2. ராஜஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே ஸம்ப³ஹுலானந்தி வினயபரியாயேன தயோ ஜனா ‘‘ஸம்ப³ஹுலா’’தி வுச்சந்தி, ததோ பரம் ஸங்கோ⁴. ஸுத்தந்தபரியாயேன பன தயோ தயோ ஏவ, ததோ உத்³த⁴ம் ஸம்ப³ஹுலா. தஸ்மா இதா⁴பி ஸுத்தந்தபரியாயேன ஸம்ப³ஹுலாதி வேதி³தப்³பா³. உபட்டா²னஸாலாயந்தி த⁴ம்மஸபா⁴மண்ட³பே. ஸா ஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் ஆக³தஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ பி⁴க்கூ²னம் உபட்டா²னகரணட்டா²னந்தி ‘‘உபட்டா²னஸாலா’’தி வுச்சதி. அத² வா யத்த² பி⁴க்கூ² வினயம் வினிச்சி²னந்தி, த⁴ம்மம் கதே²ந்தி, ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜந்தி, ஸன்னிபதனவஸேன பகதியா உபதிட்ட²ந்தி, ஸா ஸாலாபி மண்ட³போபி ‘‘உபட்டா²னஸாலா’’த்வேவ வுச்சதி. தத்தா²பி ஹி பு³த்³தா⁴ஸனம் நிச்சம் பஞ்ஞத்தமேவ ஹோதி. இத³ஞ்ஹி பு³த்³தா⁴னம் த⁴ரமானகாலே பி⁴க்கூ²னம் சாரித்தம். ஸன்னிஸின்னானந்தி நிஸஜ்ஜனவஸேன ஸங்க³ம்ம நிஸின்னானம். ஸன்னிபதிதானந்தி ததோ ததோ ஆக³ந்த்வா ஸன்னிபதனவஸேன ஸன்னிபதிதானம். அத² வா பு³த்³தா⁴ஸனம் புரதோ கத்வா ஸத்து² ஸம்முகே² விய ஆத³ருப்பத்தியா ஸக்கச்சம் நிஸீத³னவஸேன ஸன்னிஸின்னானம், ஸமானஜ்ஜா²ஸயத்தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்மிம் அஜ்ஜா²ஸயேன ஸுட்டு² ஸம்மா ச நிபதனவஸேன ஸன்னிபதிதானம். அயந்தி இதா³னி வுச்சமானம் நித்³தி³ஸதி. அந்தராகதா²தி கம்மட்டா²னமனஸிகாரஉத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³னம் அந்தரா அஞ்ஞா ஏகா கதா², அத² வா மஜ்ஜ²ன்ஹிகே லத்³த⁴ஸ்ஸ ஸுக³தோவாத³ஸ்ஸ, ஸாயம் லபி⁴தப்³ப³ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ ச அந்தரா பவத்தத்தா அந்தராகதா², ஸமணஸமாசாரஸ்ஸேவ வா அந்தரா பவத்தா அஞ்ஞா ஏகா கதா²தி அந்தராகதா². உத³பாதீ³தி உப்பன்னா.

இமேஸம் த்³வின்னம் ராஜூனந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். மஹத்³த⁴னதரோ வாதிஆதீ³ஸு பத²வியம் நிக²ணித்வா ட²பிதம் ஸத்தரதனனிசயஸங்கா²தம் மஹந்தம் த⁴னம் ஏதஸ்ஸாதி மஹத்³த⁴னோ, த்³வீஸு அயம் அதிஸயேன மஹத்³த⁴னோதி மஹத்³த⁴னதரோ. வாஸத்³தோ³ விகப்பத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – நிச்சபரிப்³ப³யவஸேன மஹந்தோ போ⁴கோ³ ஏதஸ்ஸாதி மஹாபோ⁴கோ³. தே³வஸிகம் பவிஸனஆயபூ⁴தோ மஹந்தோ கோஸோ ஏதஸ்ஸாதி மஹாகோஸோ. அபரே பன ‘‘தே³வஸிகம் பவிஸனஆயபூ⁴தம் மணிஸாரபே²க்³கு³கு³ம்பா³தி³பே⁴த³பி⁴ன்னம் பரிக்³க³ஹவத்து² த⁴னம், ததே³வ ஸாரக³ப்³பா⁴தீ³ஸு நிஹிதம் கோஸோ’’தி வத³ந்தி. வஜிரோ, மஹானீலோ, இந்த³னீலோ, மரகதோ, வேளுரியோ, பது³மராகோ³, பு²ஸ்ஸராகோ³, கக்கேதனோ, புலாகோ, விமலோ, லோஹிதங்கோ, ப²லிகோ, பவாளோ, ஜோதிரஸோ, கோ³முத்தகோ, கோ³மேத³கோ, ஸோக³ந்தி⁴கோ, முத்தா, ஸங்கோ², அஞ்ஜனமூலோ, ராஜபட்டோ, அமதம்ஸகோ, பியகோ, ப்³ராஹ்மணீ சாதி சதுப்³பீ³ஸதி மணி நாம. ஸத்த லோஹானி கஹாபணோ ச ஸாரோ நாம. ஸயனச்சா²த³னபாவுரணக³ஜத³ந்தஸிலாதீ³னி பே²க்³கு³ நாம. சந்த³னாக³ருகுங்குமதக³ரகப்பூராதி³ கு³ம்பா³ நாம. தத்த² புரிமேன ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸாலிவீஹிஆதி³முக்³க³மாஸாதி³புப்³ப³ண்ணாபரண்ணபே⁴த³ம் த⁴ஞ்ஞவிகதிம் ஆதி³ம் கத்வா யம் ஸத்தானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³பூ⁴தம் வத்து², தம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ய்ஹதி. மஹந்தம் விஜிதம் ரட்ட²ம் ஏதஸ்ஸாதி மஹாவிஜிதோ. மஹந்தோ ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³வாஹனோ ஏதஸ்ஸாதி மஹாவாஹனோ. மஹந்தம் ஸேனாப³லஞ்சேவ தா²மப³லஞ்ச ஏதஸ்ஸாதி மஹப்³ப³லோ. இச்சி²தனிப்³ப³த்திஸங்கா²தா புஞ்ஞகம்மனிப்ப²ன்னா மஹதீ இத்³தி⁴ ஏதஸ்ஸாதி மஹித்³தி⁴கோ. தேஜஸங்கா²தோ உஸ்ஸாஹமந்தபபு⁴ஸத்திஸங்கா²தோ வா மஹந்தோ ஆனுபா⁴வோ ஏதஸ்ஸாதி மஹானுபா⁴வோ.

ஏத்த² ச பட²மேன ஆயஸம்பதா³, து³தியேன வித்தூபகரணஸம்பதா³, ததியேன விப⁴வஸம்பதா³, சதுத்தே²ன ஜனபத³ஸம்பதா³, பஞ்சமேன யானஸம்பதா³, ச²ட்டே²ன பரிவாரஸம்பதா³ய ஸத்³தி⁴ம் அத்தஸம்பதா³, ஸத்தமேன புஞ்ஞகம்மஸம்பதா³, அட்ட²மேன பபா⁴வஸம்பதா³ தேஸம் ராஜூனம் பகாஸிதா ஹோதி. தேன யா ஸா ஸாமிஸம்பத்தி, அமச்சஸம்பத்தி, ஸேனாஸம்பத்தி, ரட்ட²ஸம்பத்தி, விப⁴வஸம்பத்தி, மித்தஸம்பத்தி, து³க்³க³ஸம்பத்தீதி ஸத்த பகதிஸம்பதா³ ராஜூனம் இச்சி²தப்³பா³. தா ஸப்³பா³ யதா²ரஹம் பரிதீ³பிதாதி வேதி³தப்³பா³.

தா³னாதீ³ஹி சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி பரிஸம் ரஞ்ஜேதீதி ராஜா. மக³தா⁴னம் இஸ்ஸரோதி மாக³தோ⁴. மஹதியா ஸேனாய ஸமன்னாக³தத்தா ஸேனியகோ³த்தத்தா வா ஸேனியோ. பி³ம்பி³ வுச்சதி ஸுவண்ணம், தஸ்மா ஸாரபி³ம்பி³வண்ணதாய பி³ம்பி³ஸாரோ. கேசி பன ‘‘நாமமேவேதம் தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ’’தி வத³ந்தி. பச்சாமித்தம் பரஸேனம் ஜினாதீதி பஸேனதி³. கோஸலரட்ட²ஸ்ஸ அதி⁴பதீதி கோஸலோ. அயஞ்சரஹீதி ஏத்த² சரஹீதி நிபாதமத்தம். விப்பகதாதி அபரியோஸிதா. அயம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அந்தராகதா² அனிட்டி²தாதி அத்தோ².

ஸாயன்ஹஸமயந்தி ஸாயன்ஹே ஏகம் ஸமயம். படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி ததோ ததோ ரூபாதி³ஆரம்மணதோ சித்தஸ்ஸ படிஸம்ஹரணதோ படிஸல்லானஸங்கா²தாய ப²லஸமாபத்திதோ யதா²காலபரிச்சே²த³ம் வுட்டி²தோ. ப⁴க³வா ஹி புப்³ப³ண்ஹஸமயம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ ஸாவத்தி²ம் பவிஸித்வா பி⁴க்கூ²னம் ஸுலப⁴பிண்ட³பாதம் கத்வா கதப⁴த்தகிச்சோ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸாவத்தி²தோ நிக்க²மித்வா விஹாரம் பவிஸித்வா க³ந்த⁴குடிப்பமுகே² ட²த்வா வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா டி²தானம் பி⁴க்கூ²னம் யதா²ஸமுட்டி²தம் ஸுக³தோவாத³ம் த³த்வா தேஸு அரஞ்ஞருக்க²மூலாதி³தி³வாட்டா²னம் உத்³தி³ஸ்ஸ க³தேஸு க³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா ப²லஸமாபத்திஸுகே²ன தி³வஸபா⁴க³ம் வீதினாமேத்வா யதா²காலபரிச்சே²தே³ ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய, ‘‘மய்ஹம் உபக³மனம் ஆக³மயமானா சதஸ்ஸோ பரிஸா ஸகலவிஹாரம் பரிபூரேந்தியோ நிஸின்னா, இதா³னி மே த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் த⁴ம்மஸபா⁴மண்ட³லம் உபக³ந்தும் காலோ’’தி ஆஸனதோ வுட்டா²ய, கேஸரஸீஹோ விய கஞ்சனகு³ஹாய ஸுரபி⁴க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா யூத²ம் உபஸங்கமந்தோ மத்தவரவாரணோ விய அகாயசாபல்லேன சாருவிக்கந்தக³மனோ அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்படிமண்டி³தபா³த்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணஸமுஜ்ஜலாய ப்³யாமப்பபா⁴ய பரிக்கே²பவிலாஸஸம்பன்னாய பப⁴ஸ்ஸரகேதுமாலாலங்கதாய நீலபீதலோஹிதோதா³தமஞ்ஜிட்ட²பப⁴ஸ்ஸரானம் வஸேன ச²ப்³ப³ண்ணபு³த்³த⁴ரம்ஸியோ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தியா அசிந்தேய்யானுபா⁴வாய அனுபமாய பு³த்³த⁴லீலாய ஸமன்னாக³தாய ரூபகாயஸம்பத்தியா ஸகலவிஹாரம் ஏகாலோகம் குருமானோ உபட்டா²னஸாலம் உபஸங்கமி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா…பே… தேனுபஸங்கமீ’’தி.

ஏவம் உபஸங்கமித்வா வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா நிஸின்னே தே பி⁴க்கூ² துண்ஹீபூ⁴தே தி³ஸ்வா ‘‘மயி அகதே²ந்தே இமே பி⁴க்கூ² பு³த்³த⁴கா³ரவேன கப்பம்பி ந கதே²ஸ்ஸந்தீ’’தி கதா²ஸமுட்டா²பனத்த²ம் ‘‘காய நுத்த², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² காய நுத்தா²தி கதமாய நு ப⁴வத². ‘‘காய நோத்தா²’’திபி பாளி, ஸோ ஏவத்தோ², ‘‘காய ந்வேத்தா²’’திபி பட²ந்தி, தஸ்ஸ கதமாய நு ஏத்தா²தி அத்தோ². தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – பி⁴க்க²வே, கதமாய நாம கதா²ய இத⁴ ஸன்னிஸின்னா ப⁴வத², கதமா ச தும்ஹாகம் கதா² மமாக³மனபச்சயா அனிட்டி²தா, தம் நிட்டா²பேஸ்ஸாமீதி ஏவம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணாய பவாரேஸி.

ந க்²வேதந்தி ந கோ² ஏதம், அயமேவ வா பாடோ². ‘‘ந கோ²த’’ந்திபி பட²ந்தி, ந கோ² ஏதம் இச்சேவ பத³விபா⁴கோ³. குலபுத்தானந்தி ஜாதிஆசாரகுலபுத்தானம். ஸத்³தா⁴தி ஸத்³தா⁴ய, கம்மப²லஸத்³தா⁴ய ரதனத்தயஸத்³தா⁴ய ச. அகா³ரஸ்மாதி க⁴ரதோ, க³ஹட்ட²பா⁴வாதி அத்தோ². அனகா³ரியந்தி பப்³ப³ஜ்ஜம். பப்³ப³ஜிதானந்தி உபக³தானம். யந்தி கிரியாபராமஸனம். தத்தா²யம் பத³யோஜனா – ‘‘பி⁴க்க²வே, தும்ஹே நேவ ராஜாபி⁴னீதா ந சோராபி⁴னீதா ந இணட்டா ந ஜீவிதபகதா பப்³ப³ஜிதா, அத² கோ² ஸத்³தா⁴ய அகா³ரதோ நிக்க²மித்வா மம ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதா, தும்ஹே ஏதரஹி ஏவரூபிம் ராஜப்படிஸம்யுத்தம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ய்யாத², யம் ஏவரூபாய கதா²ய கத²னம், ஏதம் தும்ஹாகம் ந கோ² பதிரூபம் ந யுத்தமேவா’’தி.

ஏவம் ஸன்னிபதிதானம் பப்³ப³ஜிதானம் அப்பதிரூபம் படிக்கி²பித்வா இதா³னி நேஸம் பதிரூபம் படிபத்திம் அனுஜானந்தோ ‘‘ஸன்னிபதிதானம் வோ, பி⁴க்க²வே, த்³வயம் கரணீயம் த⁴ம்மீ வா கதா² அரியோ வா துண்ஹீபா⁴வோ’’தி ஆஹ. தத்த² வோதி தும்ஹாகம். கரணீயந்தி ஹி பத³ம் அபேக்கி²த்வா கத்தரி ஸாமிவசனமேதம், தஸ்மா தும்ஹேஹீதி அத்தோ². த்³வயம் கரணீயந்தி த்³வே காதப்³பா³. த⁴ம்மீ கதா²தி சதுஸச்சத⁴ம்மதோ அனபேதா கதா², பவத்தினிவத்திபரிதீ³பினீ த⁴ம்மதே³ஸனாதி அத்தோ². த³ஸகதா²வத்து²ஸங்கா²தாபி ஹி த⁴ம்மகதா² ததே³கதே³ஸா ஏவாதி. அரியோதி ஏகந்தஹிதாவஹத்தா அரியோ, விஸுத்³தோ⁴ உத்தமோதி வா அரியோ. துண்ஹீபா⁴வோதி ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாபூ⁴தம் அகத²னம். கேசி பன ‘‘வசீஸங்கா²ரபடிபக்க²பா⁴வதோ து³தியஜ்ஜா²னம் அரியோ துண்ஹீபா⁴வோ’’தி வத³ந்தி. அபரே ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் அரியோ துண்ஹீபா⁴வோ’’தி வத³ந்தி. அயம் பனேத்த² அத்தோ² – ‘‘பி⁴க்க²வே, சித்தவிவேகஸ்ஸ பரிப்³ரூஹனத்த²ம் விவேகட்ட²காயா ஸுஞ்ஞாகா³ரே விஹரந்தா ஸசே கதா³சி ஸன்னிபதத², ஏவம் ஸன்னிபதிதேஹி தும்ஹேஹி ‘அஸ்ஸுதம் ஸாவேதி ஸுதம் வா பரியோத³பேதீ’தி வுத்தனயேன அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸூபகாராய க²ந்தா⁴தீ³னம் அனிச்சதாதி³படிஸம்யுத்தா த⁴ம்மகதா² வா பவத்தேதப்³பா³, அஞ்ஞமஞ்ஞம் அப்³யாபா³த⁴னத்த²ம் ஜா²னஸமாபத்தியா வா விஹரிதப்³ப³’’ந்தி.

தத்த² புரிமேன கரணீயவசனேன அனோதிண்ணானம் ஸாஸனே ஓதரணூபாயம் த³ஸ்ஸேதி, பச்சி²மேன ஓதிண்ணானம் ஸம்ஸாரதோ நிஸ்ஸரணூபாயம். புரிமேன வா ஆக³மவேய்யத்தியே நியோஜேதி, பச்சி²மேன அதி⁴க³மவேய்யத்தியே. அத² வா புரிமேன ஸம்மாதி³ட்டி²யா பட²மம் உப்பத்திஹேதும் தீ³பேதி, து³தியேன து³தியம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஹேதூ த்³வே பச்சயா ஸம்மாதி³ட்டி²யா உப்பாதா³ய பரதோ ச கோ⁴ஸோ, பச்சத்தஞ்ச யோனிஸோ மனஸிகாரோ’’தி (அ. நி. 2.127).

புரிமேன வா லோகியஸம்மாதி³ட்டி²யா மூலகாரணம் விபா⁴வேதி, பச்சி²மேன லோகுத்தரஸம்மாதி³ட்டி²யா மூலகாரணந்தி ஏவமாதி³னா ஏத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி கித்திதகாமஸம்பத்திதோ ஜா²னாதி³ஸம்பத்தி ஸந்ததரா சேவ பணீததரா சாதி ஏதமத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி இமம் அரியவிஹாரஸுகா²னுபா⁴வதீ³பகம் உதா³னம் உதா³னேஸி.

தத்த² யஞ்ச காமஸுக²ம் லோகேதி லோகஸத்³தோ³ ‘‘க²ந்த⁴லோகோ ஆயதனலோகோ தா⁴துலோகோ’’திஆதீ³ஸு (மஹானி. 3, 7; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 2) ஸங்கா²ரேஸு ஆக³தோ.

‘‘யாவதா சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தி,

தி³ஸா ப⁴ந்தி விரோசனா;

தாவ ஸஹஸ்ஸதா⁴ லோகோ,

ஏத்த² தே வத்ததீ வஸோ’’தி. –

ஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.503) ஓகாஸே ஆக³தோ. ‘‘அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 9; ம. நி. 1.283) ஸத்தேஸு. இத⁴ பன ஸத்தலோகே ஓகாஸலோகே ச வேதி³தப்³போ³. தஸ்மா அவீசிதோ பட்டா²ய உபரி ப்³ரஹ்மலோகதோ ஹேட்டா² ஏதஸ்மிம் லோகே யம் வத்து²காமே படிச்ச கிலேஸகாமவஸேன உப்பஜ்ஜனதோ காமஸஹக³தம் ஸுக²ம். யஞ்சித³ம் தி³வியம் ஸுக²ந்தி யஞ்ச இத³ம் தி³வி ப⁴வம் தி³ப்³ப³விஹாரவஸேன ச லத்³த⁴ப்³ப³ம் ப்³ரஹ்மானம் மனுஸ்ஸானஞ்ச ரூபஸமாபத்திஸுக²ம். தண்ஹக்க²யஸுக²ஸ்ஸாதி யம் ஆக³ம்ம தண்ஹா கீ²யதி, தம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா தண்ஹாய ச படிபஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன பவத்தப²லஸமாபத்திஸுக²ம் தண்ஹக்க²யஸுக²ம் நாம, தஸ்ஸ தண்ஹக்க²யஸுக²ஸ்ஸ. ஏதேதி லிங்க³விபல்லாஸேன நித்³தே³ஸோ, ஏதானி ஸுகா²னீதி அத்தோ². கேசி உப⁴யம்பி ஸுக²ஸாமஞ்ஞேன க³ஹேத்வா ‘‘ஏத’’ந்தி பட²ந்தி, தேஸம் ‘‘கலம் நாக்³க⁴தீ’’தி பாடே²ன ப⁴விதப்³ப³ம்.

ஸோளஸிந்தி ஸோளஸன்னம் பூரணிம். அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – சக்கவத்திஸுக²ம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³ஸ்மிம் மனுஸ்ஸலோகே மனுஸ்ஸஸுக²ம், நாக³ஸுபண்ணாதி³லோகே நாகா³தீ³ஹி அனுப⁴விதப்³ப³ம் ஸுக²ம், சாதுமஹாராஜிகாதி³தே³வலோகே ச²ப்³பி³த⁴ம் காமஸுக²ந்தி யம் ஏகாத³ஸவிதே⁴ காமலோகே உப்பஜ்ஜந்தம் காமஸுக²ம், யஞ்ச இத³ம் ரூபாரூபதே³வேஸு தி³ப்³ப³விஹாரபூ⁴தேஸு ரூபாரூபஜ்ஜா²னேஸு ச உப்பன்னத்தா ‘‘தி³விய’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் லோகியஜ்ஜா²னஸுக²ம், ஸகலம்பி தது³ப⁴யம் தண்ஹக்க²யஸுக²ஸங்கா²தம் ப²லஸமாபத்திஸுக²ம் ஸோளஸ பா⁴கே³ கத்வா ததோ ஏகபா⁴க³ம் ஸோளஸபா⁴க³கு³ணே லத்³த⁴ம் ஏகபா⁴க³ஸங்கா²தம் கலம் ந அக்³க⁴தீதி.

அயஞ்ச அத்த²வண்ணனா ப²லஸமாபத்திஸாமஞ்ஞேன வுத்தா. பாளியம் அவிஸேஸேன தண்ஹக்க²யஸ்ஸ ஆக³தத்தா பட²மப²லஸமாபத்திஸுக²ஸ்ஸாபி கலம் லோகியம் ந அக்³க⁴தி ஏவ. ததா² ஹி வுத்தம் –

‘‘பத²ப்³யா ஏகரஜ்ஜேன, ஸக்³க³ஸ்ஸ க³மனேன வா;

ஸப்³ப³லோகாதி⁴பச்சேன, ஸோதாபத்திப²லம் வர’’ந்தி. (த⁴. ப. 178);

ஸோதாபத்திஸம்யுத்தேபி வுத்தம் –

‘‘கிஞ்சாபி, பி⁴க்க²வே, ராஜா சக்கவத்தீ சதுன்னம் தீ³பானம் இஸ்ஸரியாதி⁴பச்சம் ரஜ்ஜம் காரேத்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸஹப்³யதம், ஸோ தத்த² நந்த³னே வனே அச்ச²ராஸங்க⁴பரிவுதோ தி³ப்³பே³ஹி ச பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேதி, ஸோ சதூஹி த⁴ம்மேஹி அஸமன்னாக³தோ. அத² கோ² ஸோ அபரிமுத்தோவ நிரயா, அபரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா, அபரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா, அபரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா. கிஞ்சாபி, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ பிண்டி³யாலோபேன யாபேதி, நந்தகானி ச தா⁴ரேதி, ஸோ சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, அத² கோ² ஸோ பரிமுத்தோ நிரயா, பரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா, பரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா, பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம்…பே... பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன…பே… விஞ்ஞூஹீ’தி. ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன…பே… புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’தி. அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி அக²ண்டே³ஹி…பே… ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகேஹி. இமேஹி சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. யோ ச, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் தீ³பானம் படிலாபோ⁴, யோ சதுன்னம் த⁴ம்மானம் படிலாபோ⁴, சதுன்னம் தீ³பானம் படிலாபோ⁴ சதுன்னம் த⁴ம்மானம் படிலாப⁴ஸ்ஸ கலம் நாக்³க⁴தி ஸோளஸி’’ந்தி (ஸம். நி. 5.997).

ஏவம் ப⁴க³வா ஸப்³ப³த்த² லோகியஸுக²ம் ஸஉத்தரம் ஸாதிஸயம், லோகுத்தரஸுக²மேவ அனுத்தரந்தி அதிஸயந்தி பா⁴ஜேஸீதி.

து³தியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.