1. பப்³ப³தவக்³கோ³

1. ஹிமவந்தஸுத்தவண்ணனா

182. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே நாகா³தி இமேபி மஹாஸமுத்³த³பிட்டே² ஊமிஅந்தரவாஸினோவ, ந விமானட்ட²கனாகா³. தேஸம் ஹிமவந்தம் நிஸ்ஸாய காயவட்³ட⁴னாதி³ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். போ³ஜ்ஜ²ங்கே³தி ஏத்த² போ³தி⁴யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யா ஹி அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³, யாய லோகியலோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பஜ்ஜமானாய லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹன காமஸுக²த்தகிலமதா²னுயோக³உச்சே²த³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸாதீ³னம் அனேகேஸம் உபத்³த³வானம் படிபக்க²பூ⁴தாய ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அரியஸாவகோ பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா போ³தீ⁴தி வுச்சதி. பு³ஜ்ஜ²தீதி கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய உட்ட²ஹதி, சத்தாரி வா அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, நிப்³பா³னமேவ வா ஸச்சி²கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ ‘‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (ஸம். நி. 5.378; தீ³. நி. 3.143). தஸ்ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கி³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ விய. யோபேஸ யதா²வுத்தப்பகாராய ஏதாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா அரியஸாவகோ போ³தீ⁴தி வுச்சதி, தஸ்ஸ போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கா³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய. தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா – ‘‘பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி வா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி.

அபிச ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி கேனட்டே²ன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³? போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, படிபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’இச்சாதி³னா (படி. ம. 2.17) படிஸம்பி⁴தா³னயேனாபி போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்திஆதீ³ஸு பன பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ஸதியேவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ந்தி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பா⁴வேதீதி வட்³டே⁴தி, அத்தனோ சித்தஸந்தானே புனப்புனம் ஜனேதி, அபி⁴னிப்³ப³த்தேதீதி அத்தோ². விவேகனிஸ்ஸிதந்திஆதீ³னி கோஸலஸம்யுத்தே ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி ஏத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

அயம் பன விஸேஸோ – தத்த² தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதந்தி, விவேகத்தயமேவ வுத்தம், போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனம் பத்வா பன பஞ்சவித⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பி ஏகே வண்ணயந்தி. தே ஹி ந கேவலம் ப³லவவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லக்க²ணேஸு ஏவ போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ உத்³த⁴ரந்தி விபஸ்ஸனாபாத³க-கஸிணஜ்ஜா²ன-ஆனாபானாஸுப⁴-ப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னேஸுபி உத்³த⁴ரந்தி, ந ச படிஸித்³தா⁴ அட்ட²கதா²சரியேஹி. தஸ்மா தேஸம் மதேன ஏதேஸம் ஜா²னானம் பவத்திக்க²ணே கிச்சதோ ஏவ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகனிஸ்ஸிதம். யதா² ச விபஸ்ஸனாக்க²ணே ‘‘அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் படிபஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பி பா⁴வேதீதி வத்தும் வட்டதி. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

2. காயஸுத்தவண்ணனா

183. து³தியே ஆஹாரட்டி²திகோதி பச்சயட்டி²திகோ. ஆஹாரம் படிச்சாதி பச்சயம் படிச்ச. ஸுப⁴னிமித்தந்தி ஸுப⁴ம்பி ஸுப⁴னிமித்தம், ஸுப⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி ஸுப⁴னிமித்தம். அயோனிஸோமனஸிகாரோதி அனுபாயமனஸிகாரோ உப்பத²மனஸிகாரோ அனிச்சே ‘‘நிச்ச’’ந்தி வா, து³க்கே² ‘‘ஸுக²’’ந்தி, அனத்தனி ‘‘அத்தா’’தி வா, அஸுபே⁴ ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி வா, மனஸிகாரோ. தம் தஸ்மிம் ஸுபா⁴ரம்மணே ப³ஹுலம் பவத்தயதோ காமச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸுப⁴னிமித்த’’ந்திஆதி³. ஏவம் ஸப்³ப³னீவரணேஸு யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

படிக⁴னிமித்தந்திஆதீ³ஸு பன படிகோ⁴பி படிக⁴னிமித்தம் படிகா⁴ரம்மணம்பி. அரதீதி உக்கண்டி²தா. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமா அரதி? பந்தேஸு வா ஸேனாஸனேஸு அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேஸு வா அதி⁴குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அரதி அரதிதா அனபி⁴ரதி அனபி⁴ரமனா உக்கண்டி²தா பரிதஸ்ஸிதா, அயம் வுச்சதி அரதீ’’தி (விப⁴. 856).

தந்தீ³தி அதிஸீதாதி³பச்சயா உப்பன்னம் ஆக³ந்துககாயாலஸியம். யஸ்மிம் உப்பன்னே ‘‘அதிஸீதம் அதிஉண்ஹம் அதிச்சா²தோஸ்மி அதிதா⁴தோஸ்மி அதிதூ³ரமக்³க³ம் க³தோஸ்மீ’’தி வத³தி, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தத்த² கதமா தந்தி³, யா தந்தீ³ தந்தி³யனா தந்தி³மனகதா ஆலஸ்யம் ஆலஸ்யாயனா ஆலஸ்யாயிதத்தம், அயம் வுச்சதி தந்தீ³’’தி (விப⁴. 857).

விஜம்பி⁴தாதி கிலேஸவஸேன காயவினமனா. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமா விஜம்பி⁴தா? யா காயஸ்ஸ ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா ஆனமனா வினமனா ஸன்னமனா பணமனா ப்³யாதி⁴யகம், அயம் வுச்சதி விஜம்பி⁴தா’’தி (விப⁴. 858).

ப⁴த்தஸம்மதோ³தி ப⁴த்தபரிளாஹோ. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமோ ப⁴த்தஸம்மதோ³? யா பு⁴த்தாவிஸ்ஸ ப⁴த்தமுச்சா² ப⁴த்தகிலமதோ² ப⁴த்தபரிளாஹோ காயது³ட்டு²ல்லம், அயம் வுச்சதி ப⁴த்தஸம்மதோ³’’தி (விப⁴. 859).

சேதஸோ ச லீனத்தந்தி சித்தஸ்ஸ லீயனாகாரோ, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தத்த² கதமம் சேதஸோ லீனத்தம்? யா சித்தஸ்ஸ அகல்யதா அகம்மஞ்ஞதா ஓலீயனா ஸல்லீயனா லீனம் லீயனா லீயிதத்தம் தி²னம் தி²யனா தி²யிதத்தம் சித்தஸ்ஸ, இத³ம் வுச்சதி சேதஸோ லீனத்த’’ந்தி (விப⁴. 860).

சேதஸோ அவூபஸமோதி யதா² நாம வீதச்சிகோபி அங்கா³ரோ நேவ தாவ ஸன்னிஸீத³தி பதாபம் கரோதியேவ, யதா² ச பத்தபசனட்டா²னே நேவ தாவ ஸன்னிஸீத³தி பதாபம் கரோதியேவ, ஏவம் சித்தஸ்ஸ அவூபஸந்தாகாரோ, அத்த²தோ பனேதம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சமேவ ஹோதி.

விசிகிச்ச²ட்டா²னீயா த⁴ம்மாதி விசிகிச்சா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மா. அயோனிஸோமனஸிகாரோ ஸப்³ப³த்த² வுத்தனயோவ. ஏவமேத்த² காமச்ச²ந்தோ³ விசிகிச்சா²தி இமே த்³வே த⁴ம்மா ஆரம்மணேன கதி²தா, ப்³யாபாதோ³ ஆரம்மணேன ச உபனிஸ்ஸயேன ச, ஸேஸா ஸஹஜாதேன ச உபனிஸ்ஸயேன சாதி.

ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயா த⁴ம்மாதி ஸதியா ஆரம்மணத⁴ம்மா ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யா ச நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா ச. தத்த² யோனிஸோமனஸிகாரப³ஹுலீகாரோதி தத்த² உபாயமனஸிகாரஸ்ஸ புனப்புனம் கரணம்.

குஸலாகுஸலா த⁴ம்மாதிஆதீ³ஸு குஸலாதி கோஸல்லஸம்பூ⁴தா அனவஜ்ஜஸுக²விபாகா. அகுஸலாதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தா ஸாவஜ்ஜது³க்க²விபாகா. ஸாவஜ்ஜாதி அகுஸலா. அனவஜ்ஜாதி குஸலா. ஹீனபணீதகண்ஹஸுக்கேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்படிபா⁴கா³தி கண்ஹஸுக்காயேவ. கண்ஹா ஹி கண்ஹவிபாகதா³னதோ, ஸுக்கா ச ஸுக்கவிபாகதா³னதோ ஸப்படிபா⁴கா³ நாம, ஸதி³ஸவிபாககோட்டா²ஸாதி அத்தோ². படிபக்க²பூ⁴தஸ்ஸ வா பா⁴க³ஸ்ஸ அத்தி²தாய ஸப்படிபா⁴கா³. கண்ஹானஞ்ஹி ஸுக்கா படிபக்க²பா⁴கா³, ஸுக்கானஞ்ச கண்ஹா படிபக்க²பா⁴கா³தி ஏவம்பி ஸப்படிபா⁴கா³. ஸப்படிபா³ஹிதட்டே²ன வா ஸப்படிபா⁴கா³. அகுஸலஞ்ஹி குஸலம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகம் தே³தி, குஸலஞ்ச அகுஸலம் படிபா³ஹித்வாதி ஏவம்பி கண்ஹஸுக்கா ஸப்படிபா⁴கா³.

ஆரம்ப⁴தா⁴தூதி பட²மாரம்ப⁴வீரியம். நிக்கமதா⁴தூதி கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதரம். பரக்கமதா⁴தூதி பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதாய ததோபி ப³லவதரந்தி தீஹிபி பதே³ஹி வீரியமேவ கதி²தம்.

பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயாதி பீதியா ஆரம்மணத⁴ம்மா. காயபஸ்ஸத்³தீ⁴தி திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴. சித்தபஸ்ஸத்³தீ⁴தி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴. ஸமத²னிமித்தந்தி ஸமதோ²பி ஸமத²னிமித்தம், ஆரம்மணம்பி. அப்³யக்³க³னிமித்தந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம்.

உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயாதி உபேக்கா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மா, அத்த²தோ பன மஜ்ஜ²த்தாகாரோ உபேக்கா²ட்டா²னீயா த⁴ம்மோதி வேதி³தப்³போ³. ஏவமேத்த² ஸதித⁴ம்மவிசயஉபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஆரம்மணேன கதி²தா, ஸேஸா ஆரம்மணேனபி உபனிஸ்ஸயேனபி.

3. ஸீலஸுத்தவண்ணனா

184. ததியே ஸீலஸம்பன்னாதி ஏத்த² கீ²ணாஸவஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரஸீலம் கதி²தம், தேன ஸம்பன்னாதி அத்தோ². ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸுபி ஏஸேவ நயோ. விமுத்தி பன ப²லவிமுத்தியேவ. விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சவேக்க²ணஞாணம். ஏவமேத்த² ஸீலாத³யோ தயோ லோகியலோகுத்தரா, விமுத்தி லோகுத்தராவ, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் லோகியமேவ.

த³ஸ்ஸனம்பாஹந்தி த³ஸ்ஸனம்பி அஹம். தம் பனேதம் த³ஸ்ஸனம் – சக்கு²த³ஸ்ஸனம், ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி து³வித⁴ம். தத்த² பஸன்னேஹி சக்கூ²ஹி அரியானம் த³ஸ்ஸனம் ஓலோகனம் சக்கு²த³ஸ்ஸனம் நாம. அரியேஹி பன தி³ட்ட²ஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம், படிவித்³த⁴ஸ்ஸ ச படிவிஜ்ஜ²னம் ஜா²னேன வா விபஸ்ஸனாய வா மக்³க³ப²லேஹி வா ஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம. இமஸ்மிம் பனேத்த² சக்கு²த³ஸ்ஸனம் அதி⁴ப்பேதம். அரியானஞ்ஹி பஸன்னேஹி சக்கூ²ஹி ஓலோகனம்பி ப³ஹுகாரமேவ. ஸவனந்தி ‘‘அஸுகோ நாம கீ²ணாஸவோ அஸுகஸ்மிம் நாம ரட்டே² வா ஜனபதே³ வா கா³மே வா நிக³மே வா விஹாரே வா லேணே வா வஸதீ’’தி கதே²ந்தானம் ஸோதேன ஸவனம், ஏதம்பி ப³ஹுகாரமேவ. உபஸங்கமனந்தி ‘‘தா³னம் வா த³ஸ்ஸாமி, பஞ்ஹம் வா புச்சி²ஸ்ஸாமி, த⁴ம்மம் வா ஸோஸ்ஸாமி, ஸக்காரம் வா கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவரூபேன சித்தேன அரியானம் உபஸங்கமனம். பயிருபாஸனந்தி பஞ்ஹாபயிருபாஸனம். அரியானம் கு³ணே ஸுத்வா தே உபஸங்கமித்வா நிமந்தேத்வா தா³னம் த³த்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, குஸல’’ந்திஆதி³னா நயேன பஞ்ஹபுச்ச²னந்தி அத்தோ².

அனுஸ்ஸதிந்தி ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னேஸு நிஸின்னஸ்ஸ ‘‘இதா³னி அரியா லேணகு³ஹமண்ட³பாதீ³ஸு ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லஸுகே²ஹி வீதினாமேந்தீ’’தி அனுஸ்ஸரணம். யோ வா தேஸம் ஸந்திகே ஓவாதோ³ லத்³தோ⁴ ஹோதி, தம் ஆவஜ்ஜித்வா ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே ஸீலம் கதி²தம், இமஸ்மிம் ஸமாதி⁴, இமஸ்மிம் விபஸ்ஸனா, இமஸ்மிம் மக்³கோ³, இமஸ்மிம் ப²ல’’ந்தி ஏவம் அனுஸ்ஸரணம். அனுபப்³ப³ஜ்ஜந்தி அரியேஸு சித்தம் பஸாதே³த்வா க⁴ரா நிக்க²ம்ம தேஸம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம். அரியானஞ்ஹி ஸந்திகே சித்தம் பஸாதே³த்வா தேஸம்யேவ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா தேஸம்யேவ ஓவாதா³னுஸாஸனிம் பச்சாஸீஸமானஸ்ஸ சரதோபி பப்³ப³ஜ்ஜா அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம. அரியேஸு பஸாதே³ன அஞ்ஞத்த² பப்³ப³ஜித்வா அரியானம் ஸந்திகே ஓவாதா³னுஸாஸனிம் பச்சாஸீஸமானஸ்ஸ சரதோ பப்³ப³ஜ்ஜாபி அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம. அஞ்ஞேஸு பன பஸாதே³ன அஞ்ஞேஸம்யேவ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா அஞ்ஞேஸம்யேவ ஓவாதா³னுஸாஸனிம் பச்சாஸீஸமானஸ்ஸ சரதோ பப்³ப³ஜ்ஜா அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம ந ஹோதி.

ஏவம் பப்³ப³ஜிதேஸு பன மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ தாவ அனுபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜிதா ஸதஸஹஸ்ஸமத்தா அஹேஸும், ததா² தே²ரஸ்ஸேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ச சந்த³கு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸாபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ஸூரியகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸாபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ அஸ்ஸகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸாபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ யோனகத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ, தஸ்ஸ பன ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ அஸோகரஞ்ஞோ கனிட்ட²பா⁴தா திஸ்ஸத்தே²ரோ நாம அஹோஸி, தஸ்ஸ அனுபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜிதா அட்³ட⁴தேய்யகோடிஸங்கா² அஹேஸும். மஹிந்த³த்தே²ரஸ்ஸ அனுபப்³ப³ஜிதானம் க³ணனபரிச்சே²தோ³ நத்தி². யாவஜ்ஜதி³வஸா லங்காதீ³பே ஸத்த²ரி பஸாதே³ன பப்³ப³ஜந்தா மஹிந்த³த்தே²ரஸ்ஸேவ பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுபப்³ப³ஜந்தி நாம.

தம் த⁴ம்மந்தி தம் தேஸம் ஓவாதா³னுஸாஸனீத⁴ம்மம். அனுஸ்ஸரதீதி ஸரதி. அனுவிதக்கேதீதி விதக்காஹதம் கரோதி. ஆரத்³தோ⁴ ஹோதீதி பரிபுண்ணோ ஹோதி. பவிசினதீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் தத்த² ஞாணசாரவஸேனேவ வுத்தம். அத² வா பவிசினதீதி தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் லக்க²ணம் விசினதி. பவிசரதீதி தத்த² ஞாணம் சராபேதி. பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதீதி வீமம்ஸனம் ஓலோகனம் க³வேஸனம் ஆபஜ்ஜதி.

ஸத்த ப²லா ஸத்தானிஸம்ஸாதி உப⁴யம்பேதம் அத்த²தோ ஏகம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே படிகச்ச அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தீதி அரஹத்தம் ஆராதே⁴ந்தோ இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே ஆராதே⁴தி, தஞ்ச கோ² படிகச்ச, அஸம்பத்தேயேவ மரணகாலேதி அத்தோ². அத² மரணகாலேதி அத² மரணஸ்ஸ ஆஸன்னகாலே.

அந்தராபரினிப்³பா³யீதி யோ ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா பரினிப்³பா³யதி, ஸோ திவிதோ⁴ ஹோதி. கப்பஸஹஸ்ஸாயுகேஸு தாவ அவிஹேஸு நிப்³ப³த்தித்வா ஏகோ நிப்³ப³த்ததி³வஸேயேவ அரஹத்தம் பாபுணாதி. நோ சே நிப்³ப³த்ததி³வஸே பாபுணாதி, பட²மஸ்ஸ பன கப்பஸதஸ்ஸ மத்த²கே பாபுணாதி. அயமேகோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ. அபரோ ஏவம் அஸக்கோந்தோ த்³வின்னம் கப்பஸதானம் மத்த²கே பாபுணாதி, அயம் து³தியோ. அபரோ ஏவம்பி அஸக்கோந்தோ சதுன்னம் கப்பஸதானம் மத்த²கே பாபுணாதி, அயம் ததியோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ.

பஞ்சமம் பன கப்பஸதம் அதிக்கமித்வா அரஹத்தம் பத்தோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ நாம ஹோதி. அதப்பாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யத்த² கத்த²சி உப்பன்னோ பன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன அரஹத்தம் பத்தோ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ நாம, அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன பத்தோ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ நாம. அவிஹாதீ³ஸுபி நிப்³ப³த்தோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா உபரூபரி நிப்³ப³த்தித்வா அகனிட்ட²ம் பத்தோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம.

இமஸ்மிம் பன டா²னே அட்ட²சத்தாரீஸ அனாகா³மினோ கதே²தப்³பா³. அவிஹேஸு ஹி தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ, ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ, ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீதி பஞ்ச ஹோந்தி. தே அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்ச, ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோ பஞ்சாதி த³ஸ ஹோந்தி, ததா² அதப்பாதீ³ஸு. அகனிட்டே²ஸு பன உத்³த⁴ம்ஸோதோ நத்தி², தஸ்மா தத்த² சத்தாரோ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ, சத்தாரோ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீதி அட்டா²தி ஏவம் அட்ட²சத்தாலீஸ ஹோந்தி. தேஸம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ ஸப்³ப³ஜேட்டோ² சேவ ஹோதி ஸப்³ப³கனிட்டோ² ச. கத²ம்? ஸோ ஹி ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸாயுகத்தா ஆயுனா ஸப்³பே³ஸம் ஜேட்டோ², ஸப்³ப³பச்சா² அரஹத்தம் பாபுணீதி ஸப்³பே³ஸம் கனிட்டோ². இமஸ்மிம் ஸுத்தே அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏகசித்தக்க²ணிகா நானாலக்க²ணா அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா.

4. வத்த²ஸுத்தவண்ணனா

185. சதுத்தே² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ இதி சே மே ஹோதீதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஏவம் சே மய்ஹம் ஹோதி. அப்பமாணோதி மே ஹோதீதி அப்பமாணோதி ஏவம் மே ஹோதி. ஸுஸமாரத்³தோ⁴தி ஸுபரிபுண்ணோ. திட்ட²தீதி ஏத்த² அட்ட²ஹாகாரேஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தி – உப்பாத³ம் அனாவஜ்ஜிதத்தா அனுப்பாத³ம் ஆவஜ்ஜிதத்தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தி, பவத்தம், அப்பவத்தம், நிமித்தம், அனிமித்தம் ஸங்கா²ரே அனாவஜ்ஜிதத்தா, விஸங்கா²ரம் ஆவஜ்ஜிதத்தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தீதி. இமேஹி அட்ட²ஹாகாரேஹி திட்ட²தீதி தே²ரோ ஜானாதி, வுத்தாகாரவிபரீதேஹேவ அட்ட²ஹாகாரேஹி சவந்தம் சவதீதி பஜானாதி. ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தே²ரஸ்ஸ ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா. யதா³ ஹி தே²ரோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸீஸம் கத்வா ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததா³ இதரே ச² தத³ன்வயா ஹோந்தி. யதா³ த⁴ம்மவிசயாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம், ததா³பி ஸேஸா தத³ன்வயா ஹோந்தீதி ஏவம் ப²லஸமாபத்தியம் அத்தனோ சிண்ணவஸிதம் த³ஸ்ஸேந்தோ தே²ரோ இமம் ஸுத்தம் கதே²ஸீதி.

5. பி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

186. பஞ்சமே போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ஸம்வத்தந்தி. கிம் பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய? மக்³கே³ன அஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், பச்சவேக்க²ணாய கதகிச்சதம், மக்³கே³ன வா கிலேஸனித்³தா³தோ பபு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய, ப²லேன பபு³ஜ்ஜ²னபா⁴வத்தா²யாதிபி வுத்தம் ஹோதி. தேனேவேத்த² நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியா கிலேஸபஹானபச்சவேக்க²ணாதி ஸப்³ப³ம் த³ஸ்ஸிதம்.

6-7. குண்ட³லியஸுத்தாதி³வண்ணனா

187-188. ச²ட்டே² ஆராமனிஸ்ஸயீதி ஆராமம் நிஸ்ஸாய வஸனபா⁴வேன ஆராமனிஸ்ஸயீ. பரிஸாவசரோதி பரிஸாய அவசரோ. பரிஸம் நாம பா³லாபி, பண்டி³தாபி ஓஸரந்தி, யோ பன பரப்பவாத³ம் மத்³தி³த்வா அத்தனோ வாத³ம் தீ³பேதும் ஸக்கோதி, அயம் பரிஸாவசரோ நாம. ஆராமேன ஆராமந்தி ஆராமேனேவ ஆராமம் அனுசங்கமாமி, ந பா³ஹிரேனாதி அத்தோ². உய்யானேன உய்யானந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அஞ்ஞேன வா ஆராமேன பவிஸித்வா அஞ்ஞம் ஆராமம், அஞ்ஞேன உய்யானேன அஞ்ஞம் உய்யானந்தி அயமேத்த² அத்தோ². இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸந்தி ‘‘ஏவம் புச்சா² ஹோதி, ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், ஏவம் க³ஹணம், ஏவம் நிப்³பே³ட²ன’’ந்தி இமினா நயேன இதிவாதோ³ ஹோதி இதிவாத³ப்பமோக்கோ²தி ஏதம் ஆனிஸம்ஸம். உபாரம்பா⁴னிஸம்ஸந்தி ‘‘அயம் புச்சா²ய தோ³ஸோ, அயம் விஸ்ஸஜ்ஜனே’’தி ஏவம் வாத³தோ³ஸானிஸம்ஸம்.

கத²ம் பா⁴விதோ ச, குண்ட³லிய, இந்த்³ரியஸம்வரோதி ஸத்தா² ‘‘ஏத்தகம் டா²னம் பரிப்³பா³ஜகேன புச்சி²தம், இதா³னி புச்சி²தும் ந ஸக்கோதீ’’தி ஞத்வா ‘‘ந தாவ அயம் தே³ஸனா யதா²னுஸந்தி⁴ம் க³தா. இதா³னி நம் யதா²னுஸந்தி⁴ம் பாபேஸ்ஸாமீ’’தி ஸயமேவ புச்ச²ந்தோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² மனாபம் நாபி⁴ஜ்ஜ²தீதி இட்டா²ரம்மணம் நாபி⁴ஜ்ஜா²யதி. நாபி⁴ஹம்ஸதீதி ந ஸாமிஸாய துட்டி²யா அபி⁴ஹம்ஸதி. தஸ்ஸ டி²தோ ச காயோ ஹோதி, டி²தம் சித்தம் அஜ்ஜ²த்தந்தி தஸ்ஸ நாமகாயோ ச சித்தஞ்ச கோ³சரஜ்ஜ²த்தே டி²தம் ஹோதி. ஸுஸண்டி²தந்தி கம்மட்டா²னவஸேன ஸுட்டு² ஸண்டி²தம். ஸுவிமுத்தந்தி கம்மட்டா²னவிமுத்தியா ஸுவிமுத்தம். அமனாபந்தி அனிட்டா²ரம்மணம். ந மங்கு ஹோதீதி தஸ்மிம் ந மங்கு ஹோதி. அப்பதிட்டி²தசித்தோதி கிலேஸவஸேன அட்டி²தசித்தோ. அதீ³னமானஸோதி தோ³மனஸ்ஸவஸேன அதீ³னசித்தோ. அப்³யாபன்னசேதஸோதி தோ³ஸவஸேன அபூதிசித்தோ.

ஏவம் பா⁴விதோ கோ², குண்ட³லிய, இந்த்³ரியஸம்வரோ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேதீதி ஏத்த² ஏவம் ஸுசரிதபூரணம் வேதி³தப்³ப³ம் – இமேஸு தாவ ச²ஸு த்³வாரேஸு அட்டா²ரஸ து³ச்சரிதானி ஹோந்தி. கத²ம்? சக்கு²த்³வாரே தாவ இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே காயங்க³வாசங்கா³னி அசோபேத்வா தஸ்மிம் ஆரம்மணே லோப⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ மனோது³ச்சரிதம் ஹோதி. லோப⁴ஸஹக³தேன சித்தேன ‘‘அஹோ வதித³ம் இட்ட²ம் கந்தம் மனாப’’ந்தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ வசீது³ச்சரிதம், ததே³வ ஹத்தே²ன பராமஸந்தஸ்ஸ காயது³ச்சரிதம். ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அயம் பன விஸேஸோ – ஸோதத்³வாரஸ்மிஞ்ஹி ஸத்³தா³ரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் ஸங்க²பணவாதி³தூரியப⁴ண்ட³ம் அனாமாஸம் ஆமஸந்தஸ்ஸ, கா⁴னத்³வாரே க³ந்தா⁴ரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் க³ந்த⁴மாலாதி³ம், ஜிவ்ஹாத்³வாரே ரஸாரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் மச்ச²மம்ஸாதி³ம், காயத்³வாரே போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் வத்த²தூலகபாவாராதி³ம், மனோத்³வாரே பஞ்ஞத்திவஸேன த⁴ம்மாரம்மணபூ⁴தம் ஸப்பிதேலமது⁴பா²ணிதாதி³ம் ஆமஸந்தஸ்ஸ காயது³ச்சரிதம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸங்கே²பதோ பனேத்த² ச²ஸு த்³வாரேஸு காயவீதிக்கமோ காயது³ச்சரிதம், வசீவீதிக்கமோ வசீது³ச்சரிதம், மனோவீதிக்கமோ மனோது³ச்சரிதந்தி தீணேவ து³ச்சரிதானி ஹோந்தி.

அயம் பன பி⁴க்கு² அத்தனோ பா⁴வனாபடிஸங்கா²னே டி²தோ இமானி து³ச்சரிதானி ஸுசரிதம் கத்வா விபரிணாமேதி. கத²ம்? சக்கு²த்³வாரே தாவ இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே காயங்க³வாசங்கா³னி அசாலேத்வா ரூபாரம்மணம் விபஸ்ஸனம் பட்டா²பயதோ மனோஸுசரிதம் ஹோதி, விபஸ்ஸனாஸஹக³தேன சித்தேன க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மந்தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ வசீஸுசரிதம், ‘‘அனாமாஸப⁴ண்ட³ம் ஏத’’ந்தி அனாமஸந்தஸ்ஸ காயஸுசரிதம். ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் இமானி வித்தா²ரதோ அட்டா²ரஸ ஸுசரிதானி ஹோந்தி. ஸங்கே²பதோ பனேத்தா²பி ச²ஸு த்³வாரேஸு காயஸம்வரோ காயஸுசரிதம், வசீஸம்வரோ வசீஸுசரிதம், மனோஸம்வரோ மனோஸுசரிதந்தி தீணேவ ஸுசரிதானி ஹோந்தி. ஏவம் இந்த்³ரியஸம்வரோ தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேதீதி வேதி³தப்³போ³. ஏத்தாவதா ஸீலானுரக்கி²தம் இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம் கதி²தம்.

காயது³ச்சரிதம் பஹாயாதிஆதீ³ஸு திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதம், சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம், திவித⁴ம் மனோது³ச்சரிதம். தஸ்ஸ படிபக்க²வஸேன காயஸுசரிதாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி. ஏத்தாவதா காயஸம்வரவசீஸம்வரேஹி பாதிமோக்க²ஸீலம், மனோஸம்வரேன தீணி ஸீலானீதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் கதி²தம் ஹோதி. ஸகலே பன இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸுசரிதமூலகா ஸதிபட்டா²னா லோகுத்தரமிஸ்ஸகா, ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் மூலபூ⁴தா ஸதிபட்டா²னா புப்³ப³பா⁴கா³, தேபி ஸதிபட்டா²னமூலகா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ புப்³ப³பா⁴கா³வ. விஜ்ஜாவிமுத்திமூலகா பன லோகுத்தராவ கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³. ஸத்தமம் உத்தானமேவ.

8. உபவானஸுத்தவண்ணனா

189. அட்ட²மே பச்சத்தந்தி அத்தனாவ. யோனிஸோமனஸிகாராதி யோனிஸோ மனஸிகாரேன. ஆரப்³ப⁴மானோவாதி குருமானோயேவ. ஸுவிமுத்தந்தி கம்மட்டா²னவிமுத்தியா ஸுட்டு² விமுத்தம். அட்டி²ம்கத்வாதி அத்த²ம் கரித்வா, அத்தி²கோ ஹுத்வாதி வுத்தம் ஹோதி.

9. பட²மஉப்பன்னஸுத்தவண்ணனா

190. நவமே நாஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வாதி ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வம் வினா ந அஞ்ஞஸ்மிம் காலே உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ².

10. து³தியஉப்பன்னஸுத்தவண்ணனா

191. த³ஸமே நாஞ்ஞத்ர ஸுக³தவினயாதி ஸுக³தோவாத³ம் வினா ந உப்பஜ்ஜந்தீதி.

பப்³ப³தவக்³கோ³.