1. பஞ்சவேரப⁴யஸுத்தவண்ணனா
41. க³ஹபதிவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே யதோதி யதா³. ப⁴யானி வேரானீதி ப⁴யவேரசேதனாயோ. ஸோதாபத்தியங்கே³ஹீதி து³வித⁴ம் ஸோதாபத்தியா அங்க³ம், (ஸோதாபத்தியா ச அங்க³ம்,) யம் புப்³ப³பா⁴கே³ ஸோதாபத்திபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்ததி, ‘‘ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் யோனிஸோமனஸிகாரோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபத்தீ’’தி (தீ³. நி. 3.311) ஏவம் ஆக³தம், படிலத்³த⁴கு³ணஸ்ஸ ச ஸோதாபத்திம் பத்வா டி²தஸ்ஸ அங்க³ம், யம் ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்க³ந்திபி வுச்சதி, பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதா³தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். இத³மித⁴ அதி⁴ப்பேதம். அரியோதி நித்³தோ³ஸோ நிருபாரம்போ⁴. ஞாயோதி படிச்சஸமுப்பன்னம் ஞத்வா டி²தஞாணம்பி படிச்சஸமுப்பாதோ³பி. யதா²ஹ – ‘‘ஞாயோ வுச்சதி படிச்சஸமுப்பாதோ³, அரியோபி அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஞாயோ’’தி. பஞ்ஞாயாதி அபராபரம் உப்பன்னாய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய. ஸுதி³ட்டோ² ஹோதீதி அபராபரம் உப்பஜ்ஜித்வா த³ஸ்ஸனவஸேன ஸுட்டு² தி³ட்டோ².
கீ²ணனிரயோதிஆதீ³ஸு ஆயதிம் தத்த² அனுப்பஜ்ஜனதாய கீ²ணோ நிரயோ மய்ஹந்தி ஸோ அஹம் கீ²ணனிரயோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஸோதாபன்னோதி மக்³க³ஸோதம் ஆபன்னோ. அவினிபாதத⁴ம்மோதி ந வினிபாதஸபா⁴வோ. நியதோதி பட²மமக்³க³ஸங்கா²தேன ஸம்மத்தனியாமேன நியதோ. ஸம்போ³தி⁴பராயனோதி உத்தரிமக்³க³த்தயஸங்கா²தோ ஸம்போ³தி⁴ பரம் அயனம் மய்ஹந்தி ஸோஹம் ஸம்போ³தி⁴பராயனோ, தம் ஸம்போ³தி⁴ம் அவஸ்ஸம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னகோதி அத்தோ².
பாணாதிபாதபச்சயாதி பாணாதிபாதகம்மகாரணா. ப⁴யம் வேரந்தி அத்த²தோ ஏகம். வேரஞ்ச நாமேதம் து³வித⁴ம் ஹோதி பா³ஹிரம் அஜ்ஜ²த்திகந்தி. ஏகேன ஹி ஏகஸ்ஸ பிதா மாரிதோ ஹோதி, ஸோ சிந்தேஸி ‘‘ஏதேன கிர மே பிதா மாரிதோ, அஹம்பி தம்யேவ மாரேஸ்ஸாமீ’’தி நிஸிதம் ஸத்த²ம் ஆதா³ய சரதி. யா தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே உப்பன்னவேரசேதனா, இத³ம் பா³ஹிரம் வேரம் நாம. யா பன இதரஸ்ஸ ‘‘அயம் கிர மம் மாரேஸ்ஸாமீதி சரதி, அஹமேவ நம் பட²மதரம் மாரேஸ்ஸாமீ’’தி சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் அஜ்ஜ²த்திகம் வேரம் நாம. இத³ம் தாவ உப⁴யம்பி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகமேவ. யா பன தம் நிரயே உப்பன்னம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏதம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ஜலிதம் அயமுக்³க³ரம் க³ண்ஹதோ நிரயபாலஸ்ஸ சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³மஸ்ஸ ஸம்பராயிகம் பா³ஹிரவேரம். யா சஸ்ஸ ‘‘அயம் நித்³தோ³ஸம் மம் பஹரிஸ்ஸாமீதி ஆக³ச்ச²தி, அஹமேவ நம் பட²மதரம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³மஸ்ஸ ஸம்பராயிகம் அஜ்ஜ²த்தவேரம். யம் பனேதம் பா³ஹிரவேரம், தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘புக்³க³லவேர’’ந்தி வுத்தம். து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸந்தி அத்த²தோ ஏகமேவ. யதா² சேத்த², ஏவம் ஸேஸபதே³ஸுபி ‘‘இமினா மம ப⁴ண்ட³ம் ஹடம், மய்ஹம் தா³ரேஸு சாரித்தம் ஆபன்னம், முஸா வத்வா அத்தோ² ப⁴க்³கோ³, ஸுராமத³மத்தேன இத³ம் நாம கத’’ந்திஆதி³னா நயேன வேருப்பத்தி வேதி³தப்³பா³. அவேச்சப்பஸாதே³னாதி அதி⁴க³தேன அசலப்பஸாதே³ன. அரியகந்தேஹீதி பஞ்சஹி ஸீலேஹி. தானி ஹி அரியானம் கந்தானி பியானி. ப⁴வந்தரக³தாபி அரியா தானி ந விஜஹந்தி, தஸ்மா ‘‘அரியகந்தானீ’’தி வுச்சந்தி. ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ அனுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வுத்தமேவ. பட²மம்.