5. க³ஹபதிவக்³கோ³
1. பஞ்சவேரப⁴யஸுத்தவண்ணனா
41. க³ஹபதிவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே யதோதி யதா³. ப⁴யானி வேரானீதி ப⁴யவேரசேதனாயோ. ஸோதாபத்தியங்கே³ஹீதி து³வித⁴ம் ஸோதாபத்தியா அங்க³ம், (ஸோதாபத்தியா ச அங்க³ம்,) யம் புப்³ப³பா⁴கே³ ஸோதாபத்திபடிலாபா⁴ய ஸம்வத்ததி, ‘‘ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் யோனிஸோமனஸிகாரோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபத்தீ’’தி (தீ³. நி. 3.311) ஏவம் ஆக³தம், படிலத்³த⁴கு³ணஸ்ஸ ச ஸோதாபத்திம் பத்வா டி²தஸ்ஸ அங்க³ம், யம் ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்க³ந்திபி வுச்சதி, பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதா³தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். இத³மித⁴ அதி⁴ப்பேதம். அரியோதி நித்³தோ³ஸோ நிருபாரம்போ⁴. ஞாயோதி படிச்சஸமுப்பன்னம் ஞத்வா டி²தஞாணம்பி படிச்சஸமுப்பாதோ³பி. யதா²ஹ – ‘‘ஞாயோ வுச்சதி படிச்சஸமுப்பாதோ³, அரியோபி அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஞாயோ’’தி. பஞ்ஞாயாதி அபராபரம் உப்பன்னாய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய. ஸுதி³ட்டோ² ஹோதீதி அபராபரம் உப்பஜ்ஜித்வா த³ஸ்ஸனவஸேன ஸுட்டு² தி³ட்டோ².
கீ²ணனிரயோதிஆதீ³ஸு ஆயதிம் தத்த² அனுப்பஜ்ஜனதாய கீ²ணோ நிரயோ மய்ஹந்தி ஸோ அஹம் கீ²ணனிரயோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஸோதாபன்னோதி மக்³க³ஸோதம் ஆபன்னோ. அவினிபாதத⁴ம்மோதி ந வினிபாதஸபா⁴வோ. நியதோதி பட²மமக்³க³ஸங்கா²தேன ஸம்மத்தனியாமேன நியதோ. ஸம்போ³தி⁴பராயனோதி உத்தரிமக்³க³த்தயஸங்கா²தோ ஸம்போ³தி⁴ பரம் அயனம் மய்ஹந்தி ஸோஹம் ஸம்போ³தி⁴பராயனோ, தம் ஸம்போ³தி⁴ம் அவஸ்ஸம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னகோதி அத்தோ².
பாணாதிபாதபச்சயாதி பாணாதிபாதகம்மகாரணா. ப⁴யம் வேரந்தி அத்த²தோ ஏகம். வேரஞ்ச நாமேதம் து³வித⁴ம் ஹோதி பா³ஹிரம் அஜ்ஜ²த்திகந்தி. ஏகேன ஹி ஏகஸ்ஸ பிதா மாரிதோ ஹோதி, ஸோ சிந்தேஸி ‘‘ஏதேன கிர மே பிதா மாரிதோ, அஹம்பி தம்யேவ மாரேஸ்ஸாமீ’’தி நிஸிதம் ஸத்த²ம் ஆதா³ய சரதி. யா தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே உப்பன்னவேரசேதனா, இத³ம் பா³ஹிரம் வேரம் நாம. யா பன இதரஸ்ஸ ‘‘அயம் கிர மம் மாரேஸ்ஸாமீதி சரதி, அஹமேவ நம் பட²மதரம் மாரேஸ்ஸாமீ’’தி சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் அஜ்ஜ²த்திகம் வேரம் நாம. இத³ம் தாவ உப⁴யம்பி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகமேவ. யா பன தம் நிரயே உப்பன்னம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏதம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ஜலிதம் அயமுக்³க³ரம் க³ண்ஹதோ நிரயபாலஸ்ஸ சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³மஸ்ஸ ஸம்பராயிகம் பா³ஹிரவேரம். யா சஸ்ஸ ‘‘அயம் நித்³தோ³ஸம் மம் பஹரிஸ்ஸாமீதி ஆக³ச்ச²தி, அஹமேவ நம் பட²மதரம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி சேதனா உப்பஜ்ஜதி, இத³மஸ்ஸ ஸம்பராயிகம் அஜ்ஜ²த்தவேரம். யம் பனேதம் பா³ஹிரவேரம், தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘புக்³க³லவேர’’ந்தி வுத்தம். து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸந்தி அத்த²தோ ஏகமேவ. யதா² சேத்த², ஏவம் ஸேஸபதே³ஸுபி ‘‘இமினா மம ப⁴ண்ட³ம் ஹடம், மய்ஹம் தா³ரேஸு சாரித்தம் ஆபன்னம், முஸா வத்வா அத்தோ² ப⁴க்³கோ³, ஸுராமத³மத்தேன இத³ம் நாம கத’’ந்திஆதி³னா நயேன வேருப்பத்தி வேதி³தப்³பா³. அவேச்சப்பஸாதே³னாதி அதி⁴க³தேன அசலப்பஸாதே³ன. அரியகந்தேஹீதி பஞ்சஹி ஸீலேஹி. தானி ஹி அரியானம் கந்தானி பியானி. ப⁴வந்தரக³தாபி அரியா தானி ந விஜஹந்தி, தஸ்மா ‘‘அரியகந்தானீ’’தி வுச்சந்தி. ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ அனுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வுத்தமேவ. பட²மம்.
2. து³தியபஞ்சவேரப⁴யஸுத்தவண்ணனா
42. து³தியே பி⁴க்கூ²னம் கதி²தபா⁴வமத்தமேவ விஸேஸோ. து³தியம்.
3. து³க்க²ஸுத்தவண்ணனா
43. ததியே து³க்க²ஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ. ஸமுத³யந்தி த்³வே ஸமுத³யா க²ணிகஸமுத³யோ ச பச்சயஸமுத³யோ ச. பச்சயஸமுத³யம் பஸ்ஸந்தோபி பி⁴க்கு² க²ணிகஸமுத³யம் பஸ்ஸதி, க²ணிகஸமுத³யம் பஸ்ஸந்தோபி பச்சயஸமுத³யம் பஸ்ஸதி. அத்த²ங்க³மோபி அச்சந்தத்த²ங்க³மோ பே⁴த³த்த²ங்க³மோதி து³விதோ⁴. அச்சந்தத்த²ங்க³மம் பஸ்ஸந்தோபி பே⁴த³த்த²ங்க³மம் பஸ்ஸதி, பே⁴த³த்த²ங்க³மம் பஸ்ஸந்தோபி அச்சந்தத்த²ங்க³மம் பஸ்ஸதி. தே³ஸேஸ்ஸாமீதி இத³ம் வட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யஅத்த²ங்க³மம் நிப்³ப³த்திபே⁴த³ம் நாம தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாதா²தி அத்தோ². படிச்சாதி நிஸ்ஸயவஸேன சேவ ஆரம்மணவஸேன ச பச்சயம் கத்வா. திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோதி திண்ணம் ஸங்க³தியா ப²ஸ்ஸோ. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோதி அயம் வட்டது³க்க²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி நாம. அத்த²ங்க³மோதி பே⁴தோ³. ஏவஞ்ஹி வட்டது³க்க²ம் பி⁴ன்னம் ஹோதி அப்படிஸந்தி⁴யம். ததியம்.
4. லோகஸுத்தவண்ணனா
44. சதுத்தே² லோகஸ்ஸாதி ஸங்கா²ரலோகஸ்ஸ. அயமேத்த² விஸேஸோ. சதுத்த²ம்.
5. ஞாதிகஸுத்தவண்ணனா
45. பஞ்சமே ஞாதிகேதி த்³வின்னம் ஞாதகானம் கா³மே. கி³ஞ்ஜகாவஸதே²தி இட்ட²காஹி கதே மஹாபாஸாதே³. த⁴ம்மபரியாயந்தி த⁴ம்மகாரணம். உபஸ்ஸுதீதி உபஸ்ஸுதிட்டா²னம், யம் டா²னம் உபக³தேன ஸக்கா ஹோதி ப⁴க³வதோ ஸத்³த³ம் ஸோதும், தத்த² டி²தோதி அத்தோ². ஸோ கிர க³ந்த⁴குடிபரிவேணஸம்மஜ்ஜனத்த²ம் ஆக³தோ அத்தனோ கம்மம் பஹாய ப⁴க³வதோ த⁴ம்மகோ⁴ஸம் ஸுணந்தோ அட்டா²ஸி. அத்³த³ஸாதி ததா³ கிர ப⁴க³வதோ ஆதி³தோவ பச்சயாகாரம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸ ‘‘இத³ம் இமினா பச்சயேன ஹோதி, இத³ம் இமினா’’தி ஆவஜ்ஜதோ யாவ ப⁴வக்³கா³ ஏகங்க³ணம் அஹோஸி, ஸத்தா² மனஸிகாரம் பஹாய வசஸா ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தோ யதா²னுஸந்தி⁴னா தே³ஸனம் நிட்ட²பேத்வா, ‘‘அபி நு கோ² இமம் த⁴ம்மபரியாயம் கோசி அஸ்ஸோஸீ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ தம் பி⁴க்கு²மத்³த³ஸ. தேன வுத்தம் ‘‘அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா’’தி.
அஸ்ஸோஸி நோதி அஸ்ஸோஸி நு. அத² வா அஸ்ஸோஸி நோதி அம்ஹாகம் பா⁴ஸந்தானம் அஸ்ஸோஸீதி. உக்³க³ண்ஹாஹீதிஆதீ³ஸு ஸுத்வா துண்ஹீபூ⁴தோவ பகு³ணம் கரோந்தோ உக்³க³ண்ஹாதி நாம. பதா³னுபத³ம் க⁴டேத்வா வாசாய பரிசிதம் கரோந்தோ பரியாபுணாதி நாம. உப⁴யதா²பி பகு³ணம் ஆதா⁴ரப்பத்தம் கரோந்தோ தா⁴ரேதி நாம. அத்த²ஸம்ஹிதோதி காரணனிஸ்ஸிதோ. ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகோதி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஆதி³ பதிட்டா²னபூ⁴தோ. இதி தீஸுபி இமேஸு ஸுத்தேஸு வட்டவிவட்டமேவ கதி²தம். பஞ்சமம்.
6. அஞ்ஞதரப்³ராஹ்மணஸுத்தவண்ணனா
46. ச²ட்டே² அஞ்ஞதரோதி நாமவஸேன அபாகடோ அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ. ச²ட்ட²ம்.
7. ஜாணுஸ்ஸோணிஸுத்தவண்ணனா
47. ஸத்தமே ஜாணுஸ்ஸோணீதி டா²னந்தரவஸேன ஏவம்லத்³த⁴னாமோ அஸீதிகோடிவிப⁴வோ மஹாபுரோஹிதோ. ஸத்தமம்.
8. லோகாயதிகஸுத்தவண்ணனா
48. அட்ட²மே லோகாயதிகோதி விதண்ட³ஸத்தே² லோகாயதே கதபரிசயோ. ஜேட்ட²மேதம் லோகாயதந்தி பட²மம் லோகாயதம். லோகாயதந்தி ச லோகஸ்ஸேவ ஆயதம், பா³லபுது²ஜ்ஜனலோகஸ்ஸ ஆயதம், மஹந்தம் க³ம்பீ⁴ரந்தி உபதா⁴ரிதப்³ப³ம் பரித்தம் பா⁴வம் தி³ட்டி²க³தம். ஏகத்தந்தி ஏகஸபா⁴வம், நிச்சஸபா⁴வமேவாதி புச்ச²தி. புது²த்தந்தி புரிமஸபா⁴வேன நானாஸபா⁴வம், தே³வமனுஸ்ஸாதி³பா⁴வேன பட²மம் ஹுத்வா பச்சா² ந ஹோதீதி உச்சே²த³ம் ஸந்தா⁴ய புச்ச²தி. ஏவமேத்த² ‘‘ஸப்³ப³மத்தி², ஸப்³ப³மேகத்த’’ந்தி இமா த்³வேபி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யோ, ‘‘ஸப்³ப³ம் நத்தி², ஸப்³ப³ம் புது²த்த’’ந்தி இமா த்³வே உச்சே²த³தி³ட்டி²யோதி வேதி³தப்³பா³. அட்ட²மம்.
9. அரியஸாவகஸுத்தவண்ணனா
49. நவமே கிம் நு கோ²தி ஸம்ஸயுப்பத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம். ஸமுத³யதீதி உப்பஜ்ஜதி. நவமம்.
10. து³தியஅரியஸாவகஸுத்தவண்ணனா
50. த³ஸமே த்³வேபி நயா ஏகதோ வுத்தா. இத³மேவ புரிமேன நானத்தம், ஸேஸம் தாதி³ஸமேவாதி. த³ஸமம்.
க³ஹபதிவக்³கோ³ பஞ்சமோ.