1. பட²மவக்³கோ³

1. அட்டி²ஸுத்தவண்ணனா

202. லக்க²ணஸம்யுத்தே ய்வாயம் ஆயஸ்மா ச லக்க²ணோதி லக்க²ணத்தே²ரோ வுத்தோ, ஏஸ ஜடிலஸஹஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ய உபஸம்பன்னோ ஆதி³த்தபரியாயாவஸானே அரஹத்தம் பத்தோ ஏகோ மஹாஸாவகோதி வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா பனேஸ லக்க²ணஸம்பன்னேன ஸப்³பா³காரபரிபூரேன ப்³ரஹ்மஸமேன அத்தபா⁴வேன ஸமன்னாக³தோ, தஸ்மா ‘‘லக்க²ணோ’’தி ஸங்க²ம் க³தோ. மஹாமோக்³க³ல்லானோ பன பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ ஸத்தமே தி³வஸே அரஹத்தம் பத்தோ து³தியோ அக்³க³ஸாவகோ.

ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி மந்த³ஹஸிதம் பாதுஅகாஸி, பகாஸயி த³ஸ்ஸேஸீதி வுத்தம் ஹோதி. கிம் பன தி³ஸ்வா தே²ரோ ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி? உபரி பாளியம் ஆக³தம் அட்டி²கஸங்க²லிகம் ஏகம் பேதலோகே நிப்³ப³த்தம் ஸத்தம் தி³ஸ்வா. தஞ்ச கோ² தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா, ந பஸாத³சக்கு²னா. பஸாத³சக்கு²ஸ்ஸ ஹி ஏதே அத்தபா⁴வா ந ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. ஏவரூபம் பன அத்தபா⁴வம் தி³ஸ்வா காருஞ்ஞே கத்தப்³பே³ கஸ்மா ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி? அத்தனோ ச பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ ச ஸம்பத்திம் ஸமனுஸ்ஸரணதோ. தஞ்ஹி தி³ஸ்வா தே²ரோ ‘‘அதி³ட்ட²ஸச்சேன நாம புக்³க³லேன படிலபி⁴தப்³பா³ ஏவரூபா அத்தபா⁴வா முத்தோ அஹம், லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே’’தி அத்தனோ ச ஸம்பத்திம் அனுஸ்ஸரித்வா – ‘‘அஹோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணஸம்பத்தி, ‘யோ கம்மவிபாகோ, பி⁴க்க²வே, அசிந்தேய்யோ ந சிந்தேதப்³போ³’தி தே³ஸேஸி, பச்சக்க²ம் வத கத்வா பு³த்³தா⁴ தே³ஸேந்தி, ஸுப்படிவித்³தா⁴ பு³த்³தா⁴னம் த⁴ம்மதா⁴தூ’’தி ஏவம் பு³த்³த⁴ஞாணஸம்பத்திஞ்ச அனுஸ்ஸரித்வா ஸிதம் பாத்வாகாஸீதி.

அத² லக்க²ணத்தே²ரோ கஸ்மா ந அத்³த³ஸ, கிமஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு² நத்தீ²தி? நோ நத்தி², மஹாமோக்³க³ல்லானோ பன ஆவஜ்ஜேந்தோ அத்³த³ஸ, இதரோ பன அனாவஜ்ஜனேன ந அத்³த³ஸ. யஸ்மா பன கீ²ணாஸவா நாம ந அகாரணா ஸிதம் கரோந்தி, தஸ்மா தம் லக்க²ணத்தே²ரோ புச்சி² கோ நு கோ², ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, ஹேது, கோ பச்சயோ ஸிதஸ்ஸ பாதுகம்மாயாதி? தே²ரோ பன யஸ்மா யேஹி அயம் உபபத்தி ஸாமம் அதி³ட்டா², தே து³ஸ்ஸத்³தா⁴பயா ஹோந்தி, தஸ்மா ப⁴க³வந்தம் ஸக்கி²ம் கத்வா ப்³யாகாதுகாமதாய அகாலோ கோ², ஆவுஸோதிஆதி³மாஹ. ததோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே புட்டோ² இதா⁴ஹம், ஆவுஸோதிஆதி³னா நயேன ப்³யாகாஸி.

தத்த² அட்டி²கஸங்க²லிகந்தி ஸேதம் நிம்மம்ஸலோஹிதம் அட்டி²ஸங்கா⁴தம். கி³ஜ்ஜா²பி காகாபி குலலாபீதி ஏதேபி யக்க²கி³ஜ்ஜா² சேவ யக்க²காகா ச யக்க²குலலா ச பச்சேதப்³பா³. பாகதிகானம் பன கி³ஜ்ஜா²தீ³னம் ஆபாத²ம்பி ஏதம் ரூபம் நாக³ச்ச²தி. அனுபதித்வா அனுபதித்வாதி அனுப³ந்தி⁴த்வா அனுப³ந்தி⁴த்வா. விதுதே³ந்தீதி அஸிதா⁴ரூபமேஹி திகி²ணேஹி லோஹதுண்ட³கேஹி விஜ்ஜி²த்வா விஜ்ஜி²த்வா இதோ சிதோ ச சரந்தி க³ச்ச²ந்தி. ஸா ஸுத³ம் அட்டஸ்ஸரம் கரோதீதி ஏத்த² ஸுத³ந்தி நிபாதோ, ஸா அட்டி²கஸங்க²லிகா அட்டஸ்ஸரம் ஆதுரஸ்ஸரம் கரோதீதி அத்தோ². அகுஸலவிபாகானுப⁴வனத்த²ம் கிர யோஜனப்பமாணாபி தாதி³ஸா அத்தபா⁴வா நிப்³ப³த்தந்தி, பஸாது³ஸ்ஸதா³ ச ஹோந்தி பக்கக³ண்ட³ஸதி³ஸா. தஸ்மா ஸா அட்டி²கஸங்க²லிகா ப³லவவேத³னாதுரா தாதி³ஸம் ஸத்³த³மகாஸீதி.

ஏவஞ்ச பன வத்வா புன ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ‘‘வட்டகா³மிஸத்தா நாம ஏவரூபா அத்தபா⁴வா ந முச்சந்தீ’’தி ஸத்தேஸு காருஞ்ஞம் படிச்ச உப்பன்னம் த⁴ம்மஸம்வேக³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ தஸ்ஸ மய்ஹம், ஆவுஸோ, ஏதத³ஹோஸி அச்ச²ரியம் வத போ⁴திஆதி³மாஹ. ததோ ப⁴க³வா தே²ரஸ்ஸ ஆனுபா⁴வம் பகாஸேந்தோ சக்கு²பூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தீதிஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கு² பூ⁴தம் ஜாதம் உப்பன்னம் ஏதேஸந்தி சக்கு²பூ⁴தா, பூ⁴தசக்கு²கா உப்பன்னசக்கு²கா சக்கு²ம் உப்பாதே³த்வா விஹரந்தீதி அத்தோ². து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. யத்ர ஹி நாமாதி ஏத்த² யத்ராதி காரணவசனம். தத்ராயம் அத்த²யோஜனா – யஸ்மா நாம ஸாவகோபி ஏவரூபம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸக்கி²ம் வா கரிஸ்ஸதி, தஸ்மா அவோசும்ஹ – ‘‘சக்கு²பூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தி, ஞாணபூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தீ’’தி. புப்³பே³வ மே ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ தி³ட்டோ²தி போ³தி⁴மண்டே³ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபடிவேதே⁴ன அப்பமாணேஸு சக்கவாளேஸு அப்பமாணே ஸத்தனிகாயே ப⁴வக³தியோனிடி²தினிவாஸே ச பச்சக்க²ம் கரோந்தேன மயா புப்³பே³வ ஸோ ஸத்தோ தி³ட்டோ²தி வத³தி.

கோ³கா⁴தகோதி கா³வோ வதி⁴த்வா அட்டி²தோ மம்ஸம் மோசேத்வா விக்கிணித்வா ஜீவிகம் கப்பனகஸத்தோ. தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேனாதி தஸ்ஸ நானாசேதனாஹி ஆயூஹிதஸ்ஸ அபராபரியகம்மஸ்ஸ. தத்ர ஹி யாய சேதனாய நரகே படிஸந்தி⁴ ஜனிதா, தஸ்ஸா விபாகே பரிக்கீ²ணே அவஸேஸகம்மம் வா கம்மனிமித்தம் வா ஆரம்மணம் கத்வா புன பேதாதீ³ஸு படிஸந்தி⁴ நிப்³ப³த்ததி, தஸ்மா ஸா படிஸந்தி⁴ கம்மஸபா⁴க³தாய ஆரம்மணஸபா⁴க³தாய வா ‘‘தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸோ’’தி வுச்சதி. அயஞ்ச ஸத்தோ ஏவம் உப்பன்னோ. தேனாஹ – ‘‘தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேனா’’தி. தஸ்ஸ கிர நரகா சவனகாலே நிம்மம்ஸகதானம் கு³ன்னம் அட்டி²ராஸியேவ நிமித்தம் அஹோஸி. ஸோ படிச்ச²ன்னம்பி தம் கம்மம் விஞ்ஞூனம் பாகடம் விய கரோந்தோ அட்டி²ஸங்க²லிகபேதோ ஜாதோ. பட²மம்.

2. பேஸிஸுத்தவண்ணனா

203. மம்ஸபேஸிவத்து²ஸ்மிம் கோ³கா⁴தகோதி கோ³மம்ஸபேஸியோ கத்வா ஸுக்கா²பேத்வா வல்லூரவிக்கயேன அனேகானி வஸ்ஸானி ஜீவிகம் கப்பேஸி, தேனஸ்ஸ நரகா சவனகாலே மம்ஸபேஸியேவ நிமித்தம் அஹோஸி. ஸோ மம்ஸபேஸிபேதோ ஜாதோ. து³தியம்.

3. பிண்ட³ஸுத்தவண்ணனா

204. மம்ஸபிண்ட³வத்து²ஸ்மிம் ஸாகுணிகோதி ஸகுணே க³ஹேத்வா விக்கிணனகாலே நிப்பக்க²சம்மே மம்ஸபிண்ட³மத்தே கத்வா விக்கிணந்தோ ஜீவிகம் கப்பேஸி, தேனஸ்ஸ நரகா சவனகாலே மம்ஸபிண்டோ³வ நிமித்தம் அஹோஸி. ஸோ மம்ஸபிண்ட³பேதோ ஜாதோ. ததியம்.

4. நிச்ச²விஸுத்தவண்ணனா

205. நிச்ச²விவத்து²ஸ்மிம் தஸ்ஸ ஓரப்³பி⁴கஸ்ஸ ஏளகே வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா நிச்சம்மே கத்வா கப்பிதஜீவிகஸ்ஸ புரிமனயேனேவ நிச்சம்மம் ஏளகஸரீரம் நிமித்தம் அஹோஸி. ஸோ நிச்ச²விபேதோ ஜாதோ. சதுத்த²ம்.

5. அஸிலோமஸுத்தவண்ணனா

206. அஸிலோமவத்து²ஸ்மிம் ஸோ ஸூகரிகோ தீ³க⁴ரத்தம் நிவாபபுட்டே² ஸூகரே அஸினா வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா தீ³க⁴ரத்தம் ஜீவிகம் கப்பேஸி, தஸ்ஸ உக்கி²த்தாஸிகபா⁴வோவ நிமித்தம் அஹோஸி. தஸ்மா அஸிலோமபேதோ ஜாதோ. பஞ்சமம்.

6. ஸத்திஸுத்தவண்ணனா

207. ஸத்திலோமவத்து²ஸ்மிம் ஸோ மாக³விகோ ஏகம் மிக³ஞ்ச ஸத்திஞ்ச க³ஹேத்வா வனம் க³ந்த்வா தஸ்ஸ மிக³ஸ்ஸ ஸமீபம் ஆக³தாக³தே மிகே³ ஸத்தியா விஜ்ஜி²த்வா மாரேஸி, தஸ்ஸ ஸத்தியா விஜ்ஜ²னகபா⁴வோயேவ நிமித்தம் அஹோஸி. தஸ்மா ஸத்திலோமபேதோ ஜாதோ. ச²ட்ட²ம்.

7. உஸுலோமஸுத்தவண்ணனா

208. உஸுலோமவத்து²ஸ்மிம் காரணிகோதி ராஜாபராதி⁴கே அனேகாஹி காரணாஹி பீளேத்வா அவஸானே கண்டே³ன விஜ்ஜி²த்வா மாரணகபுரிஸோ. ஸோ கிர ‘‘அமுகஸ்மிம் பதே³ஸே வித்³தோ⁴ மரதீ’’தி ஞத்வாவ விஜ்ஜ²தி. தஸ்ஸேவம் ஜீவிகம் கப்பேத்வா நரகே உப்பன்னஸ்ஸ ததோ பக்காவஸேஸேன இதூ⁴பபத்திகாலே உஸுனா விஜ்ஜ²னபா⁴வோயேவ நிமித்தம் அஹோஸி. தஸ்மா உஸுலோமபேதோ ஜாதோ. ஸத்தமம்.

8. ஸூசிலோமஸுத்தவண்ணனா

209. ஸூசிலோமவத்து²ஸ்மிம் ஸூதோதி அஸ்ஸத³மகோ. கோ³த³மகோதிபி வத³ந்தியேவ. தஸ்ஸ பதோத³ஸூசியா விஜ்ஜ²னபா⁴வோயேவ நிமித்தம் அஹோஸி. தஸ்மா ஸூசிலோமபேதோ ஜாதோ. அட்ட²மம்.

9. து³தியஸூசிலோமஸுத்தவண்ணனா

210. து³தியே ஸூசிலோமவத்து²ஸ்மிம் ஸூசகோதி பேஸுஞ்ஞகாரகோ. ஸோ கிர மனுஸ்ஸே அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச பி⁴ந்தி³, ராஜகுலே ச ‘‘இமஸ்ஸ இமம் நாம அத்தி², இமினா இத³ம் நாம கத’’ந்தி ஸூசேத்வா ஸூசேத்வா அனயப்³யஸனம் பாபேஸி. தஸ்மா யதா² தேன ஸூசேத்வா மனுஸ்ஸா பி⁴ன்னா, ததா² ஸூசீஹி பே⁴த³னது³க்க²ம் பச்சனுபோ⁴தும் கம்மமேவ நிமித்தம் கத்வா ஸூசிலோமபேதோ ஜாதோ. நவமம்.

10. கும்ப⁴ண்ட³ஸுத்தவண்ணனா

211. அண்ட³பா⁴ரிவத்து²ஸ்மிம் கா³மகூடகோதி வினிச்ச²யாமச்சோ. தஸ்ஸ கம்மஸபா⁴க³தாய கும்ப⁴மத்தா மஹாக⁴டப்பமாணா அண்டா³ அஹேஸும். ஸோ ஹி யஸ்மா ரஹோ படிச்ச²ன்னே டா²னே லஞ்ஜம் க³ஹேத்வா கூடவினிச்ச²யேன பாகடம் தோ³ஸம் கரோந்தோ ஸாமிகே அஸ்ஸாமிகே அகாஸி, தஸ்மாஸ்ஸ ரஹஸ்ஸம் அங்க³ம் பாகடம் நிப்³ப³த்தம். யஸ்மா த³ண்ட³ம் பட்ட²பேந்தோ பரேஸம் அஸய்ஹம் பா⁴ரம் ஆரோபேஸி, தஸ்மாஸ்ஸ ரஹஸ்ஸம் அங்க³ம் அஸய்ஹபா⁴ரோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தம். யஸ்மா யஸ்மிம் டா²னே டி²தேன ஸமேன ப⁴விதப்³ப³ம், தஸ்மிம் ட²த்வா விஸமோ அஹோஸி, தஸ்மாஸ்ஸ ரஹஸ்ஸங்கே³ விஸமா நிஸஜ்ஜாவ அஹோஸீதி. த³ஸமம்.

பட²மோ வக்³கோ³.