7. சித்தஸம்யுத்தம்

1. ஸம்யோஜனஸுத்தவண்ணனா

343. சித்தஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே மச்சி²காஸண்டே³தி ஏவம்னாமகே வனஸண்டே³. அயமந்தராகதா² உத³பாதீ³தி போராணகத்தே²ரா அதிரச்சா²னகதா² ஹோந்தி, நிஸின்னனிஸின்னட்டா²னே பஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பேத்வா அஜானந்தா புச்ச²ந்தி, ஜானந்தா விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, தேன நேஸம் அயம் கதா² உத³பாதி³. மிக³பத²கந்தி ஏவம்னாமகம் அத்தனோ போ⁴க³கா³மம். ஸோ கிர அம்பா³டகாராமஸ்ஸ பிட்டி²பா⁴கே³ ஹோதி. தேனுபஸங்கமீதி ‘‘தே²ரானம் பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா பா²ஸுவிஹாரம் கத்வா த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா உபஸங்கமி. க³ம்பீ⁴ரே பு³த்³த⁴வசனேதி அத்த²க³ம்பீ⁴ரே சேவ த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரே ச பு³த்³த⁴வசனே. பஞ்ஞாசக்கு² கமதீதி ஞாணசக்கு² வஹதி பவத்ததி.

2. பட²மஇஸித³த்தஸுத்தவண்ணனா

344. து³தியே ஆயஸ்மந்தம் தே²ரந்தி தேஸு தே²ரேஸு ஜேட்ட²கம் மஹாதே²ரம். துண்ஹீ அஹோஸீதி ஜானந்தோபி அவிஸாரத³த்தா ந கிஞ்சி ப்³யாஹரி. ப்³யாகரோமஹம் ப⁴ந்தேதி ‘‘அயம் தே²ரோ நேவ அத்தனா ப்³யாகரோதி, ந அஞ்ஞே அஜ்ஜே²ஸதி, உபாஸகோபி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் விஹேஸேதி, அஹமேதம் ப்³யாகரித்வா பா²ஸுவிஹாரம் கத்வா த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ஆஸனதோ வுட்டா²ய தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ஏவம் ஓகாஸமகாஸி, கதாவகாஸோ பன அத்தனோ ஆஸனே நிஸீதி³த்வா ப்³யாகாஸி.

ஸஹத்தா²தி ஸஹத்தே²ன. ஸந்தப்பேஸீதி யாவதி³ச்ச²கம் தே³ந்தோ ஸுட்டு² தப்பேஸி. ஸம்பவாரேஸீதி ‘‘அலம் அல’’ந்தி ஹத்த²ஸஞ்ஞாய சேவ வாசாய ச படிக்கி²பாபேஸி. ஓனீதபத்தபாணினோதி பாணிதோ அபனீதபத்தா தோ⁴வித்வா த²விகாய ஓஸாபேத்வா அம்ஸே லக்³கி³தபத்தாதி அத்தோ².

3. து³தியஇஸித³த்தஸுத்தவண்ணனா

345. ததியே அவந்தியாதி த³க்கி²ணாபதே² அவந்திரட்டே². கல்யாணம் வுச்சதீதி ‘‘சதூஹி பச்சயேஹி படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமீ’’தி வசனம் நித்³தோ³ஸம் அனவஜ்ஜம் வுச்சதி தயா உபாஸகாதி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி.

4. மஹகபாடிஹாரியஸுத்தவண்ணனா

346. சதுத்தே² ஸேஸகம் விஸ்ஸஜ்ஜேதா²தி தஸ்ஸ கிர தே²ரேஹி ஸத்³தி⁴ம்யேவ கம்ஸதா²லம் பமஜ்ஜித்வா பாயாஸம் வட்³டே⁴த்வா அத³ம்ஸு. ஸோ பு⁴த்தபாயாஸோ தே²ரேஹியேவ ஸத்³தி⁴ம் க³ந்துகாமோ சிந்தேஸி ‘‘க⁴ரே தாவ உபாஸிகா ஸேஸகம் விசாரேதி, இத⁴ பனிமே தா³ஸகம்மகாரா மயா அவுத்தா ந விசாரேஸ்ஸந்தி, ஏவாயம் பணீதபாயாஸோ நஸ்ஸிஸ்ஸதீ’’தி தேஸம் அனுஜானந்தோ ஏவமாஹ. குதி²தந்தி குதி⁴தம், ஹேட்டா² ஸந்தத்தாய வாலிகாய உபரி ஆதபேன ச அதிதிகி²ணந்தி அத்தோ². இத³ம் பன தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே அஸம்பி⁴ன்னபத³ம். பவேலியமானேனாதி படிலியமானேன ஸாது⁴ க்²வஸ்ஸ ப⁴ந்தேதி ‘‘பா²ஸுவிஹாரம் கரிஸ்ஸாமி நேஸ’’ந்தி சிந்தேத்வா ஏவமாஹ.

இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரீதி அதி⁴ட்டா²னித்³தி⁴ம் அகாஸி. ஏத்த² ச ‘‘மந்த³மந்தோ³ ஸீதகவாதோ வாயது, அப்³ப⁴மண்ட³பம் கத்வா தே³வோ ஏகமேகம் பு²ஸாயதூ’’தி ஏவம் நானாபரிகம்மம் – ‘‘ஸவாதோ தே³வோ வஸ்ஸதூ’’தி ஏவம் அதி⁴ட்டா²னம் ஏகதோபி ஹோதி. ‘‘ஸவாதோ தே³வோ வஸ்ஸதூதி ஏகதோபரிகம்மம், மந்த³மந்தோ³ ஸீதகவாதோ வாயது, அப்³ப⁴மண்ட³பம் கத்வா தே³வோ ஏகமேகம் பு²ஸாயதூ’’தி ஏவம் நானாஅதி⁴ட்டா²னம் ஹோதி. வுத்தனயேனேவ நானாபரிகம்மம் நானாதி⁴ட்டா²னம், ஏகதோ பரிகம்மம் ஏகதோ அதி⁴ட்டா²னம்பி ஹோதியேவ. யதா² ததா² கரோந்தஸ்ஸ பன பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய கதபரிகம்மஸ்ஸ பரிகம்மானந்தரேன மஹக்³க³தஅதி⁴ட்டா²னசித்தேனேவ தம் இஜ்ஜ²தி. ஓகாஸேஸீதி விப்பகிரி.

5. பட²மகாமபூ⁴ஸுத்தவண்ணனா

347. பஞ்சமே நேலங்கோ³தி நித்³தோ³ஸோ. ஸேதபச்சா²தோ³தி ஸேதபடிச்சா²த³னோ. அனீக⁴ந்தி நித்³து³க்க²ம். முஹுத்தம் துண்ஹீ ஹுத்வாதி தஸ்ஸ அத்த²பேக்க²னத்த²ம் தீணி பிடகானி கண்ணே குண்ட³லம் விய ஸஞ்சாலேந்தோ ‘‘அயம் இமஸ்ஸ அத்தோ², அயம் இமஸ்ஸ அத்தோ²’’தி உபபரிக்க²ணத்த²ம் முஹுத்தம் துண்ஹீ ஹுத்வா. விமுத்தியாதி அரஹத்தப²லவிமுத்தியா. இமம் பன பஞ்ஹம் கதே²ந்தோ உபாஸகோ து³க்கரம் அகாஸி. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹி ‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் பி⁴க்கு²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம் ஓதா³தகம் தனுகம் துங்க³னாஸிக’’ந்தி (ஸம். நி. 2.245) அத்தனோ தி³ட்டே²ன கதே²ஸி. அயம் பன நயக்³கா³ஹேன ‘‘அரஹதோ ஏதம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஹ.

6. து³தியகாமபூ⁴ஸுத்தவண்ணனா

348. ச²ட்டே² கதி நு கோ² ப⁴ந்தே ஸங்கா²ராதி அயம் கிர, க³ஹபதி, நிரோத⁴ம் வலஞ்ஜேதி, தஸ்மா ‘‘நிரோத⁴பாத³கே ஸங்கா²ரே புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ஏவமாஹ. தே²ரோபிஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதீ³ஸு அனேகேஸு ஸங்கா²ரேஸு விஜ்ஜமானேஸுபி காயஸங்கா²ராத³யோவ ஆசிக்க²ந்தோ தயோ கோ² க³ஹபதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² காயப்படிப³த்³த⁴த்தா காயேன ஸங்க²ரீயதி நிப்³ப³த்தீயதீதி காயஸங்கா²ரோ. வாசாய ஸங்க²ரோதி நிப்³ப³த்தேதீதி வசீஸங்கா²ரோ. சித்தப்படிப³த்³த⁴த்தா சித்தேன ஸங்க²ரீயதி நிப்³ப³த்தீயதீதி சித்தஸங்கா²ரோ.

கதமோ பன ப⁴ந்தேதி இத⁴ கிம் புச்ச²தி? ‘‘இமே ஸங்கா²ரா அஞ்ஞமஞ்ஞம் மிஸ்ஸா ஆலுளிதா அவிபூ⁴தா து³த்³தீ³பனா. ததா² ஹி காயத்³வாரே ஆதா³னக்³க³ஹணமுஞ்சனசோபனானி பாபேத்வா உப்பன்னா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனாதி ஏவம் குஸலாகுஸலா வீஸதி சேதனாபி, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாபி காயஸங்கா²ரோத்வேவ வுச்சந்தி. வசீத்³வாரே ஹனுஸஞ்சோபனம் வசீபே⁴த³ம் பாபேத்வா உப்பன்னா வுத்தப்பகாராவ வீஸதி சேதனாபி விதக்கவிசாராபி வசீஸங்கா²ரோத்வேவ வுச்சந்தி. காயவசீத்³வாரேஸு சோபனம் அபத்வா ரஹோ நிஸின்னஸ்ஸ சிந்தயதோ உப்பன்னா குஸலாகுஸலா ஏகூனதிம்ஸசேதனாபி, ஸஞ்ஞா ச வேத³னா சாதி இமே த்³வே த⁴ம்மாபி சித்தஸங்கா²ரோத்வேவ வுச்சந்தி. ஏவம் இமே ஸங்கா²ரா அஞ்ஞமஞ்ஞம் மிஸ்ஸா ஆலுளிதா அவிபூ⁴தா து³த்³தீ³பனா, தே பாகடே விபூ⁴தே கத்வா கதா²பேஸ்ஸாமீ’’தி புச்சி².

கஸ்மா பன ப⁴ந்தேதி இத⁴ காயஸங்கா²ராதி³னாமஸ்ஸ பத³த்த²ம் புச்ச²தி. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே காயப்படிப³த்³தா⁴தி காயனிஸ்ஸிதா. காயே ஸதி ஹோந்தி, அஸதி ந ஹோந்தி. சித்தப்படிப³த்³தா⁴தி சித்தனிஸ்ஸிதா. சித்தே ஸதி ஹோந்தி, அஸதி ந ஹோந்தி.

இதா³னி ‘‘கிம் நு கோ² ஏஸ ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் வலஞ்ஜேதி, நோ வலஞ்ஜேதி, சிண்ணவஸீ வா தத்த² நோ சிண்ணவஸீ’’தி ஜானனத்த²ம் புச்ச²ந்தோ கத²ம் பன ப⁴ந்தே ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி ஹோதீதி ஆஹ. தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி வா ஸமாபஜ்ஜாமீதி வா பத³த்³வயேன நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திகாலோ கதி²தோ. ஸமாபன்னோதி பதே³ன அந்தோனிரோதோ⁴. ததா² புரிமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி ஸசித்தககாலோ கதி²தோ, பச்சி²மேன அசித்தககாலோ.

புப்³பே³வ ததா² சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதீதி நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ புப்³பே³ அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³காலேயேவ ‘‘ஏத்தகம் காலம் அசித்தகோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³ம் சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதி. யம் தம் தத²த்தாய உபனேதீதி யம் பன ஏவம் பா⁴விதம் சித்தம், தம் புக்³க³லம் தத²த்தாய அசித்தகபா⁴வாய உபனேதி. வசீஸங்கா²ரோ பட²மம் நிருஜ்ஜ²தீதி ஸேஸஸங்கா²ரேஹி பட²மம் து³தியஜ்ஜா²னேயேவ நிருஜ்ஜ²தி. ததோ காயஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் காயஸங்கா²ரோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே நிருஜ்ஜ²தி. ததோ சித்தஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் சித்தஸங்கா²ரோ அந்தோனிரோதே⁴ நிருஜ்ஜ²தி. ஆயூதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம். விபரிபி⁴ன்னானீதி உபஹதானி வினட்டா²னி.

தத்த² கேசி ‘‘நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸ ‘சித்தஸங்கா²ரோ ச நிருத்³தோ⁴’தி வசனதோ சித்தம் அனிருத்³த⁴ம் ஹோதி, தஸ்மா ஸசித்தகாபி அயம் ஸமாபத்தீ’’தி வத³ந்தி. தே வத்தப்³பா³ – ‘‘வசீஸங்கா²ரோபிஸ்ஸ நிருத்³தோ⁴’’தி வசனதோ வாசா அனிருத்³தா⁴ ஹோதி, தஸ்மா நிரோத⁴ஸமாபன்னேன த⁴ம்மம்பி கதே²ந்தேன ஸஜ்ஜா²யம்பி கரோந்தேன நிஸீதி³தப்³ப³ம் ஸியா. யோ சாயம் மதோ காலங்கதோ, தஸ்ஸாபி சித்தஸங்கா²ரோ நிருத்³தோ⁴தி வசனதோ சித்தம் அனிருத்³த⁴ம் ப⁴வேய்ய, தஸ்மா காலங்கதே மாதாபிதரோ வா அரஹந்தே வா ஜா²பேந்தேன ஆனந்தரியகம்மம் கதம் ப⁴வேய்ய. இதி ப்³யஞ்ஜனே அபி⁴னிவேஸம் அகத்வா ஆசரியானம் நயே ட²த்வா அத்தோ² உபபரிக்கி²தப்³போ³. அத்தோ² ஹி படிஸரணம், ந ப்³யஞ்ஜனம்.

இந்த்³ரியானி விப்பஸன்னானீதி கிரியமயபவத்தஸ்மிஞ்ஹி வத்தமானே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணேஸு பஸாதே³ க⁴ட்டேந்தேஸு இந்த்³ரியானி கிலமந்தி, உபஹதானி மக்கி²த்தானி விய ஹோந்தி வாதாதீ³ஹி உட்டி²தரஜேன சதுமஹாபதே² ட²பிதஆதா³ஸோ விய. யதா² பன த²விகாய பக்கி²பித்வா மஞ்ஜூஸாதீ³ஸு ட²பிதோ ஆதா³ஸோ அந்தோயேவ விரோசதி, ஏவம் நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அந்தோனிரோதே⁴ பஞ்ச பஸாதா³ அதிவிய விரோசந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘இந்த்³ரியானி விப்பஸன்னானீ’’தி.

வுட்ட²ஹிஸ்ஸந்தி வா வுட்ட²ஹாமீதி வா பத³த்³வயேன அந்தோனிரோத⁴காலோ கதி²தோ, வுட்டி²தோதி பதே³ன ப²லஸமாபத்திகாலோ. ததா² புரிமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி அசித்தககாலோ கதி²தோ, பச்சி²மேன ஸசித்தககாலோ. புப்³பே³வ ததா² சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதீதி நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ புப்³பே³ அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³காலேயேவ ‘‘ஏத்தகம் காலம் அசித்தகோ ஹுத்வா ததோ பரம் ஸசித்தகோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³ம் சித்தம் பா⁴விதம் ஹோதி. யம் தம் தத²த்தாய உபனேதீதி யம் ஏவம் பா⁴விதம் சித்தம், தம் புக்³க³லம் தத²த்தாய ஸசித்தகபா⁴வாய உபனேதி. இதி ஹேட்டா² நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜன்னகாலோ க³ஹிதோ, இத⁴ நிரோத⁴தோ வுட்டா²னகாலோ.

இதா³னி நிரோத⁴கத²ம் கதே²தும் காலோதி நிரோத⁴கதா² கதே²தப்³பா³ ஸியா. ஸா பனேஸா ‘‘த்³வீஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தத்தா தயோ ச ஸங்கா²ரானம் படிபஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹி நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹி வஸீபா⁴வதாபஞ்ஞா நிரோத⁴ஸமாபத்தியம் ஞாண’’ந்தி மாதிகம் ட²பேத்வா ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ கதி²தா, தஸ்மா தத்த² கதி²தனயேனேவ க³ஹேதப்³பா³. கோ பனாயம் நிரோதோ⁴ நாம? சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் படிஸங்கா² அப்பவத்தி. அத² கிமத்த²மேதம் ஸமாபஜ்ஜந்தீதி? ஸங்கா²ரானம் பவத்தே உக்கண்டி²தா ஸத்தாஹம் அசித்தகா ஹுத்வா ஸுக²ம் விஹரிஸ்ஸாம, தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் நாமேதம் யதி³த³ம் நிரோதோ⁴தி ஏதத³த்த²ம் ஸமாபஜ்ஜந்தி.

சித்தஸங்கா²ரோ பட²மம் உப்பஜ்ஜதீதி நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஹி ப²லஸமாபத்திசித்தம் பட²மம் உப்பஜ்ஜதி. தம்ஸம்பயுத்தம் ஸஞ்ஞஞ்ச வேத³னஞ்ச ஸந்தா⁴ய ‘‘சித்தஸங்கா²ரோ பட²மம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஆஹ. ததோ காயஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் ப⁴வங்க³ஸமயே காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி.

கிம் பன ப²லஸமாபத்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே ந ஸமுட்டா²பேதீதி? ஸமுட்டா²பேதி. இமஸ்ஸ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா ப²லஸமாபத்தி, ஸா ந ஸமுட்டா²பேதி. கிம் வா ஏதேன? ப²லஸமாபத்தி பட²மஜ்ஜா²னிகா வா ஹோது து³தியததியசதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா வா, ஸந்தஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அப்³போ³ஹாரிகா ஹோந்தி, தேஸம் அப்³போ³ஹாரிகபா⁴வோ ஸஞ்ஜீவத்தே²ரவத்து²னா வேதி³தப்³போ³. ஸஞ்ஜீவத்தே²ரஸ்ஸ ஹி ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய கிம்ஸுகபுப்ப²ஸதி³ஸே வீதச்சிதங்கா³ரே மத்³த³மானஸ்ஸ க³ச்ச²தோ சீவரே அம்ஸுமத்தம்பி ந ஜா²யி, உஸ்மாகாரமத்தம்பி நாஹோஸி. ஸமாபத்திப³லம் நாமேதந்தி வத³ந்தி. ஏவமேவ ஸந்தாய ப²லஸமாபத்தியா வுட்டி²தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அப்³போ³ஹாரிகா ஹோந்தீதி ப⁴வங்க³ஸமயேனேவேதம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ததோ வசீஸங்கா²ரோதி ததோ பரம் கிரியமயபவத்தவலஞ்ஜனகாலே வசீஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி. கிம் ப⁴வங்க³ம் விதக்கவிசாரே ந ஸமுட்டா²பேதீதி? ஸமுட்டா²பேதி. தம்ஸமுட்டா²னா பன விதக்கவிசாரா வாசம் அபி⁴ஸங்கா²தும் ந ஸக்கோந்தீதி கிரியமயபவத்தவலஞ்ஜனகாலேனேவேதம் கதி²தம்.

ஸுஞ்ஞதோ ப²ஸ்ஸோதிஆத³யோ ஸகு³ணேனாபி ஆரம்மணேனாபி கதே²தப்³பா³. ஸகு³ணேன தாவ ஸுஞ்ஞதா நாம ப²லஸமாபத்தி, தாய ஸஹஜாதப²ஸ்ஸம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுஞ்ஞதோ ப²ஸ்ஸோ’’தி வுத்தம். அனிமித்தப்பணிஹிதேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆரம்மணேன பன நிப்³பா³னம் ராகா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞத்தா ஸுஞ்ஞதா நாம, ராக³னிமித்தாதீ³னம் அபா⁴வா அனிமித்தம், ராக³தோ³ஸமோஹப்பணிதீ⁴னம் அபா⁴வா அப்பணிஹிதம், ஸுஞ்ஞதம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னப²லஸமாபத்திஸம்ப²ஸ்ஸோ ஸுஞ்ஞதோ நாம. அனிமித்தப்பணிஹிதேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அபரா ஆக³மனியகதா² நாம ஹோதி. ஸுஞ்ஞதஅனிமித்தஅப்பணிஹிதாதி ஹி விபஸ்ஸனாபி வுச்சதி. தத்த² யோ பி⁴க்கு² ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ பரிக்³க³ஹேத்வா அனிச்சதோ தி³ஸ்வா அனிச்சதோ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா அனிமித்தா நாம ஹோதி. யோ து³க்க²தோ பரிக்³க³ஹேத்வா து³க்க²தோ தி³ஸ்வா து³க்க²தோ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ அப்பணிஹிதா நாம. யோ அனத்ததோ பரிக்³க³ஹேத்வா அனத்ததோ தி³ஸ்வா அனத்ததோ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதா நாம. தத்த² அனிமித்தவிபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ அனிமித்தோ நாம, அனிமித்தமக்³க³ஸ்ஸ ப²லம் அனிமித்தம் நாம, அனிமித்தப²லஸமாபத்திஸஹஜாதே ப²ஸ்ஸே பு²ஸந்தே ‘‘அனிமித்தோ ப²ஸ்ஸோ பு²ஸதீ’’தி வுச்சதி. அப்பணிஹிதஸுஞ்ஞதேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆக³மனியேன கதி²தே பன ஸுஞ்ஞதோ வா ப²ஸ்ஸோ அனிமித்தோ வா ப²ஸ்ஸோ அப்பணிஹிதோ வா ப²ஸ்ஸோதி விகப்போ ஆபஜ்ஜேய்ய, தஸ்மா ஸகு³ணேன சேவ ஆரம்மணேன ச கதே²தப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி தயோ ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தீதி ஸமேதி.

விவேகனின்னந்திஆதீ³ஸு நிப்³பா³னம் விவேகோ நாம. தஸ்மிம் விவேகே நின்னம் ஓனதந்தி விவேகனின்னம். விவேகபோணந்தி அஞ்ஞதோ அக³ந்த்வா யேன விவேகோ, தேன வங்கம் விய ஹுத்வா டி²தந்தி விவேகபோணம். யேன விவேகோ, தேன பதமானம் விய டி²தந்தி விவேகபப்³பா⁴ரம்.

7. கோ³த³த்தஸுத்தவண்ணனா

349. ஸத்தமே நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா சாதி ப்³யஞ்ஜனம்பி நேஸம் நானம், அத்தோ²பி. தத்த² ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ நானதா பாகடா. அத்தோ² பன அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி பூ⁴மந்தரதோ மஹக்³க³தா ஹோதி ரூபாவசரா, ஆரம்மணதோ ஸத்தபண்ணத்திஆரம்மணா. ஆகிஞ்சஞ்ஞா பூ⁴மந்தரதோ மஹக்³க³தா அரூபாவசரா, ஆரம்மணதோ நவத்தப்³பா³ரம்மணா. ஸுஞ்ஞதா பூ⁴மந்தரதோ காமாவசரா, ஆரம்மணதோ ஸங்கா²ராரம்மணா. விபஸ்ஸனா ஹி ஏத்த² ஸுஞ்ஞதாதி அதி⁴ப்பேதா. அனிமித்தா பூ⁴மந்தரதோ லோகுத்தரா, ஆரம்மணதோ நிப்³பா³னாரம்மணா.

ராகோ³ கோ² ப⁴ந்தே பமாணகரணோதிஆதீ³ஸு யதா² பப்³ப³தபாதே³ பூதிபண்ணகஸடஉத³கம் நாம ஹோதி காளவண்ணம், ஓலோகேந்தானம் ப்³யாமஸதக³ம்பீ⁴ரம் விய கா²யதி, யட்டி²ம் வா ரஜ்ஜும் வா க³ஹேத்வா மினந்தஸ்ஸ பிட்டி²பாதோ³த்த²ரணமத்தம்பி ந ஹோதி; ஏவமேவ யாவ ராகா³த³யோ நுப்பஜ்ஜந்தி, தாவ புக்³க³லம் ஸஞ்ஜானிதும் ந ஸக்கா ஹோதி, ஸோதாபன்னோ விய ஸகதா³கா³மீ விய அனாகா³மீ விய ச கா²யதி. யதா³ பனஸ்ஸ ராகா³த³யோ உப்பஜ்ஜந்தி, ததா³ ரத்தோ து³ட்டோ² மூள்ஹோதி பஞ்ஞாயதி. இதி தே ‘‘ஏத்தகோ அய’’ந்தி புக்³க³லஸ்ஸ பமாணம் த³ஸ்ஸேந்தாவ உப்பஜ்ஜந்தீதி பமாணகரணா நாம வுத்தா.

யாவதா கோ² ப⁴ந்தே அப்பமாணா சேதோவிமுத்தியோதி யத்தகா அப்பமாணா சேதோவிமுத்தியோ. கித்தகா பன தா? சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா, சத்தாரோ மக்³கா³, சத்தாரி ப²லானீதி த்³வாத³ஸ. தத்ர ப்³ரஹ்மவிஹாரா ப²ரணஅப்பமாணதாய அப்பமாணா, ஸேஸா பமாணகாரகானம் கிலேஸானம் அபா⁴வேன நிப்³பா³னம்பி அப்பமாணமேவ, சேதோவிமுத்தி பன ந ஹோதி, தஸ்மா ந க³ஹிதம். அகுப்பாதி அரஹத்தப²லசேதோவிமுத்தி. ஸா ஹி தாஸம் ஸப்³ப³ஜேட்டி²கா, தஸ்மா ‘‘அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி வுத்தா. ராகோ³ கோ² ப⁴ந்தே கிஞ்சனந்தி ராகோ³ உப்பஜ்ஜித்வா புக்³க³லம் கிஞ்சதி மத்³த³தி பலிபு³ந்த⁴தி, தஸ்மா கிஞ்சனந்தி வுத்தோ. மனுஸ்ஸா கிர கோ³ணேஹி க²லம் மத்³தா³பேந்தா ‘‘கிஞ்சேஹி கபில கிஞ்சேஹி காளகா’’தி வத³ந்தி. ஏவம் மத்³த³னட்டோ² கிஞ்சனட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³. தோ³ஸமோஹேஸுபிஏஸேவ நயோ.

ஆகிஞ்சஞ்ஞா சேதோவிமுத்தியோ நாம நவ த⁴ம்மா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் மக்³க³ப²லானி ச. தத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் கிஞ்சனம் ஆரம்மணம் அஸ்ஸ நத்தீ²தி ஆகிஞ்சஞ்ஞம். மக்³க³ப²லானி கிஞ்சனானம் மத்³த³னபலிபு³ந்த⁴னகிலேஸானம் நத்தி²தாய ஆகிஞ்சஞ்ஞானி, நிப்³பா³னம்பி ஆகிஞ்சஞ்ஞம், சேதோவிமுத்தி பன ந ஹோதி, தஸ்மா ந க³ஹிதம்.

ராகோ³ கோ² ப⁴ந்தே நிமித்தகரணோதிஆதீ³ஸு யதா² நாம த்³வின்னம் குலானம் ஸதி³ஸா த்³வே வச்ச²கா ஹோந்தி. யாவ தேஸம் லக்க²ணம் ந கதம் ஹோதி, தாவ ‘‘அயம் அஸுககுலஸ்ஸ வச்ச²கோ, அயம் அஸுககுலஸ்ஸா’’தி ந ஸக்கா ஹோதி ஜானிதும். யதா³ பன தேஸம் திஸூலாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் லக்க²ணம் கதம் ஹோதி, ததா³ ஸக்கா ஹோதி ஜானிதும். ஏவமேவ யாவ புக்³க³லஸ்ஸ ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதி, தாவ ந ஸக்கா ஹோதி ஜானிதும் ‘‘அரியோ வா புது²ஜ்ஜனோ வா’’தி. ராகோ³ பனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜமானோவ ‘‘ஸராகோ³ நாம அயம் புக்³க³லோ’’தி ஸஞ்ஜானனனிமித்தம் கரோந்தோ விய உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா நிமித்தகரணோதி வுத்தோ. தோ³ஸமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அனிமித்தா சேதோவிமுத்தியோ நாம தேரஸ த⁴ம்மா விபஸ்ஸனா, சத்தாரோ ஆருப்பா, சத்தாரோ மக்³கா³, சத்தாரி ப²லானி. தத்த² விபஸ்ஸனா நிச்சனிமித்தம் ஸுக²னிமித்தம் அத்தனிமித்தம் உக்³கா⁴டேதீதி அனிமித்தா நாம. சத்தாரோ ஆருப்பா ரூபனிமித்தஸ்ஸ அபா⁴வா அனிமித்தா நாம. மக்³க³ப²லானி நிமித்தகரானம் கிலேஸானம் அபா⁴வேன அனிமித்தானி, நிப்³பா³னம்பி அனிமித்தமேவ, தம் பன சேதோவிமுத்தி ந ஹோதி, தஸ்மா ந க³ஹிதம். அத² கஸ்மா ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி ந க³ஹிதாதி? ஸா ‘‘ஸுஞ்ஞா ராகே³னா’’திஆதி³வசனதோ ஸப்³ப³த்த² அனுபவிட்டா²வ, தஸ்மா விஸும் ந க³ஹிதாதி.

ஏகத்தா²தி ஆரம்மணவஸேன ஏகத்தா² ‘‘அப்பமாணம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம் ஸுஞ்ஞதம் அனிமித்த’’ந்தி ஹி ஸப்³பா³னேதானி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ நாமானி. இதி இமினா பரியாயேன ஏகத்தா². அஞ்ஞஸ்மிம் பன டா²னே அப்பமாணாபி ஹோதி, அஞ்ஞஸ்மிம் ஆகிஞ்சஞ்ஞா, அஞ்ஞஸ்மிம் ஸுஞ்ஞதா, அஞ்ஞஸ்மிம் அனிமித்தாதி இமினா பரியாயேன நானாப்³யஞ்ஜனாதி.

8. நிக³ண்ட²னாடபுத்தஸுத்தவண்ணனா

350. அட்ட²மே தேனுபஸங்கமீதி ஸயம் ஆக³தாக³மோ விஞ்ஞாதஸாஸனோ அனாகா³மீ அரியஸாவகோ ஸமானோ கஸ்மா நக்³க³போ⁴க்³க³ம் நிஸ்ஸிரிகம் நிக³ண்ட²ம் உபஸங்கமீதி? உபவாத³மோசனத்த²ஞ்சேவ வாதா³ரோபனத்த²ஞ்ச. நிக³ண்டா² கிர ‘‘ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா த²த்³த⁴க²தி³ரகா²ணுகஸதி³ஸா, கேனசி ஸத்³தி⁴ம் படிஸந்தா²ரம்பி ந கரோந்தீ’’தி உபவத³ந்தி, தஸ்ஸ உபவாத³ஸ்ஸ மோசனத்த²ஞ்ச, ‘‘வாத³ஞ்சஸ்ஸ ஆரோபேஸ்ஸாமீ’’தி உபஸங்கமி. ந க்²வாஹம் ஏத்த² ப⁴ந்தே ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சா²மீதி யஸ்ஸ ஞாணேன அஸச்சி²கதம் ஹோதி. ஸோ ‘‘ஏவம் கிரேத’’ந்தி அஞ்ஞஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சே²ய்ய, மயா பன ஞாணேனேதம் ஸச்சி²கதம், தஸ்மா நாஹம் ஏத்த² ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சா²மீதி தீ³பேந்தோ ஏவமாஹ.

உல்லோகேத்வாதி காயம் உன்னாமேத்வா குச்சி²ம் நீஹரித்வா கீ³வம் பக்³க³ய்ஹ ஸப்³ப³ம் தி³ஸம் பேக்க²மானோ உல்லோகேத்வா. பா³தே⁴தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யாதி யதா² வினிவிஜ்ஜி²த்வா ந நிக்க²மதி, ஏவம் படிபா³ஹிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம் வா. ஸஹத⁴ம்மிகாதி ஸகாரணா. அத² மம் படிஹரேய்யாஸி ஸத்³தி⁴ம் நிக³ண்ட²பரிஸாயாதி ஏதேஸம் அத்தே² ஞாதே அத² மே நிக³ண்ட²பரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் அபி⁴க³ச்சே²ய்யாஸி, பதீஹாரஸ்ஸ மே ஸந்திகம் ஆக³ந்த்வா அத்தனோ ஆக³தபா⁴வம் ஜானாபேய்யாஸீதி அத்தோ². ஏகோ பஞ்ஹோதி ஏகோ பஞ்ஹமக்³கோ³, ஏகம் பஞ்ஹக³வேஸனந்தி அத்தோ². ஏகோ உத்³தே³ஸோதி ஏகம் நாம கிந்தி? அயம் ஏகோ உத்³தே³ஸோ. ஏகம் வேய்யாகரணந்தி ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஆஹாரட்டி²திகா’’தி (கு². பா. 4.1; அ. நி. 10.27) இத³ம் ஏகம் வேய்யாகரணம். ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

9. அசேலகஸ்ஸபஸுத்தவண்ணனா

351. நவமே கீவசிரம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸாதி கீவசிரோ காலோ பப்³ப³ஜிதஸ்ஸாதி அத்தோ². உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி மனுஸ்ஸத⁴ம்மோ நாம த³ஸகுஸலகம்மபதா², ததோ மனுஸ்ஸத⁴ம்மதோ உத்தரி. அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோதி அரியபா⁴வம் காதும் ஸமத்த²தாய அலமரியோதி ஸங்கா²தோ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. நக்³கே³ய்யாதி நக்³க³பா⁴வதோ. முண்டே³ய்யாதி முண்ட³பா⁴வதோ. பவாளனிப்போ²டனாயாதி பாவளனிப்போ²டனதோ, பூ⁴மியம் நிஸீத³ந்தஸ்ஸ ஆனிஸத³ட்டா²னே லக்³கா³னம் பம்ஸுரஜவாலிகானம் போ²டனத்த²ம் க³ஹிதமோரபிஞ்ச²மத்ததோதி அத்தோ².

10. கி³லானத³ஸ்ஸனஸுத்தவண்ணனா

352. த³ஸமே ஆராமதே³வதாதி புப்பா²ராமப²லாராமேஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. வனதே³வதாதி வனஸண்டே³ஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. ருக்க²தே³வதாதி மத்தராஜகாலே வேஸ்ஸவணோ ச தே³வதாதி ஏவம் தேஸு தேஸு ருக்கே²ஸு அதி⁴வத்தா² தே³வதா. ஓஸதி⁴திணவனப்பதீஸூதி ஹரீதகாமலகீஆதீ³ஸு முஞ்ஜபப்³ப³ஜாதீ³ஸு வனஜேட்ட²ருக்கே²ஸு ச அதி⁴வத்தா² தே³வதா. ஸம்க³ம்மாதி ஸன்னிபதித்வா. ஸமாக³ம்மாதி ததோ ததோ ஸமாக³ந்த்வா. பணிதே⁴ஹீதி பத்த²னாவஸேன ட²பேஹி. இஜ்ஜி²ஸ்ஸதி ஸீலவதோ சேதோபணிதீ⁴தி ஸமிஜ்ஜி²ஸ்ஸதி ஸீலவந்தஸ்ஸ சித்தபத்த²னா. த⁴ம்மிகோதி த³ஸகுஸலத⁴ம்மஸமன்னாக³தோ அக³திக³மனரஹிதோ. த⁴ம்மராஜாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம், த⁴ம்மேன வா லத்³த⁴ரஜ்ஜத்தா த⁴ம்மராஜா. தஸ்மாதி ‘‘யஸ்மா தேன ஹி, அய்யபுத்த, அம்ஹேபி ஓவதா³ஹீ’’தி வத³த², தஸ்மா. அப்படிவிப⁴த்தந்தி ‘‘இத³ம் பி⁴க்கூ²னம் த³ஸ்ஸாம, இத³ம் அத்தனா பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமா’’தி ஏவம் அவிப⁴த்தம் பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸாதா⁴ரணமேவ ப⁴விஸ்ஸதீதி.

சித்தஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.