா ஸன்னிபதித்வா ‘‘அலம் ஆவுஸோ’’தி அத்தபச்சத்தி²கே ஸஞ்ஞாபேத்வா பாளிமுத்தகவினிச்ச²யேனேவ வூபஸமேந்தி, இத³ம் தத்த²ஜாதகம் அதி⁴கரணம் நாம. யேனாபி வினிச்ச²யேன ஸமிதம், ஸோபி ஏகோ ஸமதோ²யேவ. இமம் உக்கோடேந்தஸ்ஸாபி பாசித்தியம்.

தத்த²ஜாதகம் வூபஸந்தந்தி ஸசே பன தம் அதி⁴கரணம் நேவாஸிகா வூபஸமேதும் ந ஸக்கோந்தி, அத²ஞ்ஞோ வினயத⁴ரோ ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம் ஆவுஸோ இமஸ்மிம் விஹாரே உபோஸதோ² வா பவாரணா வா டி²தா’’தி புச்ச²தி, தேஹி ச தஸ்மிம் காரணே கதி²தே தம் அதி⁴கரணம் க²ந்த⁴கதோ ச பரிவாரதோ ச ஸுத்தேன வினிச்சி²னித்வா வூபஸமேதி, இத³ம் தத்த²ஜாதகம் வூபஸந்தம் நாம அதி⁴கரணம். ஏதம் உக்கோடேந்தஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

அந்தராமக்³கே³தி தே அத்தபச்சத்தி²கா ‘‘ந மயம் ஏதஸ்ஸ வினிச்ச²யே திட்டா²ம, நாயம் வினயே குஸலோ, அஸுகஸ்மிம் நாம கா³மே வினயத⁴ரா தே²ரா வஸந்தி, தத்த² க³ந்த்வா வினிச்சி²னிஸ்ஸாமா’’தி க³ச்ச²ந்தா அந்தராமக்³கே³யேவ காரணம் ஸல்லக்கே²த்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் வா ஸஞ்ஞாபேந்தி, அஞ்ஞே வா தே பி⁴க்கூ² நிஜ்ஜா²பேந்தி, இத³ம்பி வூபஸந்தமேவ ஹோதி. ஏவம் வூபஸந்தம் அந்தராமக்³கே³ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி யோ, தஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

அந்தராமக்³கே³ வூபஸந்தந்தி ந ஹேவ கோ² பன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஞத்தியா வா ஸபா⁴க³பி⁴க்கு²னிஜ்ஜா²பனேன வா வூபஸந்தம் ஹோதி; அபிச கோ² படிபத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தோ ஏகோ வினயத⁴ரோ தி³ஸ்வா ‘‘கத்த² ஆவுஸோ க³ச்ச²தா²’’தி புச்சி²த்வா ‘‘அஸுகம் நாம கா³மம், இமினா நாம காரணேனா’’தி வுத்தே ‘‘அலம், ஆவுஸோ, கிம் தத்த² க³தேனா’’தி தத்தே²வ த⁴ம்மேன வினயேன தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதி, இத³ம் அந்தராமக்³கே³ வூபஸந்தம் நாம. ஏதம் உக்கோடேந்தஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

தத்த² க³தந்தி ஸசே பன ‘‘அலம், ஆவுஸோ, கிம் தத்த² க³தேனா’’தி வுச்சமானாபி ‘‘மயம் தத்தே²வ க³ந்த்வா வினிச்ச²யம் பாபேஸ்ஸாமா’’தி வினயத⁴ரஸ்ஸ வசனம் அனாதி³யித்வா க³ச்ச²ந்தியேவ, க³ந்த்வா ஸபா⁴கா³னம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேந்தி. ஸபா⁴கா³ பி⁴க்கூ² ‘‘அலம், ஆவுஸோ, ஸங்க⁴ஸன்னிபாதம் நாம க³ருக’’ந்தி தத்தே²வ நிஸீதா³பேத்வா வினிச்சி²னித்வா ஸஞ்ஞாபேந்தி, இத³ம்பி வூபஸந்தமேவ ஹோதி. ஏவம் வூபஸந்தம் தத்த² க³தம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி யோ, தஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

தத்த² க³தம் வூபஸந்தந்தி ந ஹேவ கோ² பன ஸபா⁴க³பி⁴க்கூ²னம் ஸஞ்ஞத்தியா வூபஸந்தம் ஹோதி; அபிச கோ² ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா ஆரோசிதம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வினயத⁴ரா வூபஸமேந்தி, இத³ம் தத்த² க³தம் வூபஸந்தம் நாம. ஏதம் உக்கோடேந்தஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

ஸதிவினயந்தி கீ²ணாஸவஸ்ஸ தி³ன்னம் ஸதிவினயம் உக்கோடேதி, பாசித்தியமேவ. உம்மத்தகஸ்ஸ தி³ன்னே அமூள்ஹவினயே பாபுஸ்ஸன்னஸ்ஸ தி³ன்னாய தஸ்ஸபாபியஸிகாயபி ஏஸேவ நயோ.

திணவத்தா²ரகம் உக்கோடேதீதி ஸங்கே⁴ன திணவத்தா²ரகஸமதே²ன வூபஸமிதே அதி⁴கரணே ‘‘ஆபத்தி நாம ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா தே³ஸியமானா வுட்டா²தி, யம் பனேதம் நித்³தா³யந்தஸ்ஸாபி ஆபத்திவுட்டா²னம் நாம, ஏதம் மய்ஹம் ந க²மதீ’’தி ஏவம் வத³ந்தோபி திணவத்தா²ரகம் உக்கோடேதி நாம, தஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதீதி வினயத⁴ரோ ஹுத்வா அத்தனோ உபஜ்ஜா²யாதீ³னம் அத்தா²ய ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி தீ³பேத்வா புப்³பே³ வினிச்சி²தம் அதி⁴கரணம் த்³வாத³ஸஸு உக்கோடேஸு யேன கேனசி உக்கோடேந்தோ ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி நாம. த்³வீஸு பன அத்தபச்சத்தி²கேஸு ஏகஸ்மிம் ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’திஆதி³னா நயேன ஸமுப்பன்னாகா⁴தோ, தஸ்ஸ பராஜயம் ஆரோபனத்த²ம் ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி தீ³பேத்வா புப்³பே³ வினிச்சி²தம் அதி⁴கரணம் த்³வாத³ஸஸு உக்கோடேஸு யேன கேனசி உக்கோடேந்தோ தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி நாம. மந்தோ³ பன மோமூஹோ மோமூஹத்தா ஏவ ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி தீ³பேத்வா வுத்தனயேனேவ உக்கோடேந்தோ மோஹாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி நாம. ஸசே பன த்³வீஸு அத்தபச்சத்தி²கேஸு ஏகோ விஸமானி காயகம்மாதீ³னி க³ஹனமிச்சா²தி³ட்டி²ம் ப³லவந்தே ச பக்க²ந்தரியே அபி⁴ஞ்ஞாதே பி⁴க்கூ² நிஸ்ஸிதத்தா விஸமனிஸ்ஸிதோ க³ஹனனிஸ்ஸிதோ ப³லவனிஸ்ஸிதோ ச ஹோதி, தஸ்ஸ ப⁴யேன ‘‘அயம் மே ஜீவிதந்தராயம் வா ப்³ரஹ்மசரியந்தராயம் வா கரேய்யா’’தி ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி தீ³பேத்வா வுத்தனயேனேவ உக்கோடேந்தோ ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி நாம.

தத³ஹுபஸம்பன்னோதி ஏகோ ஸாமணேரோ ப்³யத்தோ ஹோதி ப³ஹுஸ்ஸுதோ, ஸோ வினிச்ச²யே பராஜயம் பத்வா மங்குபூ⁴தே பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா புச்ச²தி ‘‘கஸ்மா மங்குபூ⁴தாத்தா²’’தி? தே தஸ்ஸ தம் அதி⁴கரணம் ஆரோசேந்தி. ஸோ தே ஏவம் வதே³தி ‘‘ஹோது, ப⁴ந்தே, மம் உபஸம்பாதே³த², அஹம் தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேஸ்ஸாமீ’’தி. தே தம் உபஸம்பாதே³ந்தி. ஸோ து³தியதி³வஸே பே⁴ரிம் பஹரித்வா ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேதி. ததோ பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘கேன ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபாதிதோ’’தி வுத்தே ‘‘மயா’’தி வத³தி. ‘‘கஸ்மா ஸன்னிபாதிதோ’’தி? ‘‘ஹிய்யோ அதி⁴கரணம் து³ப்³பி³னிச்சி²தம், தமஹம் வினிச்சி²னிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘த்வம் பன ஹிய்யோ குஹிம் க³தோ’’தி? ‘‘அனுபஸம்பன்னோம்ஹி, ப⁴ந்தே, அஜ்ஜ பன உபஸம்பன்னோம்ஹீ’’தி. ஸோ வத்தப்³போ³ ‘‘இத³ம் ஆவுஸோ தும்ஹாதி³ஸானம் ப⁴க³வதா ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், ‘தத³ஹுபஸம்பன்னோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்திய’ந்தி, க³ச்ச² ஆபத்திம் தே³ஸேஹீ’’தி. ஆக³ந்துகேபி ஏஸேவ நயோ.

காரகோதி ஏகம் ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னித்வா பரிவேணக³தம் பராஜிதா பி⁴க்கூ² வத³ந்தி ‘‘கிஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, தும்ஹேஹி ஏவம் வினிச்சி²தம் அதி⁴கரணம், நனு ஏவம் வினிச்சி²னிதப்³ப³’’ந்தி. ஸோ ‘‘கஸ்மா பட²மம்யேவ ஏவம் ந வதி³த்தா²’’தி தம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி. ஏவம் யோ காரகோ உக்கோடேதி, தஸ்ஸாபி உக்கோடனகம் பாசித்தியம். ச²ந்த³தா³யகோதி ஏகோ அதி⁴கரணவினிச்ச²யே ச²ந்த³ம் த³த்வா ஸபா⁴கே³ பி⁴க்கூ² பராஜயம் பத்வா ஆக³தே மங்குபூ⁴தே தி³ஸ்வா ‘‘ஸ்வே தா³னி அஹம் வினிச்சி²னிஸ்ஸாமீ’’தி ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா ‘‘கஸ்மா ஸன்னிபாதேஸீ’’தி வுத்தே ‘‘ஹிய்யோ அதி⁴கரணம் து³ப்³பி³னிச்சி²தம், தமஹம் அஜ்ஜ வினிச்சி²னிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஹிய்யோ பன த்வம் கத்த² க³தோ’’தி. ‘‘ச²ந்த³ம் த³த்வா நிஸின்னோம்ஹீ’’தி. ஸோ வத்தப்³போ³ ‘‘இத³ம் ஆவுஸோ தும்ஹாதி³ஸானம் ப⁴க³வதா ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், ‘ச²ந்த³தா³யகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்திய’ந்தி, க³ச்ச² ஆபத்திம் தே³ஸேஹீ’’தி.

அதி⁴கரணனிதா³னாதி³வண்ணனா

342. விவாதா³தி⁴கரணம் கிம்னிதா³னந்திஆதீ³ஸு கிம் நிதா³னமஸ்ஸாதி கிம்னிதா³னம். கோ ஸமுத³யோ அஸ்ஸாதி கிம்ஸமுத³யம். கா ஜாதி அஸ்ஸாதி கிம்ஜாதிகம். கோ பப⁴வோ அஸ்ஸாதி கிம்பப⁴வம். கோ ஸம்பா⁴ரோ அஸ்ஸாதி கிம்ஸம்பா⁴ரம். கிம் ஸமுட்டா²னம் அஸ்ஸாதி கிம்ஸமுட்டா²னம். ஸப்³பா³னேதானி காரணவேவசனானியேவ.

விவாத³னிதா³னந்திஆதீ³ஸுபி அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்து²ஸங்கா²தோ விவாதோ³ நிதா³னமேதஸ்ஸாதி விவாத³னிதா³னம். விவாத³ம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனகவிவாத³வஸேனேதம் வுத்தம். அனுவாதோ³ நிதா³னம் அஸ்ஸாதி அனுவாத³னிதா³னம். இத³ம்பி அனுவாத³ம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனகஅனுவாத³வஸேன வுத்தம். ஆபத்தி நிதா³னம் அஸ்ஸாதி ஆபத்தினிதா³னம். ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா சதஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதீதி ஏவம் ஆபத்திம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனகஆபத்திவஸேனேதம் வுத்தம். கிச்சயம் நிதா³னமஸ்ஸாதி கிச்சயனிதா³னம்; சதுப்³பி³த⁴ம் ஸங்க⁴கம்மம் காரணமஸ்ஸாதி அத்தோ². உக்கி²த்தானுவத்திகாய பி⁴க்கு²னியா யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனாதீ³னம் கிச்சம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனககிச்சானம் வஸேனேதம் வுத்தம். அயம் சதுன்னம்பி அதி⁴கரணானம் விஸ்ஸஜ்ஜனபக்கே² ஏகபத³யோஜனா. ஏதேனானுஸாரேன ஸப்³ப³பதா³னி யோஜேதப்³பா³னி.

து³தியபுச்சா²ய ஹேதுனிதா³னந்திஆதி³ம்ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனே நவன்னம் குஸலாகுஸலாப்³யாகதஹேதூனம் வஸேன ஹேதுனிதா³னாதி³தா வேதி³தப்³பா³. ததியபுச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே ப்³யஞ்ஜனமத்தம் நானம். ஹேதுயேவ ஹி ஏத்த² பச்சயோதி வுத்தோ.

343. மூலபுச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே த்³வாத³ஸ மூலானீதி கோத⁴உபனாஹயுக³ளகாதீ³னி ச² விவாதா³மூலானி, லோப⁴தோ³ஸமோஹா தயோ, அலோபா⁴தோ³ஸாமோஹா தயோதி இமானி அஜ்ஜ²த்தஸந்தானப்பவத்தானி த்³வாத³ஸ மூலானி. சுத்³த³ஸ மூலானீதி தானேவ த்³வாத³ஸ காயவாசாஹி ஸத்³தி⁴ம் சுத்³த³ஸ ஹோந்தி. ச² மூலானீதி காயாதீ³னி ச² ஸமுட்டா²னானி.

ஸமுட்டா²னபுச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி ஸமுட்டா²னானி, தஞ்ஹி ஏதேஸு அட்டா²ரஸஸு பே⁴த³கரவத்தூ²ஸு ஸமுட்டா²தி, ஏதேஹி வா காரணபூ⁴தேஹி ஸமுட்டா²தி. தேனஸ்ஸேதானி ஸமுட்டா²னானி வுச்சந்தி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

344. விவாதா³தி⁴கரணம் ஆபத்தீதிஆதி³பே⁴தே³ ஏகேன அதி⁴கரணேன கிச்சாதி⁴கரணேனாதி இத³ம் யேன அதி⁴கரணேன ஸம்மந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம், ந பனேதானி ஏகம்ஸதோ கிச்சாதி⁴கரணேனேவ ஸம்மந்தி. ந ஹி புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே தே³ஸேந்தஸ்ஸ கிச்சாதி⁴கரணம் நாம அத்தி².

ந கதமேன ஸமதே²னாதி ஸாவஸேஸாபத்தி விய ந ஸம்மதி. ந ஹி ஸக்கா ஸா தே³ஸேதும், ந ததோ வுட்டா²ய ஸுத்³த⁴ந்தே பதிட்டா²தும்.

348. விவாதா³தி⁴கரணம் ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணந்திஆதி³ நயோ உத்தானோயேவ.

349. ததோ பரம் யத்த² ஸதிவினயோதிஆதி³கா ஸம்முகா²வினயம் அமுஞ்சித்வா ச² யமகபுச்சா² வுத்தா, தாஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ அத்தோ² பகாஸிதோ.

351. ஸம்ஸட்டா²தி³புச்சா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸம்ஸட்டா²தி ஸதிவினயகம்மவாசாக்க²ணஸ்மிம்யேவ த்³வின்னம்பி ஸமதா²னம் ஸித்³த⁴த்தா ஸம்முகா²வினயோதி வா ஸதிவினயோதி வா இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா², நோ விஸம்ஸட்டா². யஸ்மா பன கத³லிக்க²ந்தே⁴ பத்தவட்டீனம் விய ந ஸக்கா தேஸம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் த³ஸ்ஸேதும், தேன வுத்தம் ‘‘ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

ஸத்தஸமத²னிதா³னவண்ணனா

352. கிம்னிதா³னோதி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே நிதா³னம் நிதா³னமஸ்ஸாதி நிதா³னனிதா³னோ. தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தாதி இத³ம் ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ நிதா³னம். ஸதிவேபுல்லபத்தோ கீ²ணாஸவோ லத்³து⁴பவாதோ³ ஸதிவினயஸ்ஸ நிதா³னம். உம்மத்தகோ பி⁴க்கு² அமூள்ஹவினயஸ்ஸ நிதா³னம். யோ ச தே³ஸேதி, யஸ்ஸ ச தே³ஸேதி, உபி⁴ன்னம் ஸம்முகீ²பா⁴வோ படிஞ்ஞாதகரணஸ்ஸ நிதா³னம். ப⁴ண்ட³னஜாதானம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும் அஸக்குணேய்யதா யேபு⁴ய்யஸிகாய நிதா³னம். பாபுஸ்ஸன்னோ புக்³க³லோ தஸ்ஸபாபியஸிகாய நிதா³னம். ப⁴ண்ட³னஜாதானம் ப³ஹு அஸ்ஸாமணகஅஜ்ஜா²சாரோ திணவத்தா²ரகஸ்ஸ நிதா³னம். ஹேதுபச்சயவாரா வுத்தனயா ஏவ.

353. மூலபுச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனம் உத்தானமேவ. ஸமுட்டா²னபுச்சா²ய கிஞ்சாபி ‘‘ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் கதமே ச²த்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா’’தி வுத்தம், ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ பன கம்மஸங்க³ஹாபா⁴வேன ஸமுட்டா²னாபா⁴வதோ ச²ன்னம்யேவ ஸமதா²னம் ச² ஸமுட்டா²னானி விப⁴த்தானி. தத்த² கம்மஸ்ஸ கிரியாதி ஞத்தி வேதி³தப்³பா³. கரணந்தி தஸ்ஸாயேவ ஞத்தியா ட²பேதப்³ப³காலே ட²பனம். உபக³மனந்தி ஸயம் உபக³மனம்; அத்தனாயேவ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கரணந்தி அத்தோ². அஜ்ஜு²பக³மனந்தி அஜ்ஜே²ஸனுபக³மனம்; அஞ்ஞம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதி³கம் ‘‘இத³ம் கம்மம் கரோஹீ’’தி அஜ்ஜே²ஸனந்தி அத்தோ². அதி⁴வாஸனாதி ‘‘ருச்சதி மே ஏதம், கரோது ஸங்கோ⁴’’தி ஏவம் அதி⁴வாஸனா; ச²ந்த³தா³னந்தி அத்தோ². அப்படிக்கோஸனாதி ‘‘ந மேதம் க²மதி, மா ஏவம் கரோதா²’’தி அப்படிஸேத⁴னா. இதி ச²ன்னம் ச²க்கானம் வஸேன ச²த்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா வேதி³தப்³பா³.

ஸத்தஸமத²னானாத்தா²தி³வண்ணனா

354. நானாத்த²புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனம் உத்தானமேவ. அதி⁴கரணபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே அயம் விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணந்தி அயம் மாதாபுத்தாதீ³னம் விவாதோ³ விருத்³த⁴வாத³த்தா விவாதோ³ நாம ஹோதி, ஸமதே²ஹி பன அதி⁴கரணீயதாய அபா⁴வதோ அதி⁴கரணம் ந ஹோதி. அனுவாதா³தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

அதி⁴கரணபே⁴த³வண்ணனா நிட்டி²தா.