5. அனங்க³ணஸுத்தவண்ணனா

57. ஏவம் மே ஸுதம்…பே… ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதி அனங்க³ணஸுத்தம். தத்ராயம் அனுத்தானபத³வண்ணனா – யதா² சேத்த², ஏவம் ஸப்³ப³ஸுத்தேஸு. தஸ்மா இதோ பரம் ஏத்தகம்பி அவத்வா அபுப்³ப³பத³வண்ணனம்யேவ கரிஸ்ஸாம.

சத்தாரோதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. புக்³க³லாதி ஸத்தா நரா போஸா. ஏத்தாவதா ச புக்³க³லவாதீ³ மஹாதே²ரோதி ந க³ஹேதப்³ப³ம், அயஞ்ஹி ஆயஸ்மா பு³த்³த⁴புத்தானம் ஸேட்டோ², ஸோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ தே³ஸனம் அவிலோமேந்தோயேவ தே³ஸேதி.

ஸம்முதிபரமத்த²தே³ஸனாகதா²வண்ணனா

பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ து³விதா⁴ தே³ஸனா ஸம்முதிதே³ஸனா, பரமத்த²தே³ஸனா சாதி. தத்த² புக்³க³லோ ஸத்தோ இத்தீ² புரிஸோ க²த்தியோ ப்³ராஹ்மணோ தே³வோ மாரோதி ஏவரூபா ஸம்முதிதே³ஸனா. அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா, க²ந்தா⁴ தா⁴தூ ஆயதனானி ஸதிபட்டா²னாதி ஏவரூபா பரமத்த²தே³ஸனா.

தத்த² ப⁴க³வா யே ஸம்முதிவஸேன தே³ஸனம் ஸுத்வா அத்த²ம் படிவிஜ்ஜி²த்வா மோஹம் பஹாய விஸேஸம் அதி⁴க³ந்தும் ஸமத்தா², தேஸம் ஸம்முதிதே³ஸனம் தே³ஸேதி. யே பன பரமத்த²வஸேன தே³ஸனம் ஸுத்வா அத்த²ம் படிவிஜ்ஜி²த்வா மோஹம் பஹாய விஸேஸமதி⁴க³ந்தும் ஸமத்தா², தேஸம் பரமத்த²தே³ஸனம் தே³ஸேதி. தத்தா²யம் உபமா, யதா² ஹி தே³ஸபா⁴ஸாகுஸலோ திண்ணம் வேதா³னம் அத்த²ஸம்வண்ணனகோ ஆசரியோ யே த³மிளபா⁴ஸாய வுத்தே அத்த²ம் ஜானந்தி, தேஸம் த³மிளபா⁴ஸாய ஆசிக்க²தி. யே அந்த⁴கபா⁴ஸாதீ³ஸு அஞ்ஞதராய, தேஸம் தாய தாய பா⁴ஸாய. ஏவம் தே மாணவகா சே²கம் ப்³யத்தம் ஆசரியமாக³ம்ம கி²ப்பமேவ ஸிப்பம் உக்³க³ண்ஹந்தி. தத்த² ஆசரியோ விய பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. தயோ வேதா³ விய கதே²தப்³ப³பா⁴வேன டி²தானி தீணி பிடகானி. தே³ஸபா⁴ஸாகோஸல்லமிவ ஸம்முதிபரமத்த²கோஸல்லம். நானாதே³ஸபா⁴ஸா மாணவகா விய ஸம்முதிபரமத்த²தே³ஸனாபடிவிஜ்ஜ²னஸமத்தா² வேனேய்யஸத்தா. ஆசரியஸ்ஸ த³மிளபா⁴ஸாதி³ஆசிக்க²னம் விய ப⁴க³வதோ ஸம்முதிபரமத்த²வஸேன தே³ஸனா வேதி³தப்³பா³. ஆஹ சேத்த² –

‘‘து³வே ஸச்சானி அக்கா²ஸி, ஸம்பு³த்³தோ⁴ வத³தம் வரோ;

ஸம்முதிம் பரமத்த²ஞ்ச, ததியம் நூபலப்³ப⁴தி.

ஸங்கேதவசனம் ஸச்சம், லோகஸம்முதிகாரணா;

பரமத்த²வசனம் ஸச்சம், த⁴ம்மானம் பூ⁴தகாரணா.

தஸ்மா வோஹாரகுஸலஸ்ஸ, லோகனாத²ஸ்ஸ ஸத்து²னோ;

ஸம்முதிம் வோஹரந்தஸ்ஸ, முஸாவாதோ³ ந ஜாயதீ’’தி.

அபிச அட்ட²ஹி காரணேஹி ப⁴க³வா புக்³க³லகத²ம் கதே²தி – ஹிரோத்தப்பதீ³பனத்த²ம், கம்மஸ்ஸகதாதீ³பனத்த²ம், பச்சத்தபுரிஸகாரதீ³பனத்த²ம், ஆனந்தரியதீ³பனத்த²ம், ப்³ரஹ்மவிஹாரதீ³பனத்த²ம், புப்³பே³னிவாஸதீ³பனத்த²ம், த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴தீ³பனத்த²ம், லோகஸம்முதியா அப்பஹானத்த²ஞ்சாதி. ‘‘க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி ஹிரீயந்தி ஓத்தப்பந்தீ’’தி ஹி வுத்தே மஹாஜனோ ந ஜானாதி, ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, படிஸத்து ஹோதி ‘‘கிமித³ம் க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி ஹிரீயந்தி ஓத்தப்பந்தி நாமா’’தி. ‘‘இத்தீ² ஹிரீயதி ஓத்தப்பதி புரிஸோ க²த்தியோ ப்³ராஹ்மணோ தே³வோ மாரோ’’தி வுத்தே பன ஜானாதி, ந ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, ந படிஸத்து ஹோதி. தஸ்மா ப⁴க³வா ஹிரோத்தப்பதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ கம்மஸ்ஸகா தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா கம்மஸ்ஸகதாதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘வேளுவனாத³யோ மஹாவிஹாரா க²ந்தே⁴ஹி காராபிதா தா⁴தூஹி ஆயதனேஹீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா பச்சத்தபுரிஸகாரதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேந்தி பிதரம் அரஹந்தம் ருஹிருப்பாத³கம்மம் கரோந்தி, ஸங்க⁴பே⁴த³கம்மம் கரோந்தி, தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா ஆனந்தரியதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி. ‘‘க²ந்தா⁴ மேத்தாயந்தி தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மவிஹாரதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ புப்³பே³னிவாஸமனுஸ்ஸரந்தி தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா புப்³பே³னிவாஸதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி. ‘‘க²ந்தா⁴ தா³னம் படிக்³க³ண்ஹந்தி தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி மஹாஜனோ ந ஜானாதி, ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, படிஸத்து ஹோதி ‘‘கிமித³ம் க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி படிக்³க³ண்ஹந்தி நாமா’’தி. ‘‘புக்³க³லா படிக்³க³ண்ஹந்தி ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா’’தி வுத்தே பன ஜானாதி, ந ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, ந படிஸத்து ஹோதி. தஸ்மா ப⁴க³வா த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴தீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

லோகஸம்முதிஞ்ச பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ நப்பஜஹந்தி, லோகஸமஞ்ஞாய லோகனிருத்தியம் லோகாபி⁴லாபே டி²தாயேவ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. தஸ்மா ப⁴க³வா லோகஸம்முதியா அப்பஹானத்த²ம்பி புக்³க³லகத²ம் கதே²தி. தஸ்மா அயம்பி ஆயஸ்மா லோகவோஹாரகுஸலதாய பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ தே³ஸனம் அவிலோமேந்தோ லோகஸம்முதியம் ட²த்வாவ சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, புக்³க³லாதி ஆஹ. தஸ்மா ஏத்த² பரமத்த²வஸேன அக்³க³ஹேத்வா ஸம்முதிவஸேனேவ புக்³க³லோ வேதி³தப்³போ³.

ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானாதி லோகஸங்கேதவஸேன அத்தி² உபலப்³ப⁴மானா. லோகஸ்மிந்தி ஸத்தலோகே. ஸாங்க³ணோவ ஸமானோதிஆதீ³ஸு பன அங்க³ணந்தி கத்த²சி கிலேஸா வுச்சந்தி. யதா²ஹ ‘‘தத்த² கதமானி தீணி அங்க³ணானி? ராகோ³ அங்க³ணம், தோ³ஸோ அங்க³ணம், மோஹோ அங்க³ண’’ந்தி (விப⁴. 924). கத்த²சி யம்கிஞ்சி மலம் வா பங்கோ வா, யதா²ஹ ‘‘தஸ்ஸேவ ரஜஸ்ஸ வா அங்க³ணஸ்ஸ வா பஹானாய வாயமதீ’’தி. கத்த²சி ததா²ரூபோ பூ⁴மிபா⁴கோ³, ஸோ போ³தி⁴யங்க³ணம் சேதியங்க³ணந்திஆதீ³னம் வஸேன வேதி³தப்³போ³. இத⁴ பன நானப்பகாரா திப்³ப³கிலேஸா ‘‘அங்க³ண’’ந்தி அதி⁴ப்பேதா. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘பாபகானம் கோ² ஏதம், ஆவுஸோ, அகுஸலானம் இச்சா²வசரானம் அதி⁴வசனம், யதி³த³ம் அங்க³ண’’ந்தி (ம. நி. 1.60). ஸஹ அங்க³ணேன ஸாங்க³ணோ.

ஸாங்க³ணோவ ஸமானோதி ஸகிலேஸோயேவ ஸந்தோ. அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ணந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதீதி மய்ஹம் அத்தனோ சித்தஸந்தானே கிலேஸோ அத்தீ²திபி ந ஜானாதி. ‘‘இமே கிலேஸா நாம கக்க²ளா வாளா ஜஹிதப்³பா³ ந க³ஹிதப்³பா³ விஸது³ட்ட²ஸல்லஸதி³ஸா’’தி ஏவம் யாதா²வஸரஸதோபி ந ஜானாதி. யோ அத்தீ²தி ச ஜானாதி, ஏவஞ்ச ஜானாதி. ஸோ ‘‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ணந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி வுச்சதி. யஸ்ஸ பன ந ச மக்³கே³ன ஸமூஹதா கிலேஸா, ந ச உப்பஜ்ஜந்தி யேன வா தேன வா வாரிதத்தா, அயமித⁴ அனங்க³ணோதி அதி⁴ப்பேதோ. நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ணந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதீதி ‘‘மய்ஹம் கிலேஸா யேன வா தேன வா வாரிதத்தா நத்தி², ந மக்³கே³ன ஸமூஹதத்தா’’தி ந ஜானாதி, ‘‘தே உப்பஜ்ஜமானா மஹாஅனத்த²ம் கரிஸ்ஸந்தி கக்க²ளா வாளா விஸது³ட்ட²ஸல்லஸதி³ஸா’’தி ஏவம் யாதா²வஸரஸதோபி ந ஜானாதி. யோ பன ‘‘இமினா காரணேன நத்தீ²’’தி ச ஜானாதி, ஏவஞ்ச ஜானாதி, ஸோ ‘‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ணந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி வுச்சதி. தத்ராதி தேஸு சதூஸு புக்³க³லேஸு, தேஸு வா த்³வீஸு ஸாங்க³ணேஸு, ய்வாயந்தி யோ அயம், யாயந்திபி பாடோ².

58. கோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஸாரிபுத்த, ஹேது கோ பச்சயோதி உப⁴யேனாபி காரணமேவ புச்ச²தி. யேனிமேஸந்தி யேன ஹேதுனா யேன பச்சயேன இமேஸம் த்³வின்னம் ஏகோ ஸேட்ட²புரிஸோ ஏகோ ஹீனபுரிஸோதி அக்கா²யதி, ஸோ கோ ஹேது கோ பச்சயோதி ஏவமேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தத்த² கிஞ்சாபி ‘‘நப்பஜானாதி பஜானாதீ’’தி ஏவம் வுத்தம், பஜானனா நப்பஜானனாதி இத³மேவ உப⁴யம் ஹேது சேவ பச்சயோ ச.

59. தே²ரோ பன அத்தனோ விசித்ரபடிபா⁴னதாய தம் பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் புன தத்ராவுஸோதிஆதி³மாஹ. தத்த² தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ந்தி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏதம் பாடிகங்கி²தப்³ப³ம். இத³மேவ ஏஸ பாபுணிஸ்ஸதி, ந அஞ்ஞந்தி இச்சி²தப்³ப³ம், அவஸ்ஸம் பா⁴வீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘ந ச²ந்த³ம் ஜனேஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா நயேன வுத்தம் அச²ந்த³ஜனனாதி³ம் ஸந்தா⁴யாஹ.

தத்த² ச ந ச²ந்த³ம் ஜனேஸ்ஸதீதி அப்பஜானந்தோ தஸ்ஸ அங்க³ணஸ்ஸ பஹானத்த²ம் கத்துகம்யதாச²ந்த³ம் ந ஜனேஸ்ஸதி. ந வாயமிஸ்ஸதீதி ததோ ப³லவதரம் வாயாமம் ந கரிஸ்ஸதி, ந வீரியம் ஆரபி⁴ஸ்ஸதீதி தா²மக³தவீரியம் பன நேவ ஆரபி⁴ஸ்ஸதி, ந பவத்தேஸ்ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸாங்க³ணோதி இமேஹி ராகா³தீ³ஹி அங்க³ணேஹி ஸாங்க³ணோ. ஸம்கிலிட்ட²சித்தோதி தேஹியேவ ஸுட்டு²தரம் கிலிட்ட²சித்தோ மலீனசித்தோ விபா³தி⁴தசித்தோ உபதாபிதசித்தோ ச ஹுத்வா. காலம் கரிஸ்ஸதீதி மரிஸ்ஸதி.

ஸேய்யதா²பீதி யதா² நாம. கம்ஸபாதீதி கம்ஸலோஹபா⁴ஜனம். ஆப⁴தாதி ஆனீதா. ஆபணா வா கம்மாரகுலா வாதி ஆபணதோ வா கம்ஸபாதிகாரகானம் கம்மாரானம் க⁴ரதோ வா. ரஜேனாதி ஆக³ந்துகரஜேன பம்ஸுஆதி³னா. மலேனாதி தத்தே²வ உட்டி²தேன லோஹமலேன. பரியோனத்³தா⁴தி ஸஞ்ச²ன்னா. ந சேவ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யுந்தி உத³ககா²த³னீயபக்கி²பனாதீ³ஹி பரிபோ⁴க³ம் ந கரேய்யும். ந ச பரியோத³பேய்யுந்தி தோ⁴வனக⁴ம்ஸனாதீ³ஹி ந பரிஸுத்³த⁴ம் காராபேய்யும். ரஜாபதே²தி ரஜபதே². அயமேவ வா பாடோ², ரஜஸ்ஸ ஆக³மனட்டா²னே வா வுட்டா²னுட்டா²னே வா ஹேட்டா²மஞ்சே வா து²ஸகோட்ட²கே வா பா⁴ஜனந்தரே வா, யத்த² ரஜேன ஓகிரீயதீதி அத்தோ². ஸம்கிலிட்ட²தரா அஸ்ஸ மலக்³க³ஹிதாதி ஏத்த² ரஜாபதே² நிக்கி²பனேன ஸம்கிலிட்ட²தரா, அபரிபோ⁴கா³பரியோத³பனேஹி மலக்³க³ஹிததராதி வுத்தம் ஹோதி, படிபுச்சா²வசனஞ்சேதம். தேனஸ்ஸ ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³, ஆவுஸோ, ஸா கம்ஸபாதி ஏவம் கரீயமானா அபரேன காலேன ஸம்கிலிட்ட²தரா ச மலக்³க³ஹிததரா ச மத்திகபாதீதி வா கம்ஸபாதீதி வா இதிபி து³ஜ்ஜானா ப⁴வேய்ய நு கோ² நோதி, தே²ரோ தம் படிஜானந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. புன த⁴ம்மஸேனாபதி ஓபம்மம் ஸம்படிபாதே³ந்தோ, ஏவமேவ கோ²திஆதி³மாஹ. தத்தே²வம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னா வேதி³தப்³பா³ – கிலிட்ட²கம்ஸபாதிஸதி³ஸோ ஸாங்க³ணோ புக்³க³லோ. ஸம்கிலிட்ட²கம்ஸபாதியா நபரிபு⁴ஞ்ஜனமாதி³ம் கத்வா ரஜாபத²னிக்கே²போ விய தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜம் லப⁴மானஸ்ஸ வேஜ்ஜகம்மாதீ³ஸு பஸுதபுக்³க³லஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜாபடிலாபோ⁴. ஸம்கிலிட்ட²கம்ஸபாதியா புன ஸம்கிலிட்ட²தரபா⁴வோ விய தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அனுக்கமேன ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் அனுஸிக்க²தோ வேஜ்ஜகம்மாதி³கரணம், ஏத்த² டி²தஸ்ஸ ஸாங்க³ணகாலகிரியா. அத² வா அனுக்கமேன து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதவீதிக்கமனம், ஏத்த² டி²தஸ்ஸ ஸாங்க³ணகாலகிரியா. அத² வா அனுக்கமேன பாசித்தியது²ல்லச்சயவீதிக்கமனம், ஸங்கா⁴தி³ஸேஸவீதிக்கமனம், பாராஜிகவீதிக்கமனம், மாதுகா⁴தாதி³ஆனந்தரியகரணம், ஏத்த² டி²தஸ்ஸ ஸாங்க³ணகாலகிரியாதி.

ஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதீதி ஏத்த² ச அகுஸலசித்தேன காலம் கரிஸ்ஸதீதி ந ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸப்³ப³ஸத்தா ஹி பகதிசித்தேன ப⁴வங்க³சித்தேனேவ காலம் கரோந்தி. அயம் பன அவிஸோதே⁴த்வா சித்தஸந்தானம் காலம் கரிஸ்ஸதீதி ஏதமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ஏவம் வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

து³தியவாரே பரியோத³பேய்யுந்தி தோ⁴வனக⁴ம்ஸனஸண்ஹசா²ரிகாபரிமஜ்ஜனாதீ³ஹி பரிஸுத்³த⁴ம் ஆதா³ஸமண்ட³லஸதி³ஸம் கரேய்யும். ந ச நம் ரஜாபதே²தி புப்³பே³ வுத்தப்பகாரே டா²னே அனிக்கி²பித்வா கரண்ட³மஞ்ஜூஸாதீ³ஸு வா ட²பேய்யும், பலிவேடே²த்வா வா நாக³த³ந்தே லகே³ய்யும். ஸேஸம் வுத்தனயானுஸாரேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம்.

உபமாஸம்ஸந்த³னா சேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – கிலிட்ட²கம்ஸபாதிஸதி³ஸோ ஸாங்க³ணோ ப⁴ப்³ப³புக்³க³லோ. கிலிட்ட²கம்ஸபாதியா பரிபு⁴ஞ்ஜனமாதி³ம் கத்வா ஸுத்³த⁴ட்டா²னே ட²பனம் விய தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜம் லப⁴மானஸ்ஸ பேஸலபி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜாபடிலாபோ⁴. யே ஓவத³ந்தி அனுஸாஸந்தி அப்பமத்தகம்பி பமாத³ம் தி³ஸ்வா த³ண்ட³கம்மம் கத்வா புனப்புனம் ஸிக்கா²பேந்தி, ஸம்கிலிட்ட²கம்ஸபாதியா அபரகாலே பரிஸுத்³த⁴பரியோதா³தபா⁴வோ விய தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் அனுஸிக்க²தோ அனுக்கமேன ஸம்மாவத்தபடிபத்தி, ஏத்த² டி²தஸ்ஸ அனங்க³ணகாலகிரியா. அத² வா அனுக்கமேன பரிஸுத்³தே⁴ ஸீலே பதிட்டா²ய அத்தனோ அனுரூபம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா து⁴தங்கா³னி ஸமாதா³ய அத்தனோ அனுகூலகம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா கா³மந்தஸேனாஸனவாஸம் முஞ்சித்வா பந்தஸேனாஸனவாஸோ, ஏத்த² டி²தஸ்ஸ அனங்க³ணகாலகிரியா. அத² வா அனுக்கமேன கஸிணபரிகம்மம் கத்வா அட்ட²ஸமாபத்தினிப்³ப³த்தனேன கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னம், விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னா வுட்டா²ய விபஸ்ஸனாய கிலேஸானம் தத³ங்க³னிவாரணம், ஸோதாபத்திப²லாதி⁴க³மோ…பே… அரஹத்தஸச்சி²கிரியாதி ஏத்த² டி²தஸ்ஸ அச்சந்தம் அனங்க³ணகாலகிரியா ஏவ.

ததியவாரே ஸுப⁴னிமித்தந்தி ராக³ட்டா²னியம் இட்டா²ரம்மணம். மனஸி கரிஸ்ஸதீதி தஸ்மிம் விபன்னஸ்ஸதி தம் நிமித்தம் ஆவஜ்ஜிஸ்ஸதி. தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ மனஸிகாராதி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தமனஸிகாரகாரணா. அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸதீதி ஹிம்ஸிஸ்ஸதி அதி⁴ப⁴விஸ்ஸதி. ராகோ³ ஹி உப்பஜ்ஜந்தோ குஸலவாரம் பச்சி²ந்தி³த்வா ஸயமேவ அகுஸலஜவனம் ஹுத்வா திட்ட²ந்தோ குஸலசித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதீதி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயானுஸாரேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஓபம்மஸம்ஸந்த³னா பனேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – பரிஸுத்³த⁴கம்ஸபாதிஸதி³ஸோ பகதியா அப்பகிலேஸோ அனங்க³ணபுக்³க³லோ. பரிஸுத்³த⁴கம்ஸபாதியா நபரிபு⁴ஞ்ஜனம் ஆதி³ம் கத்வா ரஜாபதே² நிக்கே²போ விய தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜம் லப⁴மானஸ்ஸாதி இதோ பரம் ஸப்³ப³ம் பட²மவாரஸதி³ஸமேவ.

சதுத்த²வாரே ஸுப⁴னிமித்தம் ந மனஸி கரிஸ்ஸதீதி தஸ்மிம் ஸதிவிரஹாபா⁴வதோ தம் நிமித்தம் நாவஜ்ஜிஸ்ஸதி, ஸேஸம் து³தியவாரானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘அயம் கோ², ஆவுஸோ’’திஆதி³ ‘‘கோ நு கோ², ஆவுஸோ’’திஆதி³ம்ஹி வுத்தனயமேவ.

60. இதா³னி தம் அங்க³ணம் நானப்பகாரதோ பாகடம் காராபேதுகாமேனாயஸ்மதா மஹாமோக்³க³ல்லானேன ‘‘அங்க³ணம் அங்க³ண’’ந்திஆதி³னா நயேன புட்டோ² தம் ப்³யாகரோந்தோ பாபகானம் கோ² ஏதம், ஆவுஸோதிஆதி³மாஹ. தத்த² இச்சா²வசரானந்தி இச்சா²ய அவசரானம், இச்சா²வஸேன ஓதிண்ணானம் பவத்தானம் நானப்பகாரானம் கோபஅப்பச்சயானந்தி அத்தோ². யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸாதி யேன இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய, தம் டா²னம் தம் காரணம் விஜ்ஜதி அத்தி², உபலப்³ப⁴தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஆபன்னோ அஸ்ஸந்தி ஆபன்னோ ப⁴வேய்யம். ந ச மம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யுந்தி பி⁴க்கூ² ச மம் ந ஜானேய்யும். கிம் பனேத்த² டா²னம், லாப⁴த்தி²கதா. லாப⁴த்தி²கோ ஹி பி⁴க்கு² பகதியாபி ச கதபுஞ்ஞோ மனுஸ்ஸேஹி ஸக்கதோ க³ருகதோ ஏவம் சிந்தேதி ‘‘ஆபத்திம் ஆபன்னம் பி⁴க்கு²ம் தே²ரா ஞத்வா மஜ்ஜி²மானம் ஆரோசேந்தி, தே நவகானம், நவகா விஹாரே விகா⁴ஸாதா³தீ³னம், தே ஓவாத³ம் ஆக³தானம் பி⁴க்கு²னீனம், ஏவம் கமேன சதஸ்ஸோ பரிஸா ஜானந்தி. ஏவமஸ்ஸ லாப⁴ந்தராயோ ஹோதி. அஹோ வதாஹம் ஆபத்திஞ்ச வத ஆபன்னோ அஸ்ஸம், ந ச மம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யு’’ந்தி.

யம் தம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யுந்தி யேன காரணேன தம் பி⁴க்கு²ம் அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஜானேய்யும், தம் காரணம் விஜ்ஜதி கோ² பன அத்தி²யேவ, நோ நத்தி². தே²ரா ஹி ஞத்வா மஜ்ஜி²மானம் ஆரோசேந்தி. ஏவம் ஸோ புப்³பே³ வுத்தனயேன சதூஸு பரிஸாஸு பாகடோ ஹோதி. ஏவம் பாகடோ ச அயஸாபி⁴பூ⁴தோ கா³மஸதம்பி பவிஸித்வா உம்மாரஸதேஸு டா²னேஸு உஞ்சி²த்வா யதா²தோ⁴தேன பத்தேன நிக்க²மதி. ததோ ஜானந்தி மம் பி⁴க்கூ² ஆபத்திம் ஆபன்னோதி தேஹி சம்ஹி ஏவம் நாஸிதோதி சிந்தேத்வா, இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ ஸோ இமினா காரணேன குபிதோ சேவ ஹோதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ அப்பதீதோ ச தோ³மனஸ்ஸாபி⁴பூ⁴தோ.

யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ உப⁴யமேதம் அங்க³ணந்தி, ஆவுஸோ, யோ சாயம் ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதோ கோபோ, யோ ச வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதோ அப்பச்சயோ, ஏதம் உப⁴யம் அங்க³ணந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. இத³ஞ்ச தாதி³ஸானம் புக்³க³லானம் வஸேன வுத்தம். லோபோ⁴ பன இமஸ்ஸ அங்க³ணஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³வஸேன, மோஹோ ஸம்பயோக³வஸேனாபி க³ஹிதோயேவ ஹோதி.

அனுரஹோ மந்தி புரிமஸதி³ஸமேவ பி⁴க்கு²ம் க³ஹேத்வா விஹாரபச்சந்தே ஸேனாஸனம் பவேஸேத்வா த்³வாரம் த²கேத்வா சோதே³ந்தே இச்ச²தி. டா²னம் கோ² பனேதந்தி ஏதம் காரணம் விஜ்ஜதி, யம் தம் பி⁴க்கு²ம் சதுபரிஸமஜ்ஜே² ஆனேத்வா ப்³யத்தா வினீதா ‘‘தயா அஸுகம்ஹி நாம டா²னே வேஜ்ஜகம்மம் கத’’ந்திஆதி³னா நயேன சோதே³ய்யும். ஸோ சதூஸு பரிஸாஸு பாகடோ ஹோதி. ஏவம் பாகடோ ச அயஸாபி⁴பூ⁴தோதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

ஸப்படிபுக்³க³லோதி ஸமானோ புக்³க³லோ. ஸமானோதி ஸாபத்திகோ. படிபுக்³க³லோதி சோத³கோ. அயம் ஸாபத்திகேனேவ சோத³னம் இச்ச²தி, த்வம்பி இமஞ்சிமஞ்ச ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தம் தாவ படிகரோஹி பச்சா² மம் சோதே³ஸ்ஸஸீதி வத்தும் ஸக்காதி மஞ்ஞமானோ. அபிச ஜாதிஆதீ³ஹிபி ஸமானோ புக்³க³லோ ஸப்படிபுக்³க³லோ. அயஞ்ஹி அத்தனோ ஜாதியா குலேன பா³ஹுஸச்சேன ப்³யத்ததாய து⁴தங்கே³னாதி ஏவமாதீ³ஹிபி ஸமானேனேவ சோத³னம் இச்ச²தி, தாதி³ஸேன வுத்தம் நாதிது³க்க²ம் ஹோதீதி மஞ்ஞமானோ. அப்படிபுக்³க³லோதி ஏத்த² அயுத்தோ படிபுக்³க³லோ அப்படிபுக்³க³லோ. இமேஹி ஆபத்தாதீ³ஹி அஸதி³ஸத்தா படிஸத்து படிஸல்லோ சோத³கோ ப⁴விதும் அயுத்தோதி வுத்தம் ஹோதி. இதி ஸோ குபிதோதி இதி ஸோ இமாய அப்படிபுக்³க³லசோத³னாய ஏவம் குபிதோ ஹோதி.

சதுத்த²வாரே அஹோ வதாதி ‘‘அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் பண்டி³தகா, அஹோ வத ரே அம்ஹாகம் ப³ஹுஸ்ஸுதகா தேவிஜ்ஜகா’’தி (தீ³. நி. 1.291) க³ரஹாயம் தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அஹோ வத மம் த³ஹரம்யேவ ஸமானம் ரஜ்ஜே அபி⁴ஸிஞ்சேய்யு’’ந்தி (மஹாவ. 57) பத்த²னாயம். இத⁴ பத்த²னாயமேவ. படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வாதி புனப்புனம் புச்சி²த்வா. அயம் பி⁴க்கு² லாப⁴த்தி²கோ ப⁴க³வதோ அத்தானம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம் இச்ச²தி, தஞ்ச கோ² அனுமதிபுச்சா²ய, நோ மக்³க³ம் வா ப²லம் வா விபஸ்ஸனம் வா அந்தரம் கத்வா. அயஞ்ஹி பஸ்ஸதி ப⁴க³வந்தம் ஸாரிபுத்தாத³யோ மஹாதே²ரே ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸாரிபுத்த, மோக்³க³ல்லான, கஸ்ஸப, ராஹுல சக்கு²ம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி ஏவம் பரிஸமஜ்ஜே² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தம், மனுஸ்ஸே ச ‘‘தேஸ பண்டி³தா தே²ரா ஸத்து² சித்தம் ஆராதே⁴ந்தீ’’தி வண்ணம் ப⁴ணந்தே, லாப⁴ஸக்காரஞ்ச உபஹரந்தே. தஸ்மா தம் லாப⁴ஸக்காரம் இச்ச²ந்தோ ஏவம் சிந்தேத்வா நிக²ணித்வா ட²பிதகா²ணு விய ப⁴க³வதோ புரதோவ ஹோதி.

இதி ஸோ குபிதோதி அத² ப⁴க³வா தம் அமனஸிகரித்வாவ அஞ்ஞம் தே²ரம் படிபுச்சி²த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ஸோ குபிதோ ஹோதி ப⁴க³வதோ ச தே²ரஸ்ஸ ச. கத²ம் ப⁴க³வதோ குப்பதி? ‘‘அஹம் பப்³ப³ஜிதகாலதோ பபு⁴தி க³ந்த⁴குடிபரிவேணதோ ப³ஹினிக்க²மனம் ந ஜானாமி, ஸப்³ப³காலம் சா²யாவ ந விஜஹாமி, மம் நாம புச்சி²த்வா த⁴ம்மதே³ஸனாமத்தம்பி நத்தி². தம்முஹுத்தம் தி³ட்ட²மத்தகமேவ தே²ரம் புச்சி²த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’’தி ஏவம் ப⁴க³வதோ குப்பதி. கத²ம் தே²ரஸ்ஸ குப்பதி? ‘‘அயம் மஹல்லகத்தே²ரோ ப⁴க³வதோ புரதோ கா²ணு விய நிஸீத³தி, கதா³ நு கோ² இமம் த⁴ம்மகம்மிகா அப⁴ப்³ப³ட்டா²னம் பாபேத்வா நீஹரிஸ்ஸந்தி, அயஞ்ஹி யதி³ இமஸ்மிம் விஹாரே ந ப⁴வேய்ய, அவஸ்ஸம் ப⁴க³வா மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபேய்யா’’தி ஏவம் தே²ரஸ்ஸ குப்பதி.

புரக்க²த்வா புரக்க²த்வாதி புரதோ புரதோ கத்வா, ஸம்பரிவாரேத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. அயம்பி லாப⁴த்தி²கோயேவ, அயஞ்ஹி பஸ்ஸதி ப³ஹுஸ்ஸுதே பி⁴க்கூ² மஹாபரிவாரேன கா³மம் பவிஸந்தே, சேதியம் வந்த³ந்தே, தேஸஞ்ச தம் ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா உபாஸகே பஸன்னே பஸன்னாகாரம் கரோந்தே. தஸ்மா ஏவம் இச்ச²தி. குபிதோதி அயம்பி த்³வீஸு டா²னேஸு குப்பதி பி⁴க்கூ²னம் தே²ரஸ்ஸ ச. கத²ம் பி⁴க்கூ²னம்? ‘‘இமே யதே³வ மய்ஹம் உப்பஜ்ஜதி சீவரம் வா பிண்ட³பாதோ வா, தம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, மய்ஹம் பன பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா பிட்டி²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோபி நத்தீ²’’தி ஏவம் பி⁴க்கூ²னம் குப்பதி. கத²ம் தே²ரஸ்ஸ? ‘‘ஏஸோ மஹல்லகத்தே²ரோ தேஸு தேஸு டா²னேஸு ஸயமேவ பஞ்ஞாயதி, குதா³ஸ்ஸு நாம நம் த⁴ம்மகம்மிகா நிக்கட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி, இமஸ்மிம் அஸதி அவஸ்ஸம் மம்யேவ பரிவாரேஸ்ஸந்தீ’’தி.

ப⁴த்தக்³கே³தி போ⁴ஜனட்டா²னே. அக்³கா³ஸனந்தி ஸங்க⁴த்தே²ராஸனம். அக்³கோ³த³கந்தி த³க்கி²ணோத³கம். அக்³க³பிண்ட³ந்தி ஸங்க⁴த்தே²ரபிண்ட³ம். ஸப்³ப³த்த² வா அக்³க³ந்தி பணீதாதி⁴வசனமேதம். தத்த² அஹமேவ லபே⁴ய்யந்தி இச்சா² நாதிமஹாஸாவஜ்ஜா. ந அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² லபே⁴ய்யாதி பன அதிமஹாஸாவஜ்ஜா. அயம்பி லாப⁴த்தி²கோ பாஸாதி³கோ ஹோதி சீவரதா⁴ரணாதீ³ஹி, கதா³சி பப்³ப³ஜதி, கதா³சி விப்³ப⁴மதி. தேன ஸோ புப்³பே³ லத்³த⁴புப்³ப³ம் ஆஸனாதி³ம் பச்சா² அலப⁴ந்தோ ஏவம் சிந்தேஸி. ந ஸோ பி⁴க்கு² லபே⁴ய்யாதி ந ஸோ பி⁴க்கு² தே²ரானம் அக்³கா³ஸனாதீ³ஸு தத³னுஸாரேன மஜ்ஜி²மானம் அஞ்ஞேஸஞ்ச நவானம் கதா³சி யம் வா தம் வா ஸப்³ப³னிஹீனம் ஆஸனாதி³ம் லப⁴தி. குபிதோதி அயம்பி த்³வீஸு டா²னேஸு குப்பதி மனுஸ்ஸானஞ்ச தே²ரானஞ்ச. கத²ம் மனுஸ்ஸானம்? ‘‘இமே மங்க³லாதீ³ஸு மம் நிஸ்ஸாய பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி, ஏதே, ‘ப⁴ந்தே, ஏத்தகே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா அம்ஹாகம் அனுகம்பம் கரோதா²’தி வத³ந்தி, இதா³னி தம்முஹுத்தம் தி³ட்ட²மத்தகம் மஹல்லகத்தே²ரம் க³ஹேத்வா க³தா, ஹோது இதா³னி, நேஸம் கிச்சே உப்பன்னே ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் மனுஸ்ஸானம் குப்பதி. கத²ம் தே²ரானம்? ‘‘இமே நாம யதி³ ந ப⁴வேய்யும், மம்யேவ மனுஸ்ஸா நிமந்தேய்யு’’ந்தி ஏவம் தே²ரானம் குப்பதி.

அனுமோதே³ய்யந்தி அனுமோத³னம் கரேய்யம். அயம்பி லாப⁴த்தி²கோ யம் வா தம் வா க²ண்டா³னுமோத³னம் ஜானாதி, ‘‘ஸோ அனுமோத³னட்டா²னே ப³ஹூ மாதுகா³மா ஆக³ச்ச²ந்தி, தா மம் ஸஞ்ஜானித்வா ததோ பபு⁴தி தா²லகபி⁴க்க²ம் த³ஸ்ஸந்தீ’’தி பத்தே²ந்தோ ஏவம் சிந்தேஸி. டா²னந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதானம் அனுமோத³னா பா⁴ரோ, தேன ப³ஹுஸ்ஸுதோ அனுமோதே³ய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. குபிதோதி அயம்பி தீஸு டா²னேஸு குப்பதி மனுஸ்ஸானம் தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ச. கத²ம் மனுஸ்ஸானம்? ‘‘இமே புப்³பே³ மம்யேவ உபஸங்கமித்வா யாசந்தி ‘அம்ஹாகம் நாக³த்தே²ரோ அம்ஹாகம் ஸுமனத்தே²ரோ அனுமோத³தூ’தி, அஜ்ஜ பன நாவோசு’’ந்தி ஏவம் மனுஸ்ஸானம் குப்பதி. கத²ம் தே²ரஸ்ஸ? ‘‘அயம் ஸங்க⁴த்தே²ரோ ‘தும்ஹாகம் குலுபகம் நாக³த்தே²ரம் ஸுமனத்தே²ரம் உபஸங்கமத², அயம் அனுமோதி³ஸ்ஸதீ’தி ந ப⁴ணதீ’’தி ஏவம் தே²ரஸ்ஸ குப்பதி. கத²ம் த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ? ‘‘தே²ரேன வுத்தமத்தேயேவ பஹாரம் லத்³த⁴குக்குடோ விய துரிததுரிதம் வஸ்ஸதி, இமம் நாம நிக்கட்³ட⁴ந்தா நத்தி², இமஸ்மிஞ்ஹி அஸதி அஹமேவ அனுமோதே³ய்ய’’ந்தி ஏவம் த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ குப்பதி.

ஆராமக³தானந்தி விஹாரே ஸன்னிபதிதானம். அயம்பி லாப⁴த்தி²கோ யம் வா தம் வா க²ண்ட³த⁴ம்மகத²ம் ஜானாதி, ஸோ பஸ்ஸதி தாதி³ஸேஸு டா²னேஸு த்³வியோஜனதியோஜனதோ ஸன்னிபதித்வா பி⁴க்கூ² ஸப்³ப³ரத்திகானி த⁴ம்மஸ்ஸவனானி ஸுணந்தே, துட்ட²சித்தே ச த³ஹரே வா ஸாமணேரே வா ஸாது⁴ ஸாதூ⁴தி மஹாஸத்³தே³ன ஸாது⁴காரம் தே³ந்தே, ததோ து³தியதி³வஸே அந்தோகா³மக³தே பி⁴க்கூ² உபாஸகா புச்ச²ந்தி ‘‘கே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மம் கதே²ஸு’’ந்தி. தே ப⁴ணந்தி ‘‘அஸுகோ ச அஸுகோ சா’’தி. தம் ஸுத்வா பஸன்னா மனுஸ்ஸா த⁴ம்மகதி²கானம் மஹாஸக்காரம் கரோந்தி. ஸோ தம் இச்ச²மானோ ஏவம் சிந்தேஸி. டா²னந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதானம் வினிச்ச²யகுஸலானம் த⁴ம்மதே³ஸனா பா⁴ரோ, தேன ப³ஹுஸ்ஸுதோ தே³ஸேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. குபிதோதி சதுப்பதி³கம் கா³த²ம்பி வத்தும் ஓகாஸம் அலப⁴மானோ குபிதோ ஹோதி அத்தனோ மந்த³பா⁴வஸ்ஸ ‘‘அஹஞ்ஹி மந்தோ³ து³ப்பஞ்ஞோ குதோ லபி⁴ஸ்ஸாமி தே³ஸேது’’ந்தி.

பி⁴க்கு²னீனந்தி ஓவாத³த்த²ம் வா உத்³தே³ஸத்த²ம் வா பரிபுச்ச²த்த²ம் வா பூஜாகரணத்த²ம் வா ஆராமம் ஆக³ந்த்வா ஸன்னிபதிதபி⁴க்கு²னீனம். அயம்பி லாப⁴த்தி²கோ, தஸ்ஸேவம் ஹோதி இமா மஹாகுலா பப்³ப³ஜிதா பி⁴க்கு²னியோ, தாஸு குலேஸு பவிஸேத்வா நிஸின்னாஸு மனுஸ்ஸா புச்சி²ஸ்ஸந்தி ‘‘கஸ்ஸ ஸந்திகே ஓவாத³ம் வா உத்³தே³ஸம் வா பரிபுச்ச²ம் வா க³ண்ஹதா²’’தி. ததோ வக்க²ந்தி ‘‘அஸுகோ நாம அய்யோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ, தஸ்ஸ தே³த² கரோதா²’’தி, தேனஸ்ஸ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி. டா²னந்தி ஓவாதா³த³யோ நாம ப³ஹுஸ்ஸுதானம் பா⁴ரோ, தேன ப³ஹுஸ்ஸுதோ தே³ஸேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. குபிதோதி அயம்பி த்³வீஸு டா²னேஸு குப்பதி, தாஸஞ்ச பி⁴க்கு²னீனம் ‘‘இமா புப்³பே³ மம் நிஸ்ஸாய உபோஸத²ப்பவாரணாதீ³னி லப⁴ந்தி, தா இதா³னி தம்முஹுத்தம் தி³ட்ட²மத்தகமஹல்லகத்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³தா’’தி. த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ச ‘‘ஏஸ இமாஸம் ஸஹஸா ஓவாத³ம் அதா³ஸியேவா’’தி.

உபாஸகானந்தி, ஆராமக³தானம் உபாஸகானம். நிஸ்ஸட்ட²கம்மந்தா நாம மஹாஉபாஸகா ஹோந்தி, தே புத்தபா⁴துகானம் கம்மம் நிய்யாதேத்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தா விசரந்தி, அயம் தேஸம் தே³ஸேதும் இச்ச²தி, கிம் காரணா? இமே பஸீதி³த்வா உபாஸிகானம்பி ஆரோசேஸ்ஸந்தி, ததோ ஸத்³தி⁴ம் உபாஸிகாஹி மய்ஹமேவ லாப⁴ஸக்காரம் உபஹரிஸ்ஸந்தீதி. டா²னம் ப³ஹுஸ்ஸுதேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். குபிதோதி அயம்பி த்³வீஸு டா²னேஸு குப்பதி, உபாஸகானஞ்ச ‘‘இமே அஞ்ஞத்த² ஸுணந்தி, அம்ஹாகம் குலுபகஸ்ஸ ஸந்திகே ஸுணாமாதி நாக³ச்ச²ந்தி, ஹோது இதா³னி, தேஸம் உப்பன்னே கிச்சே ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ச, ‘‘அயமேதேஸம் தே³ஸேதீ’’தி.

உபாஸிகானந்தி ஆராமக³தானம். உபாஸிகா நாம ஆஸனபூஜாதி³கரணத்த²ம் வா உபோஸத²தி³வஸே வா த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் ஸன்னிபதிதா. ஸேஸம் உபாஸகவாரே வுத்தனயமேவ.

ஸக்கரேய்யுந்தி ஸக்கச்சஞ்ச கரேய்யும், ஸுந்த³ரஞ்ச கரேய்யும். இமினா அத்தனி காரம் கரீயமானம் ஸக்கச்சம் கதஞ்ச ஸுந்த³ரஞ்ச பத்தே²தி. க³ரும் கரேய்யுந்தி பா⁴ரியம் கரேய்யும். இமினா பி⁴க்கூ²ஹி அத்தானம் க³ருட்டா²னே ட²பீயமானம் பத்தே²தி. மானேய்யுந்தி பியாயேய்யும். பூஜேய்யுந்தி ஏவம் ஸக்கரோந்தா க³ரும் கரோந்தா மானேந்தா பச்சயேஹி பூஜேய்யுந்தி பச்சயபூஜம் பத்தே²தி. டா²னந்தி ‘‘பியோ க³ரு பா⁴வனியோ’’தி வுத்தப்பகாரோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ச ஸீலவா ச ஏதம் விதி⁴ம் அரஹதி தேன பி⁴க்கூ² ஏவரூபம் ஏவம் கரேய்யுந்தி வுத்தம் ஹோதி. குபிதோதி அயம்பி த்³வீஸு டா²னேஸு குப்பதி பி⁴க்கூ²னஞ்ச ‘‘இமே ஏதம் ஸக்கரோந்தீ’’தி தே²ரஸ்ஸ ச ‘‘இமஸ்மிம் அஸதி மம்யேவ ஸக்கரேய்யு’’ந்தி. ஏஸ நயோ இதோ பரேஸு தீஸு வாரேஸு.

பணீதானம் சீவரானந்தி பட்டது³கூலபட்டுண்ணகோஸேய்யாதீ³னம் மஹக்³க⁴ஸுகு²மஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸானம் சீவரானம். இதா⁴பி அஹமேவ லாபீ⁴ அஸ்ஸந்தி இச்சா² நாதிமஹாஸாவஜ்ஜா. ந அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² லாபீ⁴ அஸ்ஸாதி பன மஹாஸாவஜ்ஜா.

பணீதானம் பிண்ட³பாதானந்தி ஸப்பிதேலமது⁴ஸக்கராதி³பூரிதானம் ஸேட்ட²பிண்ட³பாதானம். பணீதானம் ஸேனாஸனானந்தி அனேகஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகானம் மஞ்சபீடா²தீ³னம் பணீதானம். கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானந்தி ஸப்பிதேலமது⁴பா²ணிதாதீ³னம் உத்தமபே⁴ஸஜ்ஜானம். ஸப்³ப³த்தா²பி டா²னம் ப³ஹுஸ்ஸுதேஹி புஞ்ஞவந்தேஹி ச யோஜேதப்³ப³ம். குபிதோதி ஸப்³ப³த்தா²பி த்³வீஸு டா²னேஸு குப்பதி, மனுஸ்ஸானஞ்ச ‘‘இமேஸம் நாம பரிசிதபா⁴வோபி நத்தி², தீ³க⁴ரத்தம் ஏகதோ வஸந்தஸ்ஸ பம்ஸுகூலத்தா²ய வா பிண்ட³பாதத்தா²ய வா ஸப்பிதேலாதி³காரணா வா க⁴ரபடிபாடியா சரந்தஸ்ஸாபி மே ஏகதி³வஸம்பி கிஞ்சி பணீதம் பச்சயம் ந தே³ந்தி. ஆக³ந்துகம் மஹல்லகம் பன தி³ஸ்வாவ யம் இச்ச²தி, தம் தே³ந்தீ’’தி, தே²ரஸ்ஸ ச ‘‘அயம்பி மஹல்லகோ இமேஸம் அத்தானம் த³ஸ்ஸேந்தோயேவ சரதி, குதா³ஸ்ஸு நாம நம் த⁴ம்மகம்மிகா நிக்கட்³டே⁴ய்யும், ஏவம் இமஸ்மிம் அஸதி அஹமேவ லாபீ⁴ அஸ்ஸ’’ந்தி.

இமேஸம் கோ², ஏதம் ஆவுஸோதி இமேஸம் ஹேட்டா² ஏகூனவீஸதிவாரேஹி வுத்தானம் இச்சா²வசரானம்.

61. தி³ஸ்ஸந்தி சேவ ஸூயந்தி சாதி ந இச்சா²வசரா சக்கு²னா தி³ஸ்ஸந்தி, ந ஸோதேன ஸூயந்தி, மனோவிஞ்ஞாணவிஸயத்தா. அப்பஹீனஇச்சா²வசரஸ்ஸ பன புக்³க³லஸ்ஸ இச்சா²வசரவஸேன பவத்தகாயகம்மம் தி³ஸ்வா தி³ட்டா² விய வசீகம்மம் ஸுத்வா ஸுதா விய ச ஹோந்தி, தேன வுத்தம் ‘‘தி³ஸ்ஸந்தி சேவ ஸூயந்தி சா’’தி. பச்சக்க²காலே தி³ஸ்ஸந்தி, ‘‘அஸுகோ கிர பி⁴க்கு² ஈதி³ஸோ’’தி திரோக்க²காலே ஸூயந்தி. கிஞ்சாபீதி அனுக்³க³ஹக³ரஹவசனம். தேன ஆரஞ்ஞிகத்தம் அனுக்³க³ண்ஹாதி, இச்சா²வசரானம் அப்பஹானம் க³ரஹதி.

தத்ராயம் யோஜனா, கிஞ்சாபி ஸோ பி⁴க்கு² கா³மந்தஸேனாஸனம் படிக்கி²பித்வா ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி, அந்தே பந்தஸேனாஸனே வஸதி, இமே சஸ்ஸ ஏத்தகா இச்சா²வசரா அப்பஹீனா. கிஞ்சாபி ஸோ அதிரேகலாப⁴ம் படிக்கி²பித்வா பிண்ட³பாதிகோ ஹோதி. கிஞ்சாபி ஸோ லோலுப்பசாரம் வஜ்ஜேத்வா ஸபதா³னசாரீ ஹோதி. கிஞ்சாபி ஸோ க³ஹபதிசீவரம் படிக்கி²பித்வா பம்ஸுகூலிகோ ஹோதி.

லூக²சீவரத⁴ரோதி ஏத்த² பன லூக²ந்தி ஸத்த²லூக²ம் ஸுத்தலூக²ம் ரஜனலூக²ந்தி தீஹி காரணேஹி லூக²ம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஸத்தே²ன க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சி²ன்னம் ஸத்த²லூக²ம் நாம, தம் அக்³கே⁴ன பரிஹாயதி, தூ²லதீ³க⁴ஸுத்தகேன ஸிப்³பி³தம் ஸுத்தலூக²ம் நாம, தம் ப²ஸ்ஸேன பரிஹாயதி க²ரஸம்ப²ஸ்ஸம் ஹோதி. ரஜனேன ரத்தம் ரஜனலூக²ம் நாம, தம் வண்ணேன பரிஹாயதி து³ப்³ப³ண்ணம் ஹோதி. கிஞ்சாபி ஸோ பி⁴க்கு² ஏவம் ஸத்த²லூக²ஸுத்தலூக²ரஜனலூக²சீவரத⁴ரோ ஹோதி, இமே சஸ்ஸ ஏத்தகா இச்சா²வசரா அப்பஹீனா தி³ஸ்ஸந்தி சேவ ஸூயந்தி ச, அத² கோ² நம் விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ நேவ ஸக்கரோந்தி…பே… ந பூஜேந்தீதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி ஏத்த² தந்தி நிபாதமத்தம், கிஸ்ஸ ஹேதூதி கிம் காரணா. தே ஹி தஸ்ஸ…பே… ஸூயந்தி ச யஸ்மா தஸ்ஸ தே பாபகா ஸூயந்தி சாதி வுத்தம் ஹோதி. இமேஸம் இச்சா²வசரானம் அப்பஹீனத்தாதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ.

இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய பாகடம் கரோந்தோ ஸேய்யதா²பீதிஆதி³மாஹ. தத்த² குணபந்தி மதகளேவரம். அஹிஸ்ஸ குணபம் அஹிகுணபம். ஏவம் இதரானி. அதிபடிகூலஜிகு³ச்ச²னீயபா⁴வதோ சேத்த² இமானேவ தீணி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி. அஞ்ஞேஸஞ்ஹி ஸஸஸூகராதீ³னம் குணபம் மனுஸ்ஸா கடுகப⁴ண்டா³தீ³ஹி அபி⁴ஸங்க²ரித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்திபி. இமேஸம் பன குணபம் அபி⁴னவம்பி ஜிகு³ச்ச²ந்தியேவ, கோ பன வாதோ³ காலாதிக்கமேன பூதிபூ⁴தே. ரசயித்வாதி வட்³டே⁴த்வா, பரிபூரேத்வாதி அத்தோ², குணபம் க³ஹேத்வா கம்ஸபாதியம் பக்கி²பித்வாதி வுத்தம் ஹோதி. அஞ்ஞிஸ்ஸாதி அபராய. படிகுஜ்ஜித்வாதி பித³ஹித்வா. அந்தராபணந்தி ஆபணானமந்தரே மஹாஜனஸம்கிண்ணம் ரச்சா²முக²ம். படிபஜ்ஜேய்யுந்தி க³ச்சே²ய்யும். ஜஞ்ஞஜஞ்ஞம் வியாதி சோக்க²சோக்க²ம் விய மனாபமனாபம் விய. அபிச வது⁴காபண்ணாகாரம் வியாதி வுத்தம் ஹோதி. வது⁴காதி ஜனேத்தி வுச்சதி, தஸ்ஸா நீயமானம் பண்ணாகாரம் ஜஞ்ஞம், உப⁴யத்தா²பி ஆத³ரவஸேன வா பஸம்ஸாவஸேன வா புனருத்தம். ‘‘ஜஞ்ஞஜஞ்ஞம் ப்³யா’’திபி பாடோ².

அபாபுரித்வாதி விவரித்வா. தஸ்ஸ ஸஹ த³ஸ்ஸனேன அமனாபதா ச ஸண்ட²ஹேய்யாதி தஸ்ஸ குணபஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன ஸஹேவ தஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ அமனாபதா திட்டே²ய்ய. அமனாபதாதி ச ‘‘அமனாபமித³’’ந்தி உப்பன்னசித்தசேதஸிகானமேதம் அதி⁴வசனம். ஏஸ நயோ படிகுல்யஜேகு³ச்ச²தாஸு. ஜிக⁴ச்சி²தானம்பீதி சா²தானம்பி. ந போ⁴த்துகம்யதா அஸ்ஸாதி பு⁴ஞ்ஜிதுகாமதா ந ப⁴வேய்ய. பகே³வ ஸுஹிதானந்தி தா⁴தானம் பன பட²மதரமேவ பு⁴ஞ்ஜிதுகாமதா ந ப⁴வேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி.

தத்ராயம் உபமாஸம்ஸந்த³னா – பரிஸுத்³த⁴கம்ஸபாதிஸதி³ஸம் இமஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாலிங்க³ம், குணபரசனம் விய இச்சா²வசரானம் அப்பஹானம், அபரகம்ஸபாதியா படிகுஜ்ஜ²னம் விய ஆரஞ்ஞிகங்கா³தீ³ஹி இச்சா²வசரப்படிச்சா²த³னம், கம்ஸபாதிம் விவரித்வா குணபத³ஸ்ஸனேன ஜனஸ்ஸ அமனாபதா விய ஆரஞ்ஞிகங்கா³தீ³னி அனாதி³யித்வா இச்சா²வசரத³ஸ்ஸனேன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் அஸக்காரகரணாதி³தாதி.

62. ஸுக்கபக்கே² பன, கிஞ்சாபீதி அனுக்³க³ஹபஸம்ஸாவசனம், தேன ஆரஞ்ஞிகத்தம் அனுக்³க³ண்ஹாதி, இச்சா²வசரப்பஹானம் பஸம்ஸதி. நேமந்தனிகோதி நிமந்தனபடிக்³கா³ஹகோ. விசிதகாளகந்தி விசினித்வா அபனீதகாளகம். அனேகஸூபம் அனேகப்³யஞ்ஜனந்தி ஏத்த² ஸூபோ நாம ஹத்த²ஹாரியோ வுச்சதி. ப்³யஞ்ஜனந்தி உத்தரிப⁴ங்க³ம், தேன மச்ச²மம்ஸமுக்³க³ஸூபாதீ³ஹி அனேகஸூபம், நானப்பகாரமம்ஸாதி³ப்³யஞ்ஜனேஹி அனேகப்³யஞ்ஜனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

உபமாஸம்ஸந்த³னே ச ஸாலிவரப⁴த்தரசனம் விய இச்சா²வசரப்பஹானம், அபரகம்ஸபாதியா படிகுஜ்ஜ²னம் விய அப்பிச்ச²தாஸமுட்டா²னேஹி கா³மந்தவிஹாராதீ³ஹி இச்சா²வசரப்பஹானப்படிச்சா²த³கம், கம்ஸபாதிம் விவரித்வா ஸாலிவரப⁴த்தத³ஸ்ஸனேன ஜனஸ்ஸ மனாபதா விய கா³மந்தவிஹாராதீ³னி அனாதி³யித்வா இச்சா²வசரப்பஹானத³ஸ்ஸனேன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஸக்காரகரணாதி³தா வேதி³தப்³பா³.

63. உபமா மம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, படிபா⁴தீதி மய்ஹம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, உபமா உபட்டா²தி. ஏகம் உபமம் வத்துகாமோ அஹந்தி அதி⁴ப்பாயோ. படிபா⁴து தந்தி துய்ஹம் படிபா⁴து உபட்டா²து, வத³ த்வந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏகமிதா³ஹந்தி ஏத்த² இதா³தி நிபாதமத்தம், ஏகஸ்மிம் ஸமயே அஹந்தி வுத்தம் ஹோதி, பு⁴ம்மத்தே² உபயோக³வசனம். ராஜக³ஹே விஹராமி கி³ரிப்³ப³ஜேதி, ராஜக³ஹந்தி தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ நாமம். ஸமந்ததோ பன கி³ரிபரிக்கே²பேன வஜோ விய ஸண்டி²தத்தா கி³ரிப்³ப³ஜந்தி வுச்சதி. தஸ்மிம் நக³ரே விஹராமி, தம் நிஸ்ஸாய அஹம் விஹராமீதி வுத்தம் ஹோதி. அத² க்²வாஹந்தி அத² கோ² அஹம். ஏத்த² ச அதா²தி அஞ்ஞாதி⁴காரவசனாரம்பே⁴ நிபாதோ. கோ²தி பத³பூரணமத்தே. புப்³ப³ண்ஹஸமயந்தி தி³வஸஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ஸமயம். புப்³ப³ண்ஹஸமயேதி அத்தோ², புப்³ப³ண்ஹே வா ஸமயம் புப்³ப³ண்ஹஸமயம், புப்³ப³ண்ஹே ஏகம் க²ணந்தி வுத்தம் ஹோதி, ஏவம் அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம் லப்³ப⁴தி. நிவாஸேத்வாதி பரித³ஹித்வா, விஹாரனிவாஸனபரிவத்தனவஸேனேதம் வேதி³தப்³ப³ம். கா³மப்பவேஸனத்தா²ய வா ஸண்ட²பேத்வா நிவாஸனவஸேன, ந ஹி ஸோ ததோ புப்³பே³ அனிவத்தோ² அஹோஸி.

பத்தசீவரமாதா³யாதி பத்தம் ஹத்தே²ன சீவரம் காயேன ஆதி³யித்வா. பிண்டா³யாதி பிண்ட³பாதத்தா²ய. ஸமீதீதி தஸ்ஸ நாமம். யானகாரபுத்தோதி ரத²காரபுத்தோ. பண்டு³புத்தோதி பண்டு³ஸ்ஸ புத்தோ. ஆஜீவகோதி நக்³க³ஸமணகோ. புராணயானகாரபுத்தோதி போராணயானகாரகுலஸ்ஸ புத்தோ. பச்சுபட்டி²தோதி உபக³ந்த்வா டி²தோ. வங்கம் நாம ஏகதோ குடிலம். ஜிம்ஹம் நாம ஸப்பக³தமக்³க³ஸதி³ஸம். தோ³ஸந்தி பே²க்³கு³விஸமக³ண்டி²காதி³. யதா² யதா²தி காலத்தே² நிபாதோ, யதா³ யதா³ யஸ்மிம் தஸ்மிம் காலேதி வுத்தம் ஹோதி. ததா² ததா²தி அயம்பி காலத்தோ²யேவ, தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலேதி வுத்தம் ஹோதி. ஸோ அத்தனோ ஸுத்தானுலோமேன சிந்தேஸி, இதரோ தேன சிந்திதக்க²ணே சிந்திதட்டா²னமேவ தச்ச²தி. அத்தமனோதி ஸகமனோ துட்ட²மனோ பீதிஸோமனஸ்ஸேஹி க³ஹிதமனோ. அத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேஸீதி அத்தமனதாய வாசம், அத்தமனபா⁴வஸ்ஸ வா யுத்தம் வாசம் நிச்சா²ரேஸி உதீ³ரயி, பப்³யாஹரீதி வுத்தம் ஹோதி. ஹத³யா ஹத³யம் மஞ்ஞே அஞ்ஞாயாதி சித்தேன சித்தம் ஜானித்வா விய.

அஸ்ஸத்³தா⁴தி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்கே⁴ஸு ஸத்³தா⁴விரஹிதா. ஜீவிகத்தா²தி இணப⁴யாதீ³ஹி பீளிதா ப³ஹி ஜீவிதும் அஸக்கோந்தா இத⁴ ஜீவிகத்தி²கா ஹுத்வா. ந ஸத்³தா⁴தி ந ஸத்³தா⁴ய. ஸடா² மாயாவினோதி மாயாஸாடே²ய்யேஹி யுத்தா. கேதபி³னோதி ஸிக்கி²தகேராடிகா, நிப்ப²ன்னதா²மக³தஸாடே²ய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸாடே²ய்யஞ்ஹி அபூ⁴தகு³ணத³ஸ்ஸனதோ அபூ⁴தப⁴ண்ட³கு³ணத³ஸ்ஸனஸமம் கத்வா ‘‘கேராடிய’’ந்தி வுச்சதி. உன்னளாதி உக்³க³தனளா, உட்டி²ததுச்ச²மானாதி வுத்தம் ஹோதி. சபலாதி பத்தசீவரமண்ட³னாதி³னா சாபல்லேன யுத்தா. முக²ராதி முக²க²ரா, க²ரவசனாதி வுத்தம் ஹோதி, விகிண்ணவாசாதி அஸம்யதவசனா, தி³வஸம்பி நிரத்த²கவசனப்பலாபினோ. இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாராதி ச²ஸு இந்த்³ரியேஸு அஸம்வுதகம்மத்³வாரா. போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞுனோதி போ⁴ஜனே யா மத்தா ஜானிதப்³பா³ பரியேஸனபடிக்³க³ஹணபரிபோ⁴கே³ஸு யுத்ததா, தஸ்ஸா அஜானனகா. ஜாக³ரியம் அனனுயுத்தாதி ஜாக³ரே அனனுயுத்தா. ஸாமஞ்ஞே அனபேக்க²வந்தோதி ஸமணத⁴ம்மே நிரபேக்கா², த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபத்திரஹிதாதி அத்தோ². ஸிக்கா²ய ந திப்³ப³கா³ரவாதி ஸிக்கா²பதே³ஸு ப³ஹுலகா³ரவா ந ஹோந்தி, ஆபத்திவீதிக்கமப³ஹுலா வா. பா³ஹுலிகாதிஆதி³ த⁴ம்மதா³யாதே³ வுத்தம், குஸீதாதிஆதி³ ப⁴யபே⁴ரவே. த⁴ம்மபரியாயேனாதி த⁴ம்மதே³ஸனாய.

ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மாதி பகதியாபி ஸத்³தா⁴, பப்³ப³ஜிதாபி ஸத்³தா⁴ய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா. பிவந்தி மஞ்ஞே க⁴ஸந்தி மஞ்ஞேதி பிவந்தி விய க⁴ஸந்தி விய. அத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேந்தா வசஸா பிவந்தி விய, அப்³ப⁴னுமோத³ந்தா மனஸா க⁴ஸந்தி விய. ஸாது⁴ வதாதி ஸுந்த³ரம் வத. ஸப்³ரஹ்மசாரீதி ரஸ்ஸம்பி வட்டதி தீ³க⁴ம்பி. ரஸ்ஸே ஸதி ஸாரிபுத்தஸ்ஸ உபரி ஹோதி, தீ³கே⁴ ஸதி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். யதா³ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ உபரி ஹோதி, ததா³ ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஸாரிபுத்தோ அம்ஹே அகுஸலா வுட்டா²பேத்வாதி அத்தோ². யதா³ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம், ததா³ ஸப்³ரஹ்மசாரயோ அகுஸலா வுட்டா²பேத்வாதி அத்தோ². த³ஹரோதி தருணோ. யுவாதி யோப்³ப³னபா⁴வே டி²தோ. மண்ட³னகஜாதிகோதி அலங்காரகஸபா⁴வோ. தத்த² கோசி தருணோபி யுவா ந ஹோதி யதா² அதிதருணோ, கோசி யுவாபி மண்ட³னகஜாதிகோ ந ஹோதி யதா² உபஸந்தஸபா⁴வோ, ஆலஸியப்³யஸனாதீ³ஹி வா அபி⁴பூ⁴தோ, இத⁴ பன த³ஹரோ சேவ யுவா ச மண்ட³னகஜாதிகோ ச அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்மா ஏவமாஹ. உப்பலாதீ³னி லோகஸம்மதத்தா வுத்தானி. இதிஹ தேதி ஏவம் தே. உபோ⁴ மஹானாகா³தி த்³வேபி மஹானாகா³, த்³வேபி ஹி ஏதே அக்³க³ஸாவகா ‘‘மஹானாகா³’’தி வுச்சந்தி. தத்ராயம் வசனத்தோ², ச²ந்தா³தீ³ஹி ந க³ச்ச²ந்தீதி நாகா³, தேன தேன மக்³கே³ன பஹீனே கிலேஸே ந ஆக³ச்ச²ந்தீதி நாகா³, நானப்பகாரகம் ஆகு³ம் ந கரோந்தீதி நாகா³, அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன மஹானித்³தே³ஸே (மஹானி. 80) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. அபிச –

‘‘ஆகு³ம் ந கரோதி கிஞ்சி லோகே,

ஸப்³ப³ஸம்யோகே³ விஸஜ்ஜ ப³ந்த⁴னானி;

ஸப்³ப³த்த² ந ஸஜ்ஜதீ விமுத்தோ,

நாகோ³ தாதி³ பவுச்சதே தத²த்தா’’தி. (ஸு. நி. 527; மஹானி. 80);

ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. மஹந்தா நாகா³ மஹானாகா³, அஞ்ஞேஹி கீ²ணாஸவனாகே³ஹி புஜ்ஜதரா ச பாஸம்ஸதரா சாதி அத்தோ². அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸாதி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ. ஸமனுமோதி³ம்ஸூதி ஸமம் அனுமோதி³ம்ஸு. தத்த² இமாய உபமாய மஹாமோக்³க³ல்லானோ அனுமோதி³, படிபா⁴து தம் ஆவுஸோதி த⁴ம்மஸேனாபதி. தேன வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுபா⁴ஸிதம் ஸமனுமோதி³ம்ஸூ’’தி.

ஸம்முதிபரமத்த²தே³ஸனாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

அனங்க³ணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.