1. அட்டி²ஸுத்தவண்ணனா

202. லக்க²ணஸம்யுத்தே ய்வாயம் ஆயஸ்மா ச லக்க²ணோதி லக்க²ணத்தே²ரோ வுத்தோ, ஏஸ ஜடிலஸஹஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ய உபஸம்பன்னோ ஆதி³த்தபரியாயாவஸானே அரஹத்தம் பத்தோ ஏகோ மஹாஸாவகோதி வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா பனேஸ லக்க²ணஸம்பன்னேன ஸப்³பா³காரபரிபூரேன ப்³ரஹ்மஸமேன அத்தபா⁴வேன ஸமன்னாக³தோ, தஸ்மா ‘‘லக்க²ணோ’’தி ஸங்க²ம் க³தோ. மஹாமோக்³க³ல்லானோ பன பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ ஸத்தமே தி³வஸே அரஹத்தம் பத்தோ து³தியோ அக்³க³ஸாவகோ.

ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி மந்த³ஹஸிதம் பாதுஅகாஸி, பகாஸயி த³ஸ்ஸேஸீதி வுத்தம் ஹோதி. கிம் பன தி³ஸ்வா தே²ரோ ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி? உபரி பாளியம் ஆக³தம் அட்டி²கஸங்க²லிகம் ஏகம் பேதலோகே நிப்³ப³த்தம் ஸத்தம் தி³ஸ்வா. தஞ்ச கோ² தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா, ந பஸாத³சக்கு²னா. பஸாத³சக்கு²ஸ்ஸ ஹி ஏதே அத்தபா⁴வா ந ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. ஏவரூபம் பன அத்தபா⁴வம் தி³ஸ்வா காருஞ்ஞே கத்தப்³பே³ கஸ்மா ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி? அத்தனோ ச பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ ச ஸம்பத்திம் ஸமனுஸ்ஸரணதோ. தஞ்ஹி தி³ஸ்வா தே²ரோ ‘‘அதி³ட்ட²ஸச்சேன நாம புக்³க³லேன படிலபி⁴தப்³பா³ ஏவரூபா அத்தபா⁴வா முத்தோ அஹம், லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே’’தி அத்தனோ ச ஸம்பத்திம் அனுஸ்ஸரித்வா – ‘‘அஹோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணஸம்பத்தி, ‘யோ கம்மவிபாகோ, பி⁴க்க²வே, அசிந்தேய்யோ ந சிந்தேதப்³போ³’தி தே³ஸேஸி, பச்சக்க²ம் வத கத்வா பு³த்³தா⁴ தே³ஸேந்தி, ஸுப்படிவித்³தா⁴ பு³த்³தா⁴னம் த⁴ம்மதா⁴தூ’’தி ஏவம் பு³த்³த⁴ஞாணஸம்பத்திஞ்ச அனுஸ்ஸரித்வா ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி.

அத² லக்க²ணத்தே²ரோ கஸ்மா ந அத்³த³ஸ, கிமஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு² நத்தீ²தி? நோ நத்தி², மஹாமோக்³க³ல்லானோ பன ஆவஜ்ஜேந்தோ அத்³த³ஸ, இதரோ பன அனாவஜ்ஜனேன ந அத்³த³ஸ. யஸ்மா பன கீ²ணாஸவா நாம ந அகாரணா ஸிதம் கரோந்தி, தஸ்மா தம் லக்க²ணத்தே²ரோ புச்சி² கோ நு கோ², ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, ஹேது, கோ பச்சயோ ஸிதஸ்ஸ பாதுகம்மாயாதி? தே²ரோ பன யஸ்மா யேஹி அயம் உபபத்தி ஸாமம் அதி³ட்டா², தே து³ஸ்ஸத்³தா⁴பயா ஹோந்தி, தஸ்மா ப⁴க³வந்தம் ஸக்கி²ம் கத்வா ப்³யாகாதுகாமதாய அகாலோ கோ², ஆவுஸோதிஆதி³மாஹ. ததோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே புட்டோ² இதா⁴ஹம், ஆவுஸோதிஆதி³னா நயேன ப்³யாகாஸி.

தத்த² அட்டி²கஸங்க²லிகந்தி ஸேதம் நிம்மம்ஸலோஹிதம் அட்டி²ஸங்கா⁴தம். கி³ஜ்ஜா²பி காகாபி குலலாபீதி ஏதேபி யக்க²கி³ஜ்ஜா² சேவ யக்க²காகா ச யக்க²குலலா ச பச்சேதப்³பா³. பாகதிகானம் பன கி³ஜ்ஜா²தீ³னம் ஆபாத²ம்பி ஏதம் ரூபம் நாக³ச்ச²தி. அனுபதித்வா அனுபதித்வாதி அனுப³ந்தி⁴த்வா அனுப³ந்தி⁴த்வா. விதுதே³ந்தீதி அஸிதா⁴ரூபமேஹி திகி²ணேஹி லோஹதுண்ட³கேஹி விஜ்ஜி²த்வா விஜ்ஜி²த்வா இதோ சிதோ ச சரந்தி க³ச்ச²ந்தி. ஸா ஸுத³ம் அட்டஸ்ஸரம் கரோதீதி ஏத்த² ஸுத³ந்தி நிபாதோ, ஸா அட்டி²கஸங்க²லிகா அட்டஸ்ஸரம் ஆதுரஸ்ஸரம் கரோதீதி அத்தோ². அகுஸலவிபாகானுப⁴வனத்த²ம் கிர யோஜனப்பமாணாபி தாதி³ஸா அத்தபா⁴வா நிப்³ப³த்தந்தி, பஸாது³ஸ்ஸதா³ ச ஹோந்தி பக்கக³ண்ட³ஸதி³ஸா. தஸ்மா ஸா அட்டி²கஸங்க²லிகா ப³லவவேத³னாதுரா தாதி³ஸம் ஸத்³த³மகாஸீதி.

ஏவஞ்ச பன வத்வா புன ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ‘‘வட்டகா³மிஸத்தா நாம ஏவரூபா அத்தபா⁴வா ந முச்சந்தீ’’தி ஸத்தேஸு காருஞ்ஞம் படிச்ச உப்பன்னம் த⁴ம்மஸம்வேக³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ தஸ்ஸ மய்ஹம், ஆவுஸோ, ஏதத³ஹோஸி அச்ச²ரியம் வத போ⁴திஆதி³மாஹ. ததோ ப⁴க³வா தே²ரஸ்ஸ ஆனுபா⁴வம் பகாஸேந்தோ சக்கு²பூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தீதிஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கு² பூ⁴தம் ஜாதம் உப்பன்னம் ஏதேஸந்தி சக்கு²பூ⁴தா, பூ⁴தசக்கு²கா உப்பன்னசக்கு²கா சக்கு²ம் உப்பாதே³த்வா விஹரந்தீதி அத்தோ². து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. யத்ர ஹி நாமாதி ஏத்த² யத்ராதி காரணவசனம். தத்ராயம் அத்த²யோஜனா – யஸ்மா நாம ஸாவகோபி ஏவரூபம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸக்கி²ம் வா கரிஸ்ஸதி, தஸ்மா அவோசும்ஹ – ‘‘சக்கு²பூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தி, ஞாணபூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தீ’’தி. புப்³பே³வ மே ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ தி³ட்டோ²தி போ³தி⁴மண்டே³ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபடிவேதே⁴ன அப்பமாணேஸு சக்கவாளேஸு அப்பமாணே ஸத்தனிகாயே ப⁴வக³தியோனிடி²தினிவாஸே ச பச்சக்க²ம் கரோந்தேன மயா புப்³பே³வ ஸோ ஸத்தோ தி³ட்டோ²தி வத³தி.

கோ³கா⁴தகோதி கா³வோ வதி⁴த்வா அட்டி²தோ மம்ஸம் மோசேத்வா விக்கிணித்வா ஜீவிகம் கப்பனகஸத்தோ. தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேனாதி தஸ்ஸ நானாசேதனாஹி ஆயூஹிதஸ்ஸ அபராபரியகம்மஸ்ஸ. தத்ர ஹி யாய சேதனாய நரகே படிஸந்தி⁴ ஜனிதா, தஸ்ஸா விபாகே பரிக்கீ²ணே அவஸேஸகம்மம் வா கம்மனிமித்தம் வா ஆரம்மணம் கத்வா புன பேதாதீ³ஸு படிஸந்தி⁴ நிப்³ப³த்ததி, தஸ்மா ஸா படிஸந்தி⁴ கம்மஸபா⁴க³தாய ஆரம்மணஸபா⁴க³தாய வா ‘‘தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸோ’’தி வுச்சதி. அயஞ்ச ஸத்தோ ஏவம் உப்பன்னோ. தேனாஹ – ‘‘தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேனா’’தி. தஸ்ஸ கிர நரகா சவனகாலே நிம்மம்ஸகதானம் கு³ன்னம் அட்டி²ராஸியேவ நிமித்தம் அஹோஸி. ஸோ படிச்ச²ன்னம்பி தம் கம்மம் விஞ்ஞூனம் பாகடம் விய கரோந்தோ அட்டி²ஸங்க²லிகபேதோ ஜாதோ. பட²மம்.