1. பட²மஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பாராஜிகானந்தரஸ்ஸ, அயம் தா³னி ப⁴விஸ்ஸதி;

ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³ஸ்ஸ, அனுத்தானத்த²வண்ணனா.

678. உதோ³ஸிதந்தி ப⁴ண்ட³ஸாலா. மாய்யோ ஏவம் அவசாதி அய்யோ மா ஏவம் அவச. அபினாய்யாதி அபினு அய்யா. அச்சாவத³தா²தி அதிக்கமித்வா வத³த²; அக்கோஸதா²தி வுத்தம் ஹோதி.

679. உஸ்ஸயவாதி³காதி மானுஸ்ஸயவஸேன கோது⁴ஸ்ஸயவஸேன விவத³மானா. யஸ்மா பன ஸா அத்த²தோ அட்டகாரிகா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘உஸ்ஸயவாதி³கா நாம அட்³ட³காரிகா வுச்சதீ’’தி பத³பா⁴ஜனே வுத்தம். ஏத்த² ச அட்³டோ³தி வோஹாரிகவினிச்ச²யோ வுச்சதி, யம் பப்³ப³ஜிதா ‘‘அதி⁴கரண’’ந்திபி வத³ந்தி. து³தியம் வா பரியேஸதீதி ஸக்கி²ம் வா ஸஹாயம் வா பரியேஸதி, து³க்கடம். க³ச்ச²தி வாதி உபஸ்ஸயோ வா ஹோது பி⁴க்கா²சாரமக்³கோ³ வா, யத்த² டி²தாய ‘‘அட்³ட³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ வோஹாரிகானம் ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தியா பத³வாரே பத³வாரே து³க்கடம். ஏகஸ்ஸ ஆரோசேதீதி த்³வீஸு ஜனேஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஏகஸ்ஸ கத²ம் யோ கோசி வோஹாரிகானம் ஆரோசேதி. து³தியஸ்ஸ ஆரோசேதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

அயம் பனேத்த² அஸம்மோஹத்தா²ய வித்தா²ரகதா² – யத்த² கத்த²சி அந்தமஸோ பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் ஆக³தேபி வோஹாரிகே தி³ஸ்வா பி⁴க்கு²னீ அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, பி⁴க்கு²னியா து³க்கடம். உபாஸகோ அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, பி⁴க்கு²னியா து²ல்லச்சயம். பட²மம் உபாஸகோ அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, பி⁴க்கு²னியா து³க்கடம். அத² ஸா அத்தனோ கத²ம் ஆரோசேதி, து²ல்லச்சயம். பி⁴க்கு²னீ உபாஸகம் வத³தி – ‘‘மம ச தவ ச கத²ம் த்வம்யேவ ஆரோசேஹீ’’தி, ஸோ அத்தனோ வா கத²ம் பட²மம் ஆரோசேது பி⁴க்கு²னியா வா, பட²மாரோசனே து³க்கடம், து³தியாரோசனே து²ல்லச்சயம். உபாஸகோ பி⁴க்கு²னிம் வத³தி – ‘‘மம ச தவ ச கத²ம் த்வம்யேவ ஆரோசேஹீ’’தி, ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

பி⁴க்கு²னீ கப்பியகாரகேன கதா²பேதி, தத்த² கப்பியகாரகோ வா பி⁴க்கு²னியா கத²ம் பட²மம் ஆரோசேது, இதரோ வா அத்தனோ கத²ம், கப்பியகாரகோ வா உபி⁴ன்னம்பி கத²ம், இதரோ வா உபி⁴ன்னம்பி கத²ம் ஆரோசேது, யதா² வா ததா² வா ஆரோசியமானே பட²மே ஆரோசனே பி⁴க்கு²னியா து³க்கடம், து³தியே து²ல்லச்சயம். யதா² வா ததா² வா ஆரோசிதம் பன உபி⁴ன்னம்பி கத²ம் ஸுத்வா வோஹாரிகேஹி வினிச்ச²யே கதே அட்³ட³பரியோஸானம் நாம ஹோதி, தஸ்மிம் அட்³ட³பரியோஸானே பி⁴க்கு²னியா ஜயேபி பராஜயேபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஸசே பன க³திக³தம் அதி⁴கரணம் ஹோதி, ஸுதபுப்³ப³ம் வோஹாரிகேஹி. அத² தே பி⁴க்கு²னிஞ்ச அட்³ட³காரகஞ்ச தி³ஸ்வாவ ‘‘தும்ஹாகம் கத²னகிச்சம் நத்தி², ஜானாம மயம் ஏத்த² பவத்தி’’ந்தி ஸயமேவ வினிச்சி²னித்வா தே³ந்தி, ஏவரூபே அட்³ட³பரியோஸானேபி பி⁴க்கு²னியா அனாபத்தி.

பட²மம் ஆபத்தி ஏதஸ்ஸாதி பட²மாபத்திகோ; வீதிக்கமக்க²ணேயேவ ஆபஜ்ஜிதப்³போ³தி அத்தோ², தம் பட²மாபத்திகம். பத³பா⁴ஜனே பன அதி⁴ப்பாயமத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹ வத்து²ஜ்ஜா²சாரா ஆபஜ்ஜதி அஸமனுபா⁴ஸனாயா’’தி வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ஸஹ வத்து²ஜ்ஜா²சாரா யம் பி⁴க்கு²னீ ஆபஜ்ஜதி, ந ததியாய ஸமனுபா⁴ஸனாய, அயம் பட²மமேவ ஸஹ வத்து²ஜ்ஜா²சாரேன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா பட²மாபத்திகோதி. பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴தோ நிஸ்ஸாரேதீதி நிஸ்ஸாரணீயோ; தம் நிஸ்ஸாரணீயம். பத³பா⁴ஜனே பன அதி⁴ப்பாயமத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்க⁴ம்ஹா நிஸ்ஸாரீயதீதி வுத்தம். தத்த² யம் ஆபன்னா பி⁴க்கு²னீ ஸங்க⁴தோ நிஸ்ஸாரீயதி, ஸோ நிஸ்ஸாரணீயோதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி ஸோ ஏவ த⁴ம்மோ ஸங்க⁴ம்ஹா கேனசி நிஸ்ஸாரீயதி. தேன பன த⁴ம்மேன பி⁴க்கு²னீ நிஸ்ஸாரீயதி, தஸ்மா ஸோ நிஸ்ஸாரேதீதி நிஸ்ஸாரணீயோ.

ஆகட்³டி⁴யமானா க³ச்ச²தீதி அட்³ட³காரகமனுஸ்ஸேஹி ஸயம் வா ஆக³ந்த்வா தூ³தம் வா பேஸேத்வா ஏஹீதி வுச்சமானா வோஹாரிகானம் ஸந்திகம் க³ச்ச²தி, ததோ அட்³ட³காரகோ அத்தனோ வா கத²ம் பட²மம் ஆரோசேது பி⁴க்கு²னியா வா, நேவ பட²மாரோசனே து³க்கடம், ந து³தியாரோசனே து²ல்லச்சயம். அமச்சேஹி வினிச்சி²னித்வா கதே அட்³ட³பரியோஸானேபி அனாபத்தியேவ. ஸசேபி அட்³ட³காரகோ பி⁴க்கு²னிம் வத³தி ‘‘மம ச தவ ச கத²ம் த்வமேவ கதே²ஹீ’’தி; கதே²ந்தியாபி கத²ம் ஸுத்வா கதே அட்³ட³பரியோஸானேபி அனாபத்தியேவ.

ரக்க²ம் யாசதீதி த⁴ம்மிகம் ரக்க²ம் யாசதி, அனாபத்தி. இதா³னி யதா²யாசிதா ரக்கா² த⁴ம்மிகா ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் அனோதி³ஸ்ஸ ஆசிக்க²தீதி ஆஹ. தத்த² அதீதம் ஆரப்³ப⁴ அத்தி² ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா, அத்தி² அனோதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா, அனாக³தம் ஆரப்³பா⁴பி அத்தி² ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா, அத்தி² அனோதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா.

கத²ம் அதீதம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி? பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயே கா³மதா³ரகா து⁴த்தாத³யோ வா யே கேசி அனாசாரம் வா ஆசரந்தி, ருக்க²ம் வா சி²ந்த³ந்தி, ப²லாப²லம் வா ஹரந்தி, பரிக்கா²ரே வா அச்சி²ந்த³ந்தி. பி⁴க்கு²னீ வோஹாரிகே உபஸங்கமித்வா ‘‘அம்ஹாகம் உபஸ்ஸயே இத³ம் நாம கத’’ந்தி வத³தி. ‘‘கேனா’’தி வுத்தே ‘‘அஸுகேன ச அஸுகேன சா’’தி ஆசிக்க²தி. ஏவம் அதீதம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி, ஸா ந வட்டதி. தஞ்சே ஸுத்வா தே வோஹாரிகா தேஸம் த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கு²னியா கீ³வா ஹோதி. த³ண்ட³ம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயேபி ஸதி கீ³வாயேவ ஹோதி. ஸசே பன தஸ்ஸ த³ண்ட³ம் க³ண்ஹதா²தி வத³தி, பஞ்சமாஸகமத்தே க³ஹிதே பாராஜிகம் ஹோதி.

‘‘கேனா’’தி வுத்தே பன ‘‘அஸுகேனாதி வத்தும் அம்ஹாகம் ந வட்டதி, தும்ஹேயேவ ஜானிஸ்ஸத². கேவலஞ்ஹி மயம் ரக்க²ம் யாசாம, தம் நோ தே³த², அவஹடப⁴ண்ட³ஞ்ச ஆஹராபேதா²’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏவம் அனோதி³ஸ்ஸ ஆசிக்க²னா ஹோதி, ஸா வட்டதி. ஏவம் வுத்தே ஸசேபி தே வோஹாரிகா காரகே க³வேஸித்வா தேஸம் த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம் ஸாபதேய்யம்பி க³ஹிதம் பி⁴க்கு²னியா, நேவ கீ³வா ந ஆபத்தி.

பரிக்கா²ரம் ஹரந்தே தி³ஸ்வா தேஸம் அனத்த²காமதாய சோரோ சோரோதி வத்தும்பி ந வட்டதி. ஏவம் வுத்தேபி ஹி யம் தேஸம் த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம்பி பி⁴க்கு²னியா கீ³வா ஹோதி. அத்தனோ வசனகரம் பன ‘‘இமினா மே பரிக்கா²ரோ க³ஹிதோ, தம் ஆஹராபேஹி, மா சஸ்ஸ த³ண்ட³ம் கரோஹீ’’தி வத்தும் வட்டதி. தா³ஸதா³ஸீவாபிஆதீ³னம் அத்தா²ய அட்³ட³ம் கரோந்தி, அயம் அகப்பியஅட்³டோ³ நாம, ந வட்டதி.

கத²ம் அனாக³தம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி? வுத்தனயேனேவ பரேஹி அனாசாராதீ³ஸு கதேஸு பி⁴க்கு²னீ வோஹாரிகே ஏவம் வத³தி ‘‘அம்ஹாகம் உபஸ்ஸயே இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரோந்தி, ரக்க²ம் நோ தே³த² ஆயதிம் அகரணத்தா²யா’’தி. ‘‘கேன ஏவம் கத’’ந்தி வுத்தே ச ‘‘அஸுகேன அஸுகேன சா’’தி ஆசிக்க²தி. ஏவம் அனாக³தம் ஆரப்³ப⁴ ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ஹோதி, ஸாபி ந வட்டதி. தேஸஞ்ஹி த³ண்டே³ கதே புரிமனயேனேவ ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கு²னியா கீ³வா. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

ஸசே பன வோஹாரிகா ‘‘பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயே ஏவரூபம் அனாசாரம் கரோந்தானம் இமம் நாம த³ண்ட³ம் கரோமா’’தி பே⁴ரிம் சராபேத்வா ஆணாய அதிட்ட²மானே பரியேஸித்வா த³ண்ட³ம் கரோந்தி, பி⁴க்கு²னியா நேவ கீ³வா ந ஆபத்தி.

யோ சாயம் பி⁴க்கு²னீனம் வுத்தோ, பி⁴க்கூ²னம்பி ஏஸேவ நயோ. பி⁴க்கு²னோபி ஹி ஓதி³ஸ்ஸஆசிக்க²னா ந வட்டதி. யம் ததா² ஆசிக்கி²தே த³ண்ட³ம் கரோந்தி, ஸப்³ப³ம் கீ³வா ஹோதி. வுத்தனயேனேவ த³ண்ட³ம் க³ண்ஹாபேந்தஸ்ஸ பாராஜிகம். யோ பன ‘‘த³ண்ட³ம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி ஜானந்தோபி அனோதி³ஸ்ஸ கதே²தி, தே ச பரியேஸித்வா த³ண்ட³ம் கரோந்தியேவ, ந தோ³ஸோ. விஹாரஸீமாய ருக்கா²தீ³னி சி²ந்த³ந்தானம் வாஸிப²ரஸுஆதீ³னி க³ஹேத்வா பாஸாணேஹி கோட்டேந்தி, ந வட்டதி. ஸசே தா⁴ரா பி⁴ஜ்ஜதி, காராபேத்வா தா³தப்³பா³. உபதா⁴வித்வா தேஸம் பரிக்கா²ரே க³ண்ஹந்தி, தம்பி ந காதப்³ப³ம், லஹுபரிவத்தஞ்ஹி சித்தம், தே²ய்யசேதனாய உப்பன்னாய மூலச்சே²ஜ்ஜம்பி க³ச்சே²ய்ய. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

கதி²னஸமுட்டா²னம் – கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

ஸத்தரஸகே பட²மஸிக்கா²பத³ம்.