பஞ்சவக்³கோ³
கம்மவக்³க³வண்ணனா
482. கம்மவக்³கே³ சதுன்னம் கம்மானம் நானாகரணம் ஸமத²க்க²ந்த⁴கே வுத்தமேவ. கிஞ்சாபி வுத்தம், அத² கோ² அயம் கம்மவினிச்ச²யோ நாம ஆதி³தோ பட்டா²ய வுச்சமானோ பாகடோ ஹோதி, தஸ்மா ஆதி³தோ பட்டா²யேவேத்த² வத்தப்³ப³ம் வதி³ஸ்ஸாம. சத்தாரீதி கம்மானம் க³ணனபரிச்சே²த³வசனமேதம். கம்மானீதி பரிச்சி²ன்னகம்மனித³ஸ்ஸனம். அபலோகனகம்மம் நாம ஸீமட்ட²கஸங்க⁴ம் ஸோதே⁴த்வா ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ம் ஆஹரித்வா ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா கத்தப்³ப³ம் கம்மம். ஞத்திகம்மம் நாம வுத்தனயேனேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா கத்தப்³ப³ம் கம்மம். ஞத்திது³தியகம்மம் நாம வுத்தனயேனேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா ஏகாய ச அனுஸ்ஸாவனாயாதி ஏவம் ஞத்திது³தியாய அனுஸ்ஸாவனாய கத்தப்³ப³ம் கம்மம். ஞத்திசதுத்த²கம்மம் நாம வுத்தனயேனேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா தீஹி ச அனுஸ்ஸாவனாஹீதி ஏவம் ஞத்திசதுத்தா²ஹி தீஹி அனுஸ்ஸாவனாஹி கத்தப்³ப³ம் கம்மம்.
தத்த² அபலோகனகம்மம் அபலோகேத்வாவ காதப்³ப³ம், ஞத்திகம்மாதி³வஸேன ந காதப்³ப³ம். ஞத்திகம்மம்பி ஏகம் ஞத்திம் ட²பேத்வாவ காதப்³ப³ம், அபலோகனகம்மாதி³வஸேன ந காதப்³ப³ம். ஞத்திது³தியகம்மம் பன அபலோகேத்வா காதப்³ப³ம்பி அத்தி², அகாதப்³ப³ம்பி அத்தி².
தத்த² ஸீமாஸம்முதி, ஸீமாஸமூஹனனம், கதி²னதா³னம், கதி²னுத்³தா⁴ரோ, குடிவத்து²தே³ஸனா, விஹாரவத்து²தே³ஸனாதி இமானி ச² கம்மானி க³ருகானி அபலோகேத்வா காதும் ந வட்டந்தி, ஞத்திது³தியகம்மவாசம் ஸாவேத்வாவ காதப்³பா³னி. அவஸேஸா தேரஸ ஸம்முதியோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹகமதகசீவரதா³னாதி³ஸம்முதியோ சாதி ஏதானி லஹுககம்மானி அபலோகேத்வாபி காதும் வட்டந்தி, ஞத்திகம்ம-ஞத்திசதுத்த²கம்மவஸேன பன ந காதப்³ப³மேவ. ஞத்திசதுத்த²கம்மவஸேன கயிரமானம் த³ள்ஹதரம் ஹோதி, தஸ்மா காதப்³ப³ந்தி ஏகச்சே வத³ந்தி. ஏவம் பன ஸதி கம்மஸங்கரோ ஹோதி, தஸ்மா ந காதப்³ப³ந்தி படிக்கி²த்தமேவ. ஸசே பன அக்க²ரபரிஹீனம் வா பத³பரிஹீனம் வா து³ருத்தபத³ம் வா ஹோதி, தஸ்ஸ ஸோத⁴னத்த²ம் புனப்புனம் வத்தும் வட்டதி. இத³ம் அகுப்பகம்மஸ்ஸ த³ள்ஹீகம்மம் ஹோதி, குப்பகம்மே கம்மம் ஹுத்வா திட்ட²தி.
ஞத்திசதுத்த²கம்மம் ஞத்திஞ்ச திஸ்ஸோ ச கம்மவாசாயோ ஸாவேத்வாவ காதப்³ப³ம், அபலோகனகம்மாதி³வஸேன ந காதப்³ப³ம். பஞ்சஹாகாரேஹி விபஜ்ஜந்தீதி பஞ்சஹி காரணேஹி விபஜ்ஜந்தி.
483. ஸம்முகா²கரணீயம் கம்மம் அஸம்முகா² கரோதி, வத்து²விபன்னம் அத⁴ம்மகம்மந்தி ஏத்த² அத்தி² கம்மம் ஸம்முகா²கரணீயம்; அத்தி² அஸம்முகா²கரணீயம்; தத்த² அஸம்முகா²கரணீயம் நாம தூ³தேனுபஸம்பதா³, பத்தனிக்குஜ்ஜனம், பத்துக்குஜ்ஜனம், உம்மத்தகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உம்மத்தகஸம்முதி, ஸேக்கா²னம் குலானம் ஸேக்க²ஸம்முதி, ச²ன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³, தே³வத³த்தஸ்ஸ பகாஸனீயகம்மம், அப்பஸாத³னீயம் த³ஸ்ஸேந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன காதப்³ப³ம் அவந்த³னீயகம்மந்தி அட்ட²வித⁴ம் ஹோதி, தம் ஸப்³ப³ம் தத்த² தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இத³ம் அட்ட²வித⁴ம்பி கம்மம் அஸம்முகா² கதம் ஸுகதம் ஹோதி அகுப்பம்.
ஸேஸானி ஸப்³ப³கம்மானி ஸம்முகா² ஏவ காதப்³பா³னி – ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தாதி இமம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஸம்முகா²வினயம் உபனேத்வாவ காதப்³பா³னி. ஏவம் கதானி ஹி ஸுகதானி ஹோந்தி. ஏவம் அகதானி பனேதானி இமம் ஸம்முகா²வினயஸங்கா²தம் வத்து²ம் வினா கதத்தா வத்து²விபன்னானி நாம ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸம்முகா²கரணீயம் கம்மம் அஸம்முகா² கரோதி, வத்து²விபன்னம் அத⁴ம்மகம்ம’’ந்தி.
படிபுச்சா²கரணீயாதீ³ஸுபி படிபுச்சா²தி³கரணமேவ வத்து², தம் வத்து²ம் வினா கதத்தா தேஸம்பி வத்து²விபன்னதா வேதி³தப்³பா³. இத³ம் பனேத்த² வசனத்த²மத்தம். படிபுச்சா² கரணீயம் அப்படிபுச்சா² கரோதீதி புச்சி²த்வா சோதே³த்வா ஸாரேத்வா காதப்³ப³ம் அபுச்சி²த்வா அசோதே³த்வா அஸாரேத்வா கரோதி. படிஞ்ஞாய கரணீயம் அப்படிஞ்ஞாய கரோதீதி படிஞ்ஞம் ஆரோபேத்வா யதா²தி³ன்னாய படிஞ்ஞாய காதப்³ப³ம் அப்படிஞ்ஞாய கரோந்தஸ்ஸ விப்பலபந்தஸ்ஸ ப³லக்காரேன கரோதி. ஸதிவினயாரஹஸ்ஸாதி த³ப்³ப³மல்லபுத்தத்தே²ரஸதி³ஸஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ. அமூள்ஹவினயாரஹஸ்ஸாதி க³க்³க³பி⁴க்கு²ஸதி³ஸஸ்ஸ உம்மத்தகஸ்ஸ. தஸ்ஸபாபியஸிககம்மாரஹஸ்ஸாதி உபவாளபி⁴க்கு²ஸதி³ஸஸ்ஸ உஸ்ஸன்னபாபஸ்ஸ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².
அனுபோஸதே² உபோஸத²ம் கரோதீதி அனுபோஸத²தி³வஸே உபோஸத²ம் கரோதி. உபோஸத²தி³வஸோ நாம ட²பேத்வா கத்திகமாஸம் அவஸேஸேஸு ஏகாத³ஸஸு மாஸேஸு பி⁴ன்னஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸாமக்³கி³தி³வஸோ ச யதா²வுத்தசாதுத்³த³ஸபன்னரஸா ச. ஏதம் திப்பகாரம்பி உபோஸத²தி³வஸம் ட²பேத்வா அஞ்ஞஸ்மிம் தி³வஸே உபோஸத²ம் கரோந்தோ அனுபோஸதே² உபோஸத²ம் கரோதி நாம. யத்ர ஹி பத்தசீவராதீ³னம் அத்தா²ய அப்பமத்தகேன காரணேன விவத³ந்தா உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தி, தத்த² தஸ்மிம் அதி⁴கரணே வினிச்சி²தே ‘‘ஸமக்³கா³ ஜாதாம்ஹா’’தி அந்தரா ஸாமக்³கி³உபோஸத²ம் காதும் ந லப⁴ந்தி, கரோந்தேஹி அனுபோஸதே² உபோஸதோ² கதோ நாம ஹோதி.
அபவாரணாய பவாரேதீதி அபவாரணாதி³வஸே பவாரேதி; பவாரணாதி³வஸோ நாம ஏகஸ்மிம் கத்திகமாஸே பி⁴ன்னஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸாமக்³கி³தி³வஸோ ச பச்சுக்கட்³டி⁴த்வா ட²பிததி³வஸோ ச த்³வே ச புண்ணமாஸியோ. ஏவம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி பவாரணாதி³வஸம் ட²பேத்வா அஞ்ஞஸ்மிம் தி³வஸே பவாரேந்தோ அபவாரணாய பவாரேதி நாம. இதா⁴பி அப்பமத்தகஸ்ஸ விவாத³ஸ்ஸ வூபஸமே ஸாமக்³கி³பவாரணம் காதும் ந லப⁴ந்தி, கரோந்தேஹி அபவாரணாய பவாரணா கதா ஹோதி. அபிச ஊனவீஸதிவஸ்ஸம் வா அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னபுப்³ப³ம் வா ஏகாத³ஸஸு வா அப⁴ப்³ப³புக்³க³லேஸு அஞ்ஞதரம் உபஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸபி வத்து²விபன்னம் அத⁴ம்மகம்மம் ஹோதி. ஏவம் வத்து²தோ கம்மானி விபஜ்ஜந்தி.
484. ஞத்திதோ விபத்தியம் பன வத்து²ம் ந பராமஸதீதி யஸ்ஸ உபஸம்பதா³தி³கம்மம் கரோதி, தம் ந பராமஸதி, தஸ்ஸ நாமம் ந க³ண்ஹாதி. ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத³தி; ஏவம் வத்து²ம் ந பராமஸதி.
ஸங்க⁴ம் ந பராமஸதீதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ நாமம் ந க³ண்ஹாதி. ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ’’தி வத³தி; ஏவம் ஸங்க⁴ம் ந பராமஸதி.
புக்³க³லம் ந பராமஸதீதி யோ உபஸம்பதா³பேக்க²ஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யோ, தம் ந பராமஸதி, தஸ்ஸ நாமம் ந க³ண்ஹாதி. ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத³தி; ஏவம் புக்³க³லம் ந பராமஸதி.
ஞத்திம் ந பராமஸதீதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஞத்திம் ந பராமஸதி. ஞத்திது³தியகம்மே ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா த்³விக்க²த்தும் கம்மவாசாய ஏவ அனுஸ்ஸாவனகம்மம் கரோதி. ஞத்திசதுத்த²கம்மேபி ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா சதுக்க²த்தும் கம்மவாசாய ஏவ அனுஸ்ஸாவனகம்மம் கரோதி; ஏவம் ஞத்திம் ந பராமஸதி.
பச்சா² வா ஞத்திம் ட²பேதீதி பட²மம் கம்மவாசாய அனுஸ்ஸாவனகம்மம் கத்வா ‘‘ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்வா ‘‘க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தஸ்மா துண்ஹீ ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி வத³தி; ஏவம் பச்சா² ஞத்திம் ட²பேதி. இதி இமேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி ஞத்திதோ கம்மானி விபஜ்ஜந்தி.
485. அனுஸ்ஸாவனதோ விபத்தியம் பன வத்து²ஆதீ³னி வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. ஏவம் பன நேஸம் அபராமஸனம் ஹோதி – ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴’’தி பட²மானுஸ்ஸாவனே ‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி, ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி, ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴’’தி து³தியததியானுஸ்ஸாவனாஸு வா ‘‘அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸா’’தி வத³ந்தோ வத்து²ம் ந பராமஸதி நாம. ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ’’தி வத³ந்தோ ஸங்க⁴ம் ந பராமஸதி நாம. ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத³ந்தோ புக்³க³லம் ந பராமஸதி நாம.
ஸாவனம் ஹாபேதீதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் கம்மவாசாய அனுஸ்ஸாவனம் ந கரோதி, ஞத்திது³தியகம்மே த்³விக்க²த்தும் ஞத்திமேவ ட²பேதி, ஞத்திசதுத்த²கம்மே சதுக்க²த்தும் ஞத்திமேவ ட²பேதி; ஏவம் அனுஸ்ஸாவனம் ஹாபேதி. யோபி ஞத்திது³தியகம்மே ஏகம் ஞத்திம் ட²பேத்வா ஏகம் கம்மவாசம் அனுஸ்ஸாவேந்தோ அக்க²ரம் வா ச²ட்³டே³தி, பத³ம் வா து³ருத்தம் கரோதி, அயம்பி அனுஸ்ஸாவனம் ஹாபேதியேவ. ஞத்திசதுத்த²கம்மே பன ஏகம் ஞத்திம் ட²பேத்வா ஸகிமேவ வா த்³விக்க²த்தும் வா கம்மவாசாய அனுஸ்ஸாவனம் கரோந்தோபி அக்க²ரம் வா பத³ம் வா ச²ட்³டே³ந்தோபி து³ருத்தம் கரோந்தோபி அனுஸ்ஸாவனம் ஹாபேதியேவாதி வேதி³தப்³போ³.
து³ருத்தம் கரோதீதி ஏத்த² பன அயம் வினிச்ச²யோ – யோ ஹி அஞ்ஞஸ்மிம் அக்க²ரே வத்தப்³பே³ அஞ்ஞம் வத³தி, அயம் து³ருத்தம் கரோதி நாம. தஸ்மா கம்மவாசம் கரோந்தேன பி⁴க்கு²னா ய்வாயம் –
‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம், க³ருகம் லஹுகஞ்ச நிக்³க³ஹிதம்;
ஸம்ப³ந்த⁴ம் வவத்தி²தம் விமுத்தம், த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி.
வுத்தோ, அயம் ஸுட்டு² உபலக்கே²தப்³போ³. ஏத்த² ஹி ‘‘ஸிதி²லம்’’ நாம பஞ்சஸு வக்³கே³ஸு பட²மததியம். ‘‘த⁴னிதம்’’ நாம தேஸ்வேவ து³தியசதுத்த²ம். ‘‘தீ³க⁴’’ந்தி தீ³கே⁴ன காலேன வத்தப்³ப³ம் ஆகாராதி³. ‘‘ரஸ்ஸ’’ந்தி ததோ உபட்³ட⁴காலேன வத்தப்³ப³ம் அகாராதி³. ‘‘க³ருக’’ந்தி தீ³க⁴மேவ. யம் வா ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ யஸ்ஸ நக்க²மதீதி ஏவம் ஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி. ‘‘லஹுக’’ந்தி ரஸ்ஸமேவ. யம் வா ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²ததே²ரஸ்ஸ யஸ்ஸ ந க²மதீதி ஏவம் அஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி. ‘‘நிக்³க³ஹித’’ந்தி யம் கரணானி நிக்³க³ஹேத்வா அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அவிவடேன முகே²ன ஸானுனாஸிகம் கத்வா வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஸம்ப³ந்த⁴’’ந்தி யம் பரபதே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴த்வா ‘‘துண்ஹிஸ்ஸா’’தி வா ‘‘துண்ஹஸ்ஸா’’தி வா வுச்சதி. ‘‘வவத்தி²த’’ந்தி யம் பரபதே³ன அஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா விச்சி²ந்தி³த்வா ‘‘துண்ஹீ அஸ்ஸா’’தி வா ‘‘துண்ஹ அஸ்ஸா’’தி வா வுச்சதி. ‘‘விமுத்த’’ந்தி யம் கரணானி அனிக்³க³ஹேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் அகத்வா வுச்சதி.
தத்த² ‘‘ஸுணாது மே’’தி வத்தப்³பே³ த-காரஸ்ஸ த²-காரம் கத்வா ‘‘ஸுணாது² மே’’தி வசனம் ஸிதி²லஸ்ஸ த⁴னிதகரணம் நாம. ததா² ‘‘பத்தகல்லம், ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘பத்த²கல்லம், ஏஸா ஞத்தீ²’’திஆதி³வசனஞ்ச. ‘‘ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴’’தி வத்தப்³பே³ ப⁴-கார க⁴-காரானம் ப³-கார க³-காரே கத்வா ‘‘ப³ந்தே ஸங்கோ³’’தி வசனம் த⁴னிதஸ்ஸ ஸிதி²லகரணம் நாம. ‘‘ஸுணாது மே’’தி விவடேன முகே²ன வத்தப்³பே³ பன ‘‘ஸுணம்து மே’’தி வா ‘‘ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஏஸம் ஞத்தீ’’தி வா அவிவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் கத்வா வசனம் விமுத்தஸ்ஸ நிக்³க³ஹிதவசனம் நாம. ‘‘பத்தகல்ல’’ந்தி அவிவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் கத்வா வத்தப்³பே³ ‘‘பத்தகல்லா’’தி விவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் அகத்வா வசனம் நிக்³க³ஹிதஸ்ஸ விமுத்தவசனம் நாம.
இதி ஸிதி²லே கத்தப்³பே³ த⁴னிதம், த⁴னிதே கத்தப்³பே³ ஸிதி²லம், விமுத்தே கத்தப்³பே³ நிக்³க³ஹிதம், நிக்³க³ஹிதே கத்தப்³பே³ விமுத்தந்தி இமானி சத்தாரி ப்³யஞ்ஜனானி அந்தோகம்மவாசாய கம்மம் தூ³ஸேந்தி. ஏவம் வத³ந்தோ ஹி அஞ்ஞஸ்மிம் அக்க²ரே வத்தப்³பே³ அஞ்ஞம் வத³தி, து³ருத்தம் கரோதீதி வுச்சதி. இதரேஸு பன தீ³க⁴ரஸ்ஸாதீ³ஸு ச²ஸு ப்³யஞ்ஜனேஸு தீ³க⁴ட்டா²னே தீ³க⁴மேவ, ரஸ்ஸட்டா²னே ச ரஸ்ஸமேவாதி ஏவம் யதா²டா²னே தம் ததே³வ அக்க²ரம் பா⁴ஸந்தேன அனுக்கமாக³தம் பவேணிம் அவினாஸேந்தேன கம்மவாசா காதப்³பா³. ஸசே பன ஏவம் அகத்வா தீ³கே⁴ வத்தப்³பே³ ரஸ்ஸம், ரஸ்ஸே வா வத்தப்³பே³ தீ³க⁴ம் வத³தி; ததா² க³ருகே வத்தப்³பே³ லஹுகம், லஹுகே வா வத்தப்³பே³ க³ருகம் வத³தி; ஸம்ப³ந்தே⁴ வா பன வத்தப்³பே³ வவத்தி²தம், வவத்தி²தே வா வத்தப்³பே³ ஸம்ப³ந்த⁴ம் வத³தி; ஏவம் வுத்தேபி கம்மவாசா ந குப்பதி. இமானி ஹி ச² ப்³யஞ்ஜனானி கம்மம் ந கோபேந்தி.
யம் பன ஸுத்தந்திகத்தே²ரா ‘‘த³-காரோ த-காரமாபஜ்ஜதி, த-காரோ த³-காரமாபஜ்ஜதி, ச-காரோ ஜ-காரமாபஜ்ஜதி, ஜ-காரோ ச-காரமாபஜ்ஜதி, ய-காரோ க-காரமாபஜ்ஜதி, க-காரோ ய-காரமாபஜ்ஜதி; தஸ்மா த³-காராதீ³ஸு வத்தப்³பே³ஸு த-காராதி³வசனம் ந விருஜ்ஜ²தீ’’தி வத³ந்தி, தம் கம்மவாசம் பத்வா ந வட்டதி. தஸ்மா வினயத⁴ரேன நேவ த³-காரோ த-காரோ காதப்³போ³…பே… ந க-காரோ ய-காரோ. யதா²பாளியா நிருத்திம் ஸோதே⁴த்வா த³ஸவிதா⁴ய ப்³யஞ்ஜனனிருத்தியா வுத்ததோ³ஸே பரிஹரந்தேன கம்மவாசா காதப்³பா³. இதரதா² ஹி ஸாவனம் ஹாபேதி நாம.
அகாலே வா ஸாவேதீதி ஸாவனாய அகாலே அனோகாஸே ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா பட²மம்யேவ அனுஸ்ஸாவனகம்மம் கத்வா பச்சா² ஞத்திம் ட²பேதி. இதி இமேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி அனுஸ்ஸாவனதோ கம்மானி விபஜ்ஜந்தி.
486. ஸீமதோ விபத்தியம் பன அதிகு²த்³த³கஸீமா நாம யா ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² ந க³ண்ஹாதி. குருந்தி³யம் பன ‘‘யத்த² ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² நிஸீதி³தும் ந ஸக்கோந்தீ’’தி வுத்தம். தஸ்மா யா ஏவரூபா ஸீமா, அயம் ஸம்மதாபி அஸம்மதா, கா³மகே²த்தஸதி³ஸாவ ஹோதி, தத்த² கதம் கம்மம் குப்பதி. ஏஸ நயோ ஸேஸஸீமாஸுபி. ஏத்த² பன அதிமஹதீ நாம யா கேஸக்³க³மத்தேனாபி தியோஜனம் அதிக்காமேத்வா ஸம்மதா ஹோதி. க²ண்ட³னிமித்தா நாம அக⁴டிதனிமித்தா வுச்சதி. புரத்தி²மாய தி³ஸாய நிமித்தம் கித்தேத்வா அனுக்கமேனேவ த³க்கி²ணாய பச்சி²மாய உத்தராய தி³ஸாய கித்தேத்வா புன புரத்தி²மாய தி³ஸாய புப்³ப³கித்திதம் நிமித்தம் படிகித்தேத்வாவ ட²பேதும் வட்டதி; ஏவம் அக²ண்ட³னிமித்தா ஹோதி. ஸசே பன அனுக்கமேன ஆஹரித்வா உத்தராய தி³ஸாய நிமித்தம் கித்தேத்வா தத்தே²வ ட²பேதி, க²ண்ட³னிமித்தா ஹோதி. அபராபி க²ண்ட³னிமித்தா நாம யா அனிமித்துபக³ம் தசஸாரருக்க²ம் வா கா²ணுகம் வா பம்ஸுபுஞ்ஜவாலிகாபுஞ்ஜானம் வா அஞ்ஞதரம் அந்தரா ஏகம் நிமித்தம் கத்வா ஸம்மதா ஹோதி. சா²யானிமித்தா நாம யா பப்³ப³தச்சா²யாதீ³னம் யம்கிஞ்சி சா²யம் நிமித்தம் கத்வா ஸம்மதா ஹோதி. அனிமித்தா நாம யா ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் நிமித்தானி அகித்தேத்வா ஸம்மதா ஹோதி.
ப³ஹிஸீமே டி²தோ ஸீமம் ஸம்மன்னதி நாம நிமித்தானி கித்தேத்வா நிமித்தானம் ப³ஹி டி²தோ ஸம்மன்னதி. நதி³யா ஸமுத்³தே³ ஜாதஸ்ஸரே ஸீமம் ஸம்மன்னதீதி ஏதேஸு நதி³ஆதீ³ஸு யம் ஸம்மன்னதி, ஸா ஏவம் ஸம்மதாபி ‘‘ஸப்³பா³, பி⁴க்க²வே, நதீ³ அஸீமா, ஸப்³போ³ ஸமுத்³தோ³ அஸீமோ, ஸப்³போ³ ஜாதஸ்ஸரோ அஸீமோ’’தி (மஹாவ. 147) வசனதோ அஸம்மதாவ ஹோதி. ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³தீதி அத்தனோ ஸீமாய பரேஸம் ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³தி. அஜ்ஜோ²த்த²ரதீதி அத்தனோ ஸீமாய பரேஸம் ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரதி. தத்த² யதா² ஸம்பே⁴தோ³ ச அஜ்ஜோ²த்த²ரணஞ்ச ஹோதி, தம் ஸப்³ப³ம் உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே வுத்தமேவ. இதி இமா ஏகாத³ஸபி ஸீமா அஸீமா கா³மகே²த்தஸதி³ஸா ஏவ, தாஸு நிஸீதி³த்வா கதம் கம்மம் குப்பதி. தேன வுத்தம் ‘‘இமேஹி ஏகாத³ஸஹி ஆகாரேஹி ஸீமதோ கம்மானி விபஜ்ஜந்தீ’’தி.
487-488. பரிஸதோ கம்மவிபத்தியம் பன கிஞ்சி அனுத்தானம் நாம நத்தி². யம்பி தத்த² கம்மப்பத்தச²ந்தா³ரஹலக்க²ணம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம்பி பரதோ ‘‘சத்தாரோ பி⁴க்கூ² பகதத்தா கம்மப்பத்தா’’திஆதி³னா நயேன வுத்தமேவ. தத்த² பகதத்தா கம்மப்பத்தாதி சதுவக்³க³கரணே கம்மே சத்தாரோ பகதத்தா அனுக்கி²த்தா அனிஸ்ஸாரிதா பரிஸுத்³த⁴ஸீலா சத்தாரோ பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா கம்மஸ்ஸ அரஹா அனுச்ச²விகா ஸாமினோ. ந தேஹி வினா தம் கம்மம் கயிரதி, ந தேஸம் ச²ந்தோ³ வா பாரிஸுத்³தி⁴ வா ஏதி. அவஸேஸா பன ஸசேபி ஸஹஸ்ஸமத்தா ஹோந்தி, ஸசே ஸமானஸம்வாஸகா, ஸப்³பே³ ச²ந்தா³ரஹாவ ஹோந்தி. ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் த³த்வா ஆக³ச்ச²ந்து வா மா வா, கம்மம் பன திட்ட²தி. யஸ்ஸ பன ஸங்கோ⁴ பரிவாஸாதி³கம்மம் கரோதி, ஸோ நேவ கம்மப்பத்தோ, நாபி ச²ந்தா³ரஹோ. அபிச யஸ்மா தம் புக்³க³லம் வத்து²ம் கத்வா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி, தஸ்மா ‘‘கம்மாரஹோ’’தி வுச்சதி. ஸேஸகம்மேஸுபி ஏஸேவ நயோ.
489. புன சத்தாரி கம்மானீதிஆதி³கோ நயோ பண்ட³காதீ³னம் அவத்து²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.
அபலோகனகம்மகதா²
495-496. இதா³னி தேஸம் கம்மானம் பபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அபலோகனகம்மம் கதி டா²னானி க³ச்ச²தீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘அபலோகனகம்மம் பஞ்ச டா²னானி க³ச்ச²தி – ஓஸாரணம், நிஸ்ஸாரணம், ப⁴ண்டு³கம்மம், ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ம், கம்மலக்க²ணஞ்ஞேவ பஞ்சம’’ந்தி ஏத்த² ‘‘ஓஸாரணம் நிஸ்ஸாரண’’ந்தி பத³ஸிலிட்ட²தாயேதம் வுத்தம். பட²மம் பன நிஸ்ஸாரணா ஹோதி, பச்சா² ஓஸாரணா. தத்த² யா கண்டகஸாமணேரஸ்ஸ த³ண்ட³கம்மனாஸனா, ஸா ‘‘நிஸ்ஸாரணா’’தி வேதி³தப்³பா³. தஸ்மா ஏதரஹி ஸசேபி ஸாமணேரோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அவண்ணம் ப⁴ணதி, ‘‘அகப்பியம் கப்பிய’’ந்தி தீ³பேதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி அந்தக்³கா³ஹிகாய தி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ, ஸோ யாவததியம் நிவாரேத்வா தம் லத்³தி⁴ம் நிஸ்ஸஜ்ஜாபேதப்³போ³. நோ சே விஸ்ஸஜ்ஜேதி, ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜேஹீ’’தி வத்தப்³போ³. நோ சே விஸ்ஸஜ்ஜேதி, ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா அபலோகனகம்மம் கத்வா நிஸ்ஸாரேதப்³போ³. ஏவஞ்ச பன கம்மம் காதப்³ப³ம் –
‘‘ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, புச்சா²மி – ‘அயம் இத்த²ன்னாமோ ஸாமணேரோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணவாதீ³ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ, யம் அஞ்ஞே ஸாமணேரா லப⁴ந்தி, தி³ரத்ததிரத்தம் பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹஸேய்யம், தஸ்ஸ அலாபா⁴ய நிஸ்ஸாரணா ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’தி. து³தியம்பி… ததியம்பி, ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் புச்சா²மி – ‘அயம் இத்த²ன்னாமோ ஸாமணேரோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ…பே… ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’தி சர பிரே வினஸ்ஸா’’தி.
ஸோ அபரேன ஸமயேன ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, பா³லதாய அஞ்ஞாணதாய அலக்கி²கதாய ஏவம் அகாஸிம், ஸ்வாஹம் ஸங்க⁴ம் க²மாபேமீ’’தி க²மாபேந்தோ யாவததியம் யாசாபேத்வா அபலோகனகம்மேனேவ ஓஸாரேதப்³போ³. ஏவம் பன ஓஸாரேதப்³போ³, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, புச்சா²மி – அயம் இத்த²ன்னாமோ ஸாமணேரோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணவாதீ³ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ, யம் அஞ்ஞே ஸாமணேரா லப⁴ந்தி, பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³ரத்ததிரத்தம் ஸஹஸேய்யம், தஸ்ஸ அலாபா⁴ய நிஸ்ஸாரிதோ, ஸ்வாயம் இதா³னி ஸோரதோ நிவாதவுத்தி லஜ்ஜித⁴ம்மம் ஓக்கந்தோ ஹிரோத்தப்பே பதிட்டி²தோ கதத³ண்ட³கம்மோ அச்சயம் தே³ஸேதி, இமஸ்ஸ ஸாமணேரஸ்ஸ யதா² புரே காயஸம்போ⁴க³ஸாமக்³கி³தா³னம் ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி.
ஏவம் திக்க²த்தும் வத்தப்³ப³ம். ஏவம் அபலோகனகம்மம் ஓஸாரணஞ்ச நிஸ்ஸாரணஞ்ச க³ச்ச²தி. ப⁴ண்டு³கம்மம் மஹாக²ந்த⁴கவண்ணனாயம் வுத்தமேவ. ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³ பஞ்சஸதிகக்க²ந்த⁴கே வுத்தோயேவ. ந கேவலம் பனேஸ ச²ன்னஸ்ஸேவ பஞ்ஞத்தோ, யோ அஞ்ஞோபி பி⁴க்கு² முக²ரோ ஹோதி, பி⁴க்கூ² து³ருத்தவசனேஹி க⁴ட்டேந்தோ கு²ம்ஸேந்தோ வம்பே⁴ந்தோ விஹரதி, தஸ்ஸபி தா³தப்³போ³. ஏவஞ்ச பன தா³தப்³போ³, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘ப⁴ந்தே, இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² முக²ரோ, பி⁴க்கூ² து³ருத்தவசனேஹி க⁴ட்டேந்தோ விஹரதி. ஸோ பி⁴க்கு² யம் இச்சே²ய்ய, தம் வதே³ய்ய. பி⁴க்கூ²ஹி இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² நேவ வத்தப்³போ³, ந ஓவதி³தப்³போ³, ந அனுஸாஸிதப்³போ³. ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, புச்சா²மி – ‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ஸ்ஸ தா³னம், ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’தி. து³தியம்பி புச்சா²மி, ததியம்பி புச்சா²மி – ‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ஸ்ஸ தா³னம், ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’’தி.
தஸ்ஸ அபரேன ஸமயேன ஸம்மா வத்தித்வா க²மாபேந்தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³ படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³போ³. ஏவஞ்ச பன படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³போ³, ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அஸுகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ம் அதா³ஸி, ஸோ பி⁴க்கு² ஸோரதோ நிவாதவுத்தி லஜ்ஜித⁴ம்மம் ஓக்கந்தோ ஹிரோத்தப்பே பதிட்டி²தோ, படிஸங்கா² ஆயதிம் ஸம்வரே திட்ட²தி, ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, புச்சா²மி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴, ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி.
ஏவம் யாவததியம் வத்வா அபலோகனகம்மேனேவ ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³ படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³போ³தி.
கம்மலக்க²ணஞ்ஞேவ பஞ்சமந்தி யம் தம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கு²னிக்க²ந்த⁴கே ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ கத்³த³மோத³கேன ஓஸிஞ்சந்தி, ‘அப்பேவ நாம அம்ஹேஸு ஸாரஜ்ஜேய்யு’ந்தி, காயம் விவரித்வா பி⁴க்கு²னீனம் த³ஸ்ஸேந்தி, ஊரும் விவரித்வா பி⁴க்கு²னீனம் த³ஸ்ஸேந்தி, அங்க³ஜாதம் விவரித்வா பி⁴க்கு²னீனம் த³ஸ்ஸேந்தி, பி⁴க்கு²னியோ ஓபா⁴ஸேந்தி, பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோஜேந்தி, ‘அப்பேவ நாம அம்ஹேஸு ஸாரஜ்ஜேய்யு’ந்தி. இமேஸு வத்தூ²ஸு தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் து³க்கடம் பஞ்ஞபேத்வா ‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ண்ட³கம்மம் காது’ந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கு²னீனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம் நு கோ² த³ண்ட³கம்மம் காதப்³ப³’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் – ‘அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன காதப்³போ³’’’தி ஏவம் அவந்தி³யகம்மம் அனுஞ்ஞாதம், தம் கம்மலக்க²ணஞ்ஞேவ பஞ்சமம் இமஸ்ஸ அபலோகனகம்மஸ்ஸ டா²னம் ஹோதி. தஸ்ஸ ஹி கம்மஞ்ஞேவ லக்க²ணம், ந ஓஸாரணாதீ³னி; தஸ்மா ‘‘கம்மலக்க²ண’’ந்தி வுச்சதி. தஸ்ஸ கரணம் தத்தே²வ வுத்தம். அபிச நம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸத்³தி⁴ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் இதா⁴பி வதா³ம, பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயே ஸன்னிபதிதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘அய்யே அஸுகோ நாம அய்யோ பி⁴க்கு²னீனம் அபாஸாதி³கம் த³ஸ்ஸேதி, ஏதஸ்ஸ அய்யஸ்ஸ அவந்தி³யகரணம் ருச்சதீதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் புச்சா²மி, து³தியம்பி… ததியம்பி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் புச்சா²மீ’’தி.
ஏவம் திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா அபலோகனகம்மேன அவந்தி³யகம்மம் காதப்³ப³ம்.
ததோ பட்டா²ய ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னீஹி ந வந்தி³தப்³போ³. ஸசே அவந்தி³யமானோ ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்ட²பேத்வா ஸம்மா வத்ததி, தேன பி⁴க்கு²னியோ க²மாபேதப்³பா³. க²மாபேந்தேன பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் அக³ந்த்வா விஹாரேயேவ ஸங்க⁴ம் வா க³ணம் வா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் வா உபஸங்கமித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே படிஸங்கா² ஆயதிம் ஸம்வரே திட்டா²மி, ந புன அபாஸாதி³கம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமி, பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ மய்ஹம் க²மதூ’’தி க²மாபேதப்³ப³ம். தேன ஸங்கே⁴ன வா க³ணேன வா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் பேஸேத்வா ஏகபி⁴க்கு²னா வா ஸயமேவ க³ந்த்வா பி⁴க்கு²னியோ வத்தப்³பா³ – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² படிஸங்கா² ஆயதிம் ஸம்வரே டி²தோ, இமினா அச்சயம் தே³ஸேத்வா பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ க²மாபிதோ, பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ இமம் வந்தி³யம் கரோதூ’’தி. ஸோ வந்தி³யோ காதப்³போ³. ஏவஞ்ச பன காதப்³போ³, பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயே ஸன்னிபதிதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘அயம் அய்யே அஸுகோ நாம அய்யோ பி⁴க்கு²னீனம் அபாஸாதி³கம் த³ஸ்ஸேதீதி பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன அவந்தி³யோ கதோ, ஸோ லஜ்ஜித⁴ம்மம் ஓக்கமித்வா படிஸங்கா² ஆயதிம் ஸம்வரே டி²தோ அச்சயம் தே³ஸேத்வா பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் க²மாபேஸி, தஸ்ஸ அய்யஸ்ஸ வந்தி³யகரணம் ருச்சதீதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் புச்சா²மீ’’தி –
திக்க²த்தும் வத்தப்³ப³ம் ஏவம் அபலோகனகம்மேனேவ வந்தி³யோ காதப்³போ³.
அயம் பனேத்த² பாளிமுத்தகோபி கம்மலக்க²ணவினிச்ச²யோ. இத³ஞ்ஹி கம்மலக்க²ணம் நாம பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴மூலகம் பஞ்ஞத்தம், பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸாபி பனேதம் லப்³ப⁴தியேவ. யஞ்ஹி பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸலாகக்³க³யாக³க்³க³ப⁴த்தக்³க³உபோஸத²க்³கே³ஸு அபலோகனகம்மம் கரோதி, ஏதம்பி கம்மலக்க²ணமேவ. அச்சி²ன்னசீவரஜிண்ணசீவரனட்ட²சீவரானஞ்ஹி ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா யாவததியம் ஸாவேத்வா அபலோகனகம்மம் கத்வா சீவரம் தா³தும் வட்டதி. அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகேன பன சீவரம் கரோந்தஸ்ஸ ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கவண்ணனாயம் வுத்தப்பபே⁴தா³னி ஸூசிஆதீ³னி அனபலோகேத்வாபி தா³தப்³பா³னி. தேஸம் தா³னே ஸோயேவ இஸ்ஸரோ, ததோ அதிரேகம் தே³ந்தேன அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ம். ததோ ஹி அதிரேகதா³னே ஸங்கோ⁴ ஸாமீ. கி³லானபே⁴ஸஜ்ஜம்பி தத்த² வுத்தப்பகாரம் ஸயமேவ தா³தப்³ப³ம். அதிரேகம் இச்ச²ந்தஸ்ஸ அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ம். யோபி ச து³ப்³ப³லோ வா சி²ன்னிரியாபதோ² வா பச்சி²ன்னபி⁴க்கா²சாரபதோ² வா மஹாகி³லானோ, தஸ்ஸ மஹாவாஸேஸு தத்ருப்பாத³தோ தே³வஸிகம் நாளி வா உபட்³ட⁴னாளி வா ஏகதி³வஸம்யேவ வா பஞ்ச வா த³ஸ வா தண்டு³லனாளியோ தே³ந்தேன அபலோகனகம்மம் கத்வாவ தா³தப்³பா³. பேஸலஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தத்ருப்பாத³தோ இணபலிபோ³த⁴ம்பி ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுட்டா²பனீயஸேனாஸனம்பி ஸங்க⁴கிச்சம் கரோந்தானம் கப்பியகாரகாதீ³னம் ப⁴த்தவேதனம்பி அபலோகனகம்மேன தா³தும் வட்டதி.
சதுபச்சயவஸேன தி³ன்னதத்ருப்பாத³தோ ஸங்கி⁴கம் ஆவாஸம் ஜக்³கா³பேதும் வட்டதி. ‘‘அயம் பி⁴க்கு² இஸ்ஸரவதாய விசாரேதீ’’தி கதா²பச்சி²ந்த³னத்த²ம் பன ஸலாகக்³கா³தீ³ஸு வா அந்தரஸன்னிபாதே வா ஸங்க⁴ம் புச்சி²த்வாவ ஜக்³கா³பேதப்³போ³. சீவரபிண்ட³பாதத்தா²ய ஓதி³ஸ்ஸதி³ன்னதத்ருப்பாத³தோபி அபலோகேத்வா ஆவாஸோ ஜக்³கா³பேதப்³போ³. அனபலோகேத்வாபி வட்டதி. ‘‘ஸூரோ வதாயம் பி⁴க்கு² சீவரபிண்ட³பாதத்தா²ய தி³ன்னதோ ஆவாஸம் ஜக்³கா³பேதீ’’தி ஏவம் உப்பன்னகதா²பச்சே²த³னத்த²ம் பன அபலோகனகம்மமேவ கத்வா ஜக்³கா³பேதப்³போ³.
சேதியே ச²த்தம் வா வேதி³கம் வா போ³தி⁴க⁴ரம் வா ஆஸனக⁴ரம் வா அகதம் வா கரோந்தேன ஜிண்ணம் வா படிஸங்க²ரோந்தேன ஸுதா⁴கம்மம் வா கரோந்தேன மனுஸ்ஸே ஸமாத³பேத்வா காதும் வட்டதி. ஸசே காரகோ நத்தி², சேதியஸ்ஸ உபனிக்கே²பதோ காரேதப்³ப³ம். உபனிக்கே²பேபி அஸதி அபலோகனகம்மம் கத்வா தத்ருப்பாத³தோ காரேதப்³ப³ம், ஸங்கி⁴கேனபி. ஸங்கி⁴கேன ஹி அபலோகேத்வா சேதியகிச்சம் காதும் வட்டதி. சேதியஸ்ஸ ஸந்தகேன அபலோகேத்வாபி ஸங்கி⁴ககிச்சம் காதும் ந வட்டதி. தாவகாலிகம் பன க³ஹேத்வா பாகதிகம் காதும் வட்டதி.
சேதியே ஸுதா⁴கம்மாதீ³னி கரோந்தேஹி பன பி⁴க்கா²சாரதோ வா ஸங்க⁴தோ வா யாபனமத்தம் அலப⁴ந்தேஹி சேதியஸந்தகதோ யாபனமத்தம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தேஹி வத்தம் காதும் வட்டதி, ‘‘வத்தம் கரோமா’’தி மச்ச²மம்ஸாதீ³ஹி ஸங்க⁴ப⁴த்தம் காதும் ந வட்டதி. யே விஹாரே ரோபிதா ப²லருக்கா² ஸங்கே⁴ன பரிக்³க³ஹிதா ஹோந்தி, ஜக்³க³னகம்மம் லப⁴ந்தி, யேஸம் ப²லானி க⁴ண்டிம் பஹரித்வா பா⁴ஜேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, தேஸு அபலோகனகம்மம் ந காதப்³ப³ம். யே பன அபரிக்³க³ஹிதா, தேஸு அபலோகனகம்மம் காதப்³ப³ம். தம் பன ஸலாகக்³க³யாக³க்³க³ப⁴த்தக்³க³அந்தரஸன்னிபாதேஸுபி காதும் வட்டதி, உபோஸத²க்³கே³ பன வட்டதியேவ. தத்த² ஹி அனாக³தானம்பி ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ ஆஹரியதி, தஸ்மா தம் ஸுவிஸோதி⁴தம் ஹோதி.
ஏவஞ்ச பன காதப்³ப³ம், ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘ப⁴ந்தே, யம் இமஸ்மிம் விஹாரே அந்தோஸீமாய ஸங்க⁴ஸந்தகம் மூலதசபத்தஅங்குரபுப்ப²ப²லகா²த³னீயாதி³ அத்தி², தம் ஸப்³ப³ம் ஆக³தாக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் யதா²ஸுக²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ருச்சதீதி ஸங்க⁴ம் புச்சா²மீ’’தி திக்க²த்தும் புச்சி²தப்³ப³ம்.
சதூஹி பஞ்சஹி பி⁴க்கூ²ஹி கதம் ஸுகதமேவ. யஸ்மிம் விஹாரே த்³வே தயோ ஜனா வஸந்தி, தேஹி நிஸீதி³த்வா கதம்பி ஸங்கே⁴ன கதஸதி³ஸமேவ. யஸ்மிம் பன விஹாரே ஏகோ பி⁴க்கு² ஹோதி, தேன பி⁴க்கு²னா உபோஸத²தி³வஸே புப்³ப³கரணபுப்³ப³கிச்சம் கத்வா நிஸின்னேன கதம்பி கதிகவத்தம் ஸங்கே⁴ன கதஸதி³ஸமேவ ஹோதி.
கரோந்தேன பன ப²லவாரேன காதும்பி சத்தாரோ மாஸே ச² மாஸே ஏகஸம்வச்ச²ரந்தி ஏவம் பரிச்சி²ந்தி³த்வாபி அபரிச்சி²ந்தி³த்வாபி காதும் வட்டதி. பரிச்சி²ன்னே யதா²பரிச்சே²த³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா புன காதப்³ப³ம். அபரிச்சி²ன்னே யாவ ருக்கா² த⁴ரந்தி தாவ வட்டதியேவ. யேபி தேஸம் ருக்கா²னம் பீ³ஜேஹி அஞ்ஞே ருக்கா² ரோபிதா ஹோந்தி, தேஸம்பி ஸா ஏவ கதிகா.
ஸசே பன அஞ்ஞஸ்மிம் விஹாரே ரோபிதா ஹோந்தி, தேஸம் யத்த² ரோபிதா, தஸ்மிம்யேவ விஹாரே ஸங்கோ⁴ ஸாமீ. யேபி அஞ்ஞதோ பீ³ஜானி ஆஹரித்வா புரிமவிஹாரே பச்சா² ரோபிதா, தேஸு அஞ்ஞா கதிகா காதப்³பா³. கதிகாய கதாய புக்³க³லிகட்டா²னே திட்ட²ந்தி, யதா²ஸுக²ம் ப²லாதீ³னி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே பனேத்த² தம் தம் ஓகாஸம் பரிக்கி²பித்வா பரிவேணானி கத்வா ஜக்³க³ந்தி, தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் புக்³க³லிகட்டா²னே திட்ட²ந்தி. அஞ்ஞே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந லப⁴ந்தி, தேஹி பன ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ஸபா⁴க³ம் த³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³னி. யோபி மஜ்ஜே²விஹாரே ருக்க²ம் ஸாகா²ஹி பரிவாரேத்வா ரக்க²தி, தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ.
போராணவிஹாரம் க³தஸ்ஸ ஸம்பா⁴வனீயபி⁴க்கு²னோ ‘‘தே²ரோ ஆக³தோ’’தி ப²லாப²லம் ஆஹரந்தி, ஸசே தத்த² மூலே ஸப்³ப³பரியத்தித⁴ரோ ப³ஹுஸ்ஸுதபி⁴க்கு² விஹாஸி, ‘‘அத்³தா⁴ ஏத்த² தீ³கா⁴ கதிகா கதா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி நிக்குக்குச்சேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். விஹாரே ப²லாப²லம் பிண்ட³பாதிகானம்பி வட்டதி, து⁴தங்க³ம் ந கோபேதி. ஸாமணேரா அத்தனோ ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் ப³ஹூனி ப²லானி தே³ந்தி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² அலப⁴ந்தா கி²ய்யந்தி, கி²ய்யனமத்தமேவ சேதம் ஹோதி.
ஸசே பன து³ப்³பி⁴க்க²ம் ஹோதி, ஏகம் பனஸருக்க²ம் நிஸ்ஸாய ஸட்டி²பி ஜனா ஜீவந்தி, தாதி³ஸே காலே ஸப்³பே³ஸம் ஸங்க³ஹகரணத்தா²ய பா⁴ஜேத்வா கா²தி³தப்³ப³ம், அயம் ஸாமீசி. யாவ பன கதிகவத்தம் ந படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி, தாவ தேஹி கா²யிதம் ஸுகா²யிதமேவ. கதா³ பன கதிகவத்தம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி? யதா³ ஸமக்³கோ³ ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபதித்வா ‘‘இதோ பட்டா²ய பா⁴ஜேத்வா கா²த³ந்தூ’’தி ஸாவேதி. ஏகபி⁴க்கு²கே பன விஹாரே ஏகேன ஸாவிதேபி புரிமகதிகா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தியேவ. ஸசே படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴ய கதிகாய ஸாமணேரா நேவ ருக்க²தோ பாதேந்தி, ந பூ⁴மிதோ க³ஹேத்வா பி⁴க்கூ²னம் தே³ந்தி, பதிதப²லானி பாதே³ஹி பஹரந்தா விசரந்தி, தேஸம் த³ஸபா⁴க³தோ பட்டா²ய யாவ உபட்³ட⁴ப²லபா⁴கே³ன பா²திகம்மம் காதப்³ப³ம். அத்³தா⁴ பா²திகம்மலோபே⁴ன ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸந்தி. புன ஸுபி⁴க்கே² ஜாதே கப்பியகாரகேஸு ஆக³ந்த்வா ஸாகா²பரிவாராதீ³னி கத்வா ருக்கே² ரக்க²ந்தேஸு ஸாமணேரானம் பா²திகம்மம் ந தா³தப்³ப³ம், பா⁴ஜேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்.
‘‘விஹாரே ப²லாப²லம் அத்தீ²’’தி ஸாமந்தகா³மேஹி மனுஸ்ஸா கி³லானானம் வா க³ப்³பி⁴னீனம் வா அத்தா²ய ஆக³ந்த்வா ‘‘ஏகம் நாளிகேரம் தே³த², அம்ப³ம் தே³த², லபு³ஜம் தே³தா²’’தி யாசந்தி, தா³தப்³ப³ம் ந தா³தப்³ப³ந்தி? தா³தப்³ப³ம். அதீ³யமானே ஹி தே தோ³மனஸ்ஸிகா ஹோந்தி, தே³ந்தேன பன ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதேத்வா யாவததியம் ஸாவேத்வா அபலோகனகம்மம் கத்வாவ தா³தப்³ப³ம், கதிகவத்தம் வா கத்வா ட²பேதப்³ப³ம், ஏவஞ்ச பன காதப்³ப³ம், ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஸாவேதப்³ப³ம் –
‘‘ஸாமந்தகா³மேஹி மனுஸ்ஸா ஆக³ந்த்வா கி³லானாதீ³னம் அத்தா²ய ப²லாப²லம் யாசந்தி, த்³வே நாளிகேரானி, த்³வே தாலப²லானி, த்³வே பனஸானி, பஞ்ச அம்பா³னி, பஞ்ச கத³லிப²லானி க³ண்ஹந்தானம் அனிவாரணம், அஸுகருக்க²தோ ச அஸுகருக்க²தோ ச ப²லம் க³ண்ஹந்தானம் அனிவாரணம் ருச்சதி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி திக்க²த்தும் வத்தப்³ப³ம்.
ததோ பட்டா²ய கி³லானாதீ³னம் நாமம் க³ஹேத்வா யாசந்தா ‘‘க³ண்ஹதா²’’தி ந வத்தப்³பா³, வத்தம் பன ஆசிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘‘நாளிகேராதீ³னி இமினா நாம பரிச்சே²தே³ன க³ண்ஹந்தானம் அஸுகருக்க²தோ ச அஸுகருக்க²தோ ச ப²லம் க³ண்ஹந்தானம் அனிவாரணம் கத’’ந்தி. அனுவிசரித்வா பன ‘‘அயம் மது⁴ரப²லோ அம்போ³, இதோ க³ண்ஹதா²’’திபி ந வத்தப்³பா³. ப²லபா⁴ஜனகாலே பன ஆக³தானம் ஸம்மதேன உபட்³ட⁴பா⁴கோ³ தா³தப்³போ³, அஸம்மதேன அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ம்.
கீ²ணபரிப்³ப³யோ வா மக்³க³க³மியஸத்த²வாஹோ வா அஞ்ஞோ வா இஸ்ஸரோ ஆக³ந்த்வா யாசதி, அபலோகேத்வாவ தா³தப்³ப³ம். ப³லக்காரேன க³ஹேத்வா கா²த³ந்தோ ந வாரேதப்³போ³. குத்³தோ⁴ ஹி ஸோ ருக்கே²பி சி²ந்தே³ய்ய, அஞ்ஞம்பி அனத்த²ம் கரேய்ய. புக்³க³லிகபரிவேணம் ஆக³ந்த்வா கி³லானஸ்ஸ கா³மேன யாசந்தோ ‘‘அம்ஹேஹி சா²யாதீ³னம் அத்தா²ய ரோபிதம், ஸசே அத்தி², தும்ஹே ஜானாதா²’’தி வத்தப்³போ³. யதி³ பன ப²லப⁴ரிதாவ ருக்கா² ஹோந்தி, கண்டகே ப³ந்தி⁴த்வா ப²லவாரேன கா²த³ந்தி, அபச்சாஸீஸந்தேன ஹுத்வா தா³தப்³ப³ம். ப³லக்காரேன க³ண்ஹந்தோ ந வாரேதப்³போ³, புப்³பே³ வுத்தமேவேத்த² காரணம்.
ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப²லாராமோ ஹோதி, படிஜக்³க³னம் ந லப⁴தி, ஸசே தம் கோசி வத்தஸீஸேன ஜக்³க³தி, ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ ஹோதி. அதா²பி கஸ்ஸசி படிப³லஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ‘‘இமம் ஸப்புரிஸ ஜக்³கி³த்வா தே³ஹீ’’தி ஸங்கோ⁴ பா⁴ரம் கரோதி, ஸோ சே வத்தஸீஸேன ஜக்³க³தி, ஏவம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ ஹோதி. பா²திகம்மம் பச்சாஸீஸந்தஸ்ஸ பன ததியபா⁴கே³ன வா உபட்³ட⁴பா⁴கே³ன வா பா²திகம்மம் காதப்³ப³ம். ‘‘பா⁴ரியம் கம்ம’’ந்தி வத்வா ஏத்தகேன அனிச்ச²ந்தோ பன ஸப்³ப³ம் தவேவ ஸந்தகம் கத்வா ‘‘மூலபா⁴க³ம் த³ஸபா⁴க³மத்தம் த³த்வா ஜக்³கா³ஹீ’’திபி வத்தப்³போ³. க³ருப⁴ண்ட³த்தா பன மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன ந தா³தப்³ப³ம். ஸோ மூலபா⁴க³ம் த³த்வா கா²த³ந்தோ அகதாவாஸம் வா கத்வா கதாவாஸம் வா ஜக்³கி³த்வா நிஸ்ஸிதகானம் ஆராமம் நிய்யாதே³தி, தேஹிபி மூலபா⁴கோ³ தா³தப்³போ³வ. யதா³ பன பி⁴க்கூ² ஸயம் ஜக்³கி³தும் பஹோந்தி, அத² தேஸம் ஜக்³கி³துஞ்ச ந தா³தப்³ப³ம், ஜக்³கி³தகாலே ச ந வாரேதப்³பா³, ஜக்³க³னகாலேயேவ வாரேதப்³பா³. ‘‘ப³ஹும் தும்ஹேஹி கா²யிதம், இதா³னி மா ஜக்³கி³த்த², பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴யேவ ஜக்³கி³ஸ்ஸதீ’’தி வத்தப்³ப³ம்.
ஸசே பன நேவ வத்தஸீஸேன ஜக்³க³ந்தோ அத்தி², ந பா²திகம்மேன, ந ஸங்கோ⁴ ஜக்³கி³தும் பஹோதி, ஏகோ அனாபுச்சி²த்வாவ ஜக்³கி³த்வா பா²திகம்மம் வட்³டே⁴த்வா பச்சாஸீஸதி, அபலோகனகம்மேன பா²திகம்மம் வட்³டே⁴த்வா தா³தப்³ப³ம். இதி இமம் ஸப்³ப³ம்பி கம்மலக்க²ணமேவ ஹோதி. அபலோகனகம்மம் இமானி பஞ்ச டா²னானி க³ச்ச²தி.
ஞத்திகம்மட்டா²னபே⁴தே³ பன ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ உபஸம்பதா³பேக்கோ², அனுஸிட்டோ² ஸோ மயா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ ஆக³ச்சே²ய்யாதி, ஆக³ச்சா²ஹீதி வத்தப்³போ³’’தி ஏவம் உபஸம்பதா³பேக்க²ஸ்ஸ ஓஸாரணா ஓஸாரணா நாம.
‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மகதி²கோ இமஸ்ஸ நேவ ஸுத்தம் ஆக³ச்ச²தி, நோ ஸுத்தவிப⁴ங்கோ³, ஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²த்வா ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் படிபா³ஹதி. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் வுட்டா²பேத்வா அவஸேஸா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்யாமா’’தி ஏவம் உப்³பா³ஹிகாவினிச்ச²யே த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிஸ்ஸாரணா நிஸ்ஸாரணா நாம.
‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அஜ்ஜுபோஸதோ² பன்னரஸோ. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரேய்யா’’தி ஏவம் உபோஸத²கம்மவஸேன ட²பிதா ஞத்தி உபோஸதோ² நாம.
‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அஜ்ஜ பவாரணா பன்னரஸீ. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ பவாரேய்யா’’தி ஏவம் பவாரணாகம்மவஸேன ட²பிதா ஞத்தி பவாரணா நாம.
‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ உபஸம்பதா³பேக்கோ². யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமம் அனுஸாஸேய்ய’’ந்தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமம் அனுஸாஸேய்யா’’தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமம் அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்சே²ய்ய’’ந்தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமம் அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்சே²ய்யா’’தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமம் வினயம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமம் வினயம் புச்சே²ய்யா’’தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமேன வினயம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய’’ந்தி. ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமேன வினயம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேய்யா’’தி ஏவம் அத்தானம் வா பரம் வா ஸம்மன்னிதும் ட²பிதா ஞத்தி ஸம்முதி நாம.
‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, இத³ம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸட்ட²ம். யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³தே³ய்யா’’தி. ‘‘யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், ஆயஸ்மந்தா இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³தே³ய்யு’’ந்தி ஏவம் நிஸ்ஸட்ட²சீவரபத்தாதீ³னம் தா³னம் தா³னம் நாம.
‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஸரதி, விவரதி, உத்தானிம் கரோதி, தே³ஸேதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹேய்யந்தி. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய’’ந்தி. தேன வத்தப்³போ³ ‘‘பஸ்ஸஸீ’’தி. ‘‘ஆம பஸ்ஸாமீ’’தி. ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாஸீதி ஏவம் ஆபத்திபடிக்³க³ஹோ படிக்³க³ஹோ நாம.
‘‘ஸுணந்து மே, ஆயஸ்மந்தா ஆவாஸிகா. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இதா³னி உபோஸத²ம் கரேய்யாம, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாம, ஆக³மே காளே பவாரேய்யாமா’’தி. தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா தம் காளம் அனுவஸேய்யும், ஆவாஸிகேன பி⁴க்கு²னா ப்³யத்தேன படிப³லேன ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² ஞாபேதப்³பா³ – ‘‘ஸுணந்து மே, ஆயஸ்மந்தா ஆவாஸிகா. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இதா³னி உபோஸத²ம் கரேய்யாம, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாம, ஆக³மே ஜுண்ஹே பவாரேய்யாமா’’தி ஏவம் கதா பவாரணாபச்சுக்கட்³ட⁴னா பச்சுக்கட்³ட⁴னா நாம.
ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதப்³ப³ம், ஸன்னிபதித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ – ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴ அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இமம் அதி⁴கரணம் திணவத்தா²ரகேன வூபஸமேய்ய ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிபடிஸயுத்த’’ந்தி ஏவம் திணவத்தா²ரகஸமதே²ன கத்வா ஸப்³ப³பட²மா ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகஞத்தி கம்மலக்க²ணம் நாம.
ததா² ததோ பரா ஏகேகஸ்மிம் பக்கே² ஏகேகம் கத்வா த்³வே ஞத்தியோ இதி யதா²வுத்தப்பபே⁴த³ம் ஓஸாரணம் நிஸ்ஸாரணம்…பே… கம்மலக்க²ணஞ்ஞேவ நவமந்தி ஞத்திகம்மம் இமானி நவ டா²னானி க³ச்ச²தி.
ஞத்திது³தியகம்மட்டா²னபே⁴தே³ பன வட்³ட⁴ஸ்ஸ லிச்ச²வினோ பத்தனிக்குஜ்ஜனவஸேன க²ந்த⁴கே வுத்தா நிஸ்ஸாரணா. தஸ்ஸேவ பத்துக்குஜ்ஜனவஸேன வுத்தா ஓஸாரணா ச வேதி³தப்³பா³.
ஸீமாஸம்முதி திசீவரேன அவிப்பவாஸஸம்முதி, ஸந்த²தஸம்முதி, ப⁴த்துத்³தே³ஸக-ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபக-ப⁴ண்டா³கா³ரிக-சீவரபடிக்³கா³ஹக-சீவரபா⁴ஜக-யாகு³பா⁴ஜகப²லபா⁴ஜக-க²ஜ்ஜபா⁴ஜக-அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜக-ஸாடியக்³கா³ஹாபக-பத்தக்³கா³ஹாபக-ஆராமிகபேஸகஸாமணேரபேஸகஸம்முதீதி ஏதாஸம் ஸம்முதீனம் வஸேன ஸம்முதி வேதி³தப்³பா³. கதி²னசீவரதா³னமதகசீவரதா³னவஸேன தா³னம் வேதி³தப்³ப³ம்.
கதி²னுத்³தா⁴ரவஸேன உத்³தா⁴ரோ வேதி³தப்³போ³. குடிவத்து²விஹாரவத்து²தே³ஸனாவஸேன தே³ஸனா வேதி³தப்³பா³. யா பன திணவத்தா²ரகஸமதே² ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகஞத்திஞ்ச ஏகேகஸ்மிம் பக்கே² ஏகேகம் ஞத்திஞ்சாதி திஸ்ஸோ ஞத்தியோ ட²பேத்வா புன ஏகஸ்மிம் பக்கே² ஏகா, ஏகஸ்மிம் பக்கே² ஏகாதி த்³வே ஞத்திது³தியகம்மவாசா வுத்தா, தாஸம் வஸேன கம்மலக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம். இதி ஞத்திது³தியகம்மம் இமானி ஸத்த டா²னானி க³ச்ச²தி.
ஞத்திசதுத்த²கம்மட்டா²னபே⁴தே³ பன தஜ்ஜனீயகம்மாதீ³னம் ஸத்தன்னம் கம்மானம் வஸேன நிஸ்ஸாரணா, தேஸம்யேவ ச கம்மானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன ஓஸாரணா வேதி³தப்³பா³. பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதிவஸேன ஸம்முதி வேதி³தப்³பா³. பரிவாஸதா³னமானத்ததா³னவஸேன தா³னம் வேதி³தப்³ப³ம். மூலாயபடிகஸ்ஸனகம்மவஸேன நிக்³க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘உக்கி²த்தானுவத்திகா அட்ட², யாவததியகா அரிட்டோ² சண்ட³காளீ ச இமே தே யாவததியகா’’தி இமாஸம் ஏகாத³ஸன்னம் ஸமனுபா⁴ஸனானம் வஸேன ஸமனுபா⁴ஸனா வேதி³தப்³பா³. உபஸம்பதா³கம்மஅப்³பா⁴னகம்மவஸேன பன கம்மலக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம். இதி ஞத்திசதுத்த²கம்மம் இமானி ஸத்த டா²னானி க³ச்ச²தி.
497. இதி கம்மானி ச கம்மவிபத்திஞ்ச விபத்திவிரஹிதானம் கம்மானம் டா²னபபே⁴த³க³மனஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தேஸம் கம்மானம் காரகஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ புன ‘‘சதுவக்³க³கரணே கம்மே’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² பரிஸதோ கம்மவிபத்திவண்ணனாயம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³தி.
கம்மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
அத்த²வஸவக்³கா³தி³வண்ணனா
498. இதா³னி யானி தானி தேஸம் கம்மானம் வத்து²பூ⁴தானி ஸிக்கா²பதா³னி, தேஸம் பஞ்ஞத்தியம் ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த்³வே அத்த²வஸே படிச்சா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் வேரானம் ஸம்வராயாதி பாணாதிபாதாதீ³னம் பஞ்சன்னம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகவேரானம் ஸம்வரத்தா²ய பித³ஹனத்தா²ய. ஸம்பராயிகானம் வேரானம் படிகா⁴தாயாதி விபாகது³க்க²ஸங்கா²தானம் ஸம்பராயிகவேரானம் படிகா⁴தத்தா²ய, ஸமுச்சே²த³னத்தா²ய அனுப்பஜ்ஜனத்தா²ய. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் வஜ்ஜானம் ஸம்வராயாதி தேஸம்யேவ பஞ்சன்னம் வேரானம் ஸம்வரத்தா²ய. ஸம்பராயிகானம் வஜ்ஜானந்தி தேஸம்யேவ விபாகது³க்கா²னம். விபாகது³க்கா²னேவ ஹி இத⁴ வஜ்ஜனீயபா⁴வதோ வஜ்ஜானீதி வுத்தானி. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ப⁴யானந்தி க³ரஹா உபவாதோ³ தஜ்ஜனீயாதீ³னி கம்மானி உபோஸத²பவாரணானம் ட²பனம் அகித்திபகாஸனீயகம்மந்தி ஏதானி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகப⁴யானி நாம, ஏதேஸம் ஸம்வரத்தா²ய. ஸம்பராயிகப⁴யானி பன விபாகது³க்கா²னியேவ, தேஸம் படிகா⁴தத்தா²ய. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் அகுஸலானந்தி பஞ்சவேரத³ஸஅகுஸலகம்மபத²ப்பபே⁴தா³னம் அகுஸலானம் ஸம்வரத்தா²ய. விபாகது³க்கா²னேவ பன அக்க²மட்டே²ன ஸம்பராயிகஅகுஸலானீதி வுச்சந்தி, தேஸம் படிகா⁴தத்தா²ய. கி³ஹீனம் அனுகம்பாயாதி அகா³ரிகானம் ஸத்³தா⁴ரக்க²ணவஸேன அனுகம்பனத்தா²ய. பாபிச்சா²னம் பக்கு²பச்சே²தா³யாதி பாபிச்ச²புக்³க³லானம் க³ணப³ந்த⁴பே⁴த³னத்தா²ய க³ணபோ⁴ஜனஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ. யஞ்ஹேத்த² வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் பட²மபாராஜிகவண்ணனாயமேவ வுத்தந்தி.
ஸிக்கா²பதே³ஸு அத்த²வஸேன வண்ணனா நிட்டி²தா.
499. பாதிமோக்கா²தீ³ஸு பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோதி பி⁴க்கூ²னம் பஞ்சவிதோ⁴ பி⁴க்கு²னீனம் சதுப்³பி³தோ⁴. பரிவாஸதா³னாதீ³ஸு ஓஸாரணீயம் பஞ்ஞத்தந்தி அட்டா²ரஸஸு வா தேசத்தாலீஸாய வா வத்தேஸு வத்தமானஸ்ஸ ஓஸாரணீயம் பஞ்ஞத்தம். யேன கம்மேன ஓஸாரீயதி, தம் கம்மம் பஞ்ஞத்தந்தி அத்தோ². நிஸ்ஸாரணீயம் பஞ்ஞத்தந்தி ப⁴ண்ட³னகாரகாத³யோ யேன கம்மேன நிஸ்ஸாரீயந்தி, தம் கம்மம் பஞ்ஞத்தந்தி அத்தோ².
500. அபஞ்ஞத்தேதிஆதீ³ஸு அபஞ்ஞத்தே பஞ்ஞத்தந்தி ஸத்தாபத்திக்க²ந்தா⁴ ககுஸந்த⁴ஞ்ச ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் கோணாக³மனஞ்ச கஸ்ஸபஞ்ச ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் ட²பேத்வா அந்தரா கேனசி அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞத்தம் நாம. மக்கடிவத்து²ஆதி³வினீதகதா² ஸிக்கா²பதே³ பஞ்ஞத்தே அனுபஞ்ஞத்தம் நாம. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.
ஆனிஸம்ஸவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
501. இதா³னி ஸப்³ப³ஸிக்கா²பதா³னம் ஏகேகேன ஆகாரேன நவதா⁴ ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நவ ஸங்க³ஹா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² வத்து²ஸங்க³ஹோதி வத்து²னா ஸங்க³ஹோ. ஏவம் ஸேஸேஸுபி பத³த்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயம் பனேத்த² அத்த²யோஜனா – யஸ்மா ஹி ஏகஸிக்கா²பத³ம்பி அவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம் நத்தி², தஸ்மா ஸப்³பா³னி வத்து²னா ஸங்க³ஹிதானீதி ஏவம் தாவ வத்து²ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.
யஸ்மா பன த்³வே ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஸீலவிபத்தியா ஸங்க³ஹிதா, பஞ்சாபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆசாரவிபத்தியா, ச² ஸிக்கா²பதா³னி ஆஜீவவிபத்தியா ஸங்க³ஹிதானி, தஸ்மா ஸப்³பா³னிபி விபத்தியா ஸங்க³ஹிதானீதி ஏவம் விபத்திஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.
யஸ்மா பன ஸத்தஹாபத்தீஹி முத்தம் ஏகஸிக்கா²பத³ம்பி நத்தி², தஸ்மா ஸப்³பா³னி ஆபத்தியா ஸங்க³ஹிதானீதி ஏவம் ஆபத்திஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.
ஸப்³பா³னி ச ஸத்தஸு நக³ரேஸு பஞ்ஞத்தானீதி நிதா³னேன ஸங்க³ஹிதானீதி ஏவம் நிதா³னஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.
யஸ்மா பன ஏகஸிக்கா²பத³ம்பி அஜ்ஜா²சாரிகபுக்³க³லே அஸதி பஞ்ஞத்தம் நத்தி², தஸ்மா ஸப்³பா³னி புக்³க³லேன ஸங்க³ஹிதானீதி ஏவம் புக்³க³லஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.
ஸப்³பா³னி பன பஞ்சஹி சேவ ஸத்தஹி ச ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதானி, ஸப்³பா³னி ந வினா ச²ஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தீதி ஸமுட்டா²னேன ஸங்க³ஹிதானி. ஸப்³பா³னி ச சதூஸு அதி⁴கரணேஸு ஆபத்தாதி⁴கரணேன ஸங்க³ஹிதானி. ஸப்³பா³னி ஸத்தஹி ஸமதே²ஹி ஸமத²ம் க³ச்ச²ந்தீதி ஸமதே²ஹி ஸங்க³ஹிதானி. ஏவமேத்த² க²ந்த⁴ஸமுட்டா²னஅதி⁴கரணஸமத²ஸங்க³ஹாபி வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் புப்³பே³ வுத்தனயமேவாதி.
ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய
நவஸங்க³ஹிதவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
நிட்டி²தா ச பரிவாரஸ்ஸ அனுத்தானத்த²பத³வண்ணனாதி.
நிக³மனகதா²
ஏத்தாவதா ச –
உப⁴தோ விப⁴ங்க³க²ந்த⁴க-பரிவாரவிப⁴த்திதே³ஸனம் நாதோ²;
வினயபிடகம் வினேந்தோ, வேனேய்யம் யம் ஜினோ ஆஹ.
ஸமதி⁴கஸத்தவீஸதி-ஸஹஸ்ஸமத்தேன தஸ்ஸ க³ந்தே²ன;
ஸம்வண்ணனா ஸமத்தா, ஸமந்தபாஸாதி³கா நாம.
தத்ரித³ம் ஸமந்தபாஸாதி³காய ஸமந்தபாஸாதி³கத்தஸ்மிம் –
ஆசரியபரம்பரதோ, நிதா³னவத்து²ப்பபே⁴த³தீ³பனதோ;
பரஸமயவிவஜ்ஜனதோ, ஸகஸமயவிஸுத்³தி⁴தோ சேவ.
ப்³யஞ்ஜனபரிஸோத⁴னதோ, பத³த்த²தோ பாளியோஜனக்கமதோ;
ஸிக்கா²பத³னிச்ச²யதோ, விப⁴ங்க³னயபே⁴த³த³ஸ்ஸனதோ.
ஸம்பஸ்ஸதம் ந தி³ஸ்ஸதி, கிஞ்சி அபாஸாதி³கம் யதோ ஏத்த²;
விஞ்ஞூனமயம் தஸ்மா, ஸமந்தபாஸாதி³காத்வேவ.
ஸம்வண்ணனா பவத்தா, வினயஸ்ஸ வினேய்யத³மனகுஸலேன;
வுத்தஸ்ஸ லோகனாதே²ன, லோகமனுகம்பமானேனாதி.
மஹாஅட்ட²கத²ஞ்சேவ, மஹாபச்சரிமேவச;
குருந்தி³ஞ்சாதி திஸ்ஸோபி, ஸீஹளட்ட²கதா² இமா.
பு³த்³த⁴மித்தோதி நாமேன, விஸ்ஸுதஸ்ஸ யஸஸ்ஸினோ;
வினயஞ்ஞுஸ்ஸ தீ⁴ரஸ்ஸ, ஸுத்வா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே.
மஹாமேக⁴வனுய்யானே, பூ⁴மிபா⁴கே³ பதிட்டி²தோ;
மஹாவிஹாரோ யோ ஸத்து², மஹாபோ³தி⁴விபூ⁴ஸிதோ.
யம் தஸ்ஸ த³க்கி²ணே பா⁴கே³, பதா⁴னக⁴ரமுத்தமம்;
ஸுசிசாரித்தஸீலேன, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸேவிதம்.
உளாரகுலஸம்பூ⁴தோ, ஸங்கு⁴பட்டா²யகோ ஸதா³;
அனாகுலாய ஸத்³தா⁴ய, பஸன்னோ ரதனத்தயே.
மஹானிக³மஸாமீதி, விஸ்ஸுதோ தத்த² காரயி;
சாருபாகாரஸஞ்சிதம், யம் பாஸாத³ம் மனோரமம்.
ஸீதச்சா²யதரூபேதம், ஸம்பன்னஸலிலாஸயம்;
வஸதா தத்ர பாஸாதே³, மஹானிக³மஸாமினோ.
ஸுசிஸீலஸமாசாரம், தே²ரம் பு³த்³த⁴ஸிரிவ்ஹயம்;
யா உத்³தி³ஸித்வா ஆரத்³தா⁴, இத்³தா⁴ வினயவண்ணனா.
பாலயந்தஸ்ஸ ஸகலம், லங்காதீ³பம் நிரப்³பு³த³ம்;
ரஞ்ஞோ ஸிரினிவாஸஸ்ஸ, ஸிரிபாலயஸஸ்ஸினோ.
ஸமவீஸதிமே கே²மே, ஜயஸம்வச்ச²ரே அயம்;
ஆரத்³தா⁴ ஏகவீஸம்ஹி, ஸம்பத்தே பரினிட்டி²தா.
உபத்³த³வா குலே லோகே, நிருபத்³த³வதோ அயம்;
ஏகஸம்வச்ச²ரேனேவ, யதா² நிட்ட²ம் உபாக³தா.
ஏவம் ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, நிட்ட²ம் த⁴ம்மூபஸம்ஹிதா;
ஸீக⁴ம் க³ச்ச²ந்து ஆரம்பா⁴, ஸப்³பே³பி நிருபத்³த³வா.
சிரட்டி²தத்த²ம் த⁴ம்மஸ்ஸ, கரோந்தேன மயா இமம்;
ஸத்³த⁴ம்மப³ஹுமானேன, யஞ்ச புஞ்ஞம் ஸமாசிதம்.
ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன, தஸ்ஸ ஸப்³பே³பி பாணினோ;
ப⁴வந்து த⁴ம்மராஜஸ்ஸ, ஸத்³த⁴ம்மரஸஸேவினோ.
சிரம் திட்ட²து ஸத்³த⁴ம்மோ, காலே வஸ்ஸம் சிரம் பஜம்;
தப்பேது தே³வோ த⁴ம்மேன, ராஜா ரக்க²து மேதி³னிந்தி.
பரமவிஸுத்³த⁴ஸத்³தா⁴பு³த்³தி⁴வீரியபடிமண்டி³தேன ஸீலாசாரஜ்ஜவமத்³த³வாதி³கு³ணஸமுத³யஸமுதி³தேன ஸகஸமயஸமயந்தரக³ஹனஜ்ஜோ²கா³ஹணஸமத்தே²ன பஞ்ஞாவேய்யத்தியஸமன்னாக³தேன திபிடகபரியத்திப்பபே⁴தே³ ஸாட்ட²கதே² ஸத்து²ஸாஸனே அப்படிஹதஞ்ஞாணப்பபா⁴வேன மஹாவேய்யாகரணேன கரணஸம்பத்திஜனிதஸுக²வினிக்³க³தமது⁴ரோதா³ரவசனலாவண்ணயுத்தேன யுத்தமுத்தவாதி³னா வாதி³வரேன மஹாகவினா பபி⁴ன்னபஅஸம்பி⁴தா³பரிவாரே ச²ளபி⁴ஞ்ஞாதி³பபே⁴த³கு³ணபடிமண்டி³தே உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மே ஸுப்பதிட்டி²தபு³த்³தீ⁴னம் தே²ரவம்ஸப்பதீ³பானம் தே²ரானம் மஹாவிஹாரவாஸீனம் வம்ஸாலங்காரபூ⁴தேன விபுலவிஸுத்³த⁴பு³த்³தி⁴னா பு³த்³த⁴கோ⁴ஸோதி க³ரூஹி க³ஹிதனாமதே⁴ய்யேன தே²ரேன கதா அயம் ஸமந்தபாஸாதி³கா நாம வினயஸம்வண்ணனா –
தாவ திட்ட²து லோகஸ்மிம், லோகனித்த²ரணேஸினம்;
த³ஸ்ஸேந்தீ குலபுத்தானம், நயம் ஸீலவிஸுத்³தி⁴யா.
யாவ பு³த்³தோ⁴தி நாமம்பி, ஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ தாதி³னோ;
லோகம்ஹி லோகஜேட்ட²ஸ்ஸ, பவத்ததி மஹேஸினோதி.
ஸமந்தபாஸாதி³கா நாம
வினய-அட்ட²கதா² நிட்டி²தா.