1. பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³வண்ணனா
89. ஸேனாஸனவக்³க³ஸ்ஸ பட²மஸிக்கா²பதே³ – அனாதி³யந்தோதி தஸ்ஸா வசனம் அக³ண்ஹந்தோ. தா³ரகஸ்ஸ பா³ஹும் ஆகோடேஸீதி உக்கி²த்தம் ப²ரஸும் நிக்³க³ஹேதும் அஸக்கோந்தோ மனுஸ்ஸானம் சக்கு²விஸயாதீதே மஹாராஜஸந்திகா லத்³தே⁴ ருக்க²ட்ட²கதி³ப்³ப³விமானே நிபன்னஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ பா³ஹும் த²னமூலேயேவ சி²ந்தி³. ந கோ² மேதம் பதிரூபந்திஆதி³ம்ஹி அயம் ஸங்கே²பவண்ணனா – ஹிமவந்தே கிர பக்க²தி³வஸேஸு தே³வதாஸன்னிபாதோ ஹோதி, தத்த² ருக்க²த⁴ம்மம் புச்ச²ந்தி – ‘‘த்வம் ருக்க²த⁴ம்மே டி²தா ந டி²தா’’தி? ருக்க²த⁴ம்மோ நாம ருக்கே² சி²ஜ்ஜமானே ருக்க²தே³வதாய மனோபதோ³ஸஸ்ஸ அகரணம். தத்த² யா தே³வதா ருக்க²த⁴ம்மே அட்டி²தா ஹோதி, ஸா தே³வதாஸன்னிபாதம் பவிஸிதும் ந லப⁴தி. இதி ஸா தே³வதா இமஞ்ச ருக்க²த⁴ம்மே அட்டா²னபச்சயம் ஆதீ³னவம் அத்³த³ஸ, ப⁴க³வதோ ச ஸம்முகா² ஸுதபுப்³ப³த⁴ம்மதே³ஸனானுஸாரேன ததா²க³தஸ்ஸ ச²த்³த³ந்தாதி³காலே புப்³ப³சரிதம் அனுஸ்ஸரி. தேனஸ்ஸா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ந கோ² மேதம் பதிரூபம்…பே… வோரோபேய்ய’’ந்தி. யம்னூனாஹம் ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேய்யந்தி இத³ம் பனஸ்ஸா ‘‘அயம் பி⁴க்கு² ஸபிதிகோ புத்தோ, அத்³தா⁴ ப⁴க³வா இமம் இமஸ்ஸ அஜ்ஜா²சாரம் ஸுத்வா மரியாத³ம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸதி, ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸ்ஸதீ’’தி படிஸஞ்சிக்க²ந்தியா அஹோஸி. ஸசஜ்ஜ த்வம் தே³வதேதி ஸசே அஜ்ஜ த்வம் தே³வதே. பஸவேய்யாஸீதி ஜனேய்யாஸி உப்பாதே³ய்யாஸி. ஏவஞ்ச பன வத்வா ப⁴க³வா தம் தே³வதம் ஸஞ்ஞாபேந்தோ –
‘‘யோ வே உப்பதிதம் கோத⁴ம், ரத²ம் ப⁴ந்தம்வ வாரயே;
தமஹம் ஸாரதி²ம் ப்³ரூமி, ரஸ்மிக்³கா³ஹோ இதரோ ஜனோ’’தி. (த⁴. ப. 222);
இமம் கா³த²மபா⁴ஸி. கா³தா²பரியோஸானே ஸா தே³வதா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி. புன ப⁴க³வா ஸம்பத்தபரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ –
‘‘யோ உப்பதிதம் வினேதி கோத⁴ம், விஸடம் ஸப்பவிஸம்வ ஓஸதே⁴ஹி;
ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரம், உரகோ³ ஜிண்ணமிவத்தசம் புராண’’ந்தி. (ஸு. நி. 1);
இமம் கா³த²மபா⁴ஸி. தத்ர பட²மகா³தா² த⁴ம்மபதே³ ஸங்க³ஹம் ஆருள்ஹா, து³தியா ஸுத்தனிபாதே, வத்து² பன வினயேதி. அத² ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோயேவ தஸ்ஸா தே³வதாய வஸனட்டா²னம் ஆவஜ்ஜந்தோ பதிரூபம் டா²னம் தி³ஸ்வா ‘‘க³ச்ச², தே³வதே, அஸுகஸ்மிம் ஓகாஸே ருக்கோ² விவித்தோ, தஸ்மிம் உபக³ச்சா²’’தி ஆஹ. ஸோ கிர ருக்கோ² ந ஆளவிரட்டே², ஜேதவனஸ்ஸ அந்தோபரிக்கே²பே, யஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ பரிக்³க³ஹோ அஹோஸி, ஸோ சுதோ; தஸ்மா ‘‘விவித்தோ’’தி வுத்தோ. ததோ பட்டா²ய ச பன ஸா தே³வதா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தோ லத்³த⁴பரிஹாரா பு³த்³து⁴பட்டா²யிகா அஹோஸி. யதா³ தே³வதாஸமாக³மோ ஹோதி, ததா³ மஹேஸக்க²தே³வதாஸு ஆக³ச்ச²ந்தீஸு அஞ்ஞா அப்பேஸக்கா² தே³வதா யாவ மஹாஸமுத்³த³சக்கவாளபப்³ப³தா தாவ படிக்கமந்தி. அயம் பன அத்தனோ வஸனட்டா²னே நிஸீதி³த்வாவ த⁴ம்மம் ஸுணாதி. யம்பி பட²மயாமே பி⁴க்கூ² பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி, மஜ்ஜி²மயாமே தே³வதா, தம் ஸப்³ப³ம் தத்தே²வ நிஸீதி³த்வா ஸுணாதி. சத்தாரோ ச மஹாராஜானோபி ப⁴க³வதோ உபட்டா²னம் ஆக³ந்த்வா க³ச்ச²ந்தா தம் தே³வதம் தி³ஸ்வாவ க³ச்ச²ந்தி.
90. பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாயாதி ஏத்த² ப⁴வந்தி அஹுவுஞ்சாதி பூ⁴தா; ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தி ஜாதா வட்³டி⁴தா சாதி அத்தோ². கா³மோதி ராஸி; பூ⁴தானம் கா³மோதி பூ⁴தகா³மோ; பூ⁴தா ஏவ வா கா³மோ பூ⁴தகா³மோ; பதிட்டி²தஹரிததிணருக்கா²தீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். பாதப்³யஸ்ஸ பா⁴வோ பாதப்³யதா; சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஹி யதா²ருசி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தாதி அத்தோ². தஸ்ஸா பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய; நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மவசனம், பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாஹேது, பூ⁴தகா³மஸ்ஸ சே²த³னாதி³பச்சயா பாசித்தியந்தி அத்தோ².
91. இதா³னி தம் பூ⁴தகா³மம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ பூ⁴தகா³மோ நாம பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீதிஆதி³மாஹ. தத்த² பூ⁴தகா³மோ நாமாதி பூ⁴தகா³மம் உத்³த⁴ரித்வா யஸ்மிம் ஸதி பூ⁴தகா³மோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீ’’தி ஆஹாதி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² மூலே ஜாயந்தீ’’திஆதீ³னி ந ஸமேந்தி. ந ஹி மூலபீ³ஜாதீ³னி மூலாதீ³ஸு ஜாயந்தி, மூலாதீ³ஸு ஜாயமானானி பன தானி பீ³ஜாகதானி, தஸ்மா ஏவமேத்த² வண்ணனா வேதி³தப்³பா³ – பூ⁴தகா³மோ நாமாதி விப⁴ஜிதப்³ப³பத³ம். பஞ்சாதி தஸ்ஸ விபா⁴க³பரிச்சே²தோ³. பீ³ஜஜாதானீதி பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம். தஸ்ஸத்தோ² – பீ³ஜேஹி ஜாதானி பீ³ஜஜாதானி; ருக்கா²தீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். அபரோ நயோ – பீ³ஜானி ச தானி விஜாதானி ச பஸூதானி நிப்³ப³த்தபண்ணமூலானீதி பீ³ஜஜாதானி. ஏதேன அல்லவாலிகாதீ³ஸு ட²பிதானம் நிப்³ப³த்தபண்ணமூலானம் ஸிங்கி³வேராதீ³னம் ஸங்க³ஹோ கதோ ஹோதி.
இதா³னி யேஹி பீ³ஜேஹி ஜாதத்தா ருக்கா²தீ³னி பீ³ஜஜாதானீதி வுத்தானி, தானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மூலபீ³ஜ’’ந்திஆதி³மாஹ. தேஸம் உத்³தே³ஸோ பாகடோ ஏவ. நித்³தே³ஸே யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² மூலே ஜாயந்தி மூலே ஸஞ்ஜாயந்தீதி ஏத்த² பீ³ஜதோ நிப்³ப³த்தேன பீ³ஜம் த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மா ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² ஆலுவகஸேருகமலுப்பலபுண்ட³ரீககுவலயகந்த³பாடலிமூலாதி³பே⁴தே³ மூலே க³ச்ச²வல்லிருக்கா²தீ³னி ஜாயந்தி ஸஞ்ஜாயந்தி, தானி யம்ஹி மூலே ஜாயந்தி சேவ ஸஞ்ஜாயந்தி ச தஞ்ச, பாளியம் வுத்தம் ஹலித்³தா³தி³ ச ஸப்³ப³ம்பி ஏதம் மூலபீ³ஜம் நாம. ஏஸேவ நயோ க²ந்த⁴பீ³ஜாதீ³ஸு. யேவாபனகக²ந்த⁴பீ³ஜேஸு பனேத்த² அம்பா³டகஇந்த³ஸாலனுஹீபாளிப⁴த்³த³கணிகாராதீ³னி க²ந்த⁴பீ³ஜானி, அமூலவல்லி சதுரஸ்ஸவல்லிகணவீராதீ³னி ப²ளுபீ³ஜானி மகசிஸுமனஜயஸுமனாதீ³னி அக்³க³பீ³ஜானி, அம்ப³ஜம்பூ³பனஸட்டி²ஆதீ³னி பீ³ஜபீ³ஜானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி.
92. இதா³னி யம் வுத்தம் ‘‘பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய பாசித்திய’’ந்தி தத்த² ஸஞ்ஞாவஸேன ஆபத்தானாபத்திபே⁴த³ம் பாதப்³யதாபே⁴த³ஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ பீ³ஜே பீ³ஜஸஞ்ஞீதிஆதி³மாஹ. தத்த² யதா² ‘‘ஸாலீனம் சேபி ஓத³னம் பு⁴ஞ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.76) ஸாலிதண்டு³லானம் ஓத³னோ ‘‘ஸாலீனம் ஓத³னோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் பீ³ஜதோ ஸம்பூ⁴தோ பூ⁴தகா³மோ ‘‘பீ³ஜ’’ந்தி வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. யம் பன ‘‘பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.10) வுத்தம் பூ⁴தகா³மபரிமோசனம் கத்வா ட²பிதம் பீ³ஜம், தம் து³க்கடவத்து². அத² வா யதே³தம் ‘‘பூ⁴தகா³மோ நாமா’’தி ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்க³ஸ்ஸ ஆதி³பத³ம், தேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா யம் பீ³ஜம் பூ⁴தகா³மோ நாம ஹோதி, தஸ்மிம் பீ³ஜே பீ³ஜஸஞ்ஞீ ஸத்த²காதீ³னி க³ஹேத்வா ஸயம் வா சி²ந்த³தி அஞ்ஞேன வா சே²தா³பேதி, பாஸாணாதீ³னி க³ஹேத்வா ஸயம் வா பி⁴ந்த³தி அஞ்ஞேன வா பே⁴தா³பேதி, அக்³கி³ம் உபஸம்ஹரித்வா ஸயம் வா பசதி அஞ்ஞேன வா பசாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யதா²ருதம் பன க³ஹேத்வா பூ⁴தகா³மவினிமுத்தஸ்ஸ பீ³ஜஸ்ஸ சி²ந்த³னாதி³பே⁴தா³ய பாதப்³யதாய பாசித்தியம் ந வத்தப்³ப³ம்.
அயஞ்ஹேத்த² வினிச்ச²யகதா² – பூ⁴தகா³மம் விகோபேந்தஸ்ஸ பாசித்தியம் பூ⁴தகா³மபரிமோசிதம் பஞ்சவித⁴ம்பி பீ³ஜகா³மம் விகோபேந்தஸ்ஸ து³க்கடம். பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மோ நாமேஸ அத்தி² உத³கட்டோ², அத்தி² த²லட்டோ². தத்த² உத³கட்டோ² ஸாஸபமத்திகா திலபீ³ஜகாதி³பே⁴தா³ ஸபண்ணிகா அபண்ணிகா ச ஸப்³பா³ ஸேவாலஜாதி அந்தமஸோ உத³கபப்படகம் உபாதா³ய ‘‘பூ⁴தகா³மோ’’தி வேதி³தப்³போ³. உத³கபப்படகோ நாம உபரி த²த்³தோ⁴ ப²ருஸவண்ணோ, ஹேட்டா² முது³ நீலவண்ணோ ஹோதி. தத்த² யஸ்ஸ ஸேவாலஸ்ஸ மூலம் ஓரூஹித்வா பத²வியம் பதிட்டி²தம், தஸ்ஸ பத²வீ டா²னம். யோ உத³கே ஸஞ்சரதி, தஸ்ஸ உத³கம். பத²வியம் பதிட்டி²தம் யத்த² கத்த²சி விகோபேந்தஸ்ஸ உத்³த⁴ரித்வா வா டா²னந்தரம் ஸங்காமேந்தஸ்ஸ பாசித்தியம். உத³கே ஸஞ்சரந்தம் விகோபேந்தஸ்ஸேவ பாசித்தியம். ஹத்தே²ஹி பன இதோ சிதோ ச வியூஹித்வா ந்ஹாயிதும் வட்டதி, ஸகலஞ்ஹி உத³கம் தஸ்ஸ டா²னம். தஸ்மா ந ஸோ ஏத்தாவதா டா²னந்தரம் ஸங்காமிதோ ஹோதி. உத³கதோ பன உத³கேன வினா ஸஞ்சிச்ச உக்கி²பிதும் ந வட்டதி, உத³கேன ஸத்³தி⁴ம் உக்கி²பித்வா புன உத³கே பக்கி²பிதும் வட்டதி. பரிஸ்ஸாவனந்தரேன நிக்க²மதி, கப்பியம் காராபேத்வாவ உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். உப்பலினீபது³மினீஆதீ³னி ஜலஜவல்லிதிணானி உத³கதோ உத்³த⁴ரந்தஸ்ஸ வா தத்தே²வ விகோபேந்தஸ்ஸ வா பாசித்தியம். பரேஹி உப்பாடிதானி விகோபேந்தஸ்ஸ து³க்கடம். தானி ஹி பீ³ஜகா³மே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. திலபீ³ஜகஸாஸபமத்தகஸேவாலோபி உத³கதோ உத்³த⁴தோ அமிலாதோ அக்³க³பீ³ஜஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. மஹாபச்சரியாதீ³ஸு ‘‘அனந்தகதிலபீ³ஜகஉத³கபப்படகாதீ³னி து³க்கடவத்து²கானீ’’தி வுத்தம், தத்த² காரணம் ந தி³ஸ்ஸதி. அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸம்புண்ணபூ⁴தகா³மோ ந ஹோதி, தஸ்மா து³க்கட’’ந்தி வுத்தம், தம்பி ந ஸமேதி, பூ⁴தகா³மே ஹி பாசித்தியம், பீ³ஜகா³மே து³க்கடம் வுத்தம். அஸம்புண்ணபூ⁴தகா³மோ நாம ததியோ கோட்டா²ஸோ நேவ பாளியம் ந அட்ட²கதா²ஸு ஆக³தோ. அத² ஏதம் பீ³ஜகா³மஸங்க³ஹம் க³ச்சி²ஸ்ஸதீதி, தம்பி ந யுத்தம், அபூ⁴தகா³மமூலத்தா தாதி³ஸஸ்ஸ பீ³ஜகா³மஸ்ஸாதி. அபிச ‘‘க³ருகலஹுகேஸு க³ருகே டா²தப்³ப³’’ந்தி ஏதம் வினயலக்க²ணம்.
த²லட்டே² – சி²ன்னருக்கா²னம் அவஸிட்டோ² ஹரிதகா²ணு நாம ஹோதி. தத்த² ககுத⁴கரஞ்ஜபியங்கு³பனஸாதீ³னம் கா²ணு உத்³த⁴ம் வட்³ட⁴தி, ஸோ பூ⁴தகா³மேன ஸங்க³ஹிதோ. தாலனாளிகேராதீ³னம் கா²ணு உத்³த⁴ம் ந வட்³ட⁴தி, ஸோ பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹிதோ. கத³லியா பன அப²லிதாய கா²ணு பூ⁴தகா³மேன ஸங்க³ஹிதோ, ப²லிதாய பீ³ஜகா³மேன. கத³லீ பன ப²லிதா யாவ நீலபண்ணா, தாவ பூ⁴தகா³மேனேவ ஸங்க³ஹிதா, ததா² ப²லிதோ வேளு. யதா³ பன அக்³க³தோ பட்டா²ய ஸுஸ்ஸதி, ததா³ பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. கதரபீ³ஜகா³மேன? ப²ளுபீ³ஜகா³மேன. கிம் ததோ நிப்³ப³த்ததி? ந கிஞ்சி. யதி³ ஹி நிப்³ப³த்தேய்ய, பூ⁴தகா³மேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்சே²ய்ய. இந்த³ஸாலாதி³ருக்கே² சி²ந்தி³த்வா ராஸிம் கரோந்தி, கிஞ்சாபி ராஸிகதத³ண்ட³கேஹி ரதனப்பமாணாபி ஸாகா² நிக்க²மந்தி, பீ³ஜகா³மேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. தத்த² மண்ட³பத்தா²ய வா வதிஅத்தா²ய வா வல்லிஆரோபனத்தா²ய வா பூ⁴மியம் நிக²ணந்தி, மூலேஸு சேவ பண்ணேஸு ச நிக்³க³தேஸு புன பூ⁴தகா³மஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. மூலமத்தேஸு பன பண்ணமத்தேஸு வா நிக்³க³தேஸு பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹிதா ஏவ.
யானி கானிசி பீ³ஜானி பத²வியம் வா உத³கேன ஸிஞ்சித்வா ட²பிதானி, கபாலாதீ³ஸு வா அல்லபம்ஸும் பக்கி²பித்வா நிக்கி²த்தானி ஹோந்தி, ஸப்³பா³னி மூலமத்தே பண்ணமத்தே வா நிக்³க³தேபி பீ³ஜானியேவ. ஸசேபி மூலானி ச உபரி அங்குரோ ச நிக்³க³ச்ச²தி, யாவ அங்குரோ ஹரிதோ ந ஹோதி, தாவ பீ³ஜானியேவ. முக்³கா³தீ³னம் பன பண்ணேஸு உட்டி²தேஸு வீஹிஆதீ³னம் வா அங்குரே ஹரிதே நீலபண்ணவண்ணே ஜாதே பூ⁴தகா³மஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. தாலட்டீ²னம் பட²மம் ஸூகரதா³டா² விய மூலம் நிக்³க³ச்ச²தி. நிக்³க³தேபி யாவ உபரி பத்தவட்டி ந நிக்³க³ச்ச²தி, தாவ பீ³ஜகா³மோயேவ. நாளிகேரஸ்ஸ தசம் பி⁴ந்தி³த்வா த³ந்தஸூசி விய அங்குரோ நிக்³க³ச்ச²தி, யாவ மிக³ஸிங்க³ஸதி³ஸா நீலபத்தவட்டி ந ஹோதி, தாவ பீ³ஜகா³மோயேவ. மூலே அனிக்³க³தேபி தாதி³ஸாய பத்தவட்டியா ஜாதாய அமூலகபூ⁴தகா³மே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி.
அம்ப³ட்டி²ஆதீ³னி வீஹிஆதீ³ஹி வினிச்சி²னிதப்³பா³னி. வந்தா³கா வா அஞ்ஞா வா யா காசி ருக்கே² ஜாயித்வா ருக்க²ம் ஓத்த²ரதி, ருக்கோ²வ தஸ்ஸா டா²னம், தம் விகோபேந்தஸ்ஸ வா ததோ உத்³த⁴ரந்தஸ்ஸ வா பாசித்தியம். ஏகா அமூலிகா லதா ஹோதி, அங்கு³லிவேட²கோ விய வனப்பகு³ம்ப³த³ண்ட³கே வேடே²தி, தஸ்ஸாபி அயமேவ வினிச்ச²யோ. கே³ஹமுக²பாகாரவேதி³காசேதியாதீ³ஸு நீலவண்ணோ ஸேவாலோ ஹோதி, யாவ த்³வே தீணி பத்தானி ந ஸஞ்ஜாயந்தி தாவ அக்³க³பீ³ஜஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. பத்தேஸு ஜாதேஸு பாசித்தியவத்து². தஸ்மா தாதி³ஸேஸு டா²னேஸு ஸுதா⁴லேபம்பி தா³தும் ந வட்டதி. அனுபஸம்பன்னேன லித்தஸ்ஸ உபரிஸ்னேஹலேபோ தா³தும் வட்டதி. ஸசே நிதா³க⁴ஸமயே ஸுக்க²ஸேவாலோ திட்ட²தி, தம் ஸம்முஞ்ஜனீஆதீ³ஹி க⁴ம்ஸித்வா அபனேதும் வட்டதி. பானீயக⁴டாதீ³னம் ப³ஹி ஸேவாலோ து³க்கடவத்து², அந்தோ அப்³போ³ஹாரிகோ. த³ந்தகட்ட²பூவாதீ³ஸு கண்ணகம்பி அப்³போ³ஹாரிகமேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸசே கே³ருகபரிகம்மகதா பி⁴த்தி கண்ணகிதா ஹோதி, சோளகம் தேமேத்வா பீளேத்வா பமஜ்ஜிதப்³பா³’’தி (மஹாவ. 66).
பாஸாணஜாதிபாஸாணத³த்³து³ஸேவாலஸேலேய்யகாதீ³னி அஹரிதவண்ணானி அபத்தகானி ச து³க்கடவத்து²கானி. அஹிச்ச²த்தகம் யாவ மகுளம் ஹோதி, தாவ து³க்கடவத்து². புப்பி²தகாலதோ பட்டா²ய அப்³போ³ஹாரிகம். அல்லருக்க²தோ பன அஹிச்ச²த்தகம் க³ண்ஹந்தோ ருக்க²த்தசம் விகோபேதி, தஸ்மா தத்த² பாசித்தியம். ருக்க²பப்படிகாயபி ஏஸேவ நயோ. யா பன இந்த³ஸாலககுதா⁴தீ³னம் பப்படிகா ருக்க²தோ முச்சித்வா திட்ட²தி, தம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. நிய்யாஸம்பி ருக்க²தோ முச்சித்வா டி²தம் ஸுக்க²ருக்கே² வா லக்³க³ம் க³ண்ஹிதும் வட்டதி. அல்லருக்க²தோ ந வட்டதி. லாகா²யபி ஏஸேவ நயோ. ருக்க²ம் சாலேத்வா பண்டு³பலாஸம் வா பரிணதகணிகாராதி³புப்ப²ம் வா பாதேந்தஸ்ஸ பாசித்தியமேவ. ஹத்த²குக்குச்சேன முது³கேஸு இந்த³ஸாலனுஹீக²ந்தா⁴தீ³ஸு வா தத்த²ஜாதகதாலபண்ணாதீ³ஸு வா அக்க²ரம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ.
ஸாமணேரானம் புப்ப²ம் ஓசினந்தானம் ஸாக²ம் ஓனாமேத்வா தா³தும் வட்டதி. தேஹி பன புப்பே²ஹி பானீயம் ந வாஸேதப்³ப³ம். பானீயவாஸத்தி²கேன ஸாமணேரம் உக்கி²பித்வா ஓசினாபேதப்³பா³னி. ப²லஸாகா²பி அத்தனா கா²தி³துகாமேன ந ஓனாமேதப்³பா³. ஸாமணேரம் உக்கி²பித்வா ப²லம் கா³ஹாபேதப்³ப³ம். யம்கிஞ்சி க³ச்ச²ம் வா லதம் வா உப்பாடேந்தேஹி ஸாமணேரேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஆகட்³டி⁴தும் ந வட்டதி. தேஸம் பன உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் அனாகட்³ட⁴ந்தேன கட்³ட⁴னாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தேன விய அக்³கே³ க³ஹேதும் வட்டதி. யேஸம் ருக்கா²னம் ஸாகா² ருஹதி, தேஸம் ஸாக²ம் மக்கி²காபீ³ஜனாதீ³னம் அத்தா²ய கப்பியம் அகாராபேத்வா க³ஹிதம் தசே வா பத்தே வா அந்தமஸோ நகே²னபி விலிக²ந்தஸ்ஸ து³க்கடம். அல்லஸிங்கி³வேராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே பன கப்பியம் காராபேத்வா ஸீதலே பதே³ஸே ட²பிதஸ்ஸ மூலம் ஸஞ்ஜாயதி, உபரிபா⁴கே³ சி²ந்தி³தும் வட்டதி. ஸசே அங்குரோ ஜாயதி, ஹேட்டா²பா⁴கே³ சி²ந்தி³தும் வட்டதி. மூலே ச நீலங்குரே ச ஜாதே ந வட்டதி.
சி²ந்த³தி வா சே²தா³பேதி வாதி அந்தமஸோ ஸம்முஞ்ஜனோஸலாகாயபி திணானி சி²ந்தி³ஸ்ஸாமீதி பூ⁴மிம் ஸம்மஜ்ஜந்தோ ஸயம் வா சி²ந்த³தி, அஞ்ஞேன வா சே²தா³பேதி. பி⁴ந்த³தி வா பே⁴தா³பேதி வாதி அந்தமஸோ சங்கமந்தோபி சி²ஜ்ஜனகம் சி²ஜ்ஜது, பி⁴ஜ்ஜனகம் பி⁴ஜ்ஜது, சங்கமிதட்டா²னம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீதி ஸஞ்சிச்ச பாதே³ஹி அக்கமந்தோ திணவல்லிஆதீ³னி ஸயம் வா பி⁴ந்த³தி அஞ்ஞேன வா பே⁴தா³பேதி. ஸசேபி ஹி திணம் வா லதம் வா க³ண்டி²ம் கரோந்தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜதி, க³ண்டி²பி ந காதப்³போ³. தாலருக்கா²தீ³ஸு பன சோரானம் அனாருஹனத்தா²ய தா³ருமக்கடகம் ஆகோடேந்தி, கண்டகே ப³ந்த⁴ந்தி, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஏவம் காதும் ந வட்டதி. ஸசே தா³ருமக்கடகோ ருக்கே² அல்லீனமத்தோவ ஹோதி, ருக்க²ம் ந பீளேதி, வட்டதி. ‘‘ருக்க²ம் சி²ந்த³, லதம் சி²ந்த³, கந்த³ம் வா மூலம் வா உப்பாடேஹீ’’தி வத்தும்பி வட்டதி, அனியாமிதத்தா. நியாமேத்வா பன ‘‘இமம் ருக்க²ம் சி²ந்தா³’’திஆதி³ வத்தும் ந வட்டதி. நாமம் க³ஹேத்வாபி ‘‘அம்ப³ருக்க²ம் சதுரஸ்ஸவல்லிம் ஆலுவகந்த³ம் முஞ்ஜதிணம் அஸுகருக்க²ச்ச²ல்லிம் சி²ந்த³ பி⁴ந்த³ உப்பாடேஹீ’’திஆதி³வசனம்பி அனியாமிதமேவ ஹோதி. ‘‘இமம் அம்ப³ருக்க²’’ந்திஆதி³வசனமேவ ஹி நியாமிதம் நாம, தம் ந வட்டதி.
பசதி வா பசாபேதி வாதி அந்தமஸோ பத்தம்பி பசிதுகாமோ திணாதீ³னம் உபரி ஸஞ்சிச்ச அக்³கி³ம் கரோந்தோ ஸயம் வா பசதி, அஞ்ஞேன வா பசாபேதீதி ஸப்³ப³ம் பத²வீக²ணனஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். அனியாமேத்வா பன ‘‘முக்³கே³ பச, மாஸே பசா’’திஆதி³ வத்தும் வட்டதி. ‘‘இமே முக்³கே³ பச, இமே மாஸே பசா’’தி ஏவம் வத்தும் ந வட்டதி.
அனாபத்தி இமம் ஜானாதிஆதீ³ஸு ‘‘இமம் மூலபே⁴ஸஜ்ஜம் ஜான, இமம் மூலம் வா பண்ணம் வா தே³ஹி, இமம் ருக்க²ம் வா லதம் வா ஆஹர, இமினா புப்பே²ன வா ப²லேன வா பண்ணேன வா அத்தோ², இமம் ருக்க²ம் வா லதம் வா ப²லம் வா கப்பியம் கரோஹீ’’தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்தாவதா பூ⁴தகா³மபரிமோசனம் கதம் ஹோதி. பரிபு⁴ஞ்ஜந்தேன பன பீ³ஜகா³மபரிமோசனத்த²ம் புன கப்பியம் காரேதப்³ப³ம்.
கப்பியகரணஞ்சேத்த² இமினா ஸுத்தானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம் – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி ஸமணகப்பேஹி ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் அக்³கி³பரிஜிதம் ஸத்த²பரிஜிதம் நக²பரிஜிதம் அபீ³ஜம் நிப்³ப³ட்டபீ³ஜமேவ பஞ்சம’’ந்தி. தத்த² ‘‘அக்³கி³பரிஜித’’ந்தி அக்³கி³னா பரிஜிதம் அதி⁴பூ⁴தம் த³ட்³ட⁴ம் பு²ட்ட²ந்தி அத்தோ². ‘‘ஸத்த²பரிஜித’’ந்தி ஸத்தே²ன பரிஜிதம் அதி⁴பூ⁴தம் சி²ன்னம் வித்³த⁴ம் வாதி அத்தோ². ஏஸ நயோ நக²பரிஜிதே. அபீ³ஜனிப்³ப³ட்டபீ³ஜானி ஸயமேவ கப்பியானி. அக்³கி³னா கப்பியம் கரோந்தேன கட்ட²க்³கி³கோ³மயக்³கி³ஆதீ³ஸு யேன கேனசி அந்தமஸோ லோஹக²ண்டே³னபி ஆதி³த்தேன கப்பியம் காதப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² ஏகதே³ஸே பு²ஸந்தேன ‘‘கப்பிய’’ந்தி வத்வாவ காதப்³ப³ம். ஸத்தே²ன கரோந்தேன யஸ்ஸ கஸ்ஸசி லோஹமயஸத்த²ஸ்ஸ அந்தமஸோ ஸூசினக²ச்சே²த³னானம்பி துண்டே³ன வா தா⁴ராய வா சே²த³ம் வா வேத⁴ம் வா த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘கப்பிய’’ந்தி வத்வாவ காதப்³ப³ம். நகே²ன கப்பியம் கரோந்தேன பூதினகே²ன ந காதப்³ப³ம். மனுஸ்ஸானம் பன ஸீஹப்³யக்³க⁴தீ³பிமக்கடாதீ³னம் ஸகுந்தானஞ்ச நகா² திகி²ணா ஹோந்தி, தேஹி காதப்³ப³ம். அஸ்ஸமஹிம்ஸஸூகரமிக³கோ³ரூபாதீ³னம் கு²ரா அதிகி²ணா, தேஹி ந காதப்³ப³ம், கதம்பி அகதம் ஹோதி. ஹத்தி²னகா² பன கு²ரா ந ஹோந்தி, தேஹி வட்டதி. யேஹி பன காதும் வட்டதி, தேஹி தத்த²ஜாதகேஹிபி உத்³த⁴ரித்வா க³ஹிதகேஹிபி சே²த³ம் வா வேத⁴ம் வா த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘கப்பிய’’ந்தி வத்வாவ காதப்³ப³ம்.
தத்த² ஸசேபி பீ³ஜானம் பப்³ப³தமத்தோ ராஸி ருக்க²ஸஹஸ்ஸம் வா சி²ந்தி³த்வா ஏகாப³த்³த⁴ம் கத்வா உச்சூ²னம் வா மஹாபா⁴ரோ ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதோ ஹோதி, ஏகஸ்மிம் பீ³ஜே வா ருக்க²ஸாகா²ய வா உச்சு²ம்ஹி வா கப்பியே கதே ஸப்³ப³ம் கதம் ஹோதி. உச்சூ² ச தா³ரூனி ச ஏகதோ ப³த்³தா⁴னி ஹோந்தி, உச்சு²ம் கப்பியம் கரிஸ்ஸாமீதி தா³ரும் விஜ்ஜ²தி, வட்டதியேவ. ஸசே பன யாய ரஜ்ஜுயா வா வல்லியா வா ப³த்³தா⁴னி, தம் விஜ்ஜ²தி, ந வட்டதி. உச்சு²க²ண்டா³னம் பச்சி²ம் பூரேத்வா ஆஹரந்தி, ஏகஸ்மிம் க²ண்டே³ கப்பியே கதே ஸப்³ப³ம் கதமேவ ஹோதி. மரிசபக்காதீ³ஹி மிஸ்ஸேத்வா ப⁴த்தம் ஆஹரந்தி, ‘‘கப்பியம் கரோஹீ’’தி வுத்தே ஸசேபி ப⁴த்தஸித்தே² விஜ்ஜ²தி, வட்டதியேவ. திலதண்டு³லாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யாகு³யா பக்கி²த்தானி பன ஏகாப³த்³தா⁴னி ஹுத்வா ந ஸந்திட்ட²ந்தி, தத்த² ஏகமேகம் விஜ்ஜி²த்வா கப்பியம் காதப்³ப³மேவ. கபித்த²ப²லாதீ³னம் அந்தோ மிஞ்ஜம் கடாஹம் முஞ்சித்வா ஸஞ்சரதி, பி⁴ந்தா³பேத்வா கப்பியம் காராபேதப்³ப³ம். ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹோதி, கடாஹேபி காதும் வட்டதி.
அஸஞ்சிச்சாதி பாஸாணருக்கா²தீ³னி வா பவட்டேந்தஸ்ஸ ஸாக²ம் வா கட்³ட⁴ந்தஸ்ஸ கத்தரத³ண்டே³ன வா பூ⁴மிம் பஹரித்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ திணானி சி²ஜ்ஜந்தி, தானி தேன சி²ந்தி³ஸ்ஸாமீதி ஏவம் ஸஞ்சிச்ச அச்சி²ன்னத்தா அஸஞ்சிச்ச சி²ன்னானி நாம ஹோந்தி. இதி அஸஞ்சிச்ச சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ அனாபத்தி.
அஸதியாதி அஞ்ஞவிஹிதோ கேனசி ஸத்³தி⁴ம் கிஞ்சி கதே²ந்தோ பாத³ங்கு³ட்ட²கேன வா ஹத்தே²ன வா திணம் வா லதம் வா சி²ந்த³ந்தோ திட்ட²தி, ஏவம் அஸதியா சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ அனாபத்தி.
அஜானந்தஸ்ஸாதி ஏத்த²ப்³ப⁴ந்தரே பீ³ஜகா³மோதி வா பூ⁴தகா³மோதி வா ந ஜானாதி, சி²ந்தா³மீதிபி ந ஜானாதி, கேவலம் வதியா வா பலாலபுஞ்ஜே வா நிகா²த³னம் வா க²ணித்திம் வா குதா³லம் வா ஸங்கோ³பனத்தா²ய ட²பேதி, ட³ய்ஹமானஹத்தோ² வா அக்³கி³ம் பாதேதி, தத்ர சே திணானி சி²ஜ்ஜந்தி வா ட³ய்ஹந்தி வா அனாபத்தி. மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹபாராஜிகவண்ணனாயம் பன ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு ‘‘ஸசே பி⁴க்கு² ருக்கே²ன வா அஜ்ஜோ²த்த²டோ ஹோதி, ஓபாதே வா பதிதோ ஸக்கா ச ஹோதி ருக்க²ம் சி²ந்தி³த்வா பூ⁴மிம் வா க²ணித்வா நிக்க²மிதும், ஜீவிதஹேதுபி அத்தனா ந காதப்³ப³ம். அஞ்ஞேன பன பி⁴க்கு²னா பூ⁴மிம் வா க²ணித்வா ருக்க²ம் வா சி²ந்தி³த்வா அல்லருக்க²தோ வா த³ண்ட³கம் சி²ந்தி³த்வா தம் ருக்க²ம் பவட்டேத்வா நிக்கா²மேதும் வட்டதி, அனாபத்தீ’’தி வுத்தம். தத்த² காரணம் ந தி³ஸ்ஸதி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, த³வடா³ஹே ட³ய்ஹமானே படக்³கி³ம் தா³தும், பரித்தம் காது’’ந்தி (சூளவ. 283) இத³ம் பன ஏகமேவ ஸுத்தம் தி³ஸ்ஸதி. ஸசே ஏதஸ்ஸ அனுலோமம் ‘‘அத்தனோ ந வட்டதி, அஞ்ஞஸ்ஸ வட்டதீ’’தி இத³ம் நானாகரணம் ந ஸக்கா லத்³து⁴ம். அத்தனோ அத்தா²ய கரோந்தோ அத்தஸினேஹேன அகுஸலசித்தேனேவ கரோதி, பரோ பன காருஞ்ஞேன, தஸ்மா அனாபத்தீதி சே. ஏதம்பி அகாரணம். குஸலசித்தேனாபி ஹி இமம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு பன வுத்தத்தா ந ஸக்கா படிஸேதே⁴தும். க³வேஸிதப்³பா³ ஏத்த² யுத்தி. அட்ட²கதா²சரியானம் வா ஸத்³தா⁴ய க³ந்தப்³ப³ந்தி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.
திஸமுட்டா²னம் – காயசித்ததோ வாசாசித்ததோ காயவாசாசித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி. கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.
பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³ம் பட²மம்.