9. சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கம்

கஸ்ஸபகோ³த்தபி⁴க்கு²வத்து²கதா²

380. சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கே – க³க்³க³ராய போக்க²ரணியா தீரேதி க³க்³க³ரானாமிகாய இத்தி²யா காரிதபோக்க²ரணியா தீரே. தந்திப³த்³தோ⁴தி தஸ்மிம் ஆவாஸே கத்தப்³ப³தாதந்திபடிப³த்³தோ⁴. உஸ்ஸுக்கம்பி அகாஸி யாகு³யாதிஆதீ³ஸு மனுஸ்ஸேஹி ஆக³ந்துகேஸு ஆக³தேஸு ஆசிக்கே²ய்யாதா²தி வுத்தட்டா²னேயேவ உஸ்ஸுக்கம் காதும் வட்டதி; ந அவுத்தட்டா²னே. க³ச்ச² த்வம் பி⁴க்கூ²தி ஸத்தா² தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தத்தே²வ ஸேனாஸனம் ஸப்பாயந்தி அத்³த³ஸ, தேனேவமாஹ.

382. அத⁴ம்மேன வக்³க³கம்மம் கரோந்தீதிஆதீ³னம் பரதோ பாளியம்யேவ நானாகரணம் ஆக³மிஸ்ஸதி.

385. அஞ்ஞத்ராபி த⁴ம்மா கம்மம் கரோந்தீதி அஞ்ஞத்ராபி த⁴ம்மம் கம்மம் கரோந்தி, அயமேவ வா பாடோ². பூ⁴தேன வத்து²னா கதம் த⁴ம்மேன கதம் நாம ஹோதி, ததா² ந கரோந்தீதி அத்தோ². அஞ்ஞத்ராபி வினயா கம்மம், அஞ்ஞத்ராபி ஸத்து²ஸாஸனா கம்மந்தி ஏதேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன வினயோதி சோத³னா ச ஸாரணா ச. ஸத்து²ஸாஸனந்தி ஞத்திஸம்பதா³ அனுஸ்ஸாவனஸம்பதா³ ச; தாஹி வினா கம்மம் கரோந்தீதி அத்தோ². படிகுட்ட²கதந்தி படிகுட்ட²ஞ்சேவ கதஞ்ச; யம் அஞ்ஞேஸு படிக்கோஸந்தேஸு கதம் தம் படிகுட்ட²ஞ்சேவ ஹோதி கதஞ்ச; தாதி³ஸம்பி கம்மம் கரோந்தீதி அத்தோ².

387. ச²யிமானி பி⁴க்க²வே கம்மானி அத⁴ம்மகம்மந்திஆதீ³ஸு பன ‘‘த⁴ம்மோ’’தி பாளியா அதி⁴வசனம். தஸ்மா யம் யதா²வுத்தாய பாளியா ந கரியதி, தம் அத⁴ம்மகம்மந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பாளியம்யேவ ஆக³தோ. ஸோ ச கோ² ஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²கம்மானம்யேவ வஸேன. யஸ்மா பன ஞத்திகம்மே ஞத்திது³தியஞத்திசதுத்தே²ஸு விய ஹாபனம் வா அஞ்ஞதா² கரணம் வா நத்தி², அபலோகனகம்மஞ்ச ஸாவேத்வாவ கரியதி, தஸ்மா தானி பாளியம் ந த³ஸ்ஸிதானி, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி கம்மானம் வினிச்ச²யம் பரதோ வண்ணயிஸ்ஸாம.

சதுவக்³க³கரணாதி³கதா²

388. இதா³னி யதி³த³ம் ச²ட்ட²ம் த⁴ம்மேன ஸமக்³க³கம்மம் நாம, தம் யேஹி ஸங்கே⁴ஹி காதப்³ப³ம், தேஸம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்ச ஸங்கா⁴’’திஆதி³ வுத்தம். கம்மப்பத்தோதி கம்மம் பத்தோ, கம்மயுத்தோ கம்மாரஹோ; ந கிஞ்சி கம்மம் காதும் நாரஹதீதி அத்தோ².

389. சதுவக்³க³கரணஞ்சே பி⁴க்க²வே கம்மம் பி⁴க்கு²னிசதுத்தோ²திஆதி³ பரிஸதோ கம்மவிபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² உக்கி²த்தகக்³க³ஹணேன கம்மனானாஸம்வாஸகோ க³ஹிதோ, நானாஸம்வாஸகக்³க³ஹணேன லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகோ. நானாஸீமாய டி²தசதுத்தோ²தி ஸீமந்தரிகாய வா ப³ஹிஸீமாய வா ஹத்த²பாஸே டி²தேனாபி ஸத்³தி⁴ம் சதுவக்³கோ³ ஹுத்வாதி அத்தோ².

393. பாரிவாஸிகசதுத்தோ²திஆதி³ பரிவாஸாதி³கம்மானம்யேவ பரிஸதோ விபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், தேஸம் வினிச்ச²யம் பரதோ வண்ணயிஸ்ஸாம.

394. ஏகச்சஸ்ஸ பி⁴க்க²வே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² படிக்கோஸனா ருஹதீதிஆதி³ படிகுட்ட²கதகம்மஸ்ஸ குப்பாகுப்பபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். பகதத்தஸ்ஸாதி அவிபன்னஸீலஸ்ஸ பாராஜிகம் அனஜ்ஜா²பன்னஸ்ஸ. ஆனந்தரிகஸ்ஸாதி அத்தனோ அனந்தரம் நிஸின்னஸ்ஸ.

த்³வேனிஸ்ஸாரணாதி³கதா²

395. த்³வேமா பி⁴க்க²வே நிஸ்ஸாரணாதிஆதி³ வத்து²தோ கம்மானம் குப்பாகுப்பபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² ‘‘அப்பத்தோ நிஸ்ஸாரணம், தஞ்சே ஸங்கோ⁴ நிஸ்ஸாரேதி, ஸுனிஸ்ஸாரிதோ’’தி இத³ம் பப்³பா³ஜனீயகம்மம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பப்³பா³ஜனீயகம்மேன ஹி விஹாரதோ நிஸ்ஸாரேந்தி, தஸ்மா தம் ‘‘நிஸ்ஸாரணா’’தி வுச்சதி. தஞ்சேஸ யஸ்மா குலதூ³ஸகோ ந ஹோதி, தஸ்மா ஆவேணிகேன லக்க²ணேன அப்பத்தோ. யஸ்மா பனஸ்ஸ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ பப்³பா³ஜனீயகம்மம் கரேய்யாதி வுத்தம், தஸ்மா ஸுனிஸ்ஸாரிதோ ஹோதி. தஞ்சே ஸங்கோ⁴ நிஸ்ஸாரேதீதி ஸசே ஸங்கோ⁴ தஜ்ஜனீயகம்மாதி³வஸேன நிஸ்ஸாரேதி, ஸோ யஸ்மா தத்த² ‘‘திண்ணம் பி⁴க்க²வே பி⁴க்கூ²னம் ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஜ்ஜனீயகம்மம் கரேய்ய – ஏகோ ப⁴ண்ட³னகாரகோ ஹோதி கலஹகாரகோ விவாத³காரகோ ப⁴ஸ்ஸகாரகோ ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகோ, ஏகோ பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ ஆபத்திப³ஹுலோ அனபதா³னோ, ஏகோ கி³ஹிஸம்ஸட்டோ² விஹரதி அனனுலோமிகேஹி கி³ஹிஸம்ஸக்³கே³ஹீ’’தி (சூளவ. 395) ஏவம் ஏகேகேனபி அங்கே³ன நிஸ்ஸாரணா அனுஞ்ஞாதா, தஸ்மா ஸுனிஸ்ஸாரிதோ.

396. ஓஸாரணாதி பவேஸனா. தத்த² தஞ்சே ஸங்கோ⁴ ஓஸாரேதீதி உபஸம்பத³கம்மவஸேன பவேஸேதி. தோ³ஸாரிதோதி து³ஓஸாரிதோ. ஸஹஸ்ஸக்க²த்தும்பி உபஸம்பாதி³தோ அனுபஸம்பன்னோவ ஹோதி ஆசரியுபஜ்ஜா²யா ச ஸாதிஸாரா, ததா² ஸேஸோ காரகஸங்கோ⁴, ந கோசி ஆபத்திதோ முச்சதி. இதி இமே ஏகாத³ஸ அப⁴ப்³ப³புக்³க³லா தோ³ஸாரிதா. ஹத்த²ச்சி²ன்னாத³யோ பன த்³வத்திம்ஸ ஸுஓஸாரிதா, உபஸம்பாதி³தா உபஸம்பன்னாவ ஹோந்தி, ந தே லப்³பா⁴ கிஞ்சி வத்தும். ஆசரியுபஜ்ஜா²யா பன காரகஸங்கோ⁴ ச ஸாதிஸாரா, ந கோசி ஆபத்திதோ முச்சதி.

397. இத⁴ பன பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ந ஹோதி ஆபத்தி த³ட்ட²ப்³பா³திஆதி³ அபூ⁴தவத்து²வஸேன அத⁴ம்மகம்மம், பூ⁴தவத்து²வஸேன த⁴ம்மகம்மஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² படினிஸ்ஸஜ்ஜிதாதி படினிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³பா³.

உபாலிபுச்சா²கதா²

400. உபாலிபஞ்ஹேஸுபி வத்து²வஸேனேவ த⁴ம்மாத⁴ம்மகம்மம் விப⁴த்தம். தத்த² த்³வே நயா – ஏகமூலகோ ச த்³விமூலகோ ச. ஏகமூலகோ உத்தானோயேவ. த்³விமூலகே யதா² ஸதிவினயோ அமூள்ஹவினயேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகா புச்சா² கதா, ஏவம் அமூள்ஹவினயாத³யோபி தஸ்ஸபாபிய்யஸிகாதீ³ஹி. அவஸானே பன உபஸம்பதா³ரஹம் உபஸம்பாதே³தீதி ஏகமேவ பத³ம் ஹோதி. பரதோ பி⁴க்கூ²னம்பி ஸதிவினயம் ஆதி³ம் கத்வா ஏகேகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸேஸபதா³னி யோஜேதப்³பா³னி.

தஜ்ஜனீயகம்மகதா²

407. இத⁴ பன பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு² ப⁴ண்ட³னகாரகோதிஆதி³ ‘‘அத⁴ம்மேனவக்³க³ம், அத⁴ம்மேனஸமக்³க³ம்; த⁴ம்மேனவக்³க³ம், த⁴ம்மபதிரூபகேனவக்³க³ம், த⁴ம்மபதிரூபகேனஸமக்³க³’’ந்தி இமேஸம் வஸேன சக்கம் ப³ந்தி⁴த்வா தஜ்ஜனீயாதீ³ஸு ஸத்தஸு கம்மேஸு படிபஸ்ஸத்³தீ⁴ஸு ச விபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² அனபதா³னோதி அபதா³னவிரஹிதோ. அபதா³னம் வுச்சதி பரிச்சே²தோ³; ஆபத்திபரிச்சே²த³விரஹிதோதி அத்தோ². ததோ பரம் படிகுட்ட²கதகம்மப்பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸாயேவ பாளி ‘‘அகதம் கம்ம’’ந்திஆதீ³ஹி ஸம்ஸந்தி³த்வா வுத்தா. தத்த² ந கிஞ்சி பாளிஅனுஸாரேன ந ஸக்கா விதி³தும், தஸ்மா வண்ணனம் ந வித்தா²ரயிம்ஹாதி.

சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.