2. து³தியவக்³கோ³
1-2. இச்சா²னங்க³லஸுத்தாதி³வண்ணனா
987-988. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஏவம் ப்³யாகரேய்யாதா²தி கஸ்மா அத்தனோ விஹாரஸமாபத்திம் ஆசிக்க²தி? உபாரம்ப⁴மோசனத்த²ம். ஸசே ஹி தே ‘‘ந ஜானாமா’’தி வதே³ய்யும், அத² நேஸம் தித்தி²யா ‘‘தும்ஹே ‘அஸுகஸமாபத்தியா நாம நோ ஸத்தா² தேமாஸம் விஹாஸீ’திபி ந ஜானாத², அத² கஸ்மா நம் உபட்ட²ஹந்தா விஹரதா²’’தி உபாரம்ப⁴ம் ஆரோபேய்யும், ததோ மோசனத்த²ம் ஏவமாஹ.
அத² கஸ்மா யதா² அஞ்ஞத்த² ‘‘ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ’’தி (தீ³. நி. 2.374; ம. நி. 1.107; ஸம். நி. 5.977) ஏவ-வாகாரோ வுத்தோ. ஏவம் இத⁴ ந வுத்தோதி? ஏகந்தஸந்தத்தா. அஞ்ஞேஸஞ்ஹி அஸ்ஸாஸோ வா பாகடோ ஹோதி பஸ்ஸாஸோ வா, ப⁴க³வதோ உப⁴யம்பேதம் பாகடமேவ நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதாயாதி ஏகந்தஸந்தத்தா ந வுத்தோ. அத² ‘‘ஸிக்கா²மீ’’தி அவத்வா கஸ்மா ‘‘அஸ்ஸஸாமீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தந்தி? ஸிக்கி²தப்³பா³பா⁴வா. ஸத்த ஹி ஸேகா² ஸிக்கி²தப்³ப³பா⁴வா ஸேகா² நாம, கீ²ணாஸவா ஸிக்கி²தப்³பா³பா⁴வா அஸேகா² நாம, ததா²க³தா அஸிக்கி²தப்³பா³ அஸேக்கா² நாம நத்தி² தேஸம் ஸிக்கி²தப்³ப³கிச்சந்தி ஸிக்கி²தப்³பா³பா⁴வா ந வுத்தம். து³தியம் உத்தானமேவ.
3-10. பட²மஆனந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா
989-996. ததியே பவிசினதீதி அனிச்சாதி³வஸேன பவிசினதி. இதரம் பத³த்³வயம் ஏதஸ்ஸேவ வேவசனம். நிராமிஸாதி நிக்கிலேஸா காயிகசேதஸிகத³ரத²படிபஸ்ஸத்³தி⁴யா காயோபி சித்தம்பி பஸ்ஸம்ப⁴தி. ஸமாதி⁴யதீதி ஸம்மா ட²பியதி, அப்பனாசித்தம் விய ஹோதி. அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதீதி ஸஹஜாதஅஜ்ஜு²பேக்க²னாய அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி.
ஏவம் சுத்³த³ஸவிதே⁴ன காயபரிக்³கா³ஹகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்மிம் காயே ஸதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தாய ஸதியா ஸம்பயுத்தஞாணம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தம்ஸம்பயுத்தமேவ காயிகசேதஸிகவீரியம் வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பீதிபஸ்ஸத்³தி⁴சித்தேகக்³க³தா பீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, இமேஸம் ச²ன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் அனோஸக்கனஅனதிவத்தனஸங்கா²தோ மஜ்ஜ²த்தாகாரோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. யதே²வ ஹி ஸமப்பவத்தேஸு அஸ்ஸேஸு ஸாரதி²னோ ‘‘அயம் ஓலீயதீ’’தி துத³னம் வா, ‘‘அயம் அதிதா⁴வதீ’’தி ஆகட்³ட⁴னம் வா நத்தி², கேவலம் ஏவம் பஸ்ஸமானஸ்ஸ டி²தாகாரோவ ஹோதி, ஏவமேவ இமேஸம் ச²ன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் அனோஸக்கனஅனதிவத்தனஸங்கா²தோ மஜ்ஜ²த்தாகாரோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ நாம ஹோதி. ஏத்தாவதா கிம் கதி²தம்? ஏகசித்தக்க²ணிகா நானாஸரஸலக்க²ணா விபஸ்ஸனாபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ நாம கதி²தா.
விவேகனிஸ்ஸிதந்திஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. ஏத்த² பன ஸோளஸக்க²த்துகா ஆனாபானஸ்ஸதி மிஸ்ஸகா கதி²தா, ஆனாபானமூலகா ஸதிபட்டா²னா புப்³ப³பா⁴கா³, தேஸம் மூலபூ⁴தா ஆனாபானஸ்ஸதி புப்³ப³பா⁴கா³. போ³ஜ்ஜ²ங்க³மூலகா ஸதிபட்டா²னா புப்³ப³பா⁴கா³, தேபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ புப்³ப³பா⁴கா³வ. விஜ்ஜாவிமுத்திபூரகா பன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரா, விஜ்ஜாவிமுத்தியோ அரியப²லஸம்பயுத்தா. விஜ்ஜா வா சதுத்த²மக்³க³ஸம்பயுத்தா, விமுத்தி ப²லஸம்பயுத்தாதி. சதுத்த²பஞ்சமச²ட்டா²னிபி இமினாவ ஸமானபரிச்சே²தா³னி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.
ஆனாபானஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.