2. ஸதிஸுத்தவண்ணனா

368. து³தியே ஸதோதி காயாதி³அனுபஸ்ஸனாஸதியா ஸமன்னாக³தோ. ஸம்பஜானோதி சதுஸம்பஜஞ்ஞபஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தேதி ஏத்த² அபி⁴க்கந்தம் வுச்சதி க³மனம், படிக்கந்தம் நிவத்தனம், தது³ப⁴யம்பி சதூஸு இரியாபதே²ஸு லப்³ப⁴தி. க³மனே தாவ புரதோ காயம் அபி⁴ஹரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, படினிவத்தந்தோ படிக்கமதி நாம. டா²னேபி டி²தகோவ காயம் புரதோ ஓனமந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்ச²தோ அபனாமேந்தோ படிக்கமதி நாம. நிஸஜ்ஜாயபி நிஸின்னகோவ ஆஸனஸ்ஸ புரிமஅங்கா³பி⁴முகோ² ஸம்ஸரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்சி²மஅங்க³ப்பதே³ஸம் பச்சாஸம்ஸரந்தோ படிக்கமதி நாம. நிபஜ்ஜனேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீதி ஸம்பஜஞ்ஞேன ஸப்³ப³கிச்சகாரீ, ஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸேவ வா காரீ. ஸோ ஹி அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஸம்பஜஞ்ஞம் கரோதேவ, ந கத்த²சி ஸம்பஜஞ்ஞவிரஹிதோ ஹோதி.

தத்த² ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம், ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம், அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் ஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² அபி⁴க்கமனசித்தே உப்பன்னே சித்தவஸேனேவ அக³ந்த்வா ‘‘கிம் நு மே ஏத்த² க³தேன அத்தோ² அத்தி², நத்தீ²’’தி அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா அத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² ச அத்தோ²தி சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனஸங்க⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனஅஸுப⁴த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴. சேதியம் தி³ஸ்வாபி ஹி பு³த்³தா⁴ரம்மணம், ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனேன ஸங்கா⁴ரம்மணம் பீதிம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி. மஹாவிஹாரஸ்மிஞ்ஹி த³க்கி²ணத்³வாரே ட²த்வா மஹாசேதியம் ஓலோகேந்தா திம்ஸஸஹஸ்ஸபி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு, ததா² பச்சி²மத்³வாரே உத்தரத்³வாரே பாசீனத்³வாரே ச, ததா² பஞ்ஹமண்ட³பட்டா²னே அப⁴யவாபிபாளியம், தூ²பாராமத்³வாரே நக³ரஸ்ஸ த³க்கி²ணத்³வாரே அனுராத⁴வாபிபாளியம்.

மஹாஅரியவம்ஸபா⁴ணகத்தே²ரோ பனாஹ ‘‘கிம் தும்ஹே வத³த², மஹாசேதியஸ்ஸ ஸமந்தா குச்சி²வேதி³காய ஹேட்டி²மபா⁴க³தோ பட்டா²ய பஞ்ஞாயனட்டா²னே யத்த² யத்த² த்³வே பாதா³ ஸக்கா ஹோந்தி ஸமம் பதிட்டா²பேதும், தத்த² தத்த² ஏகபது³த்³தா⁴ரே திம்ஸதிம்ஸ பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸூதி ஸக்கா வது’’ந்தி. அபரோ பன மஹாதே²ரோ ஆஹ – ‘‘மஹாசேதியதலே ஆகிண்ணவாலிகாய ப³ஹுதரா பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பத்தா’’தி. தே²ரே தி³ஸ்வா தேஸம் ஓவாதே³ பதிட்டா²ய அஸுப⁴ம் தி³ஸ்வா தத்த² பட²மம் ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி. தஸ்மா ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனம் ஸாத்த²ம். கேசி பன – ‘‘ஆமிஸதோபி வட்³டி⁴ அத்தோ²யேவ, தம் நிஸ்ஸாய ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய படிபன்னத்தா’’தி வத³ந்தி.

தஸ்மிம் பன க³மனே ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். ஸேய்யதி²த³ம்? சேதியத³ஸ்ஸனம் தாவ ஸாத்த²ம். ஸசே பன சேதியஸ்ஸ மஹாபூஜாய த³ஸத்³வாத³ஸயோஜனந்தரே பரிஸா ஸன்னிபதந்தி, அத்தனோ விப⁴வானுரூபா இத்தி²யோபி புரிஸாபி அலங்கதபடியத்தா சித்தகம்மரூபகானி விய ஸஞ்சரந்தி. தத்ர சஸ்ஸ இட்டே² ஆரம்மணே லோபோ⁴, அனிட்டே² படிகோ⁴, அஸமபேக்க²னே மோஹோ உப்பஜ்ஜதி, காயஸம்ஸக்³கே³ காயஸம்ஸக்³கா³பத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஜீவிதப்³ரஹ்மசரியானம் வா அந்தராயோ ச ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம் ஹோதி, வுத்தப்பகாரஅந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம். ஸசே பன அந்தோகா³மே மஹாமண்ட³பம் காரேத்வா ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் காரேந்தேஸு மனுஸ்ஸேஸு வுத்தப்பகாரேனேவ ஜனஸன்னிபாதோ சேவ அந்தராயோ ச ஹோதி, ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம், அந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். மஹாபரிவாரானம் தே²ரானம் த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ.

அஸுப⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம். தத³த்த²தீ³பனத்த²ஞ்ச இத³ம் வத்து² – ஏகோ கிர த³ஹரபி⁴க்கு² ஸாமணேரம் க³ஹேத்வா த³ந்தகட்ட²த்தா²ய க³தோ. ஸாமணேரோ மக்³கா³ ஓக்கமித்வா புரதோ க³ச்ச²ந்தோ அஸுப⁴ம் தி³ஸ்வா பட²மஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ததே³வ பாத³கம் கத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ தீணி ப²லானி ஸச்சி²கத்வா உபரிமக்³க³த்தா²ய கம்மட்டா²னம் பரிக்³க³ஹேத்வா அட்டா²ஸி. த³ஹரோ தம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ஸாமணேரா’’தி பக்கோஸி. ஸோ – ‘‘மயா பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் த்³வே கதா² நாம ந கதி²தபுப்³பா³, அஞ்ஞஸ்மிம்பி தி³வஸே உபரிவிஸேஸம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே,’’தி படிவசனம் அதா³ஸி. ‘‘ஏஹீ’’தி வுத்தே ஏகவசனேனேவ ஆக³ந்த்வா – ‘‘ப⁴ந்தே, இமினா தாவ மக்³கே³ன க³ந்த்வா மயா டி²தோகாஸே முஹுத்தம் புரத்தா²பி⁴முகா² ஹுத்வா ஓலோகேதா²’’தி ஆஹ. ஸோ ததா² கத்வா தேன பத்தவிஸேஸமேவ பாபுணி. ஏவம் ஏகம் அஸுப⁴ம் த்³வின்னம் ஜனானம் அத்தா²ய ஜாதம். ஏவம் ஸாத்த²ம்பி பனேதம் புரிஸஸ்ஸ மாதுகா³மாஸுப⁴ம் அஸப்பாயம், மாதுகா³மஸ்ஸ ச புரிஸாஸுப⁴ம், ஸபா⁴க³மேவ ஸப்பாயந்தி ஏவம் ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்.

ஏவம் பரிக்³க³ஹிதஸாத்த²ஸப்பாயஸ்ஸ பன அட்ட²திம்ஸகம்மட்டா²னேஸு அத்தனோ சித்தருசிகம் கம்மட்டா²னஸங்கா²தம் கோ³சரம் உக்³க³ஹேத்வா பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே தம் க³ஹேத்வாவ க³மனம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

தஸ்ஸாவிபா⁴வத்த²ம் இத³ம் சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம் – இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ஹரதி ந பச்சாஹரதி, ஏகச்சோ பச்சாஹரதி ந ஹரதி, ஏகச்சோ பன நேவ ஹரதி ந பச்சாஹரதி, ஏகச்சோ ஹரதி ச பச்சாஹரதி ச.

தத்த² யோ பி⁴க்கு² தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாய ச ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴த்வா ததா² ரத்தியா பட²மம் யாமம் மஜ்ஜி²மயாமே ஸேய்யம் கப்பேத்வா, பச்சி²மயாமேபி நிஸஜ்ஜாசங்கமேஹி வீதினாமேத்வா, பகே³வ சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணவத்தம் கத்வா போ³தி⁴ருக்கே² உத³கம் ஆஸிஞ்சித்வா பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் பச்சுபட்ட²பேத்வா ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தாதீ³னி ஸமாதா³ய வத்ததி. ஸோ ஸரீரபரிகம்மம் கத்வா ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா த்³வே தயோ பல்லங்கே உஸுமம் கா³ஹாபேந்தோ கம்மட்டா²னமனுயுஞ்ஜித்வா பி⁴க்கா²சாரவேலாய உட்ட²ஹித்வா கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ பத்தசீவரமாதா³ய ஸேனாஸனதோ நிக்க²மித்வா கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோவ சேதியங்க³ணம் க³ந்த்வா ஸசே பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் ஹோதி, தம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ சேதியங்க³ணம் பவிஸதி. அஞ்ஞம் சே கம்மட்டா²னம் ஹோதி, ஸோபானபாத³மூலே ட²த்வா ஹத்தே²ன க³ஹிதப⁴ண்ட³ம் விய தம் ட²பேத்வா பு³த்³தா⁴ரம்மணம் பீதிம் க³ஹேத்வா சேதியங்க³ணம் ஆருய்ஹ மஹந்தம் சேதியம் சே, திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா சதூஸு டா²னேஸு வந்தி³தப்³ப³ம், கு²த்³த³கம் சே, ததே²வ பத³க்கி²ணம் கத்வா அட்ட²ஸு டா²னேஸு வந்தி³தப்³ப³ம். சேதியம் வந்தி³த்வா போ³தி⁴யங்க³ணம் பத்தேனாபி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² விய நிபச்சகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா போ³தி⁴ வந்தி³தப்³பா³. ஸோ ஏவம் சேதியஞ்ச போ³தி⁴ஞ்ச வந்தி³த்வா படிஸாமிதட்டா²னம் க³ந்த்வா படிஸாமிதப⁴ண்ட³கம் ஹத்தே²ன க³ண்ஹந்தோ விய நிக்கி²த்தகம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா கா³மஸமீபே கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ சீவரம் பாருபித்வா கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸதி.

அத² நம் மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா ‘‘அய்யோ நோ ஆக³தோ’’தி பச்சுக்³க³ந்த்வா பத்தம் க³ஹேத்வா ஆஸனஸாலாய வா கே³ஹே வா நிஸீதா³பேத்வா யாகு³ம் த³த்வா யாவ ப⁴த்தம் ந நிட்டா²தி, தாவ பாதே³ தோ⁴வித்வா மக்கே²த்வா புரதோ நிஸீதி³த்வா பஞ்ஹம் வா புச்ச²ந்தி, த⁴ம்மம் வா ஸோதுகாமா ஹோந்தி. ஸசேபி ந கதா²பேந்தி, ஜனஸங்க³ஹணத்த²ம் த⁴ம்மகதா² நாம காதப்³பா³யேவாதி அட்ட²கதா²சரியா வத³ந்தி. த⁴ம்மகதா² ஹி கம்மட்டா²னவினிமுத்தா நாம நத்தி², தஸ்மா கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ த⁴ம்மம் கதே²த்வா கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ ஆஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா அனுமோத³னம் கத்வா நிவத்தியமானேஹிபி மனுஸ்ஸேஹி அனுக³தோவ கா³மதோ நிக்க²மித்வா தத்த² தே நிவத்தேத்வா மக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி.

அத² நம் புரேதரம் நிக்க²மித்வா ப³ஹிகா³மே கதப⁴த்தகிச்சா ஸாமணேரத³ஹரபி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா பச்சுக்³க³ந்த்வா பத்தசீவரமஸ்ஸ க³ண்ஹந்தி. போராணகபி⁴க்கூ² கிர ந ‘‘அம்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ ஆசரியோ’’தி முக²ம் ஓலோகேத்வா வத்தம் கரோந்தி, ஸம்பத்தபரிச்சே²தே³னேவ கரோந்தி. தே தம் புச்ச²ந்தி – ‘‘ப⁴ந்தே, ஏதே மனுஸ்ஸா தும்ஹாகம் கிம் ஹோந்தி, மாதிபக்க²தோ ஸம்ப³ந்தா⁴ பிதிபக்க²தோ’’தி? கிம் தி³ஸ்வா புச்ச²தா²தி? தும்ஹேஸு ஏதேஸம் பேமம் ப³ஹுமானந்தி. ‘‘ஆவுஸோ, யம் மாதாபிதூஹிபி து³க்கரதரம், தம் ஏதே அம்ஹாகம் கரோந்தி, பத்தசீவரம்பி நோ ஏதேஸம் ஸந்தகமேவ, ஏதேஸம் ஆனுபா⁴வேன நேவ ப⁴யே ப⁴யம், ந சா²தகே சா²தகம் ஜானாம, ஏதி³ஸா நாம அம்ஹாகம் உபகாரினோ நத்தீ²’’தி தேஸம் கு³ணே கத²யந்தோ க³ச்ச²தி. அயம் வுச்சதி ஹரதி ந பச்சாஹரதீதி.

யஸ்ஸ பன பகே³வ வுத்தப்பகாரம் வத்தபடிபத்திம் கரோந்தஸ்ஸ கம்மஜதேஜோ பஜ்ஜலதி, அனுபாதி³ண்ணகம் முஞ்சித்வா உபாதி³ண்ணகம் க³ண்ஹாதி, ஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சந்தி, கம்மட்டா²னவீதி²ம் நாரோஹதி, ஸோ பகே³வ பத்தசீவரமாதா³ய வேக³ஸாவ சேதியம் வந்தி³த்வா கோ³ரூபானம் நிக்க²மனவேலாயமேவ கா³மம் யாகு³பி⁴க்கா²ய பவிஸித்வா யாகு³ம் லபி⁴த்வா ஆஸனஸாலம் க³ந்த்வா பிவதி. அத²ஸ்ஸ த்³வித்திக்க²த்தும் அஜ்ஜோ²ஹரணமத்தேனேவ கம்மஜதேஜோ உபாதி³ண்ணகம் முஞ்சித்வா அனுபாதி³ண்ணகம் க³ண்ஹாதி, க⁴டஸதேன ந்ஹாதோ விய தேஜோதா⁴துபரிளாஹனிப்³பா³னம் பத்வா கம்மட்டா²னஸீஸேன யாகு³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பத்தஞ்ச முக²ஞ்ச தோ⁴வித்வா அந்தராப⁴த்தே கம்மட்டா²னம் மனஸிகத்வா அவஸேஸட்டா²னே பிண்டா³ய சரித்வா கம்மட்டா²னஸீஸேன ஆஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ததோ பட்டா²ய போங்கா²னுபோங்க²ம் உபட்ட²ஹமானம் கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ ஆக³ச்ச²தி. அயம் வுச்சதி பச்சாஹரதி ந ஹரதீதி. ஏதி³ஸா ச பி⁴க்கூ² யாகு³ம் பிவித்வா விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴த்வா பு³த்³த⁴ஸாஸனே அரஹத்தம் பத்தா நாம க³ணனபத²ம் வீதிவத்தா. ஸீஹளதீ³பேயேவ தேஸு தேஸு கா³மேஸு ஆஸனஸாலாயம் ந தம் ஆஸனமத்தி², யத்த² யாகு³ம் பிவித்வா அரஹத்தம் பத்தா பி⁴க்கூ² நத்தீ²தி.

யோ பன பமாத³விஹாரீ ஹோதி நிக்கி²த்தது⁴ரோ, ஸப்³ப³வத்தானி பி⁴ந்தி³த்வா பஞ்சவித⁴சேதோவினிப³ந்த⁴ப³த்³த⁴சித்தோ விஹரந்தோ ‘‘கம்மட்டா²னம் நாம அத்தீ²’’திபி ஸஞ்ஞம் அகத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா அனனுலோமிகேன கி³ஹிஸம்ஸக்³கே³ன ஸம்ஸட்டோ² சரித்வா ச பு⁴ஞ்ஜித்வா ச துச்சோ² நிக்க²மதி. அயம் வுச்சதி நேவ ஹரதி ந பச்சாஹரதீதி.

யோ பனாயம் ஹரதி ச பச்சாஹரதி சாதி வுத்தோ, ஸோ க³தபச்சாக³திகவத்தவஸேன வேதி³தப்³போ³. அத்தகாமா ஹி குலபுத்தா ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா த³ஸபி வீஸம்பி திம்ஸம்பி சத்தாலீஸம்பி பஞ்ஞாஸம்பி ஸதம்பி ஏகதோ வஸந்தா கதிகவத்தம் கத்வா விஹரந்தி ‘‘ஆவுஸோ, தும்ஹே ந இணட்டா, ந ப⁴யட்டா, ந ஜீவிகாபகதா பப்³ப³ஜிதா, து³க்கா² முச்சிதுகாமா பனேத்த² பப்³ப³ஜிதா, தஸ்மா க³மனே உப்பன்னகிலேஸம் க³மனேயேவ நிக்³க³ண்ஹத², டா²னே, நிஸஜ்ஜாய, ஸயனே உப்பன்னகிலேஸம் ஸயனேயேவ நிக்³க³ண்ஹதா²’’தி. தே ஏவம் கதிகவத்தம் கத்வா பி⁴க்கா²சாரம் க³ச்ச²ந்தா அட்³ட⁴உஸப⁴உஸப⁴அட்³ட⁴கா³வுதகா³வுதந்தரேஸு பாஸாணா ஹோந்தி, தாய ஸஞ்ஞாய கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தாவ க³ச்ச²ந்தி. ஸசே கஸ்ஸசி க³மனே கிலேஸோ உப்பஜ்ஜதி, தத்தே²வ நம் நிக்³க³ண்ஹாதி. ததா² அஸக்கோந்தோ திட்ட²தி. அத²ஸ்ஸ பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோபி திட்ட²தி, ஸோ ‘‘அயம் பி⁴க்கு² துய்ஹம் உப்பன்னவிதக்கம் ஜானாதி, அனனுச்ச²விகம் தே ஏத’’ந்தி அத்தானம் படிசோதே³த்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா தத்தே²வ அரியபூ⁴மிம் ஓக்கமதி, ததா² அஸக்கோந்தோ நிஸீத³தீதி ஸோ ஏவ நயோ. அரியபூ⁴மிம் ஓக்கமிதும் அஸக்கோந்தோபி, தம் கிலேஸம் விக்க²ம்பே⁴த்வா கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோவ க³ச்ச²தி, ந கம்மட்டா²னவிப்பயுத்தேன சித்தேன பாத³ம் உத்³த⁴ரதி. உத்³த⁴ரதி சே, படினிவத்தித்வா புரிமபதே³ஸம்யேவ ஏதி ஆலிந்த³கவாஸீ மஹாபு²ஸ்ஸதே³வத்தே²ரோ விய.

ஸோ கிர ஏகூனவீஸதி வஸ்ஸானி க³தபச்சாக³திகவத்தம் பூரேந்தோ ஏவ விஹாஸி. மனுஸ்ஸாபி ஸுத³ம் அந்தராமக்³கே³ கஸந்தா ச வபந்தா ச மத்³த³ந்தா ச கம்மானி ச கரோந்தா தே²ரம் ததா² க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா – ‘‘அயம் தே²ரோ புனப்புனம் நிவத்தித்வா க³ச்ச²தி, கிம் நு கோ² மக்³க³மூள்ஹோ, உதா³ஹு கிஞ்சி பமுட்டோ²’’தி ஸமுல்லபந்தி. ஸோ தம் அனாதி³யித்வா கம்மட்டா²னயுத்தசித்தேனேவ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோ வீஸதிவஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே அரஹத்தம் பாபுணி. அரஹத்தப்பத்ததி³வஸே சஸ்ஸ சங்கமனகோடியம் அதி⁴வத்தா² தே³வதா அங்கு³லீஹி தீ³பம் உஜ்ஜாலேத்வா அட்டா²ஸி. சத்தாரோபி மஹாராஜானோ ஸக்கோ ச தே³வானமிந்தோ³ ப்³ரஹ்மா ச ஸஹம்பதி உபட்டா²னம் ஆக³மம்ஸு. தஞ்ச ஓபா⁴ஸம் தி³ஸ்வா வனவாஸீமஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோ தம் து³தியதி³வஸே புச்சி² – ‘‘ரத்திபா⁴கே³ ஆயஸ்மதோ ஸந்திகே ஓபா⁴ஸோ அஹோஸி, கிம் ஸோ ஓபா⁴ஸோ’’தி? தே²ரோ விக்கே²பம் கரோந்தோ ‘‘ஓபா⁴ஸோ நாம தீ³போபா⁴ஸோபி ஹோதி, மணிஓபா⁴ஸோபீ’’தி ஏவமாதி³மாஹ. ததோ ‘‘படிச்சா²தே³த² தும்ஹே’’தி நிப³த்³தோ⁴ ஆமாதி படிஜானித்வா ஆரோசேஸி.

காளவல்லிமண்ட³பவாஸீமஹானாக³த்தே²ரோ விய ச. ஸோபி கிர க³தபச்சாக³திகவத்தம் பூரேந்தோ பட²மம் தாவ ‘‘ப⁴க³வதோ மஹாபதா⁴னம் பூஜேஸ்ஸாமீ’’தி ஸத்த வஸ்ஸானி டா²னசங்கமமேவ அதி⁴ட்டா²ஸி. புன ஸோளஸ வஸ்ஸானி க³தபச்சாக³திகவத்தம் பூரேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. ஸோ கம்மட்டா²னயுத்தேனேவ சித்தேன பாத³ம் உத்³த⁴ரந்தோ விப்பயுத்தேன உத்³த⁴டே படினிவத்தந்தோ கா³மஸமீபம் க³ந்த்வா ‘‘கா³வீ நு பப்³ப³ஜிதோ நூ’’தி ஆஸங்கனீயபதே³ஸே ட²த்வா சீவரம் பாருபித்வா கச்ச²கரகதோ உத³கேன பத்தம் தோ⁴வித்வா உத³கக³ண்டூ³ஸம் கரோதி. கிம் காரணா? ‘‘மா மே பி⁴க்க²ம் தா³தும் வா வந்தி³தும் வா ஆக³தே மனுஸ்ஸே ‘தீ³கா⁴யுகா ஹோதா²’தி வசனமத்தேனாபி கம்மட்டா²னவிக்கே²போ அஹோஸீ’’தி ‘‘அஜ்ஜ, ப⁴ந்தே, கதிமீ’’தி தி³வஸம் வா பி⁴க்கு²க³ணனம் வா பஞ்ஹம் வா புச்சி²தோ பன உத³கம் கி³லித்வா ஆரோசேதி. ஸசே தி³வஸாதி³புச்ச²கா ந ஹோந்தி, நிக்க²மனவேலாயம் கா³மத்³வாரே நிட்டு²பி⁴த்வா யாதி.

கலம்ப³தித்த²விஹாரே வஸ்ஸூபக³தா பஞ்ஞாஸ பி⁴க்கூ² விய ச. தே கிர ஆஸாள்ஹிபுண்ணமியம் கதிகவத்தம் அகம்ஸு – ‘‘அரஹத்தம் அபத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் நாலபிஸ்ஸாமா’’தி. கா³மஞ்ச பிண்டா³ய பவிஸந்தா உத³கக³ண்டூ³ஸம் கத்வா பவிஸிம்ஸு. தி³வஸாதீ³ஸு புச்சி²தேஸு வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜிம்ஸு. தத்த² மனுஸ்ஸா நிட்டு²ப⁴னம் தி³ஸ்வா ஜானிம்ஸு – ‘‘அஜ்ஜேகோ ஆக³தோ, அஜ்ஜ த்³வே’’தி. ஏவஞ்ச சிந்தேஸும் – ‘‘கிம் நு கோ² ஏதே அம்ஹேஹேவ ஸத்³தி⁴ம் ந ஸல்லபந்தி, உதா³ஹு அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி. யதி³ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந ஸல்லபந்தி, அத்³தா⁴ விவாத³ஜாதா ப⁴விஸ்ஸந்தி. ஏத² நே அஞ்ஞமஞ்ஞம் க²மாபேஸ்ஸாமா’’தி ஸப்³பே³ விஹாரம் க³ந்த்வா பஞ்ஞாஸாய பி⁴க்கூ²ஸு த்³வேபி பி⁴க்கூ² ஏகோகாஸே நாத்³த³ஸம்ஸு. ததோ யோ தேஸு சக்கு²மா புரிஸோ, ஸோ ஆஹ – ‘‘ந போ⁴ கலஹகாரகானம் ஓகாஸோ ஈதி³ஸோ ஹோதி, ஸுஸம்மட்ட²ம் சேதியங்க³ணம் போ³தி⁴யங்க³ணம், ஸுனிக்கி²த்தா ஸம்மஜ்ஜனியோ, ஸுபட்டி²தம் பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீய’’ந்தி. தே ததோவ நிவத்தா. தேபி பி⁴க்கூ² அந்தோதேமாஸேயேவ அரஹத்தம் பத்வா மஹாபவாரணாயம் விஸுத்³தி⁴பவாரணம் பவாரேஸும்.

ஏவம் காளவல்லிமண்ட³பவாஸீ மஹானாக³த்தே²ரோ விய, கலம்ப³தித்த²விஹாரே வஸ்ஸூபக³தா பி⁴க்கூ² விய ச கம்மட்டா²னயுத்தேனேவ சித்தேன பாத³ம் உத்³த⁴ரந்தோ கா³மஸமீபம் க³ந்த்வா உத³கக³ண்டூ³ஸம் கத்வா வீதி²யோ ஸல்லக்கே²த்வா யத்த² ஸுராஸோண்ட³து⁴த்தாத³யோ கலஹகாரகா சண்ட³ஹத்தி²அஸ்ஸாத³யோ வா நத்தி², தம் வீதி²ம் படிபஜ்ஜதி. தத்த² ச பிண்டா³ய சரமானோ ந துரிததுரிதோ விய ஜவேன க³ச்ச²தி. ந ஹி ஜவேன பிண்ட³பாதிகது⁴தங்க³ம் நாம கிஞ்சி அத்தி². விஸமபூ⁴மிபா⁴க³பத்தம் பன உத³கஸகடம் விய நிச்சலோ ஹுத்வா க³ச்ச²தி. அனுக⁴ரம் பவிட்டோ² ச தா³துகாமம் வா அதா³துகாமம் வா ஸல்லக்கே²தும் தத³னுரூபம் காலம் ஆக³மேந்தோ பி⁴க்க²ம் க³ஹேத்வா அந்தோகா³மே வா ப³ஹிகா³மே வா விஹாரமேவ வா ஆக³ந்த்வா யதா²பா²ஸுகே பதிரூபே ஓகாஸே நிஸீதி³த்வா கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோ ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞம் உபட்ட²பேத்வா அக்க²ப்³ப⁴ஞ்ஜனவணலேபனபுத்தமம்ஸூபமாவஸேன பச்சவேக்க²ந்தோ அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் ஆஹாரம் ஆஹாரேதி, நேவ த³வாய ந மதா³ய ந மண்ட³னாய ந விபூ⁴ஸனாய…பே… பு⁴த்தாவீ ச உத³ககிச்சம் கத்வா முஹுத்தம் ப⁴த்தகிலமத²ம் படிபஸ்ஸம்பே⁴த்வா யதா² புரேப⁴த்தம், ஏவம் பச்சா²ப⁴த்தம் புரிமயாமம் பச்சி²மயாமஞ்ச கம்மட்டா²னமேவ மனஸிகரோதி. அயம் வுச்சதி ஹரதி ச பச்சாஹரதி சாதி.

இமம் பன ஹரணபச்சாஹரணஸங்கா²தம் க³தபச்சாக³திகவத்தம் பூரேந்தோ யதி³ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னோ ஹோதி, பட²மவயே ஏவ அரஹத்தம் பாபுணாதி. நோ சே பட²மவயே பாபுணாதி, அத² மஜ்ஜி²மவயே பாபுணாதி. நோ சே மஜ்ஜி²மவயே பாபுணாதி, அத² பச்சி²மவயே பாபுணாதி, நோ சே பச்சி²மவயே பாபுணாதி, அத² மரணஸமயே. நோ சே மரணஸமயே பாபுணாதி, அத² தே³வபுத்தோ ஹுத்வா. நோ சே தே³வபுத்தோ ஹுத்வா பாபுணாதி, அனுப்பன்னே பு³த்³தே⁴ நிப்³ப³த்தோ பச்சேகபோ³தி⁴ம் ஸச்சி²கரோதி. நோ சே பச்சேகபோ³தி⁴ம் ஸச்சி²கரோதி, அத² பு³த்³தா⁴னம் ஸம்முகீ²பா⁴வே கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ வா ஹோதி, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ பா³ஹியோ தா³ருசீரியோ மஹாபஞ்ஞோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ஸாரிபுத்தோ, மஹித்³தி⁴கோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ மஹாமோக்³க³ல்லானோ, து⁴தவாதோ³ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ மஹாகஸ்ஸபோ, தி³ப்³ப³சக்கு²கோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ அனுருத்³தோ⁴, வினயத⁴ரோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ உபாலி, த⁴ம்மகதி²கோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ, ஆரஞ்ஞிகோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ரேவதோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ஆனந்தோ³, ஸிக்கா²காமோ வா, ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ராஹுலோ பு³த்³த⁴புத்தோதி. இதி இமஸ்மிம் சதுக்கே ய்வாயம் ஹரதி பச்சாஹரதி ச, தஸ்ஸ கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் ஸிகா²பத்தம் ஹோதி.

அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பன அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – இத⁴ பி⁴க்கு² அபி⁴க்கமந்தோ வா படிக்கமந்தோ வா யதா² அந்த⁴புது²ஜ்ஜனா அபி⁴க்கமாதீ³ஸு – ‘‘அத்தா அபி⁴க்கமதி, அத்தனா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’’தி வா ‘‘அஹம் அபி⁴க்கமாமி, மயா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’’தி வா ஸம்முய்ஹந்தி, ததா² அஸம்முய்ஹந்தோ அபி⁴க்கமாமீதி சித்தே உப்பஜ்ஜமானே தேனேவ சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தஸமுட்டா²னா வாயோதா⁴து விஞ்ஞத்திம் ஜனயமானா உப்பஜ்ஜதி, இதி சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன அயம் காயஸம்மதோ அட்டி²ஸங்கா⁴டோ அபி⁴க்கமதி. தஸ்ஸேவம் அபி⁴க்கமதோ ஏகேகபாது³த்³த⁴ரணே பத²வீதா⁴து ஆபோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ஹோந்தி ப³லவதியோ, ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸு, வோஸ்ஸஜ்ஜனே தேஜோதா⁴து வாயோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ஹோந்தி ப³லவதியோ, ததா² ஸன்னிக்கே²பனஸன்னிரும்ப⁴னேஸு.

தத்த² உத்³த⁴ரணே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா அதிஹரணம் ந பாபுணந்தி, ததா² அதிஹரணே பவத்தா வீதிஹரணம், வீதிஹரணே பவத்தா வோஸ்ஸஜ்ஜனம், வோஸ்ஸஜ்ஜனே பவத்தா ஸன்னிக்கே²பனம், ஸன்னிக்கே²பனே பவத்தா ஸன்னிரும்ப⁴னம் ந பாபுணந்தி, தத்த² தத்தே²வ பப்³ப³பப்³ப³ம் ஸந்தி⁴ஸந்தி⁴ ஓதி⁴ஓதி⁴ ஹுத்வா தத்தகபாலே பக்கி²த்ததிலானி விய தடதடாயந்தா பி⁴ஜ்ஜந்தி. தத்த² கோ ஏகோ அபி⁴க்கமதி, கஸ்ஸ வா ஏகஸ்ஸ அபி⁴க்கமனம்? பரமத்த²தோ ஹி தா⁴தூனம்யேவ க³மனம், தா⁴தூனம் டா²னம், தா⁴தூனம் நிஸஜ்ஜா, தா⁴தூனம் ஸயனம். தஸ்மிம் தஸ்மிஞ்ஹி கோட்டா²ஸே ஸத்³தி⁴ம் ரூபேன –

‘‘அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம், அஞ்ஞம் சித்தம் நிருஜ்ஜ²தி;

அவீசிமனுஸம்ப³ந்தோ⁴, நதீ³ஸோதோவ வத்ததீ’’தி. –

ஏவம் அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் நாமாதி.

நிட்டி²தோ ‘‘அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீ’’திபத³ஸ்ஸ அத்தோ².

ஆலோகிதே விலோகிதேதி ஏத்த² பன ஆலோகிதம் நாம புரதோ பேக்க²னம், விலோகிதம் நாம அனுதி³ஸாபேக்க²னம். அஞ்ஞானிபி ஹேட்டா² உபரி பச்ச²தோ அனுபேக்க²னவஸேன ஓலோகிதஉல்லோகிதாபலோகிதானி நாம ஹோந்தி. தானி இத⁴ ந க³ஹிதானி, ஸாருப்பவஸேன பன இமானேவ த்³வே க³ஹிதானி. இமினா வா முகே²ன ஸப்³பா³னிபி தானி க³ஹிதானேவாதி.

தத்த² ‘‘ஆலோகேஸ்ஸாமீ’’தி சித்தே உப்பன்னே சித்தவஸேனேவ அனோலோகேத்வா அத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஆயஸ்மந்தம் நந்த³ம் காயஸக்கி²ம் கத்வா வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, நந்த³ஸ்ஸ புரத்தி²மா தி³ஸா ஆலோகேதப்³பா³ ஹோதி, ஸப்³ப³ம் சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா நந்தோ³ புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஆலோகேதி ‘ஏவம் மே புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஆலோகயதோ நாபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸவிஸ்ஸந்தீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸசே, பி⁴க்க²வே, நந்த³ஸ்ஸ பச்சி²மா தி³ஸா, உத்தரா தி³ஸா, த³க்கி²ணா தி³ஸா, உத்³த⁴ம், அதோ⁴, அனுதி³ஸா ஆலோகேதப்³பா³ ஹோதி, ஸப்³ப³ம் சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா நந்தோ³ அனுதி³ஸம் ஆலோகேதி ‘ஏவம் மே அனுதி³ஸம் ஆலோகயதோ’…பே… ஸம்பஜானோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 8.9).

அபிச இதா⁴பி புப்³பே³ வுத்தசேதியத³ஸ்ஸனாதி³வஸேனேவ ஸாத்த²கதா ச ஸப்பாயதா ச வேதி³தப்³பா³. கம்மட்டா²னஸ்ஸ பன அவிஜஹனமேவ கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம், தஸ்மா க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனகம்மட்டா²னிகேஹி அத்தனோ கமட்டா²னவஸேனேவ கஸிணாதி³கம்மட்டா²னிகேஹி வா பன கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ ஆலோகனவிலோகனம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம ஆலோகேதா வா விலோகேதா வா நத்தி², ‘ஆலோகேஸ்ஸாமீ’தி பன சித்தே உப்பஜ்ஜமானே தேனேவ சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தஸமுட்டா²னா வாயோதா⁴து விஞ்ஞத்திம் ஜனயமானா உப்பஜ்ஜதி. இதி சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன ஹேட்டி²மம் அக்கி²த³லம் அதோ⁴ ஸீத³தி, உபரிமம் உத்³த⁴ம் லங்கே⁴தி, கோசி யந்தகேன விவரந்தோ நாம நத்தி², ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏவம் பஜானனம் பனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

அபிச மூலபரிஞ்ஞாஆக³ந்துகதாவகாலிகபா⁴வவஸேனபேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம். மூலபரிஞ்ஞாவஸேன தாவ –

‘‘ப⁴வங்கா³வஜ்ஜனஞ்சேவ, த³ஸ்ஸனம் ஸம்படிச்ச²னம்;

ஸந்தீரணம் வோட்ட²ப்³ப³னம், ஜவனம் ப⁴வதி ஸத்தமம்’’.

தத்த² ப⁴வங்க³ம் உபபத்திப⁴வஸ்ஸ அங்க³கிச்சம் ஸாத⁴யமானம் பவத்ததி, தம் ஆவட்டேத்வா கிரியமனோதா⁴து ஆவஜ்ஜனகிச்சம் ஸாத⁴யமானா, தன்னிரோதா⁴ சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாத⁴யமானம், தன்னிரோதா⁴ விபாகமனோதா⁴து ஸம்படிச்ச²னகிச்சம் ஸாத⁴யமானா, தன்னிரோதா⁴ விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸந்தீரணகிச்சம் ஸாத⁴யமானா, தன்னிரோதா⁴ கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து வோட்ட²ப்³ப³னகிச்சம் ஸாத⁴யமானா, தன்னிரோதா⁴ ஸத்தக்க²த்தும் ஜவனம் ஜவதி. தத்த² பட²மஜவனேபி ‘‘அயம் இத்தீ², அயம் புரிஸோ’’தி ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனவஸேன ஆலோகிதவிலோகிதம் ந ஹோதி, து³தியஜவனேபி…பே… ஸத்தமஜவனேபி. ஏதேஸு பன யுத்³த⁴மண்ட³லே யோதே⁴ஸு விய ஹேட்டு²பரியவஸேன பி⁴ஜ்ஜித்வா பதிதேஸு ‘‘அயம் இத்தீ², அயம் புரிஸோ’’தி ரஜ்ஜனாதி³வஸேன ஆலோகிதவிலோகிதம் ஹோதி. ஏவம் தாவேத்த² மூலபரிஞ்ஞாவஸேன அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

சக்கு²த்³வாரே பன ரூபே ஆபாத²மாக³தே ப⁴வங்க³சலனதோ உத்³த⁴ம் ஸககிச்சனிப்பா²த³னவஸேன ஆவஜ்ஜனாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தே⁴ஸு அவஸானே ஜவனம் உப்பஜ்ஜதி, தம் புப்³பே³ உப்பன்னானம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் கே³ஹபூ⁴தே சக்கு²த்³வாரே ஆக³ந்துகபுரிஸோ விய ஹோதி. தஸ்ஸ யதா² பரகே³ஹே கிஞ்சி யாசிதும் பவிட்ட²ஸ்ஸ ஆக³ந்துகபுரிஸஸ்ஸ கே³ஹஸாமிகேஸு துண்ஹீமாஸினேஸு ஆணாகரணம் ந யுத்தம், ஏவம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் கே³ஹபூ⁴தே சக்கு²த்³வாரே ஆவஜ்ஜனாதீ³ஸுபி அரஜ்ஜந்தேஸு அது³ஸ்ஸந்தேஸு அமுய்ஹந்தேஸு ச ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனம் அயுத்தந்தி ஏவம் ஆக³ந்துகபா⁴வவஸேன அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

யானி பனேதானி சக்கு²த்³வாரே வோட்ட²ப்³ப³னபரியோஸானானி சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, தானி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந பஸ்ஸந்தி, இத்தரானி தாவகாலிகானி ஹோந்தி. தத்த² யதா² ஏகஸ்மிம் க⁴ரே ஸப்³பே³ஸு மானுஸகேஸு மதேஸு அவஸேஸஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ தங்க²ணம்யேவ மரணத⁴ம்மஸ்ஸ ந யுத்தா நச்சகீ³தாதீ³ஸு அபி⁴ரதி நாம, ஏவமேவ ஏகத்³வாரே ஸஸம்பயுத்தேஸு ஆவஜ்ஜனாதீ³ஸு தத்த² தத்தே²வ மதேஸு அவஸேஸஸ்ஸ தங்க²ணம்யேவ மரணத⁴ம்மஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸாபி ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனவஸேன அபி⁴ரதி நாம ந யுத்தாதி ஏவம் தாவகாலிகபா⁴வவஸேன அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபச்சயபச்சவேக்க²ணவஸேனபேதம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ஹி சக்கு² சேவ ரூபா ச ரூபக்க²ந்தோ⁴, த³ஸ்ஸனம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, தம்ஸம்பயுத்தா வேத³னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ப²ஸ்ஸாதி³கா ஸங்கா²ரா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, ஏவமேதேஸம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி, கோ விலோகேதி? ததா² சக்கு² சக்கா²யதனம், ரூபம் ரூபாயதனம், த³ஸ்ஸனம் மனாயதனம், வேத³னாத³யோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா த⁴ம்மாயதனம், ஏவமேதேஸம் சதுன்னம் ஆயதனானம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி, கோ விலோகேதி? ததா² சக்கு² சக்கு²தா⁴து, ரூபம் ரூபதா⁴து, த³ஸ்ஸனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து, தம்ஸம்பயுத்தா வேத³னாத³யோ த⁴ம்மா த⁴ம்மதா⁴து, ஏவமேதேஸம் சதுன்னம் தா⁴தூனம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி, கோ விலோகேதி? ததா² சக்கு² நிஸ்ஸயபச்சயோ, ரூபம் ஆரம்மணபச்சயோ, ஆவஜ்ஜனம் அனந்தரஸமனந்தரூபனிஸ்ஸயனத்தி²விக³தபச்சயோ, ஆலோகோ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ, வேத³னாத³யோ ஸஹஜாதபச்சயோ. ஏவமேதேஸம் பச்சயானம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி, கோ விலோகேதீதி ஏவமேத்த² க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபச்சயபச்சவேக்க²ணவஸேனபி அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதேதி பப்³பா³னம் ஸமிஞ்ஜனபஸாரணே. தத்த² சித்தவஸேனேவ ஸமிஞ்ஜனபஸாரணம் அகத்வா ஹத்த²பாதா³னம் ஸமிஞ்ஜனபஸாரணபச்சயா அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா அத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² ஹத்த²பாதே³ அதிசிரம் ஸமிஞ்ஜித்வா வா பஸாரேத்வா வா டி²தஸ்ஸ க²ணே க²ணே வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ந லப⁴தி, கம்மட்டா²னம் பரிபததி, விஸேஸம் நாதி⁴க³ச்ச²தி. காலே ஸமிஞ்ஜந்தஸ்ஸ காலே பஸாரேந்தஸ்ஸ பன தா வேத³னா நுப்பஜ்ஜந்தி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, கம்மட்டா²னம் பா²திம் க³ச்ச²தி, விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீதி ஏவம் அத்தா²னத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அத்தே² பன ஸதிபி ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். தத்ராயம் நயோ – மஹாசேதியங்க³ணே கிர த³ஹரபி⁴க்கூ² ஸஜ்ஜா²யம் க³ண்ஹந்தி. தேஸம் பிட்டி²பஸ்ஸே த³ஹரபி⁴க்கு²னியோ த⁴ம்மம் ஸுணந்தி. தத்தே²கோ த³ஹரோ ஹத்த²ம் பஸாரேந்தோ காயஸம்ஸக்³க³ம் பத்வா தேனேவ காரணேன கி³ஹீ ஜாதோ. அபரோ பி⁴க்கு² பாத³ம் பஸாரேந்தோ அக்³கி³ம்ஹி பஸாரேஸி, அட்டி²ம் ஆஹச்ச பாதோ³ ஜா²யி. அபரோ வம்மிகே பஸாரேஸி, ஸோ ஆஸீவிஸேன த³ட்டோ². அபரோ சீவரகுடித³ண்ட³கே பஸாரேஸி, தம் மணிஸப்போ ட³ம்ஸி. தஸ்மா ஏவரூபே அஸப்பாயே அபஸாரேத்வா ஸப்பாயே பஸாரேதப்³ப³ம். இத³மேத்த² ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்.

கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் பன மஹாதே²ரவத்து²னா தீ³பேதப்³ப³ம் – மஹாதே²ரோ கிர தி³வாட்டா²னே நிஸின்னோ அந்தேவாஸிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் கத²யமானோ ஸஹஸா ஹத்த²ம் ஸமிஞ்ஜித்வா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ஸணிகம் ஸமிஞ்ஜேஸி. தம் அந்தேவாஸிகா புச்சி²ம்ஸு – ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ஸஹஸா ஹத்த²ம் ஸமிஞ்ஜித்வா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ஸணிகம் ஸமிஞ்ஜித்தா²’’தி. யதோ பட்டா²யாஹம், ஆவுஸோ, கம்மட்டா²னம் மனஸிகாதும் ஆரத்³தோ⁴, ந மே கம்மட்டா²னம் முஞ்சித்வா ஹத்தோ² ஸமிஞ்ஜிதபுப்³போ³, இதா³னி பன தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் கத²யமானேன கம்மட்டா²னம் முஞ்சித்வா ஸமிஞ்ஜிதோ, தஸ்மா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ஸமிஞ்ஜேஸிந்தி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா நாம ஏவரூபேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி. ஏவமேத்தா²பி கம்மட்டா²னாவிஜஹனமேவ கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி ஸமிஞ்ஜந்தோ வா பஸாரேந்தோ வா நத்தி², வுத்தப்பகாரசித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேன பன ஸுத்தாகட்³ட⁴னவஸேன தா³ருயந்தஸ்ஸ ஹத்த²பாத³லளனம் விய ஸமிஞ்ஜனபஸாரணம் ஹோதீதி பரிஜானனம் பனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணேதி ஏத்த² ஸங்கா⁴டிசீவரானம் நிவாஸனபாருபனவஸேன, பத்தஸ்ஸ பி⁴க்கா²படிக்³க³ஹணாதி³வஸேன பரிபோ⁴கோ³ தா⁴ரணம் நாம. தத்த² ஸங்கா⁴டிசீவரதா⁴ரணே தாவ நிவாஸேத்வா பாருபித்வா ச பிண்டா³ய சரதோ ஆமிஸலாபோ⁴, ‘‘ஸீதஸ்ஸ படிகா⁴தாயா’’திஆதி³னா நயேன ப⁴க³வதா வுத்தப்பகாரோயேவ ச அத்தோ² அத்தோ² நாம. தஸ்ஸ வஸேன ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

உண்ஹபகதிகஸ்ஸ பன து³ப்³ப³லஸ்ஸ ச சீவரம் ஸுகு²மம் ஸப்பாயம், ஸீதாலுகஸ்ஸ க⁴னம் து³பட்டம். விபரீதம் அஸப்பாயம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஜிண்ணம் அஸப்பாயமேவ. அக்³க³ளாதி³தா³னேன ஹிஸ்ஸ தம் பலிபோ³த⁴கரம் ஹோதி. ததா² பட்டுண்ணது³கூலாதி³பே⁴த³ம் லோப⁴னீயசீவரம். தாதி³ஸஞ்ஹி அரஞ்ஞே ஏககஸ்ஸ நிவாஸந்தராயகரம், ஜீவிதந்தராயகரஞ்சாபி ஹோதி. நிப்பரியாயேன பன யம் நிமித்தகம்மாதி³மிச்சா²ஜீவவஸேன உப்பன்னம், யஞ்சஸ்ஸ ஸேவமானஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, தம் அஸப்பாயம். விபரீதம் ஸப்பாயம், தஸ்ஸ வஸேனேத்த² ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ச கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி சீவரம் பாருபந்தோ நத்தி², வுத்தப்பகாரசித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பன சீவரபாருபனம் ஹோதி. தத்த² சீவரம்பி அசேதனம், காயோபி அசேதனோ. சீவரம் ந ஜானாதி ‘‘மயா காயோ பாருபிதோ’’தி. காயோபி ந ஜானாதி ‘‘அஹம் சீவரேன பாருபிதோ’’தி. தா⁴துயோவ தா⁴துஸமூஹம் படிச்சா²தே³ந்தி படபிலோதிகாய போத்த²கரூபபடிச்சா²த³னே விய. தஸ்மா நேவ ஸுந்த³ரம் சீவரம் லபி⁴த்வா ஸோமனஸ்ஸம் காதப்³ப³ம், ந அஸுந்த³ரம் லபி⁴த்வா தோ³மனஸ்ஸம். நாக³வம்மிகசேதியருக்கா²தீ³ஸு ஹி கேசி மாலாக³ந்த⁴தூ⁴மவத்தா²தீ³ஹி ஸக்காரம் கரோந்தி, கேசி கூ³த²முத்தகத்³த³மத³ண்ட³ஸத்த²பஹாராதீ³ஹி அஸக்காரம். ந தேஹி நாக³வம்மிகருக்கா²த³யோ ஸோமனஸ்ஸம் வா கரோந்தி தோ³மனஸ்ஸம் வா. ஏவமேவம் நேவ ஸுந்த³ரம் சீவரம் லபி⁴த்வா ஸோமனஸ்ஸம் காதப்³ப³ம், ந அஸுந்த³ரம் லபி⁴த்வா தோ³மனஸ்ஸந்தி ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

பத்ததா⁴ரணேபி பத்தம் ஸஹஸாவ அக்³க³ஹேத்வா – ‘‘இமம் க³ஹேத்வா பிண்டா³ய சரமானோ பி⁴க்க²ம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் பத்தக்³க³ஹணபச்சயா படிலபி⁴தப்³ப³அத்த²வஸேன ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம். கிஸது³ப்³ப³லஸரீரஸ்ஸ பன க³ருபத்தோ அஸப்பாயோ. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி சதுபஞ்சக³ண்டி²காஹதோ து³ப்³பி³ஸோத⁴னீயோ அஸப்பாயோவ. து³த்³தோ⁴தபத்தோ ஹி ந வட்டதி, தம் தோ⁴வந்தஸ்ஸேவ சஸ்ஸ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி. மணிவண்ணபத்தோ பன லோப⁴னீயோ சீவரே வுத்தனயேனேவ அஸப்பாயோ. நிமித்தகம்மாதி³வஸேன லத்³தோ⁴, பன யஞ்சஸ்ஸ ஸேவமானஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, அயம் ஏகந்தஅஸப்பாயோவ. விபரீதோ ஸப்பாயோ. தஸ்ஸ வஸேனேத்த² ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ச கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி பத்தம் க³ண்ஹந்தோ நத்தி², வுத்தப்பகாரசித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பத்தக்³க³ஹணம் நாம ஹோதி. தத்த² பத்தோபி அசேதனோ, ஹத்தா²பி அசேதனா. பத்தோ ந ஜானாதி ‘‘அஹம் ஹத்தே²ஹி க³ஹிதோ’’தி. ஹத்தா²பி ந ஜானந்தி ‘‘பத்தோ அம்ஹேஹி க³ஹிதோ’’தி. தா⁴துயோவ தா⁴துஸமூஹம் க³ண்ஹந்தி, ஸண்டா³ஸேன அக்³கி³வண்ணபத்தக்³க³ஹணே வியாதி ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச யதா² சி²ன்னஹத்த²பாதே³ வணமுகே²ஹி பக்³க⁴ரிதபுப்³ப³லோஹிதகிமிகுலே நீலமக்கி²கஸம்பரிகிண்ணே அனாத²ஸாலாய அனாத²மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா த³யாலுகா புரிஸா தேஸம் வணபட்டசோளகானி சேவ கபாலாதீ³ஹி பே⁴ஸஜ்ஜானி ச உபனாமேந்தி. தத்த² சோளகானிபி கேஸஞ்சி ஸண்ஹானி, கேஸஞ்சி தூ²லானி பாபுணந்தி, பே⁴ஸஜ்ஜகபாலானிபி கேஸஞ்சி ஸுஸண்டா²னானி, கேஸஞ்சி து³ஸ்ஸண்டா²னானி பாபுணந்தி, ந தே தத்த² ஸுமனா வா து³ம்மனா வா ஹோந்தி. வணபடிச்சா²த³னமத்தேனேவ ஹி சோளகேன பே⁴ஸஜ்ஜபடிக்³க³ஹமத்தேனேவ ச கபாலகேன தேஸம் அத்தோ². ஏவமேவ யோ பி⁴க்கு² வணசோளகம் விய சீவரம், பே⁴ஸஜ்ஜகபாலகம் விய ச பத்தம், கபாலே பே⁴ஸஜ்ஜமிவ ச பத்தே லத்³த⁴பி⁴க்க²ம் ஸல்லக்கே²தி. அயம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞேன உத்தமஸம்பஜானகாரீதி வேதி³தப்³போ³.

அஸிதாதீ³ஸு அஸிதேதி பிண்ட³பாதபோ⁴ஜனே. பீதேதி யாகு³ஆதி³பானே. கா²யிதேதி பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதி³கா²த³னே. ஸாயிதேதி மது⁴பா²ணிதாதி³ஸாயனே. தத்த² ‘‘நேவ த³வாயா’’திஆதி³னா நயேன வுத்தோ அட்ட²விதோ⁴பி அத்தோ² அத்தோ² நாம, தஸ்ஸ வஸேன ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

லூக²பணீததித்தமது⁴ராதீ³ஸு பன யேன போ⁴ஜனேன யஸ்ஸ அபா²ஸு ஹோதி, தம் தஸ்ஸ அஸப்பாயம். யம் பன நிமித்தகம்மாதி³வஸேன படிலத்³த⁴ம், யஞ்சஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, தம் ஏகந்தஅஸப்பாயமேவ. விபரீதம் ஸப்பாயம். தஸ்ஸ வஸேனேத்த² ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ச கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி பு⁴ஞ்ஜகோ நத்தி², வுத்தப்பகாரசித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பத்தபடிக்³க³ஹணம் நாம ஹோதி, சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ ஹத்த²ஸ்ஸ பத்தே ஓதாரணம் நாம ஹோதி, சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ ஆலோபகரணம் ஆலோபுத்³த⁴ரணம் முக²விவரணஞ்ச ஹோதி. ந கோசி குஞ்சிகாய ந யந்தகேன ஹனுகட்டீ²னி விவரதி, சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ ஆலோபஸ்ஸ முகே² ட²பனம் உபரித³ந்தானம் முஸலகிச்சஸாத⁴னம் ஹேட்டா²த³ந்தானம் உது³க்க²லகிச்சஸாத⁴னம் ஜிவ்ஹாய ஹத்த²கிச்சஸாத⁴னஞ்ச ஹோதி. இதி நம் தத்த² அக்³க³ஜிவ்ஹாய தனுககே²ளோ, மூலஜிவ்ஹாய ப³ஹலகே²ளோ மக்கே²தி. தம் ஹேட்டா²த³ந்தஉது³க்க²லே ஜிவ்ஹாஹத்த²பரிவத்திதம் கே²ளஉத³கதேமிதம் உபரித³ந்தமுஸலஸஞ்சுண்ணிதம் கோசி கடச்சு²னா வா த³ப்³பி³யா வா அந்தோ பவேஸேந்தோ நாம நத்தி², வாயோதா⁴துயாவ பவிஸதி. பவிட்ட²ம் பவிட்ட²ம் கோசி பலாலஸந்த²ரம் கத்வா தா⁴ரேந்தோ நாம நத்தி², வாயோதா⁴துவஸேனேவ திட்ட²தி. டி²தம் டி²தம் கோசி உத்³த⁴னம் கத்வா அக்³கி³ம் ஜாலேத்வா பசந்தோ நாம நத்தி², தேஜோதா⁴துயாவ பச்சதி. பக்கம் பக்கம் கோசி த³ண்ட³கேன வா யட்டி²யா வா ப³ஹி நீஹரகோ நாம நத்தி², வாயோதா⁴துயேவ நீஹரதி. இதி வாயோதா⁴து அதிஹரதி ச வீதிஹரதி ச தா⁴ரேதி ச பரிவத்தேதி ச ஸஞ்சுண்ணேதி ச விஸோஸேதி ச நீஹரதி ச; பத²வீதா⁴து தா⁴ரேதி ச பரிவத்தேதி ச ஸஞ்சுண்ணேதி ச விஸோஸேதி ச; ஆபோதா⁴து ஸினேஹேதி ச அல்லத்தஞ்ச அனுபாலேதி; தேஜோதா⁴து அந்தோபவிட்ட²ம் பரிபாசேதி; ஆகாஸதா⁴து அஞ்ஜஸோ ஹோதி; விஞ்ஞாணதா⁴து தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³மன்வாய ஆபு⁴ஜதீதி ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச க³மனதோ, பரியேஸனதோ, பரிபோ⁴க³தோ, ஆஸயதோ, நிதா⁴னதோ, அபரிபக்கதோ, பரிபக்கதோ, ப²லதோ, நிஸ்ஸந்த³தோ, ஸம்மக்க²னதோதி ஏவம் த³ஸவித⁴ம் படிகூலபா⁴வம் பச்சவேக்க²ணதோபேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம். வித்தா²ரகதா² பனேத்த² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.294 ஆத³யோ) ஆஹாரபடிகூலஸஞ்ஞானித்³தே³ஸதோ க³ஹேதப்³பா³.

உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மேதி உச்சாரஸ்ஸ ச பஸ்ஸாவஸ்ஸ ச கரணே. தத்த² பத்தகாலே உச்சாரபஸ்ஸாவம் அகரோந்தஸ்ஸ ஸகலஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சந்தி, அக்கீ²னி ப⁴மந்தி, சித்தம் ந ஏகக்³க³ம் ஹோதி, அஞ்ஞே ச ரோகா³ உப்பஜ்ஜந்தி. கரோந்தஸ்ஸ பன ஸப்³ப³ம் தம் ந ஹோதீதி அயமேத்த² அத்தோ². தஸ்ஸ வஸேன ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம். அட்டா²னே உச்சாரபஸ்ஸாவம் கரோந்தஸ்ஸ பன ஆபத்தி ஹோதி, அயஸோ வட்³ட⁴தி, ஜீவிதந்தராயோபி ஹோதி. பதிரூபே டா²னே கரோந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் தம் ந ஹோதீதி இத³மேத்த² ஸப்பாயம். தஸ்ஸ வஸேன ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேன ச கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மம் கரோந்தோ நத்தி², சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பன உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மம் ஹோதி. யதா² பன பக்கே க³ண்டே³ க³ண்ட³பே⁴தே³ன புப்³ப³லோஹிதம் அகாமதாய நிக்க²மதி, யதா² ச அதிப⁴ரிதா உத³கபா⁴ஜனா உத³கம் அகாமதாய நிக்க²மதி, ஏவம் பக்காஸயமுத்தவத்தீ²ஸு ஸன்னிசிதா உச்சாரபஸ்ஸாவா வாயுவேக³ஸமுப்பீளிதா அகாமதாயபி நிக்க²மந்தி. ஸோ பனாயம் ஏவம் நிக்க²மந்தோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ நேவ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தனோ ஹோதி ந பரஸ்ஸ, கேவலம் ஸரீரனிஸ்ஸந்தோ³வ ஹோதி. யதா² கிம்? யதா² உத³கதும்ப³தோ புராணஉத³கம் ச²ட்³டே³ந்தஸ்ஸ நேவ தம் அத்தனோ ஹோதி ந பரேஸம், கேவலம் படிஜக்³க³னமத்தமேவ ஹோதி. ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

க³தாதீ³ஸு க³தேதி க³மனே. டி²தேதி டா²னே. நிஸின்னேதி நிஸஜ்ஜாய. ஸுத்தேதி ஸயனே. ஜாக³ரிதே தி ஜாக³ரணே. பா⁴ஸிதேதி கத²னே. துண்ஹீபா⁴வேதி அகத²னே. ஏத்த² ச யோ சிரம் க³ந்த்வா வா சங்கமித்வா வா அபரபா⁴கே³ டி²தோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘‘சங்கமனகாலே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி, அயம் க³தே ஸம்பஜானகாரீ நாம.

யோ ஸஜ்ஜா²யம் வா கரோந்தோ பஞ்ஹம் வா விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ கம்மட்டா²னம் வா மனஸிகரோந்தோ சிரம் ட²த்வா அபரபா⁴கே³ நிஸின்னோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘‘டி²தகாலே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி, அயம் டி²தே ஸம்பஜானகாரீ நாம.

யோ ஸஜ்ஜா²யாதி³கரணவஸேனேவ சிரம் நிஸீதி³த்வா அபரபா⁴கே³ நிபன்னோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘‘நிஸின்னகாலே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி, அயம் நிஸின்னே ஸம்பஜானகாரீ நாம.

யோ பன நிபன்னகோவ ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தோ கம்மட்டா²னம் வா மனஸிகரோந்தோ நித்³த³ம் ஓக்கமித்வா அபரபா⁴கே³ உட்டா²ய இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘‘ஸயனகாலே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி, அயம் ஸுத்தே ச ஜாக³ரிதே ச ஸம்பஜானகாரீ நாம. கிரியமயசித்தானஞ்ஹி அப்பவத்தம் ஸுத்தம் நாம, பவத்தம் ஜாக³ரிதம் நாமாதி.

யோ பன பா⁴ஸமானோ – ‘‘அயம் ஸத்³தோ³ நாம ஓட்டே² ச படிச்ச த³ந்தே ச ஜிவ்ஹஞ்ச தாலுஞ்ச படிச்ச சித்தஸ்ஸ ச தத³னுரூபம் பயோக³ம் படிச்ச ஜாயதீ’’தி ஸதோ ஸம்பஜானோ பா⁴ஸதி, சிரம் வா பன காலம் ஸஜ்ஜா²யம் கத்வா த⁴ம்மம் வா கதே²த்வா கம்மட்டா²னம் வா பரிவத்தேத்வா பஞ்ஹம் வா விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அபரபா⁴கே³ துண்ஹீபூ⁴தோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘‘பா⁴ஸிதகாலே உப்பன்னா ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி அயம் பா⁴ஸிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம.

யோ துண்ஹீபூ⁴தோ சிரம் த⁴ம்மம் வா கம்மட்டா²னம் வா மனஸிகத்வா அபரபா⁴கே³ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘‘துண்ஹீபூ⁴தகாலே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி. உபாதா³ரூபபவத்தியா ஸதி பா⁴ஸதி நாம, அஸதி துண்ஹீ ப⁴வதி நாமாதி, அயம் துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ நாமாதி. ஏவமேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் தஸ்ஸ வஸேன ஸம்பஜானகாரிதா வேதி³தப்³பா³. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸதிபட்டா²னமிஸ்ஸகஸம்பஜஞ்ஞம் புப்³ப³பா⁴க³ம் கதி²தம்.