1. ஸப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா
23. ஸப்³ப³வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஸப்³ப³ம் வோ, பி⁴க்க²வேதி ஸப்³ப³ம் நாம சதுப்³பி³த⁴ம் – ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம், ஆயதனஸப்³ப³ம், ஸக்காயஸப்³ப³ம், பதே³ஸஸப்³ப³ந்தி. தத்த² –
‘‘ந தஸ்ஸ அத்³தி³ட்ட²மித⁴அத்தி² கிஞ்சி,
அதோ² அவிஞ்ஞாதமஜானிதப்³ப³ம்;
ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞாஸி யத³த்தி² நேய்யம்,
ததா²க³தோ தேன ஸமந்தசக்கூ²’’தி. (மஹானி. 156; சூளனி. தோ⁴தகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 32; படி. ம. 1.121) –
இத³ம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் நாம. ‘‘ஸப்³ப³ம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாதா²’’தி (ஸம். நி. 4.24) இத³ம் ஆயதனஸப்³ப³ம் நாம. ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி (ம. நி. 1.1) இத³ம் ஸக்காயஸப்³ப³ம் நாம. ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு வா பன பட²மஸமன்னாஹாரோ உப்பஜ்ஜதி சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோதா⁴தூ’’தி இத³ம் பதே³ஸஸப்³ப³ம் நாம. இதி பஞ்சாரம்மணமத்தம் பதே³ஸஸப்³ப³ம். தேபூ⁴மகத⁴ம்மா ஸக்காயஸப்³ப³ம். சதுபூ⁴மகத⁴ம்மா ஆயதனஸப்³ப³ம். யம்கிஞ்சி நேய்யம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம். பதே³ஸஸப்³ப³ம் ஸக்காயஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி, ஸக்காயஸப்³ப³ம் ஆயதனஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி, ஆயதனஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி. கஸ்மா? ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ அயம் நாம த⁴ம்மோ ஆரம்மணம் ந ஹோதீதி நத்தி²தாய. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே ஆயதனஸப்³ப³ம் அதி⁴ப்பேதம்.
பச்சக்கா²யாதி படிக்கி²பித்வா. வாசாவத்து²கமேவஸ்ஸாதி, வாசாய வத்தப்³ப³வத்து²மத்தகமேவ ப⁴வேய்ய. இமானி பன த்³வாத³ஸாயதனானி அதிக்கமித்வா அயம் நாம அஞ்ஞோ ஸபா⁴வத⁴ம்மோ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ந ஸக்குணேய்ய. புட்டோ² ச ந ஸம்பாயேய்யாதி, ‘‘கதமம் அஞ்ஞம் ஸப்³ப³ம் நாமா’’தி? புச்சி²தோ, ‘‘இத³ம் நாமா’’தி வசனேன ஸம்பாதே³தும் ந ஸக்குணேய்ய. விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜேய்ய. யதா² தம், பி⁴க்க²வே, அவிஸயஸ்மிந்தி ஏத்த² தந்தி நிபாதமத்தம். யதா²தி காரணவசனம், யஸ்மா அவிஸயே புட்டோ²தி அத்தோ². அவிஸயஸ்மிஞ்ஹி ஸத்தானம் விகா⁴தோவ ஹோதி, கூடாகா³ரமத்தம் ஸிலம் ஸீஸேன உக்கி²பித்வா க³ம்பீ⁴ரே உத³கே தரணம் அவிஸயோ, ததா² சந்தி³மஸூரியானம் ஆகட்³டி⁴த்வா பாதனம், தஸ்மிம் அவிஸயே வாயமந்தோ விகா⁴தமேவ ஆபஜ்ஜதி, ஏவம் இமஸ்மிம்பி அவிஸயே விகா⁴தமேவ ஆபஜ்ஜேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ.