1. இந்த³கஸுத்தவண்ணனா
235. யக்க²ஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மே இந்த³கஸ்ஸாதி இந்த³கூடனிவாஸினோ யக்க²ஸ்ஸ. யக்க²தோ ஹி கூடேன, கூடதோ ச யக்கே²ன நாமம் லத்³த⁴ம். ரூபம் ந ஜீவந்தி வத³ந்தீதி யதி³ பு³த்³தா⁴ ரூபம் ஜீவந்தி ந வத³ந்தி, யதி³ ரூபம் ஸத்தோ புக்³க³லோதி ஏவம் ந வத³ந்தீதி அத்தோ². கத²ம் ந்வயந்தி கத²ம் நு அயம்? குதஸ்ஸ அட்டீ²யகபிண்ட³மேதீதி அஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அட்டி²யகபிண்ட³ஞ்ச குதோ ஆக³ச்ச²தி? ஏத்த² ச அட்டி²க்³க³ஹணேன தீணி அட்டி²ஸதானி, யகபிண்ட³க்³க³ஹணேன நவ மம்ஸபேஸிஸதானி க³ஹிதானி. யதி³ ரூபம் ந ஜீவோ, அத²ஸ்ஸ இமானி ச அட்டீ²னி இமா ச மம்ஸபேஸியோ குதோ ஆக³ச்ச²ந்தீதி புச்ச²தி. கத²ம் ந்வயம் ஸஜ்ஜதி க³ப்³ப⁴ரஸ்மிந்தி கேன நு காரணேன அயம் ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் ஸஜ்ஜதி லக்³க³தி, திட்ட²தீதி? புக்³க³லவாதீ³ கிரேஸ யக்கோ², ‘‘ஏகப்பஹாரேனேவ ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் நிப்³ப³த்ததீ’’தி க³ஹேத்வா க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸத்தஸ்ஸ மாதா மச்ச²மம்ஸாதீ³னி கா²த³தி, ஸப்³பா³னி ஏகரத்திவாஸேன பசித்வா பே²ணம் விய விலீயந்தி. யதி³ ரூபம் ஸத்தோ ந ப⁴வேய்ய, ஏவமேவ விலீயேய்யாதி லத்³தி⁴யா ஏவமாஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா – ‘‘ந மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் ஏகப்பஹாரேனேவ நிப்³ப³த்ததி, அனுபுப்³பே³ன பன வட்³ட⁴தீ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ பட²மம் கலலம் ஹோதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² பட²மந்தி பட²மேன படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் திஸ்ஸோதி வா பு²ஸ்ஸோதி வா நாமம் நத்தி², அத² கோ² தீஹி ஜாதிஉண்ணம்ஸூஹி கதஸுத்தக்³கே³ ஸண்டி²ததேலபி³ந்து³ப்பமாணம் கலலம் ஹோதி, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –
‘‘திலதேலஸ்ஸ யதா² பி³ந்து³, ஸப்பிமண்டோ³ அனாவிலோ;
ஏவம் வண்ணப்படிபா⁴க³ம், கலலம் ஸம்பவுச்சதீ’’தி.
கலலா ஹோதி அப்³பு³த³ந்தி தஸ்மா கலலா ஸத்தாஹச்சயேன மம்ஸதோ⁴வனஉத³கவண்ணம் அப்³பு³த³ம் நாம ஹோதி, கலலந்தி நாமம் அந்தரதா⁴யதி. வுத்தம்பி சேதம் –
‘‘ஸத்தாஹம் கலலம் ஹோதி, பரிபக்கம் ஸமூஹதம்;
விவட்டமானம் தப்³பா⁴வம், அப்³பு³த³ம் நாம ஜாயதீ’’தி.
அப்³பு³தா³ ஜாயதே பேஸீதி தஸ்மாபி அப்³பு³தா³ ஸத்தாஹச்சயேன விலீனதிபுஸதி³ஸா பேஸி நாம ஸஞ்ஜாயதி. ஸா மரிசபா²ணிதேன தீ³பேதப்³பா³. கா³மதா³ரிகா ஹி ஸுபக்கானி மரிசானி க³ஹேத்வா ஸாடகந்தே ப⁴ண்டி³கம் கத்வா பீளேத்வா மண்ட³ம் ஆதா³ய கபாலே பக்கி²பித்வா ஆதபே ட²பேந்தி, தம் ஸுக்க²மானம் ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி முச்சதி. ஏவரூபா பேஸி ஹோதி, அப்³பு³த³ந்தி நாமம் அந்தரதா⁴யதி. வுத்தம்பி சேதம் –
‘‘ஸத்தாஹம் அப்³பு³த³ம் ஹோதி, பரிபக்கம் ஸமூஹதம்;
விவட்டமானம் தப்³பா⁴வம், பேஸி நாம பஜாயதீ’’தி.
பேஸி நிப்³ப³த்ததீ க⁴னோதி ததோ பேஸிதோ ஸத்தாஹச்சயேன குக்குடண்ட³ஸண்டா²னோ க⁴னோ நாம மம்ஸபிண்டோ³ நிப்³ப³த்ததி, பேஸீதி நாமம் அந்தரதா⁴யதி. வுத்தம்பி சேதம் –
‘‘ஸத்தாஹம் பேஸி ப⁴வதி, பரிபக்கம் ஸமூஹதம்;
விவட்டமானம் தப்³பா⁴வம், க⁴னோதி நாம ஜாயதி.
‘‘யதா² குக்குடியா அண்ட³ம், ஸமந்தா பரிமண்ட³லம்;
ஏவம் க⁴னஸ்ஸ ஸண்டா²னம், நிப்³ப³த்தம் கம்மபச்சயா’’தி.
க⁴னா பஸாகா² ஜாயந்தீதி பஞ்சமே ஸத்தாஹே த்³வின்னம் ஹத்த²பாதா³னம் ஸீஸஸ்ஸ சத்தா²ய பஞ்ச பீளகா ஜாயந்தி, யம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘பஞ்சமே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தாஹே பஞ்ச பீளகா ஸண்ட²ஹந்தி கம்மதோ’’தி.
இதோ பரம் ச²ட்ட²ஸத்தமாதீ³னி ஸத்தாஹானி அதிக்கம்ம தே³ஸனம் ஸங்கி²பித்வா த்³வாசத்தாலீஸே ஸத்தாஹே பரிணதகாலம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ கேஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² கேஸா லோமா நகா²பி சாதி த்³வாசத்தாலீஸே ஸத்தாஹே ஏதானி ஜாயந்தி.
தேன ஸோ தத்த² யாபேதீதி தஸ்ஸ ஹி நாபி⁴தோ உட்டி²தோ நாளோ மாது உத³ரபடலேன ஏகாப³த்³தோ⁴ ஹோதி, ஸோ உப்பலத³ண்ட³கோ விய சி²த்³தோ³, தேன ஆஹாரரஸோ ஸம்ஸரித்வா ஆஹாரஸமுட்டா²னரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. ஏவம் ஸோ த³ஸ மாஸே யாபேதி. மாதுகுச்சி²க³தோ நரோதி மாதுயா திரோகுச்சி²க³தோ, குச்சி²யா அப்³ப⁴ந்தரக³தோதி அத்தோ². இதி ப⁴க³வா ‘‘ஏவம் கோ², யக்க², அயம் ஸத்தோ அனுபுப்³பே³ன மாதுகுச்சி²யம் வட்³ட⁴தி, ந ஏகப்பஹாரேனேவ நிப்³ப³த்ததீ’’தி த³ஸ்ஸேதி. பட²மம்.