1. பட²மவக்³கோ³
1. த³ஹரஸுத்தவண்ணனா
112. கோஸலஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதீ³தி யதா² க²மனீயாதீ³னி புச்ச²ந்தோ ப⁴க³வா தேன, ஏவம் ஸோபி ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸமப்பவத்தமோதோ³ அஹோஸி. ஸீதோத³கம் விய உண்ஹோத³கேன ஸம்மோதி³தம் ஏகீபா⁴வம் அக³மாஸி. யாய ச – ‘‘கச்சி, போ⁴ கோ³தம, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சி போ⁴தோ ச கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகானஞ்ச அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரோ’’திஆதி³காய கதா²ய ஸம்மோதி³, தம் பீதிபாமோஜ்ஜஸங்கா²தஸம்மோத³ஜனனதோ ஸம்மோதி³தும் யுத்தபா⁴வதோ ச ஸம்மோத³னீயம், அத்த²ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய சிரம்பி காலம் ஸாரேதும் நிரந்தரம் பவத்தேதும் அரஹரூபதோ ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ ச ஸாரணீயம். ஸுய்யமானஸுக²தோ ச ஸம்மோத³னீயம், அனுஸ்ஸரியமானஸுக²தோ ஸாரணீயம். ததா² ப்³யஞ்ஜனபரிஸுத்³த⁴தாய ஸம்மோத³னீயம், அத்த²பரிஸுத்³த⁴தாய ஸாரணீயந்தி ஏவம் அனேகேஹி பரியாயேஹி ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா பரியோஸாபேத்வா நிட்ட²பேத்வா இதோ புப்³பே³ ததா²க³தஸ்ஸ அதி³ட்ட²த்தா கு³ணாகு³ணவஸேன க³ம்பீ⁴ரபா⁴வம் வா உத்தானபா⁴வம் வா அஜானந்தோ ஏகமந்தம் நிஸீதி³, ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² யம் ஓவட்டிகஸாரம் கத்வா ஆக³தோ லோகனிஸ்ஸரணப⁴வோக்கந்திபஞ்ஹம் ஸத்து² ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தம் புச்சி²தும் ப⁴வம்பி நோதிஆதி³மாஹ.
தத்த² ப⁴வம்பீதி பி-காரோ ஸம்பிண்ட³னத்தே² நிபாதோ, தேன ச ச² ஸத்தா²ரே ஸம்பிண்டே³தி. யதா² பூரணாத³யோ ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம்ஹா’’தி படிஜானந்தி, ஏவம் ப⁴வம்பி நு படிஜானாதீதி அத்தோ². இத³ம் பன ராஜா ந அத்தனோ லத்³தி⁴யா, லோகே மஹாஜனேன க³ஹிதபடிஞ்ஞாவஸேன புச்ச²தி. அத² ப⁴க³வா பு³த்³த⁴ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ யம் ஹி தம் மஹாராஜாதிஆதி³மாஹ. தத்த² அஹம் ஹி மஹாராஜாதி அனுத்தரம் ஸப்³ப³ஸேட்ட²ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸங்கா²தம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அஹம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி அத்தோ². ஸமணப்³ராஹ்மணாதி பப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனேன ஸமணா, ஜாதிவஸேன ப்³ராஹ்மணா. ஸங்கி⁴னோதிஆதீ³ஸு பப்³ப³ஜிதஸமூஹஸங்கா²தோ ஸங்கோ⁴ ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஸங்கி⁴னோ. ஸ்வேவ க³ணோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி க³ணினோ. ஆசாரஸிக்கா²பனவஸேன தஸ்ஸ க³ணஸ்ஸ ஆசரியாதி க³ணாசரியா. ஞாதாதி பஞ்ஞாதா பாகடா. ‘‘அப்பிச்சா² ஸந்துட்டா² அப்பிச்ச²தாய வத்த²ம்பி ந நிவாஸேந்தீ’’தி ஏவம் ஸமுக்³க³தோ யஸோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி யஸஸ்ஸினோ. தித்த²கராதி லத்³தி⁴கரா. ஸாது⁴ஸம்மதாதி ‘‘ஸந்தோ ஸப்புரிஸா’’தி ஏவம் ஸம்மதா. ப³ஹுஜனஸ்ஸாதி அஸ்ஸுதவதோ அந்த⁴பா³லபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. பூரணோதிஆதீ³னி தேஸம் நாமகோ³த்தானி. பூரணோதி ஹி நாமமேவ. ததா², மக்க²லீதி. ஸோ பன கோ³ஸாலாய ஜாதத்தா கோ³ஸாலோதி வுத்தோ. நாடபுத்தோதி நாடஸ்ஸ புத்தோ. பே³லட்ட²புத்தோதி பே³லட்ட²ஸ்ஸ புத்தோ. கச்சாயனோதி பகுத⁴ஸ்ஸ கோ³த்தம். கேஸகம்ப³லஸ்ஸ தா⁴ரணதோ அஜிதோ கேஸகம்ப³லோதி வுத்தோ.
தேபி மயாதி கப்பகோலாஹலம் பு³த்³த⁴கோலாஹலம் சக்கவத்திகோலாஹலந்தி தீணி கோலாஹலானி. தத்த² ‘‘வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே கப்புட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி கப்பகோலாஹலம் நாம ஹோதி – ‘‘இதோ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே லோகோ வினஸ்ஸிஸ்ஸதி, மேத்தம் மாரிஸா, பா⁴வேத², கருணம் முதி³தம் உபேக்க²’’ந்தி மனுஸ்ஸப்பதே² தே³வதா கோ⁴ஸேந்தியோ விசரந்தி. ‘‘வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமத்த²கே பன பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி பு³த்³த⁴கோலாஹலம் நாம ஹோதி – ‘‘இதோ வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமத்த²கே பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்வா த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத³ம் படிபன்னேன ஸங்க⁴ரதனேன பரிவாரிதோ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ விசரிஸ்ஸதீ’’தி தே³வதா உக்³கோ⁴ஸேந்தி. ‘‘வஸ்ஸஸதமத்த²கே பன சக்கவத்தீ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி சக்கவத்திகோலாஹலம் நாம ஹோதி – ‘‘இதோ வஸ்ஸஸதமத்த²கே ஸத்தரதனஸம்பன்னோ சதுத்³தீ³பிஸ்ஸரோ ஸஹஸ்ஸ புத்தபரிவாரோ வேஹாஸங்க³மோ சக்கவத்திராஜா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி தே³வதா உக்³கோ⁴ஸேந்தி.
இமேஸு தீஸு கோலாஹலேஸு இமே ச² ஸத்தா²ரோ பு³த்³த⁴கோலாஹலம் ஸுத்வா ஆசரியே பயிருபாஸித்வா சிந்தாமாணிவிஜ்ஜாதீ³னி உக்³க³ண்ஹித்வா – ‘‘மயம் பு³த்³த⁴ம்ஹா’’தி படிஞ்ஞம் கத்வா மஹாஜனபரிவுதா ஜனபத³ம் விசரந்தா அனுபுப்³பே³ன ஸாவத்தி²யம் பத்தா. தேஸம் உபட்டா²கா ராஜானம் உபஸங்கமித்வா, ‘‘மஹாராஜ, பூரணோ கஸ்ஸபோ…பே… அஜிதோ கேஸகம்ப³லோ பு³த்³தோ⁴ கிர ஸப்³ப³ஞ்ஞூ கிரா’’தி ஆரோசேஸும். ராஜா ‘‘தும்ஹேவ நே நிமந்தேத்வா ஆனேதா²’’தி ஆஹ. தே க³ந்த்வா தேஹி, ‘‘ராஜா வோ நிமந்தேதி. ரஞ்ஞோ கே³ஹே பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி வுத்தா க³ந்தும் ந உஸ்ஸஹந்தி, புனப்புனம் வுச்சமானா உபட்டா²கானம் சித்தானுரக்க²ணத்தா²ய அதி⁴வாஸேத்வா ஸப்³பே³ ஏகதோவ அக³மம்ஸு. ராஜா ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா ‘‘நிஸீத³ந்தூ’’தி ஆஹ. நிக்³கு³ணானம் அத்தபா⁴வே ராஜுஸ்மா நாம ப²ரதி, தே மஹாரஹேஸு ஆஸனேஸு நிஸீதி³தும் அஸக்கோந்தா ப²லகேஸு சேவ பூ⁴மியம் ச நிஸீதி³ம்ஸு.
ராஜா ‘‘ஏத்தகேனேவ நத்தி² தேஸம் அந்தோ ஸுக்கத⁴ம்மோ’’தி வத்வா ஆஹாரம் அத³த்வாவ தாலதோ பதிதம் முக்³க³ரேன போதே²ந்தோ விய ‘‘தும்ஹே பு³த்³தா⁴, ந பு³த்³தா⁴’’தி பஞ்ஹம் புச்சி². தே சிந்தயிம்ஸு – ‘‘ஸசே ‘பு³த்³த⁴ம்ஹா’தி வக்கா²ம, ராஜா பு³த்³த⁴விஸயே பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா கதே²தும் அஸக்கோந்தே ‘தும்ஹே மயம் பு³த்³தா⁴தி மஹாஜனம் வஞ்சேத்வா ஆஹிண்ட³தா²’தி ஜிவ்ஹம்பி சி²ந்தா³பேய்ய, அஞ்ஞம்பி அனத்த²ம் கரேய்யா’’தி ஸகபடிஞ்ஞாய ஏவ ‘ந மயம் பு³த்³தா⁴’தி வதி³ம்ஸு. அத² நே ராஜா கே³ஹதோ நிகட்³டா⁴பேஸி. தே ராஜக⁴ரதோ நிக்க²ந்தே உபட்டா²கா புச்சி²ம்ஸு – ‘‘கிம் ஆசரியா ராஜா தும்ஹே பஞ்ஹம் புச்சி²த்வா ஸக்காரஸம்மானம் அகாஸீ’’தி? ராஜா ‘‘பு³த்³தா⁴ தும்ஹே’’தி புச்சி², ததோ மயம் – ‘‘ஸசே அயம் ராஜா பு³த்³த⁴விஸயே பஞ்ஹம் கதி²யமானம் அஜானந்தோ அம்ஹேஸு மனம் பதோ³ஸேஸ்ஸதி, ப³ஹும் அபுஞ்ஞம் பஸவிஸ்ஸதீ’’தி ரஞ்ஞோ அனுகம்பாய ‘ந மயம் பு³த்³தா⁴’தி வதி³ம்ஹா, மயம் பன பு³த்³தா⁴ ஏவ, அம்ஹாகம் பு³த்³த⁴பா⁴வோ, உத³கேன தோ⁴வித்வாபி ஹரிதும் ந ஸக்காதி. இதி ப³ஹித்³தா⁴ ‘பு³த்³த⁴ம்ஹா’தி ஆஹம்ஸு – ரஞ்ஞோ ஸந்திகே ‘ந மயம் பு³த்³தா⁴’தி வதி³ம்ஸூதி, இத³ம் க³ஹேத்வா ராஜா ஏவமாஹ. தத்த² கிம் பன ப⁴வம் கோ³தமோ த³ஹரோ சேவ ஜாதியா, நவோ ச பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி இத³ம் அத்தனோ படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா வத³தி. தத்த² கிந்தி படிக்கே²பவசனம். ஏதே ஜாதிமஹல்லகா ச சிரபப்³ப³ஜிதா ச ‘‘பு³த்³த⁴ம்ஹா’’தி ந படிஜானந்தி, ப⁴வம் கோ³தமோ ஜாதியா ச த³ஹரோ பப்³ப³ஜ்ஜாய ச நவோ கிம் படிஜானாதி? மா படிஜானாஹீதி அத்தோ².
ந உஞ்ஞாதப்³பா³தி ந அவஜானிதப்³பா³. ந பரிபோ⁴தப்³பா³தி ந பரிப⁴விதப்³பா³. கதமே சத்தாரோதி கதே²துகம்யதாபுச்சா². க²த்தியோதி ராஜகுமாரோ. உரகோ³தி ஆஸீவிஸோ. அக்³கீ³தி அக்³கி³யேவ. பி⁴க்கூ²தி இமஸ்மிம் பன பதே³ தே³ஸனாகுஸலதாய அத்தானம் அப்³ப⁴ந்தரம் கத்வா ஸீலவந்தம் பப்³ப³ஜிதம் த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² ச த³ஹரம் ராஜகுமாரம் தி³ஸ்வா, உக்கமித்வா மக்³க³ம் அதே³ந்தோ, பாருபனம் அனபனேந்தோ, நிஸின்னாஸனதோ அனுட்ட²ஹந்தோ, ஹத்தி²பிட்டா²தீ³ஹி அனோதரந்தோ, ஹேட்டா² கத்வா மஞ்ஞனவஸேன அஞ்ஞம்பி ஏவரூபம் அனாசாரம் கரோந்தோ க²த்தியம் அவஜானாதி நாம. ‘‘ப⁴த்³த³கோ வதாயம் ராஜகுமாரோ, மஹாகண்டோ³ மஹோத³ரோ – கிம் நாம யம்கிஞ்சி சோரூபத்³த³வம் வூபஸமேதும் யத்த² கத்த²சி டா²னே ரஜ்ஜம் அனுஸாஸிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ பரிபோ⁴தி நாம. அஞ்ஜனிஸலாகமத்தம்பி ஆஸீவிஸபோதகம் கண்ணாதீ³ஸு பிளந்த⁴ந்தோ அங்கு³லிம்பி ஜிவ்ஹம்பி ட³ம்ஸாபேந்தோ உரக³ம் அவஜானாதி நாம. ‘‘ப⁴த்³த³கோ வதாயம் ஆஸீவிஸோ உத³கதே³ட்³டு³போ⁴ விய கிம் நாம கிஞ்சிதே³வ ட³ம்ஸிதும் கஸ்ஸசிதே³வ காயே விஸம் ப²ரிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ பரிபோ⁴தி நாம. க²ஜ்ஜோபனகமத்தம்பி அக்³கி³ம் க³ஹேத்வா ஹத்தே²ன கீளந்தோ ப⁴ண்டு³க்க²லிகாய கி²பந்தோ சூளாய வா ஸயனபிட்ட²ஸாடகபஸிப்³ப³காதீ³ஸு வா ட²பேந்தோ அக்³கி³ம் அவஜானாதி நாம. ‘‘ப⁴த்³த³கோ வதாயம் அக்³கி³ கதரம் நு கோ² யாகு³ப⁴த்தம் பசிஸ்ஸதி, கதரம் மச்ச²மம்ஸம், கஸ்ஸ ஸீதம் வினோதே³ஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ பரிபோ⁴தி நாம. த³ஹரஸாமணேரம்பி பன தி³ஸ்வா உக்கமித்வா மக்³க³ம் அதே³ந்தோதி ராஜகுமாரே வுத்தம் அனாசாரம் கரோந்தோ பி⁴க்கு²ம் அவஜானாதி நாம. ‘‘ப⁴த்³த³கோ வதாயம் ஸாமணேரோ மஹாகண்டோ² மஹோத³ரோ யம்கிஞ்சி பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ஹேதும் யம்கிஞ்சி அரஞ்ஞம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா வஸிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ஸங்க⁴த்தே²ரகாலே மனாபோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ பரிபோ⁴தி நாம. தம் ஸப்³ப³ம்பி ந காதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ந உஞ்ஞாதப்³போ³ ந பரிபோ⁴தப்³போ³தி ஆஹ.
ஏதத³வோசாதி ஏதம் கா³தா²ப³ந்த⁴ம் அவோச. கா³தா² ச நாமேதா தத³த்த²தீ³பனாபி ஹோந்தி விஸேஸத்த²தீ³பனாபி, தத்ரிமா தத³த்த²ம்பி விஸேஸத்த²ம்பி தீ³பேந்தியேவ. தத்த² க²த்தியந்தி கே²த்தானம் அதி⁴பதிம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘கே²த்தானம் அதி⁴பதீதி கோ², வாஸேட்ட², ‘க²த்தியோ க²த்தியோ’த்வேவ து³தியம் அக்க²ரம் உபனிப்³ப³த்த’’ந்தி (தீ³. நி. 3.131). ஜாதிஸம்பன்னந்தி தாயேவ க²த்தியஜாதியா ஜாதிஸம்பன்னம். அபி⁴ஜாதந்தி தீணி குலானி அதிக்கமித்வா ஜாதம்.
டா²னம் ஹீதி காரணம் விஜ்ஜதி. மனுஜிந்தோ³தி மனுஸ்ஸஜேட்ட²கோ. ராஜத³ண்டே³னாதி ரஞ்ஞோ உத்³த⁴டத³ண்டே³ன, ஸோ அப்பகோ நாம ந ஹோதி, த³ஸஸஹஸ்ஸவீஸதிஸஹஸ்ஸப்பமாணோ ஹோதியேவ. தஸ்மிம் பக்கமதே பு⁴ஸந்தி தஸ்மிம் புக்³க³லே ப³லவஉபக்கமம் உபக்கமதி. ரக்க²ம் ஜீவிதமத்தனோதி அத்தனோ ஜீவிதம் ரக்க²மானோ தம் க²த்தியம் பரிவஜ்ஜேய்ய ந க⁴ட்டேய்ய.
உச்சாவசேஹீதி நானாவிதே⁴ஹி. வண்ணேஹீதி ஸண்டா²னேஹி. யேன யேன ஹி வண்ணேன சரந்தோ கோ³சரம் லப⁴தி, யதி³ ஸப்பவண்ணேன, யதி³ தே³ட்³டு³ப⁴வண்ணேன, யதி³ த⁴மனிவண்ணேன, அந்தமஸோ கலந்த³கவண்ணேனபி சரதியேவ. ஆஸஜ்ஜாதி பத்வா. பா³லந்தி யேன பா³லேன க⁴ட்டிதோ, தம் பா³லம் நரம் வா நாரிம் வா ட³ம்ஸேய்ய.
பஹூதப⁴க்க²ந்தி ப³ஹுப⁴க்க²ம். அக்³கி³ஸ்ஸ ஹி அப⁴க்க²ம் நாம நத்தி². ஜாலினந்தி ஜாலவந்தம். பாவகந்தி அக்³கி³ம். பாவக³ந்திபி பாடோ². கண்ஹவத்தனிந்தி வத்தனீதி மக்³கோ³, அக்³கி³னா க³தமக்³கோ³ கண்ஹோ ஹோதி காளகோ, தஸ்மா ‘‘கண்ஹவத்தனீ’’தி வுச்சதி.
மஹா ஹுத்வானாதி மஹந்தோ ஹுத்வா. அக்³கி³ ஹி ஏகதா³ யாவப்³ரஹ்மலோகப்பமாணோபி ஹோதி. ஜாயந்தி தத்த² பாரோஹாதி தத்த² அக்³கி³னா த³ட்³ட⁴வனே பாரோஹா ஜாயந்தி. பாரோஹாதி திணருக்கா²த³யோ வுச்சந்தி. தே ஹி அக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ட்டா²னே மூலமத்தேபி அவஸிட்டே² பாத³தோ ரோஹந்தி ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தி, தஸ்மா ‘‘பாரோஹா’’தி வுச்சந்தி. புன ரோஹனத்தே²ன வா பாரோஹா. அஹோரத்தானமச்சயேதி ரத்திந்தி³வானம் அதிக்கமே. நிதா³கே⁴பி தே³வே வுட்ட²மத்தே ஜாயந்தி.
பி⁴க்கு² ட³ஹதி தேஜஸாதி ஏத்த² அக்கோஸந்தம் பச்சக்கோஸந்தோ ப⁴ண்ட³ந்தம் படிப⁴ண்ட³ந்தோ பஹரந்தம் படிபஹரந்தோ பி⁴க்கு² நாம கிஞ்சி பி⁴க்கு²தேஜஸா ட³ஹிதும் ந ஸக்கோதி. யோ பன அக்கோஸந்தம் ந பச்சக்கோஸதி, ப⁴ண்ட³ந்தம் ந படிப⁴ண்ட³தி. பஹரந்தம் ந படிபஹரதி, தஸ்மிம் விப்படிபன்னோ தஸ்ஸ ஸீலதேஜேன ட³ய்ஹதி. தேனேவேதம் வுத்தம். ந தஸ்ஸ புத்தா பஸவோதி தஸ்ஸ புத்ததீ⁴தரோபி கோ³மஹிம்ஸகுக்குடஸூகராத³யோ பஸவோபி ந ப⁴வந்தி, வினஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². தா³யாதா³ விந்த³ரே த⁴னந்தி தஸ்ஸ தா³யாதா³பி த⁴னம் ந விந்த³ந்தி. தாலாவத்தூ² ப⁴வந்தி தேதி தே பி⁴க்கு²தேஜஸா த³ட்³டா⁴ வத்து²மத்தாவஸிட்டோ² மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய ப⁴வந்தி, புத்ததீ⁴தாதி³வஸேன ந வட்³ட⁴ந்தீதி அத்தோ².
தஸ்மாதி யஸ்மா ஸமணதேஜேன த³ட்³டா⁴ மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய அவிருள்ஹித⁴ம்மா ப⁴வந்தி, தஸ்மா. ஸம்மதே³வ ஸமாசரேதி ஸம்மா ஸமாசரேய்ய. ஸம்மா ஸமாசரந்தேன பன கிம் காதப்³ப³ந்தி? க²த்தியம் தாவ நிஸ்ஸாய லத்³த⁴ப்³ப³ம் கா³மனிக³மயானவாஹனாதி³ஆனிஸம்ஸம், உரக³ம் நிஸ்ஸாய தஸ்ஸ கீளாபனேன லத்³த⁴ப்³ப³ம் வத்த²ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ஆனிஸம்ஸம் அக்³கி³ம் நிஸ்ஸாய தஸ்ஸானுபா⁴வேன பத்தப்³ப³ம் யாகு³ப⁴த்தபசனஸீதவினோத³னாதி³ஆனிஸம்ஸம், பி⁴க்கு²ம் நிஸ்ஸாய தஸ்ஸ வஸேன பத்தப்³ப³ம் அஸுதஸவனஸுதபரியோத³பன-ஸக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மாதி³ஆனிஸம்ஸம் ஸம்பஸ்ஸமானேன ‘‘ஏதே நிஸ்ஸாய புப்³பே³ வுத்தப்பகாரோ ஆதீ³னவோ அத்தி². கிம் இமேஹீ’’தி? ந ஸப்³ப³ஸோ பஹாதப்³பா³. இஸ்ஸரியத்தி²கேன பன வுத்தப்பகாரம் அவஜானனஞ்ச பரிப⁴வனஞ்ச அகத்வா புப்³பு³ட்டா²யிபச்சா²னிபாதிதாதீ³ஹி உபாயேஹி க²த்தியகுமாரோ தோஸேதப்³போ³, ஏவம் ததோ இஸ்ஸரியம் அதி⁴க³மிஸ்ஸதி. அஹிதுண்டி³கேன உரகே³ விஸ்ஸாஸம் அகத்வா நாக³விஜ்ஜம் பரிவத்தேத்வா அஜபதே³ன த³ண்டே³ன கீ³வாய க³ஹேத்வா விஸஹரேன மூலேன தா³டா² தோ⁴வித்வா பேளாயம் பக்கி²பித்வா கீளாபேந்தேன சரிதப்³ப³ம். ஏவம் தம் நிஸ்ஸாய கா⁴ஸச்சா²த³னாதீ³னி லபி⁴ஸ்ஸதி. யாகு³பசனாதீ³னி கத்துகாமேன அக்³கி³ம் விஸ்ஸாஸேன ப⁴ண்டு³க்க²லிகாதீ³ஸு அபக்கி²பித்வா ஹத்தே²ஹி அனாமஸந்தேன கோ³மயசுண்ணாதீ³ஹி ஜாலேத்வா யாகு³பசனாதீ³னி கத்தப்³பா³னி, ஏவம் தம் நிஸ்ஸாய ஆனிஸம்ஸம் லபி⁴ஸ்ஸதி. அஸுதஸவனாதீ³னி பத்த²யந்தேனபி பி⁴க்கு²ம் அதிவிஸ்ஸாஸேன வேஜ்ஜகம்மனவகம்மாதீ³ஸு அயோஜேத்வா சதூஹி பச்சயேஹி ஸக்கச்சம் உபட்டா²தப்³போ³, ஏவம் தம் நிஸ்ஸாய அஸுதபுப்³ப³ம் பு³த்³த⁴வசனம் அஸுதபுப்³ப³ம் பஞ்ஹாவினிச்ச²யம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகம் அத்த²ம் திஸ்ஸோ குலஸம்பத்தியோ ச² காமஸக்³கா³னி நவ ச ப்³ரஹ்மலோகே பத்வா அமதமஹானிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம்பி லபி⁴ஸ்ஸதீதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ஸம்மதே³வ ஸமாசரேதி ஆஹ.
ஏதத³வோசாதி த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா பஸன்னோ பஸாத³ம் ஆவிகரோந்தோ ஏதம் ‘‘அபி⁴க்கந்த’’ந்திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² அபி⁴க்கந்தந்தி அபி⁴கந்தம் அதிஇட்ட²ம் அதிமனாபம், அதிஸுந்த³ரந்தி அத்தோ². ஏத்த² ஏகேன அபி⁴க்கந்தஸத்³தே³ன தே³ஸனம் தோ²மேதி ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, யதி³த³ம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா’’தி. ஏகேன அத்தனோ பஸாத³ம் ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, யதி³த³ம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆக³ம்ம மம பஸாதோ³’’தி.
ததோ பரம் சதூஹி உபமாஹி தே³ஸனம்யேவ தோ²மேதி. தத்த² நிக்குஜ்ஜிதந்தி அதோ⁴முக²ட²பிதம், ஹேட்டா²முக²ஜாதம் வா. உக்குஜ்ஜேய்யாதி உபரிமுக²ம் கரேய்ய. படிச்ச²ன்னந்தி திணபண்ணாதி³சா²தி³தம். விவரேய்யாதி உக்³கா⁴டேய்ய. மூள்ஹஸ்ஸாதி தி³ஸாமூள்ஹஸ்ஸ. மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்யாதி ஹத்தே² க³ஹேத்வா ‘‘ஏஸ மக்³கோ³’’தி வதே³ய்ய. அந்த⁴காரேதி காளபக்க²சாதுத்³த³ஸீ அட்³ட⁴ரத்தக⁴னவனஸண்ட³ மேக⁴படலேஹி சதுரங்கே³ தமே. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² கோசி நிக்குஜ்ஜிதம் உக்குஜ்ஜேய்ய, ஏவம் ஸத்³த⁴ம்மவிமுக²ம் அஸத்³த⁴ம்மே பதிதம் மம் அஸத்³த⁴ம்மா வுட்டா²பேந்தேன, யதா² படிச்ச²ன்னம் விவரேய்ய, ஏவம் கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனந்தரதா⁴னா பபு⁴தி மிச்சா²தி³ட்டி²க³ஹனபடிச்ச²ன்னம் ஸாஸனம் விவரந்தேன, யதா² மூள்ஹஸ்ஸ மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, ஏவம் கும்மக்³க³மிச்சா²மக்³க³படிபன்னஸ்ஸ மே ஸக்³க³மோக்க²மக்³க³ம் ஆவிகரோந்தேன, யதா² அந்த⁴காரே தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, ஏவம் மோஹந்த⁴காரே நிமுக்³க³ஸ்ஸ மே பு³த்³தா⁴தி³ரதனரூபானி அபஸ்ஸதோ தப்படிச்சா²த³கமோஹந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸகதே³ஸனாபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேந்தேன மய்ஹம் ப⁴க³வதா ஏதேஹி பரியாயேஹி பகாஸிதத்தா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோதி.
ஏவம் தே³ஸனம் தோ²மேத்வா இமாய தே³ஸனாய ரதனத்தயே பஸன்னசித்தோ பஸன்னாகாரம் கரோந்தோ ஏஸாஹந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏஸாஹந்தி ஏஸோ அஹம். ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சாதி ப⁴க³வந்தஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சாதி இமம் ரதனத்தயம் ஸரணம் க³ச்சா²மி. உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேதூதி மம் ப⁴க³வா ‘உபாஸகோ அய’ந்தி ஏவம் தா⁴ரேது, ஜானாதூதி அத்தோ². அஜ்ஜதக்³கே³தி அஜ்ஜதம் ஆதி³ம் கத்வா. அஜ்ஜத³க்³கே³தி வா பாடோ², த³-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, அஜ்ஜ அக்³க³ம் கத்வாதி அத்தோ². பாணுபேதந்தி பாணேஹி உபேதம் யாவ மே ஜீவிதம் பவத்ததி, தாவ உபேதம் அனஞ்ஞஸத்து²கம் தீஹி ஸரணக³மனேஹி ஸரணம் க³தம் உபாஸகம் கப்பியகாரகம் மம் ப⁴க³வா தா⁴ரேதூதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய ஸாமஞ்ஞப²லஸுத்தே ஸப்³பா³காரேன வுத்தோதி. பட²மம்.
2. புரிஸஸுத்தவண்ணனா
113. து³தியே அபி⁴வாதே³த்வாதி புரிமஸுத்தே ஸரணக³தத்தா இத⁴ அபி⁴வாதே³ஸி. அஜ்ஜ²த்தந்தி நியகஜ்ஜ²த்தம், அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². லோபா⁴தீ³ஸு லுப்³ப⁴னலக்க²ணோ லோபோ⁴, து³ஸ்ஸனலக்க²ணோ தோ³ஸோ, முய்ஹனலக்க²ணோ மோஹோதி. ஹிம்ஸந்தீதி விஹேடே²ந்தி நாஸேந்தி வினாஸேந்தி. அத்தஸம்பூ⁴தாதி அத்தனி ஸம்பூ⁴தா. தசஸாரம்வ ஸம்ப²லந்தி யதா² தசஸாரம் வேளும் வா நளம் வா அத்தனோ ப²லம் ஹிம்ஸதி வினாஸேதி, ஏவம் ஹிம்ஸந்தி வினாஸேந்தீதி. து³தியம்.
3. ஜராமரணஸுத்தவண்ணனா
114. ததியே அஞ்ஞத்ர ஜராமரணாதி ஜராமரணதோ முத்தோ நாம அத்தீ²தி வுச்சதி. க²த்தியமஹாஸாலாதி க²த்தியமஹாஸாலா நாம மஹாஸாரப்பத்தா க²த்தியா. யேஸம் ஹி க²த்தியானம் ஹேட்டி²மந்தேன கோடிஸதம் நிதா⁴னக³தம் ஹோதி, தயோ கஹாபணகும்பா⁴ வலஞ்ஜனத்தா²ய கே³ஹமஜ்ஜே² ராஸிம் கத்வா ட²பிதா ஹோந்தி, தே க²த்தியமஹாஸாலா நாம. யேஸம் ப்³ராஹ்மணானம் அஸீதிகோடித⁴னம் நிஹிதம் ஹோதி, தி³யட்³டோ⁴ கஹாபணகும்போ⁴ வலஞ்ஜனத்தா²ய கே³ஹமஜ்ஜே² ராஸிம் கத்வா ட²பிதோ ஹோதி, தே ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலா நாம. யேஸம் க³ஹபதீனம் சத்தாலீஸகோடித⁴னம் நிஹிதம் ஹோதி, கஹாபணகும்போ⁴ வலஞ்ஜனத்தா²ய கே³ஹமஜ்ஜே² ராஸிம் கத்வா ட²பிதோ ஹோதி, தே க³ஹபதிமஹாஸாலா நாம.
அட்³டா⁴தி இஸ்ஸரா. நிதா⁴னக³தத⁴னஸ்ஸ மஹந்ததாய மஹத்³த⁴னா. ஸுவண்ணரஜதபா⁴ஜனாதீ³னம் உபபோ⁴க³ப⁴ண்டா³னம் மஹந்ததாய மஹாபோ⁴கா³. அனிதா⁴னக³தஸ்ஸ ஜாதரூபரஜதஸ்ஸ பஹூததாய, பஹூதஜாதரூபரஜதா. வித்தூபகரணஸ்ஸ துட்டி²கரணஸ்ஸ பஹூததாய பஹூதவித்தூபகரணா. கோ³த⁴னாதீ³னஞ்ச ஸத்தவித⁴த⁴ஞ்ஞானஞ்ச பஹூததாய பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞா. தேஸம்பி ஜாதானம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர ஜராமரணாதி தேஸம்பி ஏவம் இஸ்ஸரானம் ஜாதானம் நிப்³ப³த்தானம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர ஜராமரணா, ஜாதத்தாயேவ ஜராமரணதோ மோக்கோ² நாம நத்தி², அந்தோஜராமரணேயேவ ஹோதி.
அரஹந்தோதிஆதீ³ஸு ஆரகா கிலேஸேஹீதி அரஹந்தோ. கீ²ணா ஏதேஸம் சத்தாரோ ஆஸவாதி கீ²ணாஸவா. ப்³ரஹ்மசரியவாஸம் வுட்டா² பரினிட்டி²தவாஸாதி வுஸிதவந்தோ. சதூஹி மக்³கே³ஹி கரணீயம் ஏதேஸம் கதந்தி கதகரணீயா. க²ந்த⁴பா⁴ரோ கிலேஸபா⁴ரோ அபி⁴ஸங்கா²ரபா⁴ரோ காமகு³ணபா⁴ரோதி, இமே ஓஹிதா பா⁴ரா ஏதேஸந்தி ஓஹிதபா⁴ரா. அனுப்பத்தோ அரஹத்தஸங்கா²தோ ஸகோ அத்தோ² ஏதேஸந்தி அனுப்பத்தஸத³த்தா². த³ஸவித⁴ம்பி பரிக்கீ²ணம் ப⁴வஸம்யோஜனம் ஏதேஸந்தி பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா. ஸம்மா காரணேஹி ஜானித்வா விமுத்தாதி ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தா. மக்³க³பஞ்ஞாய சதுஸச்சத⁴ம்மம் ஞத்வா ப²லவிமுத்தியா விமுத்தாதி அத்தோ². பே⁴த³னத⁴ம்மோதி பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வோ. நிக்கே²பனத⁴ம்மோதி நிக்கி²பிதப்³ப³ஸபா⁴வோ. கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஹி அஜீரணத⁴ம்மோபி அத்தி², ஆரம்மணதோ படிவித்³த⁴ம் நிப்³பா³னம், தம் ஹி ந ஜீரதி. இத⁴ பனஸ்ஸ ஜீரணத⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ. அத்து²ப்பத்திகோ கிரஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ நிக்கே²போ. ஸிவிகஸாலாய நிஸீதி³த்வா கதி²தந்தி வத³ந்தி. தத்த² ப⁴க³வா சித்ரானி ரத²யானாதீ³னி தி³ஸ்வா தி³ட்ட²மேவ உபமம் கத்வா, ‘‘ஜீரந்தி வே ராஜரதா²’’தி கா³த²மாஹ.
தத்த² ஜீரந்தீதி ஜரம் பாபுணந்தி. ராஜரதா²தி ரஞ்ஞோ அபி⁴ரூஹனரதா². ஸுசித்தாதி ஸுவண்ணரஜதாதீ³ஹி ஸுட்டு² சித்திதா. அதோ² ஸரீரம்பி ஜரம் உபேதீதி ஏவரூபேஸு அனுபாதி³ண்ணகேஸு ஸாரதா³ருமயேஸு ரதே²ஸு ஜீரந்தேஸு இமஸ்மிம் அஜ்ஜ²த்திகே உபாதி³ண்ணகே மம்ஸலோஹிதாதி³மயே ஸரீரே கிம் வத்தப்³ப³ம்? ஸரீரம்பி ஜரம் உபேதியேவாதி அத்தோ². ஸந்தோ ஹவே ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தீதி ஸந்தோ ஸப்³பீ⁴ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸதம் த⁴ம்மோ ந ஜரம் உபேதீதி ஏவம் பவேத³யந்தி. ‘‘ஸதம் த⁴ம்மோ நாம நிப்³பா³னம், தம் ந ஜீரதி, அஜரம் அமதந்தி ஏவம் கதே²ந்தீ’’தி அத்தோ². யஸ்மா வா நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம ஸீத³னஸபா⁴வா கிலேஸா பி⁴ஜ்ஜந்தி, தஸ்மா தம் ஸப்³பீ⁴தி வுச்சதி. இதி புரிமபத³ஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸந்தோ ஹவே ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தீ’’தி ஆஹ. இத³ம் ஹி வுத்தம் ஹோதி – ஸதம் த⁴ம்மோ ந ஜரம் உபேதி, தஸ்மா ஸந்தோ ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தி. அஜரம் நிப்³பா³னம் ஸதம் த⁴ம்மோதி ஆசிக்க²ந்தீதி அத்தோ². ஸுந்த³ராதி⁴வசனம் வா ஏதம் ஸப்³பீ⁴தி. யம் ஸப்³பி⁴த⁴ம்மபூ⁴தம் நிப்³பா³னம் ஸந்தோ பவேத³யந்தி கத²யந்தி, ஸோ ஸதம் த⁴ம்மோ ந ஜரம் உபேதீதிபி அத்தோ². ததியம்.
4. பியஸுத்தவண்ணனா
115. சதுத்தே² ரஹோக³தஸ்ஸாதி ரஹஸி க³தஸ்ஸ. படிஸல்லீனஸ்ஸாதி நிலீனஸ்ஸ ஏகீபூ⁴தஸ்ஸ. ஏவமேதம், மஹாராஜாதி இத⁴ ப⁴க³வா இமம் ஸுத்தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதம் கரோந்தோ ஆஹ. அந்தகேனாதி⁴பன்னஸ்ஸாதி மரணேன அஜ்ஜோ²த்த²டஸ்ஸ. சதுத்த²ம்.
5. அத்தரக்கி²தஸுத்தவண்ணனா
116. பஞ்சமே ஹத்தி²காயோதி ஹத்தி²க⁴டா. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸம்வரோதி பித³ஹனம். ஸாது⁴ ஸப்³ப³த்த² ஸம்வரோதி இமினா கம்மபத²பே⁴த³ம் அபத்தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஸம்வரம் த³ஸ்ஸேதி. லஜ்ஜீதி ஹிரிமா. லஜ்ஜீக³ஹணேன சேத்த² ஓத்தப்பம்பி க³ஹிதமேவ ஹோதி. பஞ்சமம்.
6. அப்பகஸுத்தவண்ணனா
117. ச²ட்டே² உளாரே உளாரேதி பணீதே ச ப³ஹுகே ச. மஜ்ஜந்தீதி மானமஜ்ஜனேன மஜ்ஜந்தி. அதிஸாரந்தி அதிக்கமம். கூடந்தி பாஸம். பச்சா²ஸந்தி பச்சா² தேஸம். ச²ட்ட²ம்.
7. அட்³ட³கரணஸுத்தவண்ணனா
118. ஸத்தமே காமஹேதூதி காமமூலகம். காமனிதா³னந்தி காமபச்சயா. காமாதி⁴கரணந்தி காமகாரணா. ஸப்³பா³னி ஹேதானி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானேவ. ப⁴த்³ரமுகோ²தி ஸுந்த³ரமுகோ². ஏகதி³வஸம் கிர ராஜா அட்³ட³கரணே நிஸீதி³. தத்த² பட²மதரம் லஞ்ஜம் க³ஹேத்வா நிஸின்னா அமச்சா அஸ்ஸாமிகேபி ஸாமிகே கரிம்ஸு. ராஜா தம் ஞத்வா – ‘‘மய்ஹம் தாவ பத²விஸ்ஸரஸ்ஸ ஸம்முகா²பேதே ஏவம் கரோந்தி, பரம்முகா² கிம் நாம ந கரிஸ்ஸந்தி? பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி தா³னி விடடூபோ⁴ ஸேனாபதி ஸகேன ரஜ்ஜேன, கிம் மய்ஹம் ஏவரூபேஹி லஞ்ஜகா²த³கேஹி முஸாவாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகட்டா²னே நிஸஜ்ஜாயா’’தி சிந்தேஸி. தஸ்மா ஏவமாஹ. கி²ப்பம்வ ஓட்³டி³தந்தி குமினம் விய ஓட்³டி³தம். யதா² மச்சா² ஓட்³டி³தம் குமினம் பவிஸந்தா ந ஜானந்தி, ஏவம் ஸத்தா கிலேஸகாமேன வத்து²காமம் வீதிக்கமந்தா ந ஜானந்தீதி அத்தோ². ஸத்தமம்.
8. மல்லிகாஸுத்தவண்ணனா
119. அட்ட²மே அத்தி² நு கோ² தே மல்லிகேதி கஸ்மா புச்ச²தி? அயம் கிர மல்லிகா து³க்³க³தமாலாகாரஸ்ஸ தீ⁴தா, ஏகதி³வஸம் ஆபணதோ பூவம் க³ஹேத்வா ‘‘மாலாராமம் க³ந்த்வாவ கா²தி³ஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²ந்தீ படிபதே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவாரம் ப⁴க³வந்தம் பி⁴க்கா²சாரம் பவிஸந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னசித்தா தம் ப⁴க³வதோ அதா³ஸி. ஸத்தா² நிஸீத³னாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோ சீவரம் பஞ்ஞாபேத்வா அதா³ஸி. ப⁴க³வா தத்த² நிஸீதி³த்வா தம் பூவம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா முக²ம் விக்கா²லேத்வா ஸிதம் பாத்வாகாஸி. தே²ரோ ‘‘இமிஸ்ஸா, ப⁴ந்தே, கோ விபாகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி புச்சி². ஆனந்த³, அஜ்ஜேஸா ததா²க³தஸ்ஸ பட²மபோ⁴ஜனம் அதா³ஸி, அஜ்ஜேவ கோஸலரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸீ ப⁴விஸ்ஸதீதி. தம்தி³வஸமேவ ச ராஜா காஸிகா³மே பா⁴கி³னேய்யேன யுத்³தே⁴ன பராஜிதோ பலாயித்வா நக³ரம் ஆக³ச்ச²ந்தோ மாலாராமம் பவிஸித்வா ப³லகாயஸ்ஸ ஆக³மனம் ஆக³மேஸி. தஸ்ஸ ஸா வத்தம் அகாஸி. ஸோ தாய வத்தே பஸீதி³த்வா தம் அந்தேபூரம் அதிஹாராபேத்வா தம் அக்³க³மஹேஸிட்டா²னே ட²பேஸி.
அதே²கதி³வஸம் சிந்தேஸி – ‘‘மயா இமிஸ்ஸா து³க்³க³தகுலஸ்ஸ தீ⁴துயா மஹந்தம் இஸ்ஸரியம் தி³ன்னம், யம்னூனாஹம் இமம் புச்சே²ய்யம் ‘கோ தே பியோ’தி? ஸா ‘த்வம் மே, மஹாராஜ, பியோ’தி வத்வா புன மம் புச்சி²ஸ்ஸதி. அத²ஸ்ஸாஹம் ‘மய்ஹம்பி த்வம்யேவ பியா’தி வக்கா²மீ’’தி. இதி ஸோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸ்ஸாஸஜனனத்த²ம் ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் கதே²ந்தோ புச்ச²தி. ஸா பன தே³வீ பண்டி³தா பு³த்³து⁴பட்டா²யிகா த⁴ம்முபட்டா²யிகா ஸங்கு⁴பட்டா²யிகா மஹாபஞ்ஞா, தஸ்மா ஏவம் சிந்தேஸி – ‘‘நாயம் பஞ்ஹோ ரஞ்ஞோ முக²ம் ஓலோகேத்வா கதே²தப்³போ³’’தி. ஸா ஸரஸேனேவ கதே²த்வா ராஜானம் புச்சி². ராஜா தாய ஸரஸேன கதி²தத்தா நிவத்திதும் அலப⁴ந்தோ ஸயம்பி ஸரஸேனேவ கதே²த்வா ‘‘ஸகாரணம் இத³ம், ததா²க³தஸ்ஸ நம் ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி. நேவஜ்ஜ²கா³தி நாதி⁴க³ச்ச²தி. ஏவம் பியோ புது² அத்தா பரேஸந்தி யதா² ஏகஸ்ஸ அத்தா பியோ, ஏவம் பரேஸம் புது²ஸத்தானம்பி அத்தா பியோதி அத்தோ². அட்ட²மம்.
9. யஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா
120. நவமே தூ²ணூபனீதானீதி தூ²ணம் உபனீதானி, தூ²ணாய ப³த்³தா⁴னி ஹோந்தி. பரிகம்மானி கரோந்தீதி ஏத்தாவதா தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ரஞ்ஞோ ஆரத்³த⁴யஞ்ஞோ ததா²க³தஸ்ஸ ஆரோசிதோ. கஸ்மா பன ரஞ்ஞா அயம் யஞ்ஞோ ஆரத்³தோ⁴? து³ஸ்ஸுபினபடிகா⁴தாய. ஏகதி³வஸம் கிர ராஜா ஸப்³பா³லங்காரப்படிமண்டி³தோ ஹத்தி²க்க²ந்த⁴வரக³தோ நக³ரம் அனுஸஞ்சரந்தோ வாதபானம் விவரித்வா ஓலோகயமானம் ஏகம் இத்தி²ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸா படிப³த்³த⁴சித்தோ ததோவ படினிவத்தித்வா அந்தேபுரம் பவிஸித்வா ஏகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தமத்த²ம் ஆரோசேத்வா ‘‘க³ச்ச² தஸ்ஸா ஸஸ்ஸாமிகபா⁴வம் வா அஸ்ஸாமிகபா⁴வம் வா ஜானாஹீ’’தி பேஸேஸி. ஸோ க³ந்த்வா புச்சி². ஸா ‘‘ஏஸோ மே ஸாமிகோ ஆபணே நிஸின்னோ’’தி த³ஸ்ஸேஸி. ராஜபுரிஸோ ரஞ்ஞோ தமத்த²ம் ஆசிக்கி². ராஜா தம் புரிஸம் பக்கோஸாபேத்வா ‘‘மம் உபட்ட²ஹா’’தி ஆஹ. ‘‘நாஹம், தே³வ, உபட்ட²ஹிதும் ஜானாமீ’’தி ச வுத்தே ‘‘உபட்டா²னம் நாம ந ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே உக்³க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி ப³லக்காரேன ஆவுத⁴ப²லகம் கா³ஹாபேத்வா உபட்டா²கம் அகாஸி. உபட்ட²ஹித்வா கே³ஹம் க³தமத்தமேவ ச நம் புன பக்கோஸாபேத்வா ‘‘உபட்டா²கேன நாம ரஞ்ஞோ வசனம் கத்தப்³ப³ம், க³ச்ச² இதோ யோஜனமத்தே அம்ஹாகம் ஸீஸதோ⁴வனபோக்க²ரணீ அத்தி², ததோ அருணமத்திகஞ்ச லோஹிதுப்பலமாலஞ்ச க³ண்ஹித்வா ஏஹி. ஸசே அஜ்ஜேவ நாக³ச்ச²ஸி, ராஜத³ண்ட³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா பேஸேஸி. ஸோ ராஜப⁴யேன நிக்க²மித்வா க³தோ.
ராஜாபி தஸ்மிம் க³தே தோ³வாரிகம் பக்கோஸாபேத்வா, ‘‘அஜ்ஜ ஸாயன்ஹேயேவ த்³வாரம் பித³ஹித்வா ‘அஹம் ராஜதூ³தோ’தி வா ‘உபராஜதூ³தோ’தி வா ப⁴ணந்தானம்பி மா விவரீ’’தி ஆஹ. ஸோ புரிஸோ மத்திகஞ்ச உப்பலானி ச க³ஹேத்வா த்³வாரே பிஹிதமத்தே ஆக³ந்த்வா ப³ஹும் வத³ந்தோபி த்³வாரம் அலபி⁴த்வா பரிஸ்ஸயப⁴யேன ஜேதவனம் க³தோ. ராஜாபி ராக³பரிளாஹேன அபி⁴பூ⁴தோ காலே நிஸீத³தி, காலே திட்ட²தி, காலே நிபஜ்ஜதி, ஸன்னிட்டா²னம் அலப⁴ந்தோ யத்த² கத்த²சி நிஸின்னகோவ மக்கடனித்³தா³ய நித்³தா³யதி.
புப்³பே³ ச தஸ்மிம்யேவ நக³ரே சத்தாரோ ஸேட்டி²புத்தா பரதா³ரிககம்மம் கத்வா நந்தோ³பனந்தா³ய நாம லோஹகும்பி⁴யா நிப்³ப³த்திம்ஸு. தே பே²ணுத்³தே³ஹகம் பச்சமானா திம்ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஹேட்டா² க³ச்ச²ந்தா கும்பி⁴யா தலம் பாபுணந்தி, திம்ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி உபரி க³ச்ச²ந்தா மத்த²கம் பாபுணந்தி. தே தம் தி³வஸம் ஆலோகம் ஓலோகேத்வா அத்தனோ து³க்கடப⁴யேன ஏகேகம் கா³த²ம் வத்துகாமா வத்தும் அஸக்கோந்தா ஏகேகம் அக்க²ரமேவ ஆஹம்ஸு. ஏகோ ஸ-காரம், ஏகோ ஸோ-காரம், ஏகோ ந-காரம், ஏகோ து³-காரம் ஆஹ. ராஜா தேஸம் நேரயிகஸத்தானம் ஸத்³த³ம் ஸுதகாலதோ பட்டா²ய ஸுக²ம் அவிந்த³மானோவ தம்ரத்தாவஸேஸம் வீதினாமேஸி.
அருணே உட்டி²தே புரோஹிதோ ஆக³ந்த்வா தம் ஸுக²ஸேய்யம் புச்சி². ஸோ ‘‘குதோ மே, ஆசரிய, ஸுக²’’ந்தி? வத்வா, ‘‘ஸுபினே ஏவரூபே ஸத்³தே³ அஸ்ஸோஸி’’ந்தி ஆசிக்கி². ப்³ராஹ்மணோ – ‘‘இமஸ்ஸ ரஞ்ஞோ இமினா ஸுபினேன வுட்³டி⁴ வா ஹானி வா நத்தி², அபிச கோ² பன யம் இமஸ்ஸ கே³ஹே அத்தி², தம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஹோதி, கோ³தமஸாவகானம் ஹோதி, ப்³ராஹ்மணா கிஞ்சி ந லப⁴ந்தி, ப்³ராஹ்மணானம் பி⁴க்க²ம் உப்பாதே³ஸ்ஸாமீ’’தி, ‘‘பா⁴ரியோ அயம், மஹாராஜ, ஸுபினோ தீஸு ஜானீஸு ஏகா பஞ்ஞாயதி, ரஜ்ஜந்தராயோ வா ப⁴விஸ்ஸதி ஜீவிதந்தராயோ வா, தே³வோ வா ந வஸ்ஸிஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ. கத²ம் ஸோத்தி² ப⁴வேய்ய ஆசரியாதி? ‘‘மந்தேத்வா ஞாதும் ஸக்கா, மஹாராஜாதி. க³ச்ச²த² ஆசரியேஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தேத்வா அம்ஹாகம் ஸோத்தி²ம் கரோதா²’’தி.
ஸோ ஸிவிகஸாலாயம் ப்³ராஹ்மணே ஸன்னிபாதேத்வா தமத்த²ம் ஆரோசேத்வா, ‘‘விஸும் விஸும் க³ந்த்வா ஏவம் வத³தா²’’தி தயோ வக்³கே³ அகாஸி. ப்³ராஹ்மணா பவிஸித்வா ராஜானம் ஸுக²ஸேய்யம் புச்சி²ம்ஸு. ராஜா புரோஹிதஸ்ஸ கதி²தனியாமேனேவ கதே²த்வா ‘‘கத²ம் ஸோத்தி² ப⁴வேய்யா’’தி புச்சி². மஹாப்³ராஹ்மணா – ‘‘ஸப்³ப³பஞ்சஸதம் யஞ்ஞம் யஜித்வா ஏதஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஸோத்தி² ப⁴வேய்ய, ஏவம், மஹாராஜ, ஆசரியா கதே²ந்தீ’’தி ஆஹம்ஸு. ராஜா தேஸம் ஸுத்வா அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா துண்ஹீ அஹோஸி. அத² து³தியவக்³க³ப்³ராஹ்மணாபி ஆக³ந்த்வா தத்தே²வ கதே²ஸும். ததா² ததியவக்³க³ப்³ராஹ்மணாபி. அத² ராஜா ‘‘யஞ்ஞம் கரோந்தூ’’தி ஆணாபேஸி. ததோ பட்டா²ய ப்³ராஹ்மணா உஸபா⁴த³யோ பாணே ஆஹராபேஸும். நக³ரே மஹாஸத்³தோ³ உத³பாதி³. தம் பவத்திம் ஞத்வா மல்லிகா ராஜானம் ததா²க³தஸ்ஸ ஸந்திகம் பேஸேஸி. ஸோ க³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. அத² நம் ப⁴க³வா – ‘‘ஹந்த³ குதோ நு த்வம், மஹாராஜ, ஆக³ச்ச²ஸி தி³வாதி³வஸ்ஸா’’தி ஆஹ. ராஜா – ‘‘அஜ்ஜ மே, ப⁴ந்தே, ஸுபினகே சத்தாரோ ஸத்³தா³ ஸுதா, ஸோஹம் ப்³ராஹ்மணே புச்சி²ம். ப்³ராஹ்மணா ‘பா⁴ரியோ, மஹாராஜ, ஸுபினோ, ஸப்³ப³பஞ்சஸதம் யஞ்ஞம் யஜித்வா படிகம்மம் கரோமாதி ஆரத்³தா⁴’’’தி ஆஹ. கிந்தி தே, மஹாராஜ, ஸத்³தா³ ஸுதாதி. ஸோ யதா²ஸுதம் ஆரோசேஸி. அத² நம் ப⁴க³வா ஆஹ – புப்³பே³, மஹாராஜ, இமஸ்மிம்யேவ நக³ரே சத்தாரோ ஸேட்டி²புத்தா பரதா³ரிகா ஹுத்வா நந்தோ³பனந்தா³ய லோஹகும்பி⁴யா நிப்³ப³த்தா ஸட்டி²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமத்த²கே உக்³க³ச்சி²ம்ஸு.
தத்த² ஏகோ –
‘‘ஸட்டி²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி, பரிபுண்ணானி ஸப்³ப³ஸோ;
நிரயே பச்சமானானம், கதா³ அந்தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.(பே. வ. 802; ஜா. 1.4.54) –
இமம் கா³த²ம் வத்து²காமோ அஹோஸி. து³தியோ –
‘‘ஸோஹம் நூன இதோ க³ந்த்வா, யோனிம் லத்³தா⁴ன மானுஸிம்;
வத³ஞ்ஞூ ஸீலஸம்பன்னோ, காஹாமி குஸலம் ப³ஹு’’ந்தி. (பே. வ. 805; ஜா. 1.4.56) –
இமம் கா³த²ம் வத்து²காமோ அஹோஸி. ததியோ –
‘‘நத்தி² அந்தோ குதோ அந்தோ, ந அந்தோ படிதி³ஸ்ஸதி;
ததா³ ஹி பகதம் பாபம், மம துய்ஹஞ்ச மாரிஸா’’தி. (பே. வ. 803; ஜா. 1.4.55) –
இமம் கா³த²ம் வத்து²காமோ அஹோஸி. சதுத்தோ² –
‘‘து³ஜ்ஜீவிதமஜீவிம்ஹா, யே ஸந்தே ந த³த³ம்ஹஸே;
விஜ்ஜமானேஸு போ⁴கே³ஸு, தீ³பம் நாகம்ஹ அத்தனோ’’தி. (பே. வ. 804; ஜா. 1.4.53) –
இமம். தே இமா கா³தா² வத்தும் அஸக்கோந்தா ஏகேகம் அக்க²ரம் வத்வா தத்தே²வ நிமுக்³கா³. இதி, மஹாராஜ, தே நேரயிகஸத்தா யதா²கம்மேன விரவிம்ஸு. தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸுதபச்சயா துய்ஹம் ஹானி வா வுட்³டி⁴ வா நத்தி². ஏத்தகானம் பன பஸூனம் கா⁴தனகம்மம் நாம பா⁴ரியந்தி நிரயப⁴யேன தஜ்ஜேத்வா த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. ராஜா த³ஸப³லே பஸீதி³த்வா, ‘‘முஞ்சாமி, நேஸம் ஜீவிதம் த³தா³மி, ஹரிதானி சேவ திணானி கா²த³ந்து, ஸீதலானி ச பானீயானி பிவந்து, ஸீதோ ச நேஸம் வாதோ உபவாயதூ’’தி வத்வா, ‘‘க³ச்ச²த² ஹாரேதா²’’தி மனுஸ்ஸே ஆணாபேஸி. தே க³ந்த்வா ப்³ராஹ்மணே பலாபேத்வா தம் பாணஸங்க⁴ம் ப³ந்த⁴னதோ மோசேத்வா நக³ரே த⁴ம்மபே⁴ரிம் சராபேஸும்.
அத² ராஜா த³ஸப³லஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸின்னோ ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ஏகரத்தி நாம தியாமா ஹோதி, மய்ஹம் பன அஜ்ஜ த்³வே ரத்தியோ ஏகதோ க⁴டிதா விய அஹேஸு’’ந்தி. ஸோபி புரிஸோ தத்தே²வ நிஸின்னோ ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, யோஜனம் நாம சதுகா³வுதம் ஹோதி, மய்ஹம் பன அஜ்ஜ த்³வே யோஜனானி ஏகதோ கதானி விய அஹேஸு’’ந்தி. அத² ப⁴க³வா – ‘‘ஜாக³ரஸ்ஸ தாவ ரத்தியா தீ³க⁴பா⁴வோ பாகடோ, ஸந்தஸ்ஸ யோஜனஸ்ஸ தீ³க⁴பா⁴வோ பாகடோ, வட்டபதிதஸ்ஸ பன பா³லபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அனமதக்³க³ஸம்ஸாரவட்டம் ஏகந்ததீ³க⁴மேவா’’தி ராஜானஞ்ச தஞ்ச புரிஸம் நேரயிகஸத்தே ச ஆரப்³ப⁴ த⁴ம்மபதே³ இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –
‘‘தீ³கா⁴ ஜாக³ரதோ ரத்தி, தீ³க⁴ம் ஸந்தஸ்ஸ யோஜனம்;
தீ³கோ⁴ பா³லானம் ஸம்ஸாரோ, ஸத்³த⁴ம்மம் அவிஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 60);
கா³தா²பரியோஸானே ஸோ இத்தி²ஸாமிகோ புரிஸோ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹி. ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் காரணம் ஜானித்வா.
அஸ்ஸமேத⁴ந்திஆதீ³ஸு – போராணராஜகாலே கிர ஸஸ்ஸமேத⁴ம் புரிஸமேத⁴ம் ஸம்மாபாஸம் வாசாபேய்யந்தி சத்தாரி ஸங்க³ஹவத்தூ²னி அஹேஸும், யேஹி ராஜானோ லோகம் ஸங்க³ண்ஹிம்ஸு. தத்த² நிப்ப²ன்னஸஸ்ஸதோ த³ஸமபா⁴க³க்³க³ஹணம் ஸஸ்ஸமேத⁴ம் நாம, ஸஸ்ஸஸம்பாத³னே மேதா⁴விதாதி அத்தோ². மஹாயோதா⁴னம் ச²மாஸிகம் ப⁴த்த-வேதனானுப்பதா³னம் புரிஸமேத⁴ம் நாம, புரிஸஸங்க³ண்ஹனே மேதா⁴விதாதி அத்தோ². த³லித்³த³மனுஸ்ஸானம் ஹத்த²தோ லேக²ம் க³ஹேத்வா தீணி வஸ்ஸானி வினாவ வட்³டி⁴யா ஸஹஸ்ஸத்³விஸஹஸ்ஸமத்தத⁴னானுப்பதா³னம் ஸம்மாபாஸம் நாம. தஞ்ஹி ஸம்மா மனுஸ்ஸே பாஸேதி, ஹத³யே ப³ந்தி⁴த்வா விய ட²பேதி, தஸ்மா ஸம்மாபாஸந்தி வுச்சதி. ‘‘தாத மாதுலா’’திஆதி³னா நயேன ஸண்ஹவாசாப⁴ணனம் வாசாபேய்யம் நாம, பியவாசாதி அத்தோ². ஏவம் சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ஸங்க³ஹிதம் ரட்ட²ம் இத்³த⁴ஞ்சேவ ஹோதி பீ²தஞ்ச பஹூதஅன்னபானம் கே²மம் நிரப்³பு³த³ம். மனுஸ்ஸா முதா³ மோத³மானா உரே புத்தே நச்சேந்தா அபாருதக⁴ரத்³வாரா விஹரந்தி. இத³ம் க⁴ரத்³வாரேஸு அக்³க³ளானம் அபா⁴வதோ நிரக்³க³ளந்தி வுச்சதி. அயம் போராணிகா பவேணீ.
அபரபா⁴கே³ பன ஓக்காகராஜகாலே ப்³ராஹ்மணா இமானி சத்தாரி ஸங்க³ஹவத்தூ²னி இமஞ்ச ரட்ட²ஸம்பத்திம் பரிவத்தேத்வா உத்³த⁴ம்மூலகம் கத்வா அஸ்ஸமேத⁴ம் புரிஸமேத⁴ந்தி ஆதி³கே பஞ்ச யஞ்ஞே நாம அகம்ஸு. தேஸு அஸ்ஸமேத்த² மேத⁴ந்தி வத⁴ந்தீதி அஸ்ஸமேதோ⁴. த்³வீஹி பரியஞ்ஞேஹி யஜிதப்³ப³ஸ்ஸ ஏகவீஸதியூபஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் மஜ்ஜி²மதி³வஸேயேவ ஸத்தனவுதிபஞ்சபஸுஸதகா⁴தபி⁴ம்ஸனஸ்ஸ ட²பேத்வா பூ⁴மிஞ்ச புரிஸே ச அவஸேஸஸப்³ப³விப⁴வத³க்கி²ணஸ்ஸ யஞ்ஞஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். புரிஸமேத்த² மேத⁴ந்தீதி புரிஸமேதோ⁴. சதூஹி பரியஞ்ஞேஹி யஜிதப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ம் பூ⁴மியா அஸ்ஸமேதே⁴ வுத்தவிப⁴வத³க்கி²ணஸ்ஸ யஞ்ஞஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸம்மமேத்த² பாஸேந்தீதி ஸம்மாபாஸோ. தி³வஸே தி³வஸே ஸம்மம் கி²பித்வா தஸ்ஸ பதிதோகாஸே வேதி³ம் கத்வா ஸம்ஹாரிமேஹி யூபாதீ³ஹி ஸரஸ்ஸதினதி³யா நிமுக்³கோ³காஸதோ பபு⁴தி படிலோமம் க³ச்ச²ந்தேன யஜிதப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்ரயாக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். வாஜமேத்த² பிவந்தீதி வாஜபேய்யோ. ஏகேன பரியஞ்ஞேன ஸத்தரஸஹி பஸூஹி யஜிதப்³ப³ஸ்ஸ பே³லுவயூபஸ்ஸ ஸத்தரஸகத³க்கி²ணஸ்ஸ யஞ்ஞஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். நத்தி² ஏத்த² அக்³க³ளாதி நிரக்³க³ளோ. நவஹி பரியஞ்ஞேஹி யஜிதப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ம் பூ⁴மியா ச புரிஸேஹி ச அஸ்ஸமேதே⁴ வுத்தவிப⁴வத³க்கி²ணஸ்ஸ ஸப்³ப³மேத⁴பரியாயனாமஸ்ஸ அஸ்ஸமேத⁴விகப்பஸ்ஸேவேதம் அதி⁴வசனம். மஹாரம்பா⁴தி மஹாகிச்சா மஹாகரணீயா. ஸம்மக்³க³தாதி ஸம்மா படிபன்னா பு³த்³தா⁴த³யோ. நிராரம்பா⁴தி அப்பத்தா² அப்பகிச்சா. யஜந்தி அனுகுலந்தி அனுகுலேஸு யஜந்தி, யம் நிச்சப⁴த்தாதி³ புப்³ப³புரிஸேஹி பட்ட²பிதம், தம் அபராபரம் அனுபச்சி²ன்னத்தா மனுஸ்ஸா த³த³ந்தீதி அத்தோ². நவமம்.
10. ப³ந்த⁴னஸுத்தவண்ணனா
121. த³ஸமே இத⁴, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞாதி இத³ம் தே பி⁴க்கூ² தேஸு மனுஸ்ஸேஸு ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஸுகதகாரணம் ஆரோசேந்தா ஆரோசேஸும். ரஞ்ஞோ கிர ஸக்கேன குஸராஜஸ்ஸ தி³ன்னோ அட்ட²வங்கோ மணி பவேணியா ஆக³தோ. ராஜா அலங்கரணகாலே தம் மணிம் ஆஹரதா²தி ஆஹ. மனுஸ்ஸா ‘‘ட²பிதட்டா²னே ந பஸ்ஸாமா’’தி ஆரோசேஸும். ராஜா அந்தோக⁴ரசாரினோ ‘‘மணிம் பரியேஸித்வா தே³தா²’’தி ப³ந்தா⁴பேஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோ தே தி³ஸ்வா மணிபடிஸாமகானம் ஏகம் உபாயம் ஆசிக்கி². தே ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸும். ராஜா ‘‘பண்டி³தோ தே²ரோ, தே²ரஸ்ஸ வசனம் கரோதா²’’தி. படிஸாமகமனுஸ்ஸா ராஜங்க³ணே உத³கசாடிம் ட²பேத்வா ஸாணியா பரிக்கி²பாபேத்வா தே மனுஸ்ஸே ஆஹம்ஸு – ‘‘ஸாடகம் பாருபித்வா ஏத்த² க³ந்த்வா ஹத்த²ம் ஓதாரேதா²’’தி. மணிசோரோ சிந்தேஸி – ‘‘ராஜப⁴ண்ட³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதும் வா வலஞ்ஜேதும் வா ந ஸக்கா’’தி. ஸோ கே³ஹம் க³ந்த்வா மணிம் உபகச்ச²கே ட²பேத்வா ஸாடகம் பாருபித்வா ஆக³ம்ம உத³கசாடியம் பக்கி²பித்வா பக்காமி. மஹாஜனே படிக்கந்தே ராஜமனுஸ்ஸா சாடியம் ஹத்த²ம் ஓதாரேத்வா மணிம் தி³ஸ்வா ஆஹரித்வா ரஞ்ஞோ அத³ம்ஸு. ‘‘ஆனந்த³த்தே²ரேன கிர த³ஸ்ஸிதனயேன மணி தி³ட்டோ²’’தி மஹாஜனோ கோலாஹலம் அகாஸி. தே பி⁴க்கூ² தம் காரணம் ததா²க³தஸ்ஸ ஆரோசேந்தா இமம் பவத்திம் ஆரோசேஸும். ஸத்தா² – ‘‘அனச்ச²ரியம், பி⁴க்க²வே, யம் ஆனந்தோ³ மனுஸ்ஸானம் ஹத்தா²ருள்ஹமணிம் ஆஹராபேய்ய, யத்த² புப்³பே³ பண்டி³தா அத்தனோ ஞாணே ட²த்வா அஹேதுகபடிஸந்தி⁴யம் நிப்³ப³த்தானம் திரச்சா²னக³தானம்பி ஹத்தா²ருள்ஹம் ப⁴ண்ட³ம் ஆஹராபேத்வா ரஞ்ஞோ அத³ம்ஸூ’’தி வத்வா –
‘‘உக்கட்டே² ஸூரமிச்ச²ந்தி, மந்தீஸு அகுதூஹலம்;
பியஞ்ச அன்னபானம்ஹி, அத்தே² ஜாதே ச பண்டி³த’’ந்தி. (ஜா. 1.1.92) –
மஹாஸாரஜாதகம் கதே²ஸி.
ந தம் த³ள்ஹந்தி தம் ப³ந்த⁴னம் தி²ரந்தி ந கதே²ந்தி. யதா³யஸந்தி யம் ஆயஸா கதம். ஸாரத்தரத்தாதி ஸுட்டு² ரத்தரத்தா, ஸாரத்தேன வா ரத்தா ஸாரத்தரத்தா, ஸாரம் இத³ந்தி மஞ்ஞனாய ரத்தாதி அத்தோ². அபேக்கா²தி ஆலயோ நிகந்தி. ஆஹூதி கதே²ந்தி. ஓஹாரினந்தி சதூஸு அபாயேஸு ஆகட்³ட⁴னகம். ஸிதி²லந்தி ந ஆயஸாதி³ப³ந்த⁴னம் விய இரியாபத²ம் நிவாரேத்வா டி²தம். தேன ஹி ப³ந்த⁴னேன ப³த்³தா⁴ பரதே³ஸம்பி க³ச்ச²ந்தியேவ. து³ப்பமுஞ்சந்தி அஞ்ஞத்ர லோகுத்தரஞாணேன முஞ்சிதும் அஸக்குணேய்யந்தி. த³ஸமம்.
பட²மோ வக்³கோ³.