1. ஏகத⁴ம்மவக்³கோ³

1. ஏகத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா

977. ஆனாபானஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே ஏகத⁴ம்மோதி ஏகோ த⁴ம்மோ. ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.215) ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னனித்³தே³ஸே வுத்தமேவ.

6. அரிட்ட²ஸுத்தவண்ணனா

982. ச²ட்டே² பா⁴வேத² நோதி பா⁴வேத² நு. காமச்ச²ந்தோ³தி பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³. அஜ்ஜ²த்தம் ப³ஹித்³தா⁴ ச த⁴ம்மேஸூதி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு த்³வாத³ஸஸு ஆயதனத⁴ம்மேஸு. படிக⁴ஸஞ்ஞா ஸுப்படிவினீதாதி படிக⁴ஸம்பயுத்தஸஞ்ஞா ஸுட்டு² படிவினீதா, ஸமுச்சி²ன்னாதி அத்தோ². இமினா அத்தனோ அனாகா³மிமக்³க³ம் கதே²தி. இதா³னி அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதிஆதி³மாஹ.

7. மஹாகப்பினஸுத்தவண்ணனா

983. ஸத்தமே இஞ்ஜிதத்தம் வா ப²ந்தி³தத்தம் வாதி உப⁴யேனபி சலனமேவ கதி²தம்.

8. பதீ³போபமஸுத்தவண்ணனா

984. அட்ட²மே நேவ காயோபி கிலமதி ந சக்கூ²னீதி அஞ்ஞேஸு ஹி கம்மட்டா²னேஸு கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ காயோபி கிலமதி, சக்கூ²னிபி விஹஞ்ஞந்தி. தா⁴துகம்மட்டா²னஸ்மிஞ்ஹி கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ காயோ கிலமதி, யந்தே பக்கி²பித்வா பீளனாகாரப்பத்தோ விய ஹோதி. கஸிணகம்மட்டா²னே கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ சக்கூ²னி ப²ந்த³ந்தி கிலமந்தி, நிக்க²மித்வா பதனாகாரப்பத்தானி விய ஹோந்தி. இமஸ்மிம் பன கம்மட்டா²னே கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ நேவ காயோ கிலமதி, ந அக்கீ²னி விஹஞ்ஞந்தி. தஸ்மா ஏவமாஹ.

ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானந்திஆதி³ கஸ்மா வுத்தம், கிம் ஆனாபானே கஸிணுக்³கா⁴டனம் லப்³ப⁴தீதி? திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘யஸ்மா ஆனாபானனிமித்தம் தாரகரூபமுத்தாவலிகாதி³ஸதி³ஸம் ஹுத்வா பஞ்ஞாயதி, தஸ்மா தத்த² கஸிணுக்³கா⁴டனம் லப்³ப⁴தீ’’தி. திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ ‘‘ந லப்³ப⁴தேவா’’தி ஆஹ. அலப்³ப⁴ந்தே அயம் அரியித்³தி⁴ஆதி³கோ பபே⁴தோ³ கஸ்மா க³ஹிதோதி? ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம். அரியம் வா ஹி இத்³தி⁴ம் சத்தாரி வா ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி சதஸ்ஸோ வா அரூபஸமாபத்தியோ நிரோத⁴ஸமாபத்திம் வா பத்த²யமானேன பி⁴க்கு²னா அயம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸிகாதப்³போ³. யதா² ஹி நக³ரே லத்³தே⁴ யம் சதூஸு தி³ஸாஸு உட்டா²னகப⁴ண்ட³ம், தம் சதூஹி த்³வாரேஹி நக³ரமேவ பவிஸதீதி, ஜனபதோ³ லத்³தோ⁴ ச ஹோதி. நக³ரஸ்ஸேவ ஹேஸோ ஆனிஸம்ஸோ. ஏவம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனாய ஆனிஸம்ஸோ ஏஸ அரியித்³தி⁴ஆதி³கோ பபே⁴தோ³, ஸப்³பா³காரேன பா⁴விதே ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்மிம் ஸப்³ப³மேதம் யோகி³னோ நிப்ப²ஜ்ஜதீதி ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸுக²ஞ்சேதி ஏத்த² ஸோதி கஸ்மா ந வுத்தம்? யஸ்மா பி⁴க்கூ²தி இமஸ்மிம் வாரே நாக³தம்.

9. வேஸாலீஸுத்தவண்ணனா

985. நவமே வேஸாலியந்தி ஏவம்னாமகே இத்தி²லிங்க³வஸேன பவத்தவோஹாரே நக³ரே. தஞ்ஹி நக³ரம் திக்க²த்தும் பாகாரபரிக்கே²பவட்³ட⁴னேன விஸாலீபூ⁴தத்தா வேஸாலீதி வுச்சதி. இத³ம்பி ச நக³ரம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தேயேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ ஸப்³பா³காரவேபுல்லதம் பத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் கோ³சரகா³மம் த³ஸ்ஸேத்வா நிவாஸட்டா²னமாஹ மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயந்தி. தத்த² மஹாவனம் நாம ஸயம்ஜாதம் அரோபிமம் ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனம். கபிலவத்து²ஸாமந்தா பன மஹாவனம் ஹிமவந்தேன ஸஹ ஏகாப³த்³த⁴ம் அபரிச்சே²த³ம் ஹுத்வா மஹாஸமுத்³த³ம் ஆஹச்ச டி²தம். இத³ம் தாதி³ஸம் ந ஹோதி, ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனந்தி மஹாவனம். கூடாகா³ரஸாலா பன மஹாவனம் நிஸ்ஸாய கதே ஆராமே கூடாகா³ரம் அந்தோகத்வா ஹம்ஸவட்டகச்ச²ன்னேன கதா ஸப்³பா³காரஸம்பன்னா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடீதி வேதி³தப்³பா³.

அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தீதி அனேகேஹி காரணேஹி அஸுபா⁴காரஸந்த³ஸ்ஸனப்பவத்தம் காயவிச்ச²ந்த³னீயகத²ம் கதே²தி. ஸேய்யதி²த³ம் – அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா…பே… முத்தந்தி. கிம் வுத்தம் ஹோதி? பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் ப்³யாமமத்தே களேவரே ஸப்³பா³காரேனபி விசினந்தோ ந கோசி கிஞ்சி முத்தம் வா மணிம் வா வேளுரியம் வா அக³ரும் வா சந்த³னம் வா குங்குமம் வா கப்புரம் வா வாஸசுண்ணாதி³ம் வா அணுமத்தம்பி ஸுசிபா⁴வம் பஸ்ஸதி, அத² கோ² பரமது³க்³க³ந்த⁴ம் ஜேகு³ச்ச²அஸ்ஸிரிகத³ஸ்ஸனம் கேஸலோமாதி³னானப்பகாரம் அஸுசிமேவ பஸ்ஸதி, தஸ்மா ந ஏத்த² ச²ந்தோ³ வா ராகோ³ வா கரணீயோ. யேபி உத்தமங்கே³ ஸிரஸி ஜாதா கேஸா நாம, தேபி அஸுபா⁴ சேவ அஸுசினோ ச படிகூலா ச. ஸோ ச நேஸம் அஸுபா⁴ஸுசிபடிகூலபா⁴வோ வண்ணதோபி ஸண்டா²னதோபி க³ந்த⁴தோபி ஆஸயதோபி ஓகாஸதோபீதி பஞ்சஹாகாரேஹி வேதி³தப்³போ³. ஏவம் லோமாதீ³னம்பீதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.307) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. இதி ப⁴க³வா ஏகமேகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தே³ன அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தி.

அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதீதி உத்³து⁴மாதகாதி³வஸேன அஸுப⁴மாதிகம் நிக்கி²பித்வா பத³பா⁴ஜனீயேன தம் விப⁴ஜந்தோ வண்ணேந்தோ அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதி. அஸுப⁴பா⁴வனாய வண்ணம் பா⁴ஸதீதி யா அயம் கேஸாதீ³ஸு வா உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴வத்தூ²ஸு அஸுபா⁴காரம் க³ஹேத்வா பவத்தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பா⁴வனா வட்³ட⁴னா பா²திகம்மம், தஸ்ஸா அஸுப⁴பா⁴வனாய ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ வண்ணம் பா⁴ஸதி, கு³ணம் பரிகித்தேதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘அஸுப⁴பா⁴வனாபி⁴யுத்தோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கேஸாதீ³ஸு வா வத்தூ²ஸு உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு வா பஞ்சங்க³விப்பஹீனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் திவித⁴கல்யாணம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னம் பட²மஜ்ஜா²னம் படிலப⁴தி. ஸோ தம் பட²மஜ்ஜா²னஸங்கா²தம் சித்தமஞ்ஜூஸம் நிஸ்ஸாய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா உத்தமத்த²ம் அரஹத்தம் பாபுணாதீ’’தி.

இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதுந்தி அஹம், பி⁴க்க²வே, ஏகம் அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதும் நிலீயிதும் ஏககோவ ஹுத்வா விஹரிதும் இச்சா²மீதி அத்தோ². நாம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனாதி யோ அத்தனா பயுத்தவாசம் அகத்வா மமத்தா²ய ஸத்³தே⁴ஸு குலேஸு படியத்தபிண்ட³பாதம் நீஹரித்வா மய்ஹம் உபனாமேதி, தம் பிண்ட³பாதனீஹாரகம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா நாம்ஹி அஞ்ஞேன கேனசி பி⁴க்கு²னா வா க³ஹட்டே²ன வா உபஸங்கமிதப்³போ³தி.

கஸ்மா பன ஏவமாஹாதி? அதீதே கிர பஞ்சஸதா மிக³லுத்³த³கா மஹதீஹி த³ண்ட³வாகு³ராதீ³ஹி அரஞ்ஞம் பரிக்கி²பித்வா ஹட்ட²துட்டா² ஏகதோயேவ யாவஜீவம் மிக³பக்கி²கா⁴தகம்மேன ஜீவிகம் கப்பேத்வா நிரயே உப்பன்னா. தே தத்த² பச்சித்வா புப்³பே³ கதேன கேனசிதே³வ குஸலகம்மேன மனுஸ்ஸேஸு உப்பன்னா கல்யாணூபனிஸ்ஸயவஸேன ஸப்³பே³பி ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜஞ்ச உபஸம்பத³ஞ்ச லபி⁴ம்ஸு. தேஸம் ததோ மூலாகுஸலகம்மதோ அவிபக்கவிபாகா அபராபரசேதனா தஸ்மிம் அட்³ட⁴மாஸப்³ப⁴ந்தரே அத்தூபக்கமேன ச பரூபக்கமேன ச ஜீவிதூபச்சே²தா³ய ஓகாஸமகாஸி. தம் ப⁴க³வா அத்³த³ஸ. கம்மவிபாகோ ச நாம ந ஸக்கா கேனசி படிபா³ஹிதும். தேஸு ச பி⁴க்கூ²ஸு புது²ஜ்ஜனாபி அத்தி², ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மிகீ²ணாஸவாபி. தத்த² கீ²ணாஸவா அப்படிஸந்தி⁴கா, இதரே அரியஸாவகா நியதக³திகா ஸுக³திபராயணா, புது²ஜ்ஜனானம் க³தி அனியதா.

அத² ப⁴க³வா சிந்தேஸி – ‘‘இமே அத்தபா⁴வே ச²ந்த³ராகே³ன மரணப⁴யபீ⁴தா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி க³திம் விஸோதே⁴தும், ஹந்த³ நேஸம் ச²ந்த³ராக³ப்பஹானாய அஸுப⁴கத²ம் கதே²மி. தம் ஸுத்வா அத்தபா⁴வே விக³தச்ச²ந்த³ராக³தாய க³திவிஸோத⁴னம் கத்வா ஸக்³கே³ படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தி, ஏவம் தேஸம் மம ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜா ஸாத்தி²கா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ததோ தேஸம் அனுக்³க³ஹாய அஸுப⁴கத²ம் கதே²ஸி கம்மட்டா²னஸீஸேன, நோ மரணவண்ணஸம்வண்ணனாதி⁴ப்பாயேன. கதே²த்வா ச பனஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே இமம் அட்³ட⁴மாஸம் மம் பி⁴க்கூ² பஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, ‘அஜ்ஜ ஏகோ பி⁴க்கு² மதோ, அஜ்ஜ த்³வே…பே… அஜ்ஜ த³ஸா’தி ஆக³ந்த்வா ஆரோசேஸ்ஸந்தி, அயஞ்ச கம்மவிபாகோ ந ஸக்கா மயா வா அஞ்ஞேன வா படிபா³ஹிதும், ஸ்வாஹம் தம் ஸுத்வாபி கிம் கரிஸ்ஸாமி, கிம் மே அனத்த²கேன அனயப்³யஸனேன ஸுதேன, ஹந்தா³ஹம் பி⁴க்கூ²னம் அத³ஸ்ஸனம் உபக³ச்சா²மீ’’தி. தஸ்மா ஏவமாஹ – ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதும், நாம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’’தி.

அபரே பனாஹு – ‘‘பரூபவாத³விவஜ்ஜனத்த²ம் ஏவம் வத்வா படிஸல்லீனோ’’தி. பரே கிர ப⁴க³வந்தம் உபவதி³ஸ்ஸந்தி – ‘‘அயம் ‘ஸப்³ப³ஞ்ஞூ அஹம் ஸத்³த⁴ம்மவரசக்கவத்தீ’தி படிஜானமானோ அத்தனோபி ஸாவகே அஞ்ஞமஞ்ஞம் கா⁴தேந்தே நிவாரேதும் ந ஸக்கோதி, கிம் அஞ்ஞம் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி? தத்ர பண்டி³தா வக்க²ந்தி – ‘‘ப⁴க³வா படிஸல்லானமனுயுத்தோ ந இமம் பவத்திம் ஜானாதி, கோசிஸ்ஸ ஆரோசயிதாபி நத்தி², ஸசே ஜானேய்ய அத்³தா⁴ நிவாரேய்யா’’தி. இத³ம் பன இச்சா²மத்தம், பட²மமேவேத்த² காரணம். நாஸ்ஸுதா⁴தி ஏத்த² அஸ்ஸுதா⁴தி பத³பூரணமத்தே அவதா⁴ரணத்தே² வா நிபாதோ, நேவ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமீதி அத்தோ².

அனேகேஹி வண்ணஸண்டா²னாதீ³ஹி காரணேஹி வோகாரோ அஸ்ஸாதி அனேகாகாரவோகாரோ. அனேகாகாரவோகிண்ணோ அனேகாகாரேன ஸம்மிஸ்ஸோதி வுத்தம் ஹோதி. கோ ஸோ? அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³, தம் அனேகாகாரவோகாரம். அஸுப⁴பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தீதி யுத்தப்பயுத்தா விஹரந்தி. அட்டீயமானாதி தேன காயேன அட்டா து³க்கி²தா ஹோந்தி. ஹராயமானாதி லஜ்ஜமானா. ஜிகு³ச்ச²மானாதி ஜிகு³ச்ச²ம் உப்பாத³யமானா. ஸத்த²ஹாரகம் பரியேஸந்தீதி ஜீவிதஹரணகஸத்த²ம் பரியேஸந்தி. ந கேவலஞ்ச தே ஸத்த²ம் பரியேஸித்வா அத்தனா வா அத்தானம் ஜீவிதா வோரோபேந்தி, மிக³லண்டி³கம்பி பன ஸமணகுத்தகம் உபஸங்கமித்வா, ‘‘ஸாது⁴ நோ, ஆவுஸோ, ஜீவிதா வோரோபேஹீ’’தி வத³ந்தி. ஏத்த² ச அரியா நேவ பாணாதிபாதம் கரிம்ஸு, ந ஸமாத³பேஸும், ந ஸமனுஞ்ஞா அஹேஸும். புது²ஜ்ஜனா பன ஸப்³ப³மகம்ஸு.

படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி தேஸம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் ஜீவிதக்க²யப்பத்தபா⁴வம் ஞத்வா ததோ ஏகீபா⁴வதோ வுட்டி²தோ ஜானந்தோபி அஜானந்தோ விய கதா²ஸமுட்டா²பனத்த²ம் ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி. கிம் நு கோ², ஆனந்த³, தனுபூ⁴தோ விய பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴தி இதோ, ஆனந்த³, புப்³பே³ ப³ஹூ பி⁴க்கூ² ஏகதோ உபட்டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தி, உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் க³ண்ஹந்தி, ஸஜ்ஜா²யந்தி, ஏகபஜ்ஜோதோ விய ஆராமோ தி³ஸ்ஸதி. இதா³னி பன அட்³ட⁴மாஸமத்தஸ்ஸ அச்சயேன தனுபூ⁴தோ விய தனுகோ மந்தோ³ அப்பகோ விரளோ விய ஜாதோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. கிம் நு கோ² காரணம்? கிம் தி³ஸாஸு பக்கந்தா பி⁴க்கூ²தி?

அதா²யஸ்மா ஆனந்தோ³ கம்மவிபாகேன தேஸம் ஜீவிதக்க²யப்பத்திம் அஸல்லக்கே²ந்தோ அஸுப⁴கம்மட்டா²னானுயோக³பச்சயா பன ஸல்லக்கே²ந்தோ ததா² ஹி பன, ப⁴ந்தே ப⁴க³வாதிஆதி³ம் வத்வா பி⁴க்கூ²னம் அரஹத்தப்பத்தியா அஞ்ஞம் கம்மட்டா²னம் யாசந்தோ, ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வாதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அஞ்ஞம் காரணம் ஆசிக்க²து, யேன பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அரஹத்தே பதிட்ட²ஹேய்ய. மஹாஸமுத்³த³ம் ஓரோஹணதித்தா²னி விய அஞ்ஞானிபி த³ஸானுஸ்ஸதி, த³ஸகஸிண, சதுதா⁴துவவத்தா²ன, ப்³ரஹ்மவிஹார, ஆனாபானஸ்ஸதிபபே⁴தா³னி ப³ஹூனி நிப்³பா³னோரோஹணகம்மட்டா²னானி ஸந்தி, தேஸு ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஸமஸ்ஸாஸேத்வா அஞ்ஞதரம் கம்மட்டா²னம் ஆசிக்க²தூதி அதி⁴ப்பாயோ.

அத² ப⁴க³வா ததா² காதுகாமோ தே²ரம் உய்யோஜேந்தோ தேனஹானந்தா³திஆதி³மாஹ. தத்த² வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாயாதி வேஸாலியம் உபனிஸ்ஸாய ஸமந்தா கா³வுதேபி அட்³ட⁴யோஜனேபி யாவதிகா விஹரந்தி, தே ஸப்³பே³ ஸன்னிபாதேஹீதி அத்தோ². ஸப்³பே³ உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிபாதேத்வாதி அத்தனா க³ந்தும் யுத்தட்டா²னம் ஸயம் க³ந்த்வா அஞ்ஞத்த² த³ஹரபி⁴க்கூ² பஹிணித்வா முஹுத்தேனேவ அனவஸேஸே பி⁴க்கூ² உபட்டா²னஸாலாயம் ஸமூஹம் கத்வா. யஸ்ஸதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபதிதோ, ஏஸ காலோ பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மகத²ம் காதும், அனுஸாஸனிம் தா³தும், இதா³னி யஸ்ஸ தும்ஹே காலம் ஜானாத², தம் காதப்³ப³ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி, அயம்பி கோ², பி⁴க்க²வேதி. ஆமந்தேத்வா ச பன பி⁴க்கூ²னம் அரஹத்தப்பத்தியா புப்³பே³ ஆசிக்கி²தஅஸுப⁴கம்மட்டா²னதோ அஞ்ஞம் பரியாயம் ஆசிக்க²ந்தோ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி ஆனாபானபரிக்³கா³ஹிகாய ஸதியா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தோ ஸமாதி⁴, ஆனாபானஸ்ஸதியம் வா ஸமாதி⁴, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴. பா⁴விதோதி உப்பாதி³தோ வட்³டி⁴தோ வா. ப³ஹுலீகதோதி புனப்புனம் கதோ. ஸந்தோ சேவ பணீதோ சாதி ஸந்தோ சேவ பணீதோ சேவ. உப⁴யத்த² ஏவஸத்³தே³ன நியமோ வேதி³தப்³போ³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? அயஞ்ஹி யதா² அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் கேவலம் படிவேத⁴வஸேன ஸந்தஞ்ச பணீதஞ்ச, ஓளாரிகாரம்மணத்தா பன படிகூலாரம்மணத்தா ச ஆரம்மணவஸேன நேவ ஸந்தம் ந பணீதம், ந ஏவம் கேனசி பரியாயேன அஸந்தோ வா அப்பணீதோ வா, அபிச கோ² ஆரம்மணஸந்ததாயபி ஸந்தோ வூபஸந்தோ நிப்³பு³தோ, படிவேத⁴ஸங்கா²தாய அங்க³ஸந்ததாயபி, ஆரம்மணபணீததாய பணீதோ அதித்திகரோ, அங்க³பணீததாயபீதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸந்தோ சேவ பணீதோ சா’’தி.

அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோதி ஏத்த² பன நாஸ்ஸ ஸேசனந்தி அஸேசனகோ, அனாஸித்தகோ அப்³போ³கிண்ணோ பாடியேக்கோ ஆவேணிகோ, நத்தி² ஏத்த² பரிகம்மேன வா உபசாரேன வா ஸந்ததா, ஆதி³ஸமன்னாஹாரதோ பபு⁴தி அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ ஸந்தோ ச பணீதோ சாதி அத்தோ². கேசி ‘‘அஸேசனகோ’’தி அனாஸித்தகோ ஓஜவந்தோ, ஸபா⁴வேனேவ மது⁴ரோ’’தி வத³ந்தி. ஏவமயம் அஸேசனகோ ச அப்பிதப்பிதக்க²ணே காயிகசேதஸிகஸுக²ப்படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தனதோ ஸுகோ² ச விஹாரோதி வேதி³தப்³போ³.

உப்பன்னுப்பன்னேதி அவிக்க²ம்பி⁴தே. பாபகேதி லாமகே. அகுஸலே த⁴ம்மேதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தே த⁴ம்மே. டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதீதி க²ணேனேவ அந்தரதா⁴பேதி விக்க²ம்பே⁴தி. வூபஸமேதீதி ஸுட்டு² உபஸமேதி, நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யத்தா அனுபுப்³பே³ன அரியமக்³க³வுத்³தி⁴ப்பத்தோ ஸமுச்சி²ந்த³தி, படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தீதி வுத்தம் ஹோதி. கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸேதி ஆஸாள்ஹமாஸே. ஊஹதம் ரஜோஜல்லந்தி அட்ட² மாஸே வாதாதபஸுக்கா²ய கோ³மஹிம்ஸாதி³பாத³ப்பஹாரஸம்பி⁴ன்னாய பத²வியா உத்³த⁴ம் ஹதம் ஊஹதம் ஆகாஸே ஸமுட்டி²தம் ரஜஞ்ச ரேணுஞ்ச. மஹா அகாலமேகோ⁴தி ஸப்³ப³ம் நப⁴ம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா உட்டி²தோ ஆஸாள்ஹஜுண்ஹபக்கே² ஸகலம் அட்³ட⁴மாஸம் வஸ்ஸனகமேகோ⁴. ஸோ ஹி அஸம்பத்தே வஸ்ஸகாலே உப்பன்னத்தா அகாலமேகோ⁴தி இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. டா²னஸோ அந்தராதா⁴பேதி வூபஸமேதீதி க²ணேனேவ அத³ஸ்ஸனம் நேதி பத²வியம் ஸன்னிஸீதா³பேதி. ஏவமேவ கோ²தி ஓபம்மனித³ஸ்ஸனமேதம். ததோ பரம் வுத்தனயமேவ.

10. கிமிலஸுத்தவண்ணனா

986. த³ஸமே கிமிலாயந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. ஏதத³வோசாதி தே²ரோ கிர சிந்தேஸி – ‘‘அயம் தே³ஸனா ந யதா²னுஸந்தி⁴கா கதா, யதா²னுஸந்தி⁴ம் க³மேஸ்ஸாமீ’’தி தே³ஸனானுஸந்தி⁴ம் க⁴டேந்தோ ஏதம் அவோச. காயஞ்ஞதரந்தி பத²வீஆதீ³ஸு காயேஸு அஞ்ஞதரம் வதா³மி வாயோகாயம் வதா³மீதி அத்தோ². அத² வா சக்கா²யதனம்…பே… கப³ளீகாரோ ஆஹாரோதி பஞ்சவீஸதி ரூபகோட்டா²ஸா ரூபகாயோ நாம, தேஸு ஆனாபானம் போ²ட்ட²ப்³பா³யதனே ஸங்க³ஹிதத்தா காயஞ்ஞதரம் ஹோதி, தஸ்மாபி ஏவமாஹ. தஸ்மாதிஹாதி யஸ்மா சதூஸு காயேஸு அஞ்ஞதரம் வாயோகாயம், பஞ்சவீஸதி கோட்டா²ஸே வா ரூபகாயே அஞ்ஞதரம் ஆனாபானம் அனுபஸ்ஸதி, தஸ்மா காயே காயானுபஸ்ஸீதி அத்தோ². ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. வேத³னாஞ்ஞதரந்தி தீஸு வேத³னாஸு அஞ்ஞதரம், ஸுக²வேத³னம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

ஸாது⁴கம் மனஸிகாரந்தி பீதிபடிஸம்வேதி³தாதி³வஸேன உப்பன்னம் ஸுந்த³ரம் மனஸிகாரம். கிம் பன மனஸிகாரோ ஸுகா² வேத³னா ஹோதீதி? ந ஹோதி, தே³ஸனாஸீஸம் பனேதம். யதே²வ ஹி ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞாபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா’’தி (ம. நி. 3.147) ஏத்த² ஸஞ்ஞானாமேன பஞ்ஞா வுத்தா, ஏவமிதா⁴பி மனஸிகாரனாமேன ஜா²னவேத³னா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. ஏதஸ்மிஞ்ஹி சதுக்கே பட²மபதே³ பீதிஸீஸேன வேத³னா வுத்தா, து³தியபதே³ ஸுக²ந்தி ஸரூபேனேவ வுத்தா. சித்தஸங்கா²ரபத³த்³வயே ‘‘ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச சேதஸிகா ஏதே த⁴ம்மா சித்தப்படிப³த்³தா⁴ சித்தஸங்கா²ரா’’தி (படி. ம. 1.174) வசனதோ ‘‘விதக்கவிசாரே ட²பேத்வா ஸப்³பே³பி சித்தஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா சித்தஸங்கா²ரே ஸங்க³ஹிதா’’தி வசனதோ சித்தஸங்கா²ரனாமேன வேத³னா வுத்தா. தம் ஸப்³ப³ம் மனஸிகாரனாமேன ஸங்க³ஹேத்வா இத⁴ ‘‘ஸாது⁴கம் மனஸிகார’’ந்தி ஆஹ.

ஏவம் ஸந்தேபி யஸ்மா ஏஸா வேத³னா ஆரம்மணம் ந ஹோதி, தஸ்மா வேத³னானுபஸ்ஸனா ந யுஜ்ஜதீதி. நோ ந யுஜ்ஜதி, மஹாஸதிபட்டா²னாதீ³ஸுபி ஹி தம் தம் ஸுகா²தீ³னம் வத்து²ம் ஆரம்மணம் கத்வா வேத³னா வேத³யதி, தம் பன வேத³னாபவத்திம் உபாதா³ய ‘‘அஹம் வேத³யாமீ’’தி வோஹாரமத்தம் ஹோதி, தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’’திஆதி³ வுத்தம். அபிச ‘‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³’’திஆதீ³னம் அத்த²வண்ணனாயமேதஸ்ஸ பரிஹாரோ வுத்தோயேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ –

‘‘த்³வீஹாகாரேஹி பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி – ஆரம்மணதோ ச அஸம்மோஹதோ ச. கத²ம் ஆரம்மணதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி? ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னே ஸமாபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸமாபத்திக்க²ணே ஜா²னபடிலாபே⁴ன ஆரம்மணதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி ஆரம்மணஸ்ஸ படிஸம்விதி³தத்தா. கத²ம் அஸம்மோஹதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி? ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னே ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஜா²னஸம்பயுத்தபீதிம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸதி, தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாக்க²ணே லக்க²ணப்படிவேதே⁴ன அஸம்மோஹதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 1.172) ‘‘‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி, தாய ஸதியா தேன ஞாணேன ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதீ’தி. ஏதேனேவ நயேன அவஸேஸபதா³னிபி அத்த²தோ வேதி³தப்³பா³னீ’’தி.

இதி யதே²வ ஜா²னபடிலாபே⁴ன ஆரம்மணதோ பீதிஸுக²சித்தஸங்கா²ரா படிஸம்விதி³தா ஹோந்தி, ஏவம் இமினாபி ஜா²னஸம்பயுத்தேன வேத³னாஸங்கா²தமனஸிகாரபடிலாபே⁴ன ஆரம்மணதோ வேத³னா படிஸம்விதி³தா ஹோதி. தஸ்மா ஸுவுத்தமேதம் ‘‘வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதீ’’தி.

நாஹம், ஆனந்த³, முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அஸம்பஜானஸ்ஸாதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – யஸ்மா ‘‘சித்தபடிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸாஸிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தோ பி⁴க்கு² கிஞ்சாபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தமாரம்மணம் கரோதி, தஸ்ஸ பன சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணே ஸதிஞ்ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச உபட்டா²பேத்வா பவத்தனதோ சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீயேவ நாமேஸ ஹோதி. ந ஹி முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அஸம்பஜானஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனா அத்தி², தஸ்மா ஆரம்மணதோ சித்தபடிஸம்விதி³தவஸேன ‘‘சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதீ’’தி.

ஸோ யம் தம் ஹோதி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானம் பஹானம், தம் பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதீதி ஏத்த² அபி⁴ஜ்ஜா² காமச்ச²ந்த³னீவரணமேவ, தோ³மனஸ்ஸவஸேன ப்³யாபாத³னீவரணம் த³ஸ்ஸிதம். இத³ஞ்ஹி சதுக்கம் விபஸ்ஸனாவஸேனேவ வுத்தம், த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா ச நீவரணபப்³பா³தி³வஸேன பஞ்சவிதா⁴ ஹோதி, தஸ்ஸா நீவரணபப்³ப³ம் ஆதி³, தஸ்ஸாபி இத³ம் நீவரணத்³வயம் ஆதி³. இதி த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாய ஆதி³ம் த³ஸ்ஸேதும் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானந்தி ஆஹ. பஹானந்தி அனிச்சானுபஸ்ஸனாய நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீதி ஏவம் பஹானகரஞாணம் அதி⁴ப்பேதம். தம் பஞ்ஞாய தி³ஸ்வாதி தம் அனிச்சவிராக³னிரோத⁴படினிஸ்ஸக்³க³ஞாணஸங்கா²தம் பஹானஞாணம் அபராய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய, தம்பி அபராயாதி ஏவம் விபஸ்ஸனாபரம்பரம் த³ஸ்ஸேதி. அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதீதி யஞ்சஸ்ஸ பத²படிபன்னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, யஞ்ச ஏகதோ உபட்டா²னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தீதி த்³விதா⁴ அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம. தத்த² ஸஹஜாதானம்பிஅஜ்ஜு²பேக்க²னா ஹோதி ஆரம்மணஸ்ஸாபி அஜ்ஜு²பேக்க²னா. இத⁴ ஆரம்மண அஜ்ஜு²பேக்க²னா அதி⁴ப்பேதா. தஸ்மாதிஹானந்தா³தி யஸ்மா ‘‘அனிச்சானுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தோ ந கேவலம் நீவரணாதி³த⁴ம்மே, அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸஸீஸேன பன வுத்தானம் த⁴ம்மானம் பஹானகரஞாணம்பி பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி, தஸ்மா த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதீதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² சதுமஹாபதோ² விய ச² ஆயதனானி த³ட்ட²ப்³பா³னி. தஸ்மிம் பம்ஸுபுஞ்ஜோ விய ச²ஸு ஆயதனேஸு கிலேஸா. சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³ச்ச²ந்தா ஸகடரதா² விய சதூஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா. ஏகேன ஸகடேன வா ரதே²ன வா பம்ஸுபுஞ்ஜஸ்ஸ உபஹனனம் விய காயானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் உபகா⁴தோ வேதி³தப்³போ³தி.

ஏகத⁴ம்மவக்³கோ³ பட²மோ.