1. பூ⁴தஸுத்தவண்ணனா

31. களாரக²த்தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அஜிதபஞ்ஹேதி அஜிதமாணவேன புச்சி²தபஞ்ஹே. ஸங்கா²தத⁴ம்மாஸேதி ஸங்கா²தத⁴ம்மா வுச்சந்தி ஞாதத⁴ம்மா துலிதத⁴ம்மா தீரிதத⁴ம்மா. ஸேக்கா²தி ஸத்த ஸேக்கா². புதூ²தி தேயேவ ஸத்த ஜனே ஸந்தா⁴ய புதூ²தி வுத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. நிபகோதி நேபக்கம் வுச்சதி பஞ்ஞா, தாய ஸமன்னாக³தத்தா நிபகோ, த்வம் பண்டி³தோ பப்³ரூஹீதி யாசதி. இரியந்தி வுத்திம் ஆசாரம் கோ³சரம் விஹாரம் படிபத்திம். மாரிஸாதி ப⁴க³வந்தம் ஆலபதி. ஸேக்கா²னஞ்ச ஸங்கா²தத⁴ம்மானஞ்ச கீ²ணாஸவானஞ்ச படிபத்திம் மயா புச்சி²தோ பண்டி³த, மாரிஸ, மய்ஹம் கதே²ஹீதி அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ².

துண்ஹீ அஹோஸீதி கஸ்மா யாவ ததியம் புட்டோ² துண்ஹீ அஹோஸி? கிம் பஞ்ஹே கங்க²தி, உதா³ஹு அஜ்ஜா²ஸயேதி? அஜ்ஜா²ஸயே கங்க²தி, நோ பஞ்ஹே. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘ஸத்தா² மம் ஸேக்கா²ஸேக்கா²னம் ஆக³மனீயபடிபத³ம் கதா²பேதுகாமோ; ஸா ச க²ந்த⁴வஸேன தா⁴துவஸேன ஆயதனவஸேன பச்சயாகாரவஸேனாதி ப³ஹூஹி காரணேஹி ஸக்கா கதே²தும். கத²ம் கதே²ந்தோ நு கோ² ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயம் க³ஹேத்வா கதே²தும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி? அத² ஸத்தா² சிந்தேஸி – ‘‘ட²பேத்வா மம் அஞ்ஞோ பத்தம் ஆதா³ய சரந்தோ ஸாவகோ நாம பஞ்ஞாய ஸாரிபுத்தஸமோ நத்தி². அயம்பி மயா பஞ்ஹம் புட்டோ² யாவ ததியம் துண்ஹீ ஏவ. பஞ்ஹே நு கோ² கங்க²தி, உதா³ஹு அஜ்ஜா²ஸயே’’தி. அத² ‘‘அஜ்ஜா²ஸயே’’தி ஞத்வா பஞ்ஹகத²னத்தா²ய நயம் த³த³மானோ பூ⁴தமித³ந்தி, ஸாரிபுத்த, பஸ்ஸஸீதி ஆஹ.

தத்த² பூ⁴தந்தி ஜாதம் நிப்³ப³த்தம், க²ந்த⁴பஞ்சகஸ்ஸேதம் நாமம். இதி ஸத்தா² ‘‘பஞ்சக்க²ந்த⁴வஸேன, ஸாரிபுத்த, இமம் பஞ்ஹம் கதே²ஹீ’’தி தே²ரஸ்ஸ நயம் தே³தி. ஸஹனயதா³னேன பன தே²ரஸ்ஸ தீரே டி²தபுரிஸஸ்ஸ விவடோ ஏகங்க³ணோ மஹாஸமுத்³தோ³ விய நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன பஞ்ஹப்³யாகரணம் உபட்டா²ஸி. அத² நம் ப்³யாகரோந்தோ பூ⁴தமித³ந்தி, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² பூ⁴தமித³ந்தி இத³ம் நிப்³ப³த்தம் க²ந்த⁴பஞ்சகம். ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸம்மா பஸ்ஸதி. படிபன்னோ ஹோதீதி ஸீலதோ பட்டா²ய யாவ அரஹத்தமக்³கா³ நிப்³பி³தா³தீ³னம் அத்தா²ய படிபன்னோ ஹோதி. ததா³ஹாரஸம்ப⁴வந்தி இத³ம் கஸ்மா ஆரபி⁴? ஏதம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் ஆஹாரம் படிச்ச டி²தம், தஸ்மா தம் ஆஹாரஸம்ப⁴வம் நாம கத்வா த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் ஆரபி⁴. இதி இமினாபி பரியாயேன ஸேக்க²படிபதா³ கதி²தா ஹோதி. ததா³ஹாரனிரோதா⁴தி தேஸம் ஆஹாரானம் நிரோதே⁴ன. இத³ம் கஸ்மா ஆரபி⁴? தஞ்ஹி க²ந்த⁴பஞ்சகம் ஆஹாரனிரோதா⁴ நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா தம் ஆஹாரனிரோத⁴ஸம்ப⁴வம் நாம கத்வா த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் ஆரபி⁴. இதி இமினாபி பரியாயேன ஸேக்க²ஸ்ஸேவ படிபதா³ கதி²தா. நிப்³பி³தா³தி ஆதீ³னி ஸப்³பா³னி காரணவசனானீதி வேதி³தப்³பா³னி. அனுபாதா³ விமுத்தோதி சதூஹி உபாதா³னேஹி கஞ்சி த⁴ம்மம் அக³ஹேத்வா விமுத்தோ. ஸாது⁴ ஸாதூ⁴தி இமினா தே²ரஸ்ஸ ப்³யாகரணம் ஸம்பஹம்ஸேத்வா ஸயம்பி ததே²வ ப்³யாகரோந்தோ புன ‘‘பூ⁴தமித³’’ந்திஆதி³மாஹாதி. பட²மம்.