9. வனஸம்யுத்தம்
1. விவேகஸுத்தவண்ணனா
221. வனஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே கோஸலேஸு விஹரதீதி ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸ ஜனபத³ஸ்ஸ ஸுலப⁴பி⁴க்க²தாய தத்த² க³ந்த்வா விஹரதி. ஸம்வேஜேதுகாமாதி விவேகம் படிபஜ்ஜாபேதுகாமா. விவேககாமோதி தயோ விவேகே பத்த²யந்தோ. நிச்ச²ரதீ ப³ஹித்³தா⁴தி பா³ஹிரேஸு புது²த்தாரம்மணேஸு சரதி. ஜனோ ஜனஸ்மிந்தி த்வம் ஜனோ அஞ்ஞஸ்மிம் ஜனே ச²ந்த³ராக³ம் வினயஸ்ஸு. பஜஹாஸீதி பஜஹ. ப⁴வாஸீதி ப⁴வ. ஸதம் தம் ஸாரயாமஸேதி ஸதிமந்தம் பண்டி³தம் தம் மயம்பி ஸாரயாம, ஸதம் வா த⁴ம்மம் மயம் தம் ஸாரயாமாதி அத்தோ². பாதாலரஜோதி அப்பதிட்ட²ட்டே²ன பாதாலஸங்கா²தோ கிலேஸரஜோ. மா தம் காமரஜோதி அயம் காமராக³ரஜோ தம் மா அவஹரி, அபாயமேவ மா நேதூதி அத்தோ². பம்ஸுகுந்தி²தோதி பம்ஸுமக்கி²தோ. விது⁴னந்தி விது⁴னந்தோ. ஸிதம் ரஜந்தி ஸரீரலக்³க³ம் ரஜம். ஸம்வேக³மாபாதீ³தி தே³வதாபி நாம மம் ஏவம் ஸாரேதீதி விவேகமாபன்னோ, உத்தமவீரியம் வா பக்³க³ய்ஹ பரமவிவேகம் மக்³க³மேவ படிபன்னோதி. பட²மம்.
2. உபட்டா²னஸுத்தவண்ணனா
222. து³தியே ஸுபதீதி அயம் கிர கீ²ணாஸவோ, ஸோ தூ³ரே பி⁴க்கா²சாரகா³மம் க³ந்த்வா ஆக³தோ பண்ணஸாலாய பத்தசீவரம் படிஸாமேத்வா அவிதூ³ரே ஜாதஸ்ஸரம் ஓதரித்வா க³த்தானி உதும் கா³ஹாபேத்வா தி³வாட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜித்வா தத்த² நீசமஞ்சகம் பஞ்ஞாபேத்வா நித்³த³ம் அனோக்கமந்தோவ நிபன்னோ. கீ²ணாஸவஸ்ஸாபி ஹி காயத³ரதோ² ஹோதியேவாதி தஸ்ஸ வினோத³னத்த²ம், தம் ஸந்தா⁴ய ஸுபதீதி வுத்தம். அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி ‘‘அயம் பி⁴க்கு² ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா தி³வா ஸுபதி, தி³வாஸோப்பஞ்ச நாமேதம் வட்³டி⁴தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகம் அத்த²ம் நாஸேதீ’’தி மஞ்ஞமானா ‘‘சோதே³ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி சிந்தேத்வா அபா⁴ஸி.
ஆதுரஸ்ஸாதி ஜராதுரோ ரோகா³துரோ கிலேஸாதுரோதி தயோ ஆதுரா, தேஸு கிலேஸாதுரம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. ஸல்லவித்³த⁴ஸ்ஸாதி ஸவிஸேன ஸத்திஸல்லேன விய அவிஜ்ஜாவிஸவிட்டே²ன தண்ஹாஸல்லேன ஹத³யே வித்³த⁴ஸ்ஸ. ருப்பதோதி க⁴ட்டியமானஸ்ஸ.
இதா³னிஸ்ஸ காமேஸு ஆதீ³னவம் கத²யந்தீ அனிச்சாதிஆதி³மாஹ. தத்த² அஸிதந்தி தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயேன அனிஸ்ஸிதம். கஸ்மா பப்³ப³ஜிதம் தபேதி ஏவரூபம் கீ²ணாஸவம் தி³வாஸோப்பம் ந தபதி, தாதி³ஸம் பன கஸ்மா ந தபேஸ்ஸதீதி? வத³தி. தே²ரஸ்ஸேவ வா ஏதம் வசனம், தஸ்மா அயமேத்த² அத்தோ² – ப³த்³தே⁴ஸு முத்தம் அஸிதம் மாதி³ஸம் கீ²ணாஸவபப்³ப³ஜிதம் கஸ்மா தி³வாஸோப்பம் தபே, ந தபேஸ்ஸதீதி? ஸேஸகா³தா²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தே³வதாய ஹி வசனபக்கே² – ‘‘ஏவரூபம் கீ²ணாஸவபப்³ப³ஜிதம் தி³வாஸோப்பம் ந தபதி, தாதி³ஸம் பன கஸ்மா ந தபேஸ்ஸதி? தபேஸ்ஸதியேவா’’தி அத்தோ². தே²ரஸ்ஸ வசனபக்கே² – ‘‘ஏவரூபம் மாதி³ஸம் கீ²ணாஸவபப்³ப³ஜிதம் கஸ்மா தி³வாஸோப்பம் தபே? ந தபதியேவா’’தி அத்தோ². அயம் பனேத்த² அனுத்தானபத³வண்ணனா. வினயாதி வினயேன. ஸமதிக்கமாதி வட்டமூலிகாய அவிஜ்ஜாய ஸமதிக்கமேன. தம் ஞாணந்தி தம் சதுஸச்சஞாணம். பரமோதா³னந்தி பரமபரிஸுத்³த⁴ம். பப்³ப³ஜிதந்தி ஏவரூபேன ஞாணேன ஸமன்னாக³தம் பப்³ப³ஜிதம். விஜ்ஜாயாதி சதுத்த²மக்³க³விஜ்ஜாய. ஆரத்³த⁴வீரியந்தி பக்³க³ஹிதவீரியம் பரிபுண்ணவீரியம். து³தியம்.
3. கஸ்ஸபகோ³த்தஸுத்தவண்ணனா
223. ததியே சே²தந்தி ஏகம் மிக³லுத்³த³கம். ஓவத³தீதி ஸோ கிர மிக³லுத்³த³கோ பாதோவ பு⁴ஞ்ஜித்வா ‘‘மிகே³ வதி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி அரஞ்ஞம் பவிட்டோ² ஏகம் ரோஹிதமிக³ம் தி³ஸ்வா ‘‘ஸத்தியா நம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி அனுப³ந்த⁴மானோ தே²ரஸ்ஸ பட²மஸுத்தே வுத்தனயேனேவ தி³வாவிஹாரம் நிஸின்னஸ்ஸ அவிதூ³ரேன பக்கமதி. அத² நம் தே²ரோ – ‘‘உபாஸக, பாணாதிபாதோ நாமேஸ அபாயஸம்வத்தனிகோ அப்பாயுகஸம்வத்தனிகோ, ஸக்கா அஞ்ஞேனபி கஸிவணிஜ்ஜாதி³கம்மேன தா³ரப⁴ரணம் காதும், மா ஏவரூபம் கக்க²ளகம்மம் கரோஹீ’’தி ஆஹ. ஸோபி ‘‘மஹாபம்ஸுகூலிகத்தே²ரோ கதே²தீ’’தி கா³ரவேன ட²த்வா ஸோதும் ஆரத்³தோ⁴. அத²ஸ்ஸ ஸோதுகாமதம் ஜனேஸ்ஸாமீதி தே²ரோ அங்கு³ட்ட²கம் ஜாலாபேஸி. ஸோ அக்கீ²ஹிபி பஸ்ஸதி, கண்ணேஹிபி ஸுணாதி, சித்தம் பனஸ்ஸ ‘‘அஸுகட்டா²னம் மிகோ³ க³தோ ப⁴விஸ்ஸதி, அஸுகதித்த²ம் ஓதிண்ணோ, தத்த² நம் க³ந்த்வா கா⁴தேத்வா யாவதி³ச்ச²கம் மம்ஸம் கா²தி³த்வா ஸேஸம் காஜேனாதா³ய க³ந்த்வா புத்தகே தோஸேஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் மிக³ஸ்ஸேவ அனுபத³ம் தா⁴வதி. ஏவம் விக்கி²த்தசித்தஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தம் தே²ரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஓவத³தீ’’தி. அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி ‘‘அயம் தே²ரோ அதா³ரும் தச்ச²ந்தோ விய அகே²த்தே வப்பந்தோ விய அத்தனோபி கம்மம் நாஸேதி, ஏதஸ்ஸாபி சோதே³ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி அபா⁴ஸி.
அப்பபஞ்ஞந்தி நிப்பஞ்ஞம். அசேதஸந்தி காரணஜானனஸமத்தே²ன சித்தேன ரஹிதம். மந்தோ³வாதி அந்த⁴பா³லோ விய. ஸுணாதீதி தவ த⁴ம்மகத²ம் ஸுணாதி. ந விஜானாதீதி அத்த²மஸ்ஸ ந ஜானாதி. ஆலோகேதீதி தவ புது²ஜ்ஜனிகஇத்³தி⁴யா ஜலந்தம் அங்கு³ட்ட²கம் ஆலோகேதி. ந பஸ்ஸதீதி ஏத்த² ‘‘நேவ தேலம் ந வட்டி ந தீ³பகபல்லிகா, தே²ரஸ்ஸ பன ஆனுபா⁴வேனாயம் ஜலதீ’’தி இமம் காரணம் ந பஸ்ஸதி. த³ஸ பஜ்ஜோதேதி த³ஸஸு அங்கு³லீஸு த³ஸ பதீ³பே. ரூபானீதி காரணரூபானி. சக்கூ²தி பஞ்ஞாசக்கு². ஸம்வேக³மாபாதீ³தி கிம் மே இமினாதி? வீரியம் பக்³க³ய்ஹ பரமவிவேகம் அரஹத்தமக்³க³ம் படிபஜ்ஜி. ததியம்.
4. ஸம்ப³ஹுலஸுத்தவண்ணனா
224. சதுத்தே² ஸம்ப³ஹுலாதி ப³ஹூ ஸுத்தந்திகா ஆபி⁴த⁴ம்மிகா வினயத⁴ரா ச. விஹரந்தீதி ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா விஹரந்தி. பக்கமிம்ஸூதி தே கிர தஸ்மிம் ஜனபதே³ அஞ்ஞதரம் கா³மம் உபஸங்கமந்தே தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா பஸன்னசித்தா ஆஸனஸாலாய கோஜவத்த²ரணாதீ³னி பஞ்ஞாபேத்வா யாகு³க²ஜ்ஜகானி த³த்வா உபனிஸீதி³ம்ஸு. மஹாதே²ரோ ஏகம் த⁴ம்மகதி²கம் ‘‘த⁴ம்மம் கதே²ஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ சித்தம் த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. மனுஸ்ஸா பஸீதி³த்வா போ⁴ஜனவேலாயம் பணீதபோ⁴ஜனம் அத³ம்ஸு. மஹாதே²ரோ மனுஞ்ஞம் ப⁴த்தானுமோத³னமகாஸி. மனுஸ்ஸா பி⁴ய்யோஸோமத்தாய பஸன்னா ‘‘இதே⁴வ, ப⁴ந்தே, தேமாஸம் வஸதா²’’தி படிஞ்ஞம் காரேத்வா க³மனாக³மனஸம்பன்னே டா²னே ஸேனாஸனானி காரேத்வா சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹிம்ஸு. மஹாதே²ரோ வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே பி⁴க்கூ² ஓவதி³ – ‘‘ஆவுஸோ, தும்ஹேஹி க³ருகஸ்ஸ ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹிதம், பு³த்³த⁴பாதுபா⁴வோ நாம து³ல்லபோ⁴. மாஸஸ்ஸ அட்ட² தி³வஸே த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கத்வா க³ணஸங்க³ணிகம் பஹாய அப்பமத்தா விஹரதா²’’தி. தே ததோ பட்டா²ய யுஞ்ஜந்தி க⁴டேந்தி. கதா³சி ஸப்³ப³ரத்திகம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கரோந்தி, கதா³சி பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, கதா³சி பதா⁴னம் கரோந்தி. தேஸம் த⁴ம்மஸ்ஸவனதி³வஸே த⁴ம்மம் கதே²ந்தானம்யேவ அருணோ உக்³க³ச்ச²தி. பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனதி³வஸே ப்³யத்தோ பி⁴க்கு² பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பண்டி³தோ விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி புச்ச²னவிஸ்ஸஜ்ஜனம் கரோந்தானம்யேவ. பதா⁴னதி³வஸே ஸூரியத்த²ங்க³மனே க³ண்டி³ம் பஹரித்வாவ சங்கமம் ஓதரித்வா பதா⁴னம் கரோந்தானம்யேவ. தே ஏவம் வஸ்ஸம் வஸ்ஸித்வா பவாரேத்வா பக்கமிம்ஸு. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். பரிதே³வமானாதி ‘‘இதா³னி ததா²ரூபம் மது⁴ரம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பஞ்ஹாகத²னம் குதோ லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’திஆதீ³னி வத்வா ரோத³மானா.
கா²யதீதி பஞ்ஞாயதி உபட்டா²தி. கோ மேதி கஹம் இமே. வஜ்ஜிபூ⁴மியாதி வஜ்ஜிரட்டா²பி⁴முகா² க³தா. மகா³ வியாதி யதா² மகா³ தஸ்மிம் தஸ்மிம் பப்³ப³தபாதே³ வா வனஸண்டே³ வா விசரந்தா – ‘‘இத³ம் அம்ஹாகம் மாதுஸந்தகம் பிதுஸந்தகம் பவேணிஆக³த’’ந்தி அக³ஹேத்வா, யத்தே²வ நேஸம் கோ³சரபா²ஸுதா ச ஹோதி பரிபந்தா²பா⁴வோ ச, தத்த² விசரந்தி. ஏவம் அனிகேதா அகே³ஹா பி⁴க்க²வோபி ‘‘அயம், ஆவுஸோ, அம்ஹாகம் ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் ஸந்தகோ பவேணிஆக³தோ’’தி அக³ஹேத்வா யத்தே²வ நேஸம் உதுஸப்பாயம் போ⁴ஜனஸப்பாயம் புக்³க³லஸப்பாயம் ஸேனாஸனஸப்பாயம் த⁴ம்மஸ்ஸவனஸப்பாயஞ்ச ஸுலப⁴ம் ஹோதி, தத்த² விஹரந்தி. சதுத்த²ம்.
5. ஆனந்த³ஸுத்தவண்ணனா
225. பஞ்சமே ஆனந்தோ³தி த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகத்தே²ரோ. அதிவேலந்தி அதிக்கந்தம் வேலம். கி³ஹிஸஞ்ஞத்திப³ஹுலோதி ரத்திஞ்ச தி³வா ச ப³ஹுகாலம் கி³ஹீ ஸஞ்ஞாபயந்தோ. ப⁴க³வதி பரினிப்³பு³தே மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ தே²ரம் ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, மயம் ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் உபக³ந்த்வா த⁴ம்மம் ஸங்கா³யிஸ்ஸாம, க³ச்ச² த்வம் அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா உபரிமக்³க³த்தயத்தா²ய வாயாமம் கரோஹீ’’தி. ஸோ ப⁴க³வதோ பத்தசீவரமாதா³ய கோஸலரட்ட²ம் க³ந்த்வா ஏகஸ்மிம் அரஞ்ஞாவாஸே வஸித்வா புனதி³வஸே ஏகம் கா³மம் பாவிஸி. மனுஸ்ஸா தே²ரம் தி³ஸ்வா – ‘‘ப⁴ந்தே ஆனந்த³, தும்ஹே புப்³பே³ ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²த². அஜ்ஜ ஏககாவ ஆக³தா. கஹம் ஸத்தா²ரம் ட²பேத்வா ஆக³தத்த²? இதா³னி கஸ்ஸ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா விசரத²? கஸ்ஸ முகோ²த³கம் த³ந்தகட்ட²ம் தே³த², பரிவேணம் ஸம்மஜ்ஜத², வத்தபடிவத்தம் கரோதா²’’தி ப³ஹும் வத்வா பரிதே³விம்ஸு. தே²ரோ – ‘‘மா, ஆவுஸோ, ஸோசித்த², மா பரிதே³வித்த², அனிச்சா ஸங்கா²ரா’’திஆதீ³னி வத்வா தே ஸஞ்ஞாபேத்வா ப⁴த்தகிச்சாவஸானே வஸனட்டா²னமேவ க³ச்ச²தி. மனுஸ்ஸா ஸாயம்பி தத்த² க³ந்த்வா ததே²வ பரிதே³வந்தி. தே²ரோபி ததே²வ ஓவத³தி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி ‘‘அயம் தே²ரோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வா ‘ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா இதா³னி கி³ஹீ ஸஞ்ஞாபேந்தோ விஹரதி, ஸத்து² ஸாஸனம் அஸங்க³ஹிதபுப்ப²ராஸி விய டி²தம், த⁴ம்மஸங்க³ஹம் ந கரோதி, சோதே³ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி சிந்தேத்வா அபா⁴ஸி.
பஸக்கியாதி பவிஸித்வா. ஹத³யஸ்மிம் ஓபியாதி கிச்சதோ ச ஆரம்மணதோ ச ஹத³யம்ஹி பக்கி²பித்வா. ‘‘நிப்³பா³னம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி வீரியம் கரோந்தோ நிப்³பா³னம் கிச்சதோ ஹத³யம்ஹி ஓபேதி நாம, நிப்³பா³னாரம்மணம் பன ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீத³ந்தோ ஆரம்மணதோ. தது³ப⁴யம்பி ஸந்தா⁴யேஸா பா⁴ஸதி. ஜா²யாதி த்³வீஹி ஜா²னேஹி ஜா²யிகோ ப⁴வ. பி³ளிபி³ளிகாதி அயம் கி³ஹீஹி ஸத்³தி⁴ம் பி³ளிபி³ளிகதா². பஞ்சமம்.
6. அனுருத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
226. ச²ட்டே² புராணது³தியிகாதி அனந்தரே அத்தபா⁴வே அக்³க³மஹேஸீ. ஸோப⁴ஸீதி புப்³பே³பி ஸோப⁴ஸி, இதா³னிபி ஸோப⁴ஸி. து³க்³க³தாதி ந க³திது³க்³க³தியா து³க்³க³தா. தா ஹி ஸுக³தியம் டி²தா ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தி, படிபத்திது³க்³க³தியா பன து³க்³க³தா. ததோ சுதா ஹி தா நிரயேபி உபபஜ்ஜந்தீதி து³க்³க³தா. பதிட்டி²தாதி ஸக்காயஸ்மிம் ஹி பதிட்ட²ஹந்தோ அட்ட²ஹி காரணேஹி பதிட்டா²தி – ரத்தோ ராக³வஸேன பதிட்டா²தி, து³ட்டோ² தோ³ஸவஸேன… மூள்ஹோ மோஹவஸேன… வினிப³த்³தோ⁴ மானவஸேன… பராமட்டோ² தி³ட்டி²வஸேன… தா²மக³தோ அனுஸயவஸேன… அனிட்ட²ங்க³தோ விசிகிச்சா²வஸேன… விக்கே²பக³தோ உத்³த⁴ச்சவஸேன பதிட்டா²தி. தாபி ஏவம் பதிட்டி²தாவ. நரதே³வானந்தி தே³வனரானம்.
நத்தி² தா³னீதி ஸா கிர தே³வதீ⁴தா தே²ரே ப³லவஸினேஹா அஹோஸி, படிக³ந்தும் நாஸக்கி². காலேன ஆக³ந்த்வா பரிவேணம் ஸம்மஜ்ஜதி, முகோ²த³கம் த³ந்தகட்ட²ம் பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்ட²பேதி. தே²ரோ அனாவஜ்ஜனேன பரிபு⁴ஞ்ஜதி. ஏகஸ்மிம் தி³வஸே தே²ரஸ்ஸ ஜிண்ணசீவரஸ்ஸ சோளகபி⁴க்க²ம் சரதோ ஸங்காரகூடே தி³ப்³ப³து³ஸ்ஸம் ட²பேத்வா பக்கமி. தே²ரோ தம் தி³ஸ்வா உக்கி²பித்வா, ஓலோகேந்தோ து³ஸ்ஸந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘து³ஸ்ஸமேத’’ந்தி ஞத்வா, ‘‘அலம் ஏத்தாவதா’’தி அக்³க³ஹேஸி. தேனேவஸ்ஸ சீவரம் நிட்டா²ஸி. அத² த்³வே அக்³க³ஸாவகா அனுருத்³த⁴த்தே²ரோ சாதி தயோ ஜனா சீவரம் கரிம்ஸு. ஸத்தா² ஸூசிம் யோஜேத்வா அதா³ஸி. நிட்டி²தசீவரஸ்ஸ பிண்டா³ய சரதோ தே³வதா பிண்ட³பாதம் ஸமாத³பேதி. ஸா காலேன ஏகிகா, காலேன அத்தது³தியா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³ச்ச²தி. ததா³ பன அத்தததியா ஆக³ந்த்வா தி³வாட்டா²னே தே²ரம் உபஸங்கமித்வா – ‘‘மயம் மனாபகாயிகா நாம மனஸா இச்சி²திச்சி²தரூபம் மாபேமா’’தி ஆஹ. தே²ரோ – ‘‘ஏதா ஏவம் வத³ந்தி, வீமம்ஸிஸ்ஸாமி, ஸப்³பா³ நீலகா ஹோந்தூ’’தி சிந்தேஸி. தா தே²ரஸ்ஸ மனம் ஞத்வா ஸப்³பா³வ நீலவண்ணா அஹேஸும், ஏவம் பீதலோஹிதஓதா³தவண்ணாதி. ததோ சிந்தயிம்ஸு – ‘‘தே²ரோ அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனம் அஸ்ஸாதே³தீ’’தி தா ஸமஜ்ஜம் காதும் ஆரத்³தா⁴, ஏகாபி கா³யி, ஏகாபி நச்சி, ஏகாபி அச்ச²ரம் பஹரி. தே²ரோ இந்த்³ரியானி ஓக்கி²பி. ததோ – ‘‘ந அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனம் தே²ரோ அஸ்ஸாதே³தீ’’தி ஞத்வா ஸினேஹம் வா ஸந்த²வம் வா அலப⁴மானா நிப்³பி³ந்தி³த்வா க³ந்துமாரத்³தா⁴. தே²ரோ தாஸம் க³மனபா⁴வம் ஞத்வா – ‘‘மா புனப்புனம் ஆக³ச்சி²ம்ஸூ’’தி அரஹத்தம் ப்³யாகரோந்தோ இமம் கா³த²மாஹ. தத்த² விக்கீ²ணோதி கீ²ணோ. ஜாதிஸம்ஸாரோதி தத்த² தத்த² ஜாதிஸங்கா²தோ ஸம்ஸாரோ. ச²ட்ட²ம்.
7. நாக³த³த்தஸுத்தவண்ணனா
227. ஸத்தமே அதிகாலேனாதி ஸப்³ப³ரத்திம் நித்³தா³யித்வா ப³லவபச்சூஸே கோடிஸம்முஞ்ஜனியா தோ²கம் ஸம்மஜ்ஜித்வா முக²ம் தோ⁴வித்வா யாகு³பி⁴க்கா²ய பாதோவ பவிஸதி. அதிதி³வாதி யாகு³ம் ஆதா³ய ஆஸனஸாலம் க³ந்த்வா பிவித்வா ஏகஸ்மிம் டா²னே நிபன்னோ நித்³தா³யித்வா – ‘‘மனுஸ்ஸானம் போ⁴ஜனவேலாய பணீதம் பி⁴க்க²ம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி உபகட்டே² மஜ்ஜ²ன்ஹிகே உட்டா²ய த⁴ம்மகரணேன உத³கம் க³ஹேத்வா அக்கீ²னி பமஜ்ஜித்வா பிண்டா³ய சரித்வா யாவத³த்த²ம் பு⁴ஞ்ஜித்வா மஜ்ஜ²ன்ஹிகே வீதிவத்தே படிக்கமதி. தி³வா ச ஆக³ந்த்வாதி அதிகாலே பவிட்டே²ன நாம அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி பட²மதரம் ஆக³ந்தப்³ப³ம் ஹோதி, த்வம் பன அதிவிய தி³வா ஆக³ந்த்வா க³தாஸீதி அத்தோ². பா⁴யாமி நாக³த³த்தந்தி தம் நாக³த³த்தம் அஹம் பா⁴யாமி. ஸுப்பக³ப்³ப⁴ந்தி ஸுட்டு² பக³ப்³ப⁴ம். குலேஸூதி க²த்தியகுலாதி³உபட்டா²ககுலேஸு. ஸத்தமம்.
8. குலக⁴ரணீஸுத்தவண்ணனா
228. அட்ட²மே அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹப்பத்தோதி ஓகா³ஹப்பத்தோ. ஸோ கிர ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா தம் வனஸண்ட³ம் பவிஸித்வா து³தியதி³வஸே கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி பாஸாதி³கேஹி அபி⁴க்கந்தாதீ³ஹி. அஞ்ஞதரம் குலம் தஸ்ஸ இரியாபதே² பஸீதி³த்வா பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா பிண்ட³பாதம் அதா³ஸி. ப⁴த்தானுமோத³னம் புன ஸுத்வா அதிரேகதரம் பஸீதி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, நிச்சகாலம் இதே⁴வ பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி நிமந்தேஸி. தே²ரோ அதி⁴வாஸேத்வா தேஸம் ஆஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ வீரியம் பக்³க³ய்ஹ க⁴டேந்தோ அரஹத்தம் பத்வா சிந்தேஸி – ‘‘ப³ஹூபகாரம் மே ஏதம் குலம், அஞ்ஞத்த² க³ந்த்வா கிம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி? ப²லஸமாபத்திஸுக²ம் அனுப⁴வந்தோ தத்தே²வ வஸி. அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி ஸா கிர தே²ரஸ்ஸ கீ²ணாஸவபா⁴வம் அஜானந்தீ சிந்தேஸி – ‘‘அயம் தே²ரோ நேவ அஞ்ஞம் கா³மம் க³ச்ச²தி, ந அஞ்ஞம் க⁴ரம், ந ருக்க²மூலஆஸனஸாலாதீ³ஸு நிஸீத³தி, நிச்சகாலம் க⁴ரம் பவிஸித்வாவ நிஸீத³தி, உபோ⁴பேதே ஓகா³த⁴ப்பத்தா படிகா³த⁴ப்பத்தா, கதா³சி ஏஸ இமம் குலம் தூ³ஸேய்ய, சோதே³ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி. தஸ்மா அபா⁴ஸி.
ஸண்டா²னேதி நக³ரத்³வாரஸ்ஸ ஆஸன்னே மனுஸ்ஸானம் ப⁴ண்ட³கம் ஓதாரேத்வா விஸ்ஸமனட்டா²னே. ஸங்க³ம்மாதி ஸமாக³ந்த்வா. மந்தேந்தீதி கதே²ந்தி. மஞ்ச தஞ்சாதி மஞ்ச கதே²ந்தி தஞ்ச கதே²ந்தி. கிமந்தரந்தி கிம் காரணம்? ப³ஹூ ஹி ஸத்³தா³ பச்சூஹாதி ப³ஹுகா ஏதே லோகஸ்மிம் படிலோமஸத்³தா³. ந தேனாதி தேன காரணேன, தேன வா தபஸ்ஸினா ந மங்கு ஹோதப்³ப³ம். ந ஹி தேனாதி ந ஹி தேன பரேஹி வுத்தவசனேன ஸத்தோ கிலிஸ்ஸதி, அத்தனா கதேன பன பாபகம்மேனேவ கிலிஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி. வாதமிகோ³ யதா²தி யதா² வனே வாதமிகோ³ வாதேரிதானம் பண்ணாதீ³னம் ஸத்³தே³ன பரிதஸ்ஸதி, ஏவம் யோ ஸத்³த³பரித்தாஸீ ஹோதீதி அத்தோ². நாஸ்ஸ ஸம்பஜ்ஜதே வதந்தி தஸ்ஸ லஹுசித்தஸ்ஸ வதம் ந ஸம்பஜ்ஜதி. தே²ரோ பன கீ²ணாஸவத்தா ஸம்பன்னவதோதி வேதி³தப்³போ³. அட்ட²மம்.
9. வஜ்ஜிபுத்தஸுத்தவண்ணனா
229. நவமே வஜ்ஜிபுத்தகோதி வஜ்ஜிரட்டே² ராஜபுத்தோ ச²த்தம் பஹாய பப்³ப³ஜிதோ. ஸப்³ப³ரத்திசாரோதி கத்திகனக்க²த்தம் கோ⁴ஸேத்வா ஸகலனக³ரம் த⁴ஜபடாகாதீ³ஹி படிமண்டே³த்வா பவத்திதோ ஸப்³ப³ரத்திசாரோ. இத³ஞ்ஹி நக்க²த்தம் யாவ சாதுமஹாராஜிகேஹி ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹோதி. தூரியதாளிதவாதி³தனிக்³கோ⁴ஸஸத்³த³ந்தி பே⁴ரிஆதி³தூரியானம் தாளிதானம் வீணாதீ³னஞ்ச வாதி³தானம் நிக்³கோ⁴ஸஸத்³த³ம். அபா⁴ஸீதி வேஸாலியம் கிர ஸத்த ராஜஸஹஸ்ஸானி ஸத்தஸதானி ஸத்த ச ராஜானோ, தத்தகாவ தேஸம் உபராஜஸேனாபதிஆத³யோ. தேஸு அலங்கதபடியத்தேஸு நக்க²த்தகீளனத்தா²ய வீதி²ம் ஓதிண்ணேஸு ஸட்டி²ஹத்தே² மஹாசங்கமே சங்கமமானோ நப⁴ஸ்ஸ மஜ்ஜே² டி²தம் சந்த³ம் தி³ஸ்வா சங்கமனகோடியம் ப²லகம் நிஸ்ஸாய டி²தோ அபா⁴ஸி. அபவித்³த⁴ம்வ வனஸ்மிம் தா³ருகந்தி வத்த²வேட²னாலங்காரரஹிதத்தா வனே ச²ட்³டி³ததா³ருகம் விய ஜாதம். பாபியோதி லாமகதரோ அம்ஹேஹி அஞ்ஞோ கோசி அத்தி². பிஹயந்தீதி தே²ரோ ஆரஞ்ஞிகோ பம்ஸுகூலிகோ பிண்ட³பாதிகோ ஸபதா³னசாரிகோ அப்பிச்சோ² ஸந்துட்டோ²தி ப³ஹூ துய்ஹம் பத்த²யந்தீதி அத்தோ². ஸக்³க³கா³மினந்தி ஸக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தானம் க³தானம்பி. நவமம்.
10. ஸஜ்ஜா²யஸுத்தவண்ணனா
230. த³ஸமே யம் ஸுத³ந்தி நிபாதமத்தம். ஸஜ்ஜா²யப³ஹுலோதி நிஸ்ஸரணபரியத்திவஸேன ஸஜ்ஜா²யனதோ ப³ஹுதரம் காலம் ஸஜ்ஜா²யந்தோ. ஸோ கிர ஆசரியஸ்ஸ தி³வாட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜித்வா ஆசரியம் உதி³க்க²ந்தோ திட்ட²தி. அத² நம் ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வாவ பச்சுக்³க³ந்த்வா பத்தசீவரம் படிக்³க³ஹேத்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸின்னஸ்ஸ தாலவண்டவாதம் த³த்வா பானீயம் ஆபுச்சி²த்வா பாதே³ தோ⁴வித்வா தேலம் மக்கே²த்வா வந்தி³த்வா டி²தோ உத்³தே³ஸம் க³ஹேத்வா யாவ ஸூரியத்த²ங்க³மா ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி. ஸோ ந்ஹானகோட்ட²கே உத³கம் உபட்ட²பேத்வா அங்கா³ரகபல்லே அக்³கி³ம் கரோதி. ஆசரியஸ்ஸ ந்ஹத்வா ஆக³தஸ்ஸ பாதே³ஸு உத³கம் புஞ்சி²த்வா பிட்டி²பரிகம்மம் கத்வா வந்தி³த்வா உத்³தே³ஸம் க³ஹேத்வா பட²மயாமே ஸஜ்ஜா²யம் கத்வா மஜ்ஜி²மயாமே ஸரீரம் ஸமஸ்ஸாஸேத்வா பச்சி²மயாமே உத்³தே³ஸம் க³ஹேத்வா யாவ அருணுக்³க³மனா ஸஜ்ஜா²யம் கத்வா நிருத்³த⁴ஸத்³த³ம் க²யதோ ஸம்மஸதி. ததோ ஸேஸம் உபாதா³யரூபம் பூ⁴தரூபம் நாமரூபந்தி பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணி. அப்போஸ்ஸுக்கோதி உத்³தே³ஸக்³க³ஹணே ச ஸஜ்ஜா²யகரணீயே ச நிருஸ்ஸுக்கோ. ஸங்கஸாயதீதி யஸ்ஸ தா³னி அத்தா²ய அஹம் ஸஜ்ஜா²யம் கரேய்யம், ஸோ மே அத்தோ² மத்த²கம் பத்தோ. கிம் மே இதா³னி ஸஜ்ஜா²யேனாதி ப²லஸமாபத்திஸுகே²ன காலம் அதிவத்தேதி. அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி, ‘‘கிம் நு கோ² அஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ அபா²ஸுகம் ஜாதம், உதா³ஹுஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ? கேன நு கோ² காரணேன புப்³பே³ விய மது⁴ரஸ்ஸரேன ந ஸஜ்ஜா²யதீ’’தி? ஆக³ந்த்வா ஸந்திகே டி²தா அபா⁴ஸி.
த⁴ம்மபதா³னீதி இத⁴ ஸப்³ப³ம்பி பு³த்³த⁴வசனம் அதி⁴ப்பேதம். நாதீ⁴யஸீதி ந ஸஜ்ஜா²யஸி. நாதி³யஸீதி வா பாடோ², ந க³ண்ஹாஸீதி அத்தோ². பஸம்ஸந்தி த⁴ம்மபா⁴ணகோ பஸம்ஸம் லப⁴தி, ஆபி⁴த⁴ம்மிகோ ஸுத்தந்திகோ வினயத⁴ரோதிஸ்ஸ பஸம்ஸிதா ப⁴வந்தி. விராகே³னாதி அரியமக்³கே³ன. அஞ்ஞாயாதி ஜானித்வா. நிக்கே²பனந்தி தஸ்ஸ தி³ட்ட²ஸுதாதி³னோ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸந்தோ வத³ந்தீதி தீ³பேதி, ந பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ. ஏத்தாவதா ‘‘தே²ரோ பு³த்³த⁴வசனம் ந விஸ்ஸஜ்ஜாபேதீ’’தி ந நிச்சகாலம் ஸஜ்ஜா²யந்தேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம், ஸஜ்ஜா²யித்வா பன – ‘‘ஏத்தகஸ்ஸாஹம் அத்த²ஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸ வா ஆதா⁴ரோ ப⁴விதும் ஸமத்தோ²’’தி ஞத்வா வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாய படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். த³ஸமம்.
11. அகுஸலவிதக்கஸுத்தவண்ணனா
231. ஏகாத³ஸமே அகுஸலே விதக்கேதி காமவிதக்காத³யோ தயோ மஹாவிதக்கே. அயோனிஸோ மனஸிகாராதி அனுபாயமனஸிகாரேன. ஸோதி ஸோ த்வம். அயோனிஸோ படினிஸ்ஸஜ்ஜாதி ஏதம் அனுபாயமனஸிகாரம் வஜ்ஜேஹி. ஸத்தா²ரந்தி இமாய கா³தா²ய பாஸாதி³ககம்மட்டா²னம் கதே²தி. பீதிஸுக²மஸம்ஸயந்தி ஏகம்ஸேனேவ ப³லவபீதிஞ்ச ஸுக²ஞ்ச அதி⁴க³மிஸ்ஸஸி. ஏகாத³ஸமம்.
12. மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸுத்தவண்ணனா
232. த்³வாத³ஸமே யம் வத்தப்³ப³ம், தம் தே³வதாஸம்யுத்தே நந்த³னவக்³கே³ வுத்தமேவ. த்³வாத³ஸமம்.
13. பாகதிந்த்³ரியஸுத்தவண்ணனா
233. தேரஸமம் தே³வபுத்தஸம்யுத்தே ஜந்துதே³வபுத்தஸுத்தே வித்தா²ரிதமேவ. தேரஸமம்.
14. க³ந்த⁴த்தே²னஸுத்தவண்ணனா
234. சுத்³த³ஸமே அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி தம் பி⁴க்கு²ம் நாளே க³ஹேத்வா பது³மம் ஸிங்க⁴மானம் தி³ஸ்வாவ – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸமணத⁴ம்மம் காதும் அரஞ்ஞம் பவிட்டோ² க³ந்தா⁴ரம்மணம் உபனிஜ்ஜா²யதி, ஸ்வாயம் அஜ்ஜ உபஸிங்க⁴ம் ஸ்வேபி புனதி³வஸேபி உபஸிங்கி⁴ஸ்ஸதி, ஏவமஸ்ஸ ஸா க³ந்த⁴தண்ஹா வட்³டி⁴த்வா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகம் அத்த²ம் நாஸேஸ்ஸதி, மா மயி பஸ்ஸந்தியா நஸ்ஸது, சோதே³ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி உபஸங்கமித்வா அபா⁴ஸி.
ஏகங்க³மேதம் தே²ய்யானந்தி தே²னிதப்³பா³னம் ரூபாரம்மணாதீ³னம் பஞ்சகோட்டா²ஸானம் இத³ம் ஏகங்க³ம், ஏககோட்டா²ஸோதி அத்தோ². ந ஹராமீதி ந க³ஹேத்வா க³ச்சா²மி. ஆராதி தூ³ரே நாளே க³ஹேத்வா நாமேத்வா தூ³ரே டி²தோ உபஸிங்கா⁴மீதி வத³தி. வண்ணேனாதி காரணேன.
ய்வாயந்தி யோ அயம். தஸ்மிம் கிர தே³வதாய ஸத்³தி⁴ம் கதே²ந்தேயேவ ஏகோ தாபஸோ ஓதரித்வா பி⁴ஸக²னனாதீ³னி காதும் ஆரத்³தோ⁴, தம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. ஆகிண்ணகம்மந்தோதி ஏவம் அபரிஸுத்³த⁴கம்மந்தோ. அகீ²ணகம்மந்தோதிபி பாடோ², கக்க²ளகம்மந்தோதி அத்தோ². ந வுச்சதீதி க³ந்த⁴சோரோதி வா புப்ப²சோரோதி வா கஸ்மா ந வுச்சதி.
ஆகிண்ணலுத்³தோ³தி ப³ஹுபாபோ கா³ள்ஹபாபோ வா, தஸ்மா ந வுச்சதி. தா⁴திசேலம்வ மக்கி²தோதி யதா² தா⁴தியா நிவத்த²கிலிட்ட²வத்த²ம் உச்சாரபஸ்ஸாவபம்ஸுமஸிகத்³த³மாதீ³ஹி மக்கி²தம், ஏவமேவம் ராக³தோ³ஸாதீ³ஹி மக்கி²தோ. அரஹாமி வத்தவேதி அரஹாமி வத்தும். தே³வதாய சோத³னா கிர ஸுக³தானுஸிட்டி²ஸதி³ஸா, ந தம் லாமகா ஹீனாதி⁴முத்திகா மிச்சா²படிபன்னகபுக்³க³லா லப⁴ந்தி. தஸ்மிம் பன அத்தபா⁴வே மக்³க³ப²லானம் ப⁴ப்³ப³ரூபா புக்³க³லா தம் லப⁴ந்தி, தஸ்மா ஏவமாஹ.
ஸுசிக³வேஸினோதி ஸுசீனி ஸீலஸமாதி⁴ஞாணானி க³வேஸந்தஸ்ஸ. அப்³பா⁴மத்தம் வாதி வலாஹககூடமத்தம் விய. ஜானாஸீதி ஸுத்³தோ⁴ அயந்தி ஜானாஸி. வஜ்ஜாஸீதி வதே³ய்யாஸி. நேவ தம் உபஜீவாமாதி தே³வதா கிர சிந்தேஸி – ‘‘அயம் பி⁴க்கு² அத்தி² மே ஹிதகாமா தே³வதா, ஸா மம் சோதே³ஸ்ஸதி ஸாரேஸ்ஸதீதி பமாத³ம்பி அனுயுஞ்ஜேய்ய, நாஸ்ஸ வசனம் ஸம்படிச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. தஸ்மா ஏவமாஹ. த்வமேவாதி த்வம்யேவ. ஜானேய்யாதி ஜானேய்யாஸி. யேனாதி யேன கம்மேன ஸுக³திம் க³ச்சே²ய்யாஸி, தம் கம்மம் த்வம்யேவ ஜானேய்யாஸீதி. சுத்³த³ஸமம்.
இதி ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா
ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய
வனஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.