4. களாரக²த்தியவக்³கோ³

1. பூ⁴தஸுத்தவண்ணனா

31. களாரக²த்தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அஜிதபஞ்ஹேதி அஜிதமாணவேன புச்சி²தபஞ்ஹே. ஸங்கா²தத⁴ம்மாஸேதி ஸங்கா²தத⁴ம்மா வுச்சந்தி ஞாதத⁴ம்மா துலிதத⁴ம்மா தீரிதத⁴ம்மா. ஸேக்கா²தி ஸத்த ஸேக்கா². புதூ²தி தேயேவ ஸத்த ஜனே ஸந்தா⁴ய புதூ²தி வுத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. நிபகோதி நேபக்கம் வுச்சதி பஞ்ஞா, தாய ஸமன்னாக³தத்தா நிபகோ, த்வம் பண்டி³தோ பப்³ரூஹீதி யாசதி. இரியந்தி வுத்திம் ஆசாரம் கோ³சரம் விஹாரம் படிபத்திம். மாரிஸாதி ப⁴க³வந்தம் ஆலபதி. ஸேக்கா²னஞ்ச ஸங்கா²தத⁴ம்மானஞ்ச கீ²ணாஸவானஞ்ச படிபத்திம் மயா புச்சி²தோ பண்டி³த, மாரிஸ, மய்ஹம் கதே²ஹீதி அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ².

துண்ஹீ அஹோஸீதி கஸ்மா யாவ ததியம் புட்டோ² துண்ஹீ அஹோஸி? கிம் பஞ்ஹே கங்க²தி, உதா³ஹு அஜ்ஜா²ஸயேதி? அஜ்ஜா²ஸயே கங்க²தி, நோ பஞ்ஹே. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘ஸத்தா² மம் ஸேக்கா²ஸேக்கா²னம் ஆக³மனீயபடிபத³ம் கதா²பேதுகாமோ; ஸா ச க²ந்த⁴வஸேன தா⁴துவஸேன ஆயதனவஸேன பச்சயாகாரவஸேனாதி ப³ஹூஹி காரணேஹி ஸக்கா கதே²தும். கத²ம் கதே²ந்தோ நு கோ² ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயம் க³ஹேத்வா கதே²தும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி? அத² ஸத்தா² சிந்தேஸி – ‘‘ட²பேத்வா மம் அஞ்ஞோ பத்தம் ஆதா³ய சரந்தோ ஸாவகோ நாம பஞ்ஞாய ஸாரிபுத்தஸமோ நத்தி². அயம்பி மயா பஞ்ஹம் புட்டோ² யாவ ததியம் துண்ஹீ ஏவ. பஞ்ஹே நு கோ² கங்க²தி, உதா³ஹு அஜ்ஜா²ஸயே’’தி. அத² ‘‘அஜ்ஜா²ஸயே’’தி ஞத்வா பஞ்ஹகத²னத்தா²ய நயம் த³த³மானோ பூ⁴தமித³ந்தி, ஸாரிபுத்த, பஸ்ஸஸீதி ஆஹ.

தத்த² பூ⁴தந்தி ஜாதம் நிப்³ப³த்தம், க²ந்த⁴பஞ்சகஸ்ஸேதம் நாமம். இதி ஸத்தா² ‘‘பஞ்சக்க²ந்த⁴வஸேன, ஸாரிபுத்த, இமம் பஞ்ஹம் கதே²ஹீ’’தி தே²ரஸ்ஸ நயம் தே³தி. ஸஹனயதா³னேன பன தே²ரஸ்ஸ தீரே டி²தபுரிஸஸ்ஸ விவடோ ஏகங்க³ணோ மஹாஸமுத்³தோ³ விய நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன பஞ்ஹப்³யாகரணம் உபட்டா²ஸி. அத² நம் ப்³யாகரோந்தோ பூ⁴தமித³ந்தி, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² பூ⁴தமித³ந்தி இத³ம் நிப்³ப³த்தம் க²ந்த⁴பஞ்சகம். ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸம்மா பஸ்ஸதி. படிபன்னோ ஹோதீதி ஸீலதோ பட்டா²ய யாவ அரஹத்தமக்³கா³ நிப்³பி³தா³தீ³னம் அத்தா²ய படிபன்னோ ஹோதி. ததா³ஹாரஸம்ப⁴வந்தி இத³ம் கஸ்மா ஆரபி⁴? ஏதம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் ஆஹாரம் படிச்ச டி²தம், தஸ்மா தம் ஆஹாரஸம்ப⁴வம் நாம கத்வா த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் ஆரபி⁴. இதி இமினாபி பரியாயேன ஸேக்க²படிபதா³ கதி²தா ஹோதி. ததா³ஹாரனிரோதா⁴தி தேஸம் ஆஹாரானம் நிரோதே⁴ன. இத³ம் கஸ்மா ஆரபி⁴? தஞ்ஹி க²ந்த⁴பஞ்சகம் ஆஹாரனிரோதா⁴ நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா தம் ஆஹாரனிரோத⁴ஸம்ப⁴வம் நாம கத்வா த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் ஆரபி⁴. இதி இமினாபி பரியாயேன ஸேக்க²ஸ்ஸேவ படிபதா³ கதி²தா. நிப்³பி³தா³தி ஆதீ³னி ஸப்³பா³னி காரணவசனானீதி வேதி³தப்³பா³னி. அனுபாதா³ விமுத்தோதி சதூஹி உபாதா³னேஹி கஞ்சி த⁴ம்மம் அக³ஹேத்வா விமுத்தோ. ஸாது⁴ ஸாதூ⁴தி இமினா தே²ரஸ்ஸ ப்³யாகரணம் ஸம்பஹம்ஸேத்வா ஸயம்பி ததே²வ ப்³யாகரோந்தோ புன ‘‘பூ⁴தமித³’’ந்திஆதி³மாஹாதி. பட²மம்.

2. களாரஸுத்தவண்ணனா

32. து³தியே களாரக²த்தியோதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். த³ந்தா பனஸ்ஸ களாரா விஸமஸண்டா²னா, தஸ்மா ‘‘களாரோ’’தி வுச்சதி. ஹீனாயாவத்தோதி ஹீனஸ்ஸ கி³ஹிபா⁴வஸ்ஸ அத்தா²ய நிவத்தோ. அஸ்ஸாஸமலத்தா²தி அஸ்ஸாஸம் அவஸ்ஸயம் பதிட்ட²ம் ந ஹி நூன அலத்த², தயோ மக்³கே³ தீணி ச ப²லானி நூன நாலத்தா²தி தீ³பேதி. யதி³ ஹி தானி லபே⁴ய்ய, ந ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்தேய்யாதி அயம் தே²ரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ந க்²வாஹம், ஆவுஸோதி அஹம் கோ², ஆவுஸோ, ‘‘அஸ்ஸாஸம் பத்தோ, ந பத்தோ’’தி ந கங்கா²மி. தே²ரஸ்ஸ ஹி ஸாவகபாரமீஞாணம் அவஸ்ஸயோ, தஸ்மா ஸோ ந கங்க²தி. ஆயதிம் பனாவுஸோதி இமினா ‘‘ஆயதிம் படிஸந்தி⁴ தும்ஹாகம் உக்³கா⁴டிதா, ந உக்³கா⁴டிதா’’தி அரஹத்தப்பத்திம் புச்ச²தி. ந க்²வாஹம், ஆவுஸோ, விசிகிச்சா²மீதி இமினா தே²ரோ தத்த² விசிகிச்சா²பா⁴வம் தீ³பேதி.

யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி ‘‘இமம் ஸுதகாரணம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’தி உபஸங்கமி. அஞ்ஞா ப்³யாகதாதி அரஹத்தம் ப்³யாகதம். கீ²ணா ஜாதீதி ந தே²ரேன ஏவம் ப்³யாகதா, அயம் பன தே²ரோ துட்டோ² பஸன்னோ ஏவம் பத³ப்³யஞ்ஜனானி ஆரோபேத்வா ஆஹ. அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஸீதி தம் ஸுத்வா ஸத்தா² சிந்தேஸி – ‘‘ஸாரிபுத்தோ தீ⁴ரோ க³ம்பீ⁴ரோ. ந ஸோ கேனசி காரணேன ஏவம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி. ஸம்கி²த்தேன பன பஞ்ஹோ ப்³யாகதோ ப⁴விஸ்ஸதி. பக்கோஸாபேத்வா நம் பஞ்ஹம் ப்³யாகராபேஸ்ஸாமீ’’தி அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஸி.

ஸசே தம் ஸாரிபுத்தாதி இத³ம் ப⁴க³வா ‘‘ந ஏஸ அத்தனோ த⁴ம்மதாய அஞ்ஞம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி, பஞ்ஹமேதம் புச்சி²ஸ்ஸாமி, தம் கதே²ந்தோவ அஞ்ஞம் ப்³யாகரிஸ்ஸதீ’’தி அஞ்ஞம் ப்³யாகராபேதும் ஏவம் புச்சி². யம்னிதா³னாவுஸோ, ஜாதீதி, ஆவுஸோ, அயம் ஜாதி நாம யம்பச்சயா, தஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ க²யா கீ²ணஸ்மிம் ஜாதியா பச்சயே ஜாதிஸங்கா²தம் ப²லம் கீ²ணந்தி விதி³தம். இதா⁴பி ச தே²ரோ பஞ்ஹே அகங்கி²த்வா அஜ்ஜா²ஸயே கங்க²தி. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘அஞ்ஞா நாம தண்ஹா கீ²ணா, உபாதா³னம் கீ²ணம், ப⁴வோ கீ²ணோ, பச்சயோ கீ²ணோ, கிலேஸா கீ²ணாதிஆதீ³ஹி ப³ஹூஹி காரணேஹி ஸக்கா ப்³யாகாதும், கத²ம் கதே²ந்தோ பன ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயம் க³ஹேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி.

கிஞ்சாபி ஏவம் அஜ்ஜா²ஸயே கங்க²தி, பஞ்ஹம் பன அட்ட²பேத்வாவ பச்சயாகாரவஸேன ப்³யாகாஸி. ஸத்தா²பி பச்சயாகாரவஸேனேவ ப்³யாகராபேதுகாமோ, தஸ்மா ஏஸ ப்³யாகரோந்தோவ அஜ்ஜா²ஸயம் க³ண்ஹி. தாவதே³வ ‘‘க³ஹிதோ மே ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயோ’’தி அஞ்ஞாஸி. அத²ஸ்ஸ நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன பஞ்ஹப்³யாகரணம் உபட்டா²ஸி. யஸ்மா பன ப⁴க³வா உத்தரி பஞ்ஹம் புச்ச²தி, தஸ்மா தேன தம் ப்³யாகரணம் அனுமோதி³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

கத²ம் ஜானதோ பன தேதி இத³ம் கஸ்மா ஆரபி⁴? ஸவிஸயே ஸீஹனாத³ம் நதா³பேதும். தே²ரோ கிர ஸூகரனிகா²தலேணத்³வாரே தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தே கதி²யமானே தாலவண்டம் க³ஹேத்வா ஸத்தா²ரம் பீ³ஜயமானோ டி²தோ திஸ்ஸோ வேத³னா பரிக்³க³ஹேத்வா ஸாவகபாரமீஞாணம் அதி⁴க³தோ, அயமஸ்ஸ ஸவிஸயோ. இமஸ்மிம் ஸவிஸயே டி²தோ ஸீஹனாத³ம் நதி³ஸ்ஸதீதி நம் ஸந்தா⁴ய ஸத்தா² இத³ம் பஞ்ஹம் புச்சி². அனிச்சாதி ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சா. யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ந்தி ஏத்த² கிஞ்சாபி ஸுகா² வேத³னா டி²திஸுகா² விபரிணாமது³க்கா², து³க்கா² வேத³னா டி²திது³க்கா² விபரிணாமஸுகா², அது³க்க²மஸுகா² ஞாணஸுகா² அஞ்ஞாணது³க்கா², விபரிணாமகோடியா பன ஸப்³பா³வ து³க்கா² நாம ஜாதா. விதி³தந்தி யஸ்மா ஏவம் வேத³னாத்தயம் து³க்க²ந்தி விதி³தம், தஸ்மா யா தத்த² தண்ஹா, ஸா ந உபட்டா²ஸீதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸாது⁴ ஸாதூ⁴தி தே²ரஸ்ஸ வேத³னாபரிச்சே²த³ஜானனே ஸம்பஹம்ஸனம். தே²ரோ ஹி வேத³னா ஏகாதி வா த்³வே திஸ்ஸோ சதஸ்ஸோதி வா அவுத்தேபி வுத்தனயேன தாஸம் திஸ்ஸோதி பரிச்சே²த³ம் அஞ்ஞாஸி, தேன தம் ப⁴க³வா ஸம்பஹம்ஸந்தோ ஏவமாஹ. து³க்க²ஸ்மிந்தி இத³ம் ப⁴க³வா இமினா அதி⁴ப்பாயேன ஆஹ – ‘‘ஸாரிபுத்த, யம் தயா ‘இமினா காரணேன வேத³னாஸு தண்ஹா ந உபட்டா²ஸீ’தி ப்³யாகதம், தம் ஸுப்³யாகதம். ‘திஸ்ஸோ வேத³னா’தி விப⁴ஜந்தேன பன தே அதிப்பபஞ்சோ கதோ, தம் ‘து³க்க²ஸ்மி’ந்தி ப்³யாகரோந்தேனபி ஹி தே ஸுப்³யாகதமேவ ப⁴வேய்ய. யம்கிஞ்சி வேத³யிதம், தம் து³க்க²ந்தி ஞாதமத்தேபி ஹி வேத³னாஸு தண்ஹா ந திட்ட²தி’’.

கத²ம் விமோக்கா²தி கதரா விமோக்கா², கதரேன விமோக்கே²ன தயா அஞ்ஞா ப்³யாகதாதி அத்தோ²? அஜ்ஜ²த்தம் விமோக்கா²தி அஜ்ஜ²த்தவிமோக்கே²ன, அஜ்ஜ²த்தஸங்கா²ரே பரிக்³க³ஹேத்வா பத்தஅரஹத்தேனாதி அத்தோ². தத்த² சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம் – அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவேஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²னம், அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவேஸோ ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²னம், ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவேஸோ ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²னம், ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவேஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²னந்தி. அஜ்ஜ²த்தஞ்ஹி அபி⁴னிவேஸித்வா ப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மாபி த³ட்ட²ப்³பா³யேவ, ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவேஸித்வா அஜ்ஜ²த்தத⁴ம்மாபி. தஸ்மா கோசி பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தம் ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம் ஓதாரேத்வா தே வவத்த²பேத்வா ப³ஹித்³தா⁴ ஓதாரேதி, ப³ஹித்³தா⁴பி பரிக்³க³ஹேத்வா புன அஜ்ஜ²த்தம் ஓதாரேதி, தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்த ஸங்கா²ரே ஸம்மஸனகாலே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவேஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²னம் நாம. கோசி அஜ்ஜ²த்தம் ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம் ஓதாரேத்வா தே வவத்த²பேத்வா ப³ஹித்³தா⁴ ஓதாரேதி, தஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸனகாலே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி. இதி அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவேஸோ ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²னம் நாம. கோசி ப³ஹித்³தா⁴ ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம் ஓதாரேத்வா, தே வவத்த²பேத்வா அஜ்ஜ²த்தம் ஓதாரேதி, அஜ்ஜ²த்தம்பி பரிக்³க³ஹேத்வா புன ப³ஹித்³தா⁴ ஓதாரேதி, தஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸனகாலே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி. இதி ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவேஸோ ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²னம் நாம. கோசி ப³ஹித்³தா⁴ ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம் ஓதாரேத்வா தே வவத்த²பேத்வா அஜ்ஜ²த்தம் ஓதாரேதி, தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தஸங்கா²ரே ஸம்மஸனகாலே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி. இதி ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவேஸோ அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²னம் நாம. தத்ர தே²ரோ ‘‘அஜ்ஜ²த்தஸங்கா²ரே பரிக்³க³ஹேத்வா தேஸம் வவத்தா²னகாலே மக்³க³வுட்டா²னேன அரஹத்தம் பத்தோஸ்மீ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ அஜ்ஜ²த்தம் விமோக்கா² க்²வாஹம், ஆவுஸோதி ஆஹ.

ஸப்³பு³பாதா³னக்க²யாதி ஸப்³பே³ஸம் சதுன்னம்பி உபாதா³னானம் க²யேன. ததா² ஸதோ விஹராமீதி தேனாகாரேன ஸதியா ஸமன்னாக³தோ விஹராமி. யதா² ஸதம் விஹரந்தந்தி யேனாகாரேன மம் ஸதியா ஸமன்னாக³தம் விஹரந்தம். ஆஸவா நானுஸ்ஸவந்தீதி சக்கு²தோ ரூபே ஸவந்தி ஆஸவந்தி ஸந்த³ந்தி பவத்தந்தீதி ஏவம் ச²ஹி த்³வாரேஹி ச²ஸு ஆரம்மணேஸு ஸவனத⁴ம்மா காமாஸவாத³யோ ஆஸவா நானுஸ்ஸவந்தி நானுப்பவட்³ட⁴ந்தி, யதா² மே ந உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². அத்தானஞ்ச நாவஜானாமீதி அத்தானஞ்ச ந அவஜானாமி. இமினா ஓமானபஹானம் கதி²தம். ஏவஞ்ஹி ஸதி பஜானனா பஸன்னா ஹோதி.

ஸமணேனாதி பு³த்³த⁴ஸமணேன. தேஸ்வாஹம் ந கங்கா²மீதி தேஸு அஹம் ‘‘கதரோ காமாஸவோ, கதரோ ப⁴வாஸவோ, கதரோ தி³ட்டா²ஸவோ, கதரோ அவிஜ்ஜாஸவோ’’தி ஏவம் ஸரூபபே⁴த³தோபி, ‘‘சத்தாரோ ஆஸவா’’தி ஏவம் க³ணனபரிச்சே²த³தோபி ந கங்கா²மி. தே மே பஹீனாதி ந விசிகிச்சா²மீதி தே மய்ஹம் பஹீனாதி விசிகிச்ச²ம் ந உப்பாதே³மி. இத³ம் ப⁴க³வா ‘‘ஏவம் ப்³யாகரோந்தேனபி தயா ஸுப்³யாகதம் ப⁴வேய்ய ‘அஜ்ஜ²த்தம் விமோக்கா² க்²வாஹம், ஆவுஸோ’திஆதீ³னி பன தே வத³ந்தேன அதிப்பபஞ்சோ கதோ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ.

உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸீதி பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனதோ உட்ட²ஹித்வா விஹாரம் அந்தோமஹாக³ந்த⁴குடிம் பாவிஸி அஸம்பி⁴ன்னாய ஏவ பரிஸாய. கஸ்மா? பு³த்³தா⁴ ஹி அனிட்டி²தாய தே³ஸனாய அஸம்பி⁴ன்னாய பரிஸாய உட்டா²யாஸனா க³ந்த⁴குடிம் பவிஸந்தா புக்³க³லதோ²மனத்த²ம் வா பவிஸந்தி த⁴ம்மதோ²மனத்த²ம் வா. தத்த² புக்³க³லதோ²மனத்த²ம் பவிஸந்தோ ஸத்தா² ஏவம் சிந்தேஸி – ‘‘இமம் மயா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ட்ட²ம் வித்தா²ரேன ச அவிப⁴த்தம் த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகா பி⁴க்கூ² உக்³க³ஹேத்வா ஆனந்த³ம் வா கச்சாயனம் வா உபஸங்கமித்வா புச்சி²ஸ்ஸந்தி, தே மய்ஹம் ஞாணேன ஸம்ஸந்தே³த்வா கதே²ஸ்ஸந்தி, ததோபி த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகா புன மம் புச்சி²ஸ்ஸந்தி. தேஸமஹம் ‘ஸுகதி²தம், பி⁴க்க²வே, ஆனந்தே³ன, ஸுகதி²தம் கச்சாயனேன, மம் சேபி தும்ஹே ஏதமத்த²ம் புச்சே²ய்யாத², அஹம்பி நம் ஏவமேவ ப்³யாகரேய்ய’ந்தி ஏவம் தே புக்³க³லே தோ²மேஸ்ஸாமி. ததோ தேஸு கா³ரவம் ஜனேத்வா பி⁴க்கூ² உபஸங்கமிஸ்ஸந்தி, தேபி பி⁴க்கூ² அத்தே² ச த⁴ம்மே ச நியோஜேஸ்ஸந்தி, தே தேஹி நியோஜிதா திஸ்ஸோ ஸிக்கா² பரிபூரேத்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி.

அத² வா பனஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘‘ஏஸ மயி பக்கந்தே அத்தனோ ஆனுபா⁴வம் கரிஸ்ஸதி, அத² நம் அஹம்பி ததே²வ தோ²மேஸ்ஸாமி, தம் மம தோ²மனம் ஸுத்வா கா³ரவஜாதா பி⁴க்கூ² இமம் உபஸங்கமிதப்³ப³ம், வசனஞ்சஸ்ஸ ஸோதப்³ப³ம் ஸத்³தா⁴தப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, தம் தேஸம் ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி த⁴ம்மதோ²மனத்த²ம் பவிஸந்தோ ஏவம் சிந்தேஸி யதா² த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தே சிந்தேஸி. தத்ர ஹிஸ்ஸ ஏவம் அஹோஸி – ‘‘மயி விஹாரம் பவிட்டே² ஆமிஸதா³யாத³ம் க³ரஹந்தோ த⁴ம்மதா³யாத³ஞ்ச தோ²மேந்தோ இமிஸ்ஸம்யேவ பரிஸதி நிஸின்னோ ஸாரிபுத்தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸதி, ஏவம் த்³வின்னம்பி அம்ஹாகம் ஏகஜ்ஜா²ஸயாய மதியா தே³ஸிதா அயம் தே³ஸனா அக்³கா³ ச க³ருகா ச ப⁴விஸ்ஸதி பாஸாணச்ச²த்தஸதி³ஸா’’தி.

இத⁴ பன ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் உக்கம்ஸேத்வா பகாஸேத்வா ட²பேதுகாமோ புக்³க³லதோ²மனத்த²ம் உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி. ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு ப⁴க³வா நிஸின்னாஸனேயேவ அந்தரஹிதோ சித்தக³தியா விஹாரம் பவிஸதீதி வேதி³தப்³போ³. யதி³ ஹி காயக³தியா க³ச்சே²ய்ய, ஸப்³பா³ பரிஸா ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேத்வா க³ச்சே²ய்ய, ஸா ஏகவாரம் பி⁴ன்னா புன து³ஸ்ஸன்னிபாதா ப⁴வேய்யாதி ப⁴க³வா அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன சித்தக³தியா ஏவ பாவிஸி.

ஏவம் பவிட்டே² பன ப⁴க³வதி ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயானுரூபமேவ ஸீஹனாத³ம் நதி³துகாமோ தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி. புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தந்தி இத³ம் நாம புச்சி²ஸ்ஸதீதி புப்³பே³ மயா அவிதி³தம் அஞ்ஞாதம். பட²மம் பஞ்ஹந்தி, ‘‘ஸசே தம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் புச்சே²ய்யும் கத²ம் ஜானதா பன தயா, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, கத²ம் பஸ்ஸதா அஞ்ஞா ப்³யாகதா கீ²ணா ஜாதீ’’தி இமம் பட²மம் பஞ்ஹம். த³ந்தா⁴யிதத்தந்தி ஸத்து² ஆஸயஜானனத்த²ம் த³ந்த⁴பா⁴வோ அஸீக⁴தா. பட²மம் பஞ்ஹம் அனுமோதீ³தி, ‘‘ஜாதி பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, கிம்னிதா³னா’’தி இமம் து³தியம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தோ, ‘‘யம்னிதா³னாவுஸோ, ஜாதீ’’தி ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம் பட²மம் பஞ்ஹம் அனுமோதி³.

ஏதத³ஹோஸீதி ப⁴க³வதா அனுமோதி³தே நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன பஞ்ஹஸ்ஸ ஏகங்க³ணிகபா⁴வேன பாகடீபூ⁴தத்தா ஏதம் அஹோஸி. தி³வஸம்பாஹம் ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ப்³யாகரேய்யந்தி ஸகலதி³வஸம்பி அஹம் ப⁴க³வதோ ஏதம் படிச்சஸமுப்பாத³த்த²ம் புட்டோ² ஸகலதி³வஸம்பி அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹி ப்³யாகரேய்யம். யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘தே²ரோ உளாரஸீஹனாத³ம் நத³தி, ஸுகாரணம் ஏதம், த³ஸப³லஸ்ஸ நம் ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’தி. தஸ்மா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி.

ஸா ஹி பி⁴க்கு² ஸாரிபுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மதா⁴தூதி ஏத்த² த⁴ம்மதா⁴தூதி பச்சயாகாரஸ்ஸ விவடபா⁴வத³ஸ்ஸனஸமத்த²ம் ஸாவகபாரமீஞாணம். ஸாவகானஞ்ஹி ஸாவகபாரமீஞாணம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக³திகமேவ ஹோதி. யதா² பு³த்³தா⁴னம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா த⁴ம்மா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ பாகடா ஹோந்தி, ஏவம் தே²ரஸ்ஸ ஸாவகபாரமீஞாணம் ஸப்³பே³பி ஸாவகஞாணஸ்ஸ கோ³சரத⁴ம்மே ஜானாதீதி. து³தியம்.

3. ஞாணவத்து²ஸுத்தவண்ணனா

33. ததியே தம் ஸுணாதா²தி தம் ஞாணவத்து²தே³ஸனம் ஸுணாத². ஞாணவத்தூ²னீதி சேத்த² ஞாணமேவ ஞாணவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். ஜராமரணே ஞாணந்திஆதீ³ஸு சதூஸு பட²மம் ஸவனமயஞாணம் ஸம்மஸனஞாணம் படிவேத⁴ஞாணம் பச்சவேக்க²ணஞாணந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் வட்டதி, ததா² து³தியம். ததியம் பன ட²பேத்வா ஸம்மஸனஞாணம் திவித⁴மேவ ஹோதி, ததா² சதுத்த²ம். லோகுத்தரத⁴ம்மேஸு ஹி ஸம்மஸனம் நாம நத்தி². ஜாதியா ஞாணந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமினா த⁴ம்மேனாதி இமினா சதுஸச்சத⁴ம்மேன வா மக்³க³ஞாணத⁴ம்மேன வா.

தி³ட்டே²னாதிஆதீ³ஸு தி³ட்டே²னாதி ஞாணசக்கு²னா தி³ட்டே²ன. விதி³தேனாதி பஞ்ஞாய விதி³தேன. அகாலிகேனாதி கிஞ்சி காலம் அனதிக்கமித்வா படிவேதா⁴னந்தரம்யேவ ப²லதா³யகேன. பத்தேனாதி அதி⁴க³தேன. பரியோகா³ள்ஹேனாதி பரியோகா³ஹிதேன பஞ்ஞாய அனுபவிட்டே²ன. அதீதானாக³தே நயம் நேதீதி ‘‘யே கோ² கேசீ’’திஆதி³னா நயேன அதீதே ச அனாக³தே ச நயம் நேதி. ஏத்த² ச ந சதுஸச்சத⁴ம்மேன வா மக்³க³ஞாணத⁴ம்மேன வா ஸக்கா அதீதானாக³தே நயம் நேதும், சதுஸச்சே பன மக்³க³ஞாணேன படிவித்³தே⁴ பரதோ பச்சவேக்க²ணஞாணம் நாம ஹோதி. தேன நயம் நேதீதி வேதி³தப்³பா³. அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸூதி அபி⁴அஞ்ஞம்ஸு ஜானிம்ஸு. ஸேய்யதா²பாஹம், ஏதரஹீதி யதா² அஹம் ஏதரஹி சதுஸச்சவஸேன ஜானாமி. அன்வயே ஞாணந்தி அனுஅயே ஞாணம், த⁴ம்மஞாணஸ்ஸ அனுக³மனே ஞாணம், பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸேதம் நாமம். த⁴ம்மே ஞாணந்தி மக்³க³ஞாணம். இமஸ்மிம் ஸுத்தே கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸேக்க²பூ⁴மி கதி²தா ஹோதி. ததியம்.

4. து³தியஞாணவத்து²ஸுத்தவண்ணனா

34. சதுத்தே² ஸத்தஸத்தரீதி ஸத்த ச ஸத்தரி ச. ப்³யஞ்ஜனபா⁴ணகா கிர தே பி⁴க்கூ², ப³ஹுப்³யஞ்ஜனம் கத்வா வுச்சமானே படிவிஜ்ஜி²தும் ஸக்கோந்தி, தஸ்மா தேஸம் அஜ்ஜா²ஸயேன இத³ம் ஸுத்தம் வுத்தம். த⁴ம்மட்டி²திஞாணந்தி பச்சயாகாரே ஞாணம். பச்சயாகாரோ ஹி த⁴ம்மானம் பவத்திட்டி²திகாரணத்தா த⁴ம்மட்டி²தீதி வுச்சதி, ஏத்த² ஞாணம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணம், ஏதஸ்ஸேவ ச²ப்³பி³த⁴ஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். க²யத⁴ம்மந்தி க²யக³மனஸபா⁴வம். வயத⁴ம்மந்தி வயக³மனஸபா⁴வம். விராக³த⁴ம்மந்தி விரஜ்ஜனஸபா⁴வம். நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி நிருஜ்ஜ²னஸபா⁴வம். ஸத்தஸத்தரீதி ஏகேகஸ்மிம் ஸத்த ஸத்த கத்வா ஏகாத³ஸஸு பதே³ஸு ஸத்தஸத்தரி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே விபஸ்ஸனாபடிவிபஸ்ஸனா கதி²தா. சதுத்த²ம்.

5. அவிஜ்ஜாபச்சயஸுத்தவண்ணனா

35. பஞ்சமே ஸமுத³யோ ஹோதீதி ஸத்தா² இதே⁴வ தே³ஸனம் ஓஸாபேஸி. கிம்காரணாதி? தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ ஓகாஸதா³னத்த²ம். தஸ்ஸஞ்ஹி பரிஸதி உபாரம்ப⁴சித்தோ தி³ட்டி²க³திகோ அத்தி², ஸோ பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸதி, அத²ஸ்ஸாஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸாமீதி தஸ்ஸ ஓகாஸதா³னத்த²ம் தே³ஸனம் ஓஸாபேஸி. நோ கல்லோ பஞ்ஹோதி அயுத்தோ பஞ்ஹோ. து³ப்பஞ்ஹோ ஏஸோதி அத்தோ². நனு ச ‘‘கதமம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ஜராமரண’’ந்தி? இத³ம் ஸுபுச்சி²தந்தி. கிஞ்சாபி ஸுபுச்சி²தம், யதா² பன ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகே ஸுவண்ணதா²லே வட்³டி⁴தஸ்ஸ ஸுபோ⁴ஜனஸ்ஸ மத்த²கே ஆமலகமத்தேபி கூ³த²பிண்டே³ ட²பிதே ஸப்³ப³ம் போ⁴ஜனம் து³ப்³போ⁴ஜனம் ஹோதி ச²ட்³டே³தப்³ப³ம், ஏவமேவ ‘‘கஸ்ஸ ச பனித³ம் ஜராமரண’’ந்தி? இமினா ஸத்தூபலத்³தி⁴வாத³பதே³ன கூ³த²பிண்டே³ன தம் போ⁴ஜனம் து³ப்³போ⁴ஜனம் விய அயம்பி ஸப்³போ³ து³ப்பஞ்ஹோவ ஜாதோதி.

ப்³ரஹ்மசரியவாஸோதி அரியமக்³க³வாஸோ. தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி யஸ்ஸ ஹி அயம் தி³ட்டி², ஸோ ‘‘ஜீவே உச்சி²ஜ்ஜமானே ஸரீரம் உச்சி²ஜ்ஜதி, ஸரீரே உச்சி²ஜ்ஜந்தே ஜீவிதம் உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி க³ண்ஹாதி. ஏவம் க³ண்ஹதோ ஸா தி³ட்டி² ‘‘ஸத்தோ உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி க³ஹிதத்தா உச்சே²த³தி³ட்டி² நாம ஹோதி. ஸசே பன ஸங்கா²ராவ உப்பஜ்ஜந்தி சேவ நிருஜ்ஜ²ந்தி சாதி க³ண்ஹேய்ய, ஸாஸனாவசரா ஸம்மாதி³ட்டி² நாம ப⁴வேய்ய. அரியமக்³கோ³ ச நாமேஸோ வட்டம் நிரோதே⁴ந்தோ வட்டம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தோ உப்பஜ்ஜதி, ததே³வ தம் வட்டம் உச்சே²த³தி³ட்டி²யா க³ஹிதாகாரஸ்ஸ ஸம்ப⁴வே ஸதி வினாவ மக்³க³பா⁴வனாய நிருஜ்ஜ²தீதி மக்³க³பா⁴வனா நிரத்த²கா ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ ந ஹோதீ’’தி.

து³தியனயே அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி யஸ்ஸ அயம் தி³ட்டி², ஸோ ‘‘ஸரீரம் இதே⁴வ உச்சி²ஜ்ஜதி, ந ஜீவிதம், ஜீவிதம் பன பஞ்ஜரதோ ஸகுணோ விய யதா²ஸுக²ம் க³ச்ச²தீ’’தி க³ண்ஹாதி. ஏவம் க³ண்ஹதோ ஸா தி³ட்டி² ‘‘இமஸ்மா லோகா ஜீவிதம் பரலோகம் க³த’’ந்தி க³ஹிதத்தா ஸஸ்ஸததி³ட்டி² நாம ஹோதி. அயஞ்ச அரியமக்³கோ³ தேபூ⁴மகவட்டம் விவட்டேந்தோ உப்பஜ்ஜதி, ஸோ ஏகஸங்கா²ரேபி நிச்சே து⁴வே ஸஸ்ஸதே ஸதி உப்பன்னோபி வட்டம் விவட்டேதும் ந ஸக்கோதீதி மக்³க³பா⁴வனா நிரத்த²கா ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி வா பி⁴க்கு² தி³ட்டி²யா ஸதி ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ ந ஹோதீ’’தி.

விஸூகாயிகானீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் மிச்சா²தி³ட்டி²வேவசனமேவ. ஸா ஹி ஸம்மாதி³ட்டி²யா வினிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன விஸூகமிவ அத்தானம் ஆவரணதோ விஸூகாயிகம், ஸம்மாதி³ட்டி²ம் அனனுவத்தித்வா தஸ்ஸா விரோதே⁴ன பவத்தனதோ விஸேவிதம், கதா³சி உச்சே²த³ஸ்ஸ கதா³சி ஸஸ்ஸதஸ்ஸ க³ஹணதோ விரூபம் ப²ந்தி³தம் விப்ப²ந்தி³தந்தி வுச்சதி. தாலாவத்து²கதானீதி தாலவத்து² விய கதானி, புன அவிருஹணட்டே²ன மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய ஸமூலம் தாலம் உத்³த⁴ரித்வா தஸ்ஸ பதிட்டி²தட்டா²னம் விய ச கதானீதி அத்தோ². அனபா⁴வம்கதானீதி அனுஅபா⁴வம் கதானீதி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஅவிஜ்ஜாபச்சயஸுத்தவண்ணனா

36. ச²ட்டே² இதி வா, பி⁴க்க²வே, யோ வதே³ய்யாதி தஸ்ஸம் பரிஸதி தி³ட்டி²க³திகோ பஞ்ஹம் புச்சி²துகாமோ அத்தி², ஸோ பன அவிஸாரத³தா⁴துகோ உட்டா²ய த³ஸப³லம் புச்சி²தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயேன ஸயமேவ புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஸத்தா² ஏவமாஹ. ச²ட்ட²ம்.

7. நதும்ஹஸுத்தவண்ணனா

37. ஸத்தமே ந தும்ஹாகந்தி அத்தனி ஹி ஸதி அத்தனியம் நாம ஹோதி. அத்தாயேவ ச நத்தி², தஸ்மா ‘‘ந தும்ஹாக’’ந்தி ஆஹ. நபி அஞ்ஞேஸந்தி அஞ்ஞோ நாம பரேஸம் அத்தா, தஸ்மிம் ஸதி அஞ்ஞேஸம் நாம ஸியா, ஸோபி நத்தி², தஸ்மா ‘‘நபி அஞ்ஞேஸ’’ந்தி ஆஹ. புராணமித³ம், பி⁴க்க²வே, கம்மந்தி நயித³ம் புராணகம்மமேவ, புராணகம்மனிப்³ப³த்தோ பனேஸ காயோ, தஸ்மா பச்சயவோஹாரேன ஏவம் வுத்தோ. அபி⁴ஸங்க²தந்திஆதி³ கம்மவோஹாரஸ்ஸேவ வஸேன புரிமலிங்க³ஸபா⁴க³தாய வுத்தம், அயம் பனேத்த² அத்தோ² – அபி⁴ஸங்க²தந்தி பச்சயேஹி கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அபி⁴ஸஞ்சேதயிதந்தி சேதனாவத்து²கோ சேதனாமூலகோதி த³ட்ட²ப்³போ³. வேத³னியந்தி வேத³னியவத்தூ²தி த³ட்ட²ப்³போ³. ஸத்தமம்.

8. சேதனாஸுத்தவண்ணனா

38. அட்ட²மே யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, சேதேதீதி யம் சேதனம் சேதேதி, பவத்தேதீதி அத்தோ². யஞ்ச பகப்பேதீதி யம் பகப்பனம் பகப்பேதி, பவத்தேதிச்சேவ அத்தோ². யஞ்ச அனுஸேதீதி யஞ்ச அனுஸயம் அனுஸேதி, பவத்தேதிச்சேவ அத்தோ². ஏத்த² ச சேதேதீதி தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனா க³ஹிதா, பகப்பேதீதி அட்ட²ஸு லோப⁴ஸஹக³தசித்தேஸு தண்ஹாதி³ட்டி²கப்பா க³ஹிதா, அனுஸேதீதி த்³வாத³ஸன்னம் சேதனானம் ஸஹஜாதகோடியா சேவ உபனிஸ்ஸயகோடியா ச அனுஸயோ க³ஹிதோ. ஆரம்மணமேதம் ஹோதீதி (சேதனாதி³த⁴ம்மஜாதே ஸதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பத்தியா அவாரிதத்தா) ஏதம் சேதனாதி³த⁴ம்மஜாதம் பச்சயோ ஹோதி. பச்சயோ ஹி இத⁴ ஆரம்மணந்தி அதி⁴ப்பேதா. விஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியாதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தத்த²ம். ஆரம்மணே ஸதீதி தஸ்மிம் பச்சயே ஸதி. பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹோதீதி தஸ்ஸ கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பதிட்டா² ஹோதி. தஸ்மிம் பதிட்டி²தே விஞ்ஞாணேதி தஸ்மிம் கம்மவிஞ்ஞாணே பதிட்டி²தே. விரூள்ஹேதி கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய நிப்³ப³த்தமூலே ஜாதே. புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தீதி புனப்³ப⁴வஸங்கா²தா அபி⁴னிப்³ப³த்தி.

நோ சே, பி⁴க்க²வே, சேதேதீதி இமினா தேபூ⁴மகசேதனாய அப்பவத்தனக்க²ணோ வுத்தோ. நோ சே பகப்பேதீதி இமினா தண்ஹாதி³ட்டி²கப்பானம் அப்பவத்தனக்க²ணோ. அத² சே அனுஸேதீதி இமினா தேபூ⁴மகவிபாகேஸு பரித்தகிரியாஸு ரூபேதி ஏத்த² அப்பஹீனகோடியா அனுஸயோ க³ஹிதோ. ஆரம்மணமேதம் ஹோதீதி அனுஸயே ஸதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பத்தியா அவாரிதத்தா ஏதம் அனுஸயஜாதம் பச்சயோவ ஹோதி.

நோ சேவ சேதேதீதிஆதீ³ஸு பட²மபதே³ தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனா நிவத்தா, து³தியபதே³ அட்ட²ஸு சித்தேஸு தண்ஹாதி³ட்டி²யோ, ததியபதே³ வுத்தப்பகாரேஸு த⁴ம்மேஸு யோ அப்பஹீனகோடியா அனுஸயிதோ அனுஸயோ, ஸோ நிவத்தோ.

அபிசேத்த² அஸம்மோஹத்த²ம் சேதேதி பகப்பேதி அனுஸேதி, சேதேதி ந பகப்பேதி அனுஸேதி, ந சேதேதி ந பகப்பேதி அனுஸேதி, ந சேதேதி ந பகப்பேதி ந அனுஸேதீதி இத³ம்பி சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² பட²மனயே த⁴ம்மபரிச்சே²தோ³ த³ஸ்ஸிதோ. து³தியனயே சேதேதீதி தேபூ⁴மககுஸலசேதனா சேவ சதஸ்ஸோ ச அகுஸலசேதனா க³ஹிதா. ந பகப்பேதீதி அட்ட²ஸு சித்தேஸு தண்ஹாதி³ட்டி²யோ நிவத்தா. அனுஸேதீதி தேபூ⁴மககுஸலே உபனிஸ்ஸயகோடியா, சதூஸு அகுஸலசேதனாஸு ஸஹஜாதகோடியா சேவ உபனிஸ்ஸயகோடியா ச அனுஸயோ க³ஹிதோ. ததியனயே ந சேதேதீதி தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலம் நிவத்தம், ந பகப்பேதீதி அட்ட²ஸு சித்தேஸு தண்ஹாதி³ட்டி²யோ நிவத்தா, அனுஸேதீதி ஸுத்தே ஆக³தம் வாரேத்வா தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலவிபாககிரியாரூபேஸு அப்பஹீனகோடியா உபனிஸ்ஸயோ க³ஹிதோ. சதுத்த²னயோ புரிமஸதி³ஸோவ.

தத³ப்பதிட்டி²தேதி தஸ்மிம் அப்பதிட்டி²தே. அவிரூள்ஹேதி கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய அனிப்³ப³த்தமூலே. ஏத்த² பன கிம் கதி²தந்தி? அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ கிச்சம், கீ²ணாஸவஸ்ஸ கிச்சகரணந்திபி நவலோகுத்தரத⁴ம்மாதிபி வத்தும் வட்டதி. ஏத்த² ச விஞ்ஞாணஸ்ஸ சேவ ஆயதிம் புனப்³ப⁴வஸ்ஸ ச அந்தரே ஏகோ ஸந்தி⁴, வேத³னாதண்ஹானமந்தரே ஏகோ, ப⁴வஜாதீனமந்தரே ஏகோதி. அட்ட²மம்.

9. து³தியசேதனாஸுத்தவண்ணனா

39. நவமே விஞ்ஞாணனாமரூபானம் அந்தரே ஏகோ ஸந்தி⁴, வேத³னாதண்ஹானமந்தரே ஏகோ, ப⁴வஜாதீனமந்தரே ஏகோதி. நவமம்.

10. ததியசேதனாஸுத்தவண்ணனா

40. த³ஸமே நதீதி தண்ஹா. ஸா ஹி பியரூபேஸு ரூபாதீ³ஸு நமனட்டே²ன ‘‘நதீ’’தி வுச்சதி. ஆக³தி க³தி ஹோதீதி ஆக³திம்ஹி க³தி ஹோதி, ஆக³தே பச்சுபட்டி²தே கம்மே வா கம்மனிமித்தே வா க³ஹினிமித்தே வா படிஸந்தி⁴வஸேன விஞ்ஞாணஸ்ஸ க³தி ஹோதி. சுதூபபாதோதி ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆக³தே படிஸந்தி⁴விஸயே க³தியா ஸதி இதோ சவனஸங்கா²தா சுதி, தத்தூ²பபத்திஸங்கா²தோ உபபாதோதி அயம் சுதூபபாதோ நாம ஹோதி. ஏவம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே நதியா ச ஆக³திக³தியா ச அந்தரே ஏகோவ ஸந்தி⁴ கதி²தோதி. த³ஸமம்.

களாரக²த்தியவக்³கோ³ சதுத்தோ².