10. படாசாராதே²ரீகா³தா²வண்ணனா
நங்க³லேஹி கஸம் கே²த்தந்திஆதி³கா படாசாராய தே²ரியா கா³தா². அயம்பி பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஹம்ஸவதீனக³ரே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்வா, ஏகதி³வஸம் ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுணந்தீ ஸத்தா²ரம் ஏகம் பி⁴க்கு²னிம் வினயத⁴ரானம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேந்தம் தி³ஸ்வா, அதி⁴காரகம்மம் கத்வா தம் டா²னந்தரம் பத்தே²ஸி. ஸா யாவஜீவம் குஸலம் கத்வா தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தீ கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலே கிகிஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ கே³ஹே படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஸத்தன்னம் ப⁴கி³னீனம் அப்³ப⁴ந்தரா ஹுத்வா வீஸதி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ப்³ரஹ்மசரியம் சரித்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிவேணம் அகாஸி. ஸா ததோ சுதா தே³வலோகே நிப்³ப³த்தா, ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் ஸேட்டி²கே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா வயப்பத்தா அத்தனோ கே³ஹே ஏகேன கம்மகாரேன ஸத்³தி⁴ம் கிலேஸஸந்த²வம் அகாஸி. தம் மாதாபிதரோ ஸமஜாதிகஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ தா³தும் தி³வஸம் ஸண்ட²பேஸும். தம் ஞத்வா ஸா ஹத்த²ஸாரம் க³ஹேத்வா தேன கதஸந்த²வேன புரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் அக்³க³த்³வாரேன நிக்க²மித்வா ஏகஸ்மிம் கா³மகே வஸந்தீ க³ப்³பி⁴னீ அஹோஸி. ஸா பரிபக்கே க³ப்³பே⁴ ‘‘கிம் இத⁴ அனாத²வாஸேன, குலகே³ஹம் க³ச்சா²ம, ஸாமீ’’தி வத்வா தஸ்மிம் ‘‘அஜ்ஜ க³ச்சா²ம, ஸ்வே க³ச்சா²மா’’தி காலக்கே²பம் கரோந்தே ‘‘நாயம் பா³லோ மம் நேஸ்ஸதீ’’தி தஸ்மிம் ப³ஹி க³தே கே³ஹே படிஸாமேதப்³ப³ம் படிஸாமேத்வா ‘‘குலக⁴ரம் க³தாதி மய்ஹம் ஸாமிகஸ்ஸ கதே²தா²’’தி படிவிஸ்ஸகக⁴ரவாஸீனம் ஆசிக்கி²த்வா ‘‘ஏகிகாவ குலக⁴ரம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி. ஸோ ஆக³ந்த்வா கே³ஹே தம் அபஸ்ஸந்தோ படிவிஸ்ஸகே புச்சி²த்வா ‘‘குலக⁴ரம் க³தா’’தி ஸுத்வா ‘‘மம் நிஸ்ஸாய குலதீ⁴தா அனாதா² ஜாதா’’தி பதா³னுபத³ம் க³ந்த்வா ஸம்பாபுணி. தஸ்ஸா அந்தராமக்³கே³ ஏவ க³ப்³ப⁴வுட்டா²னம் அஹோஸி. ஸா பஸுதகாலதோ பட்டா²ய படிப்பஸ்ஸத்³த⁴க³மனுஸ்ஸுக்கா ஸாமிகம் க³ஹேத்வா நிவத்தி. து³தியவாரம்பி க³ப்³பி⁴னீ அஹோஸீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் புரிமனயேனேவ வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.
அயம் பன விஸேஸோ – யதா³ தஸ்ஸா அந்தராமக்³கே³ கம்மஜவாதா சலிம்ஸு, ததா³ மஹாஅகாலமேகோ⁴ உத³பாதி³. ஸமந்ததோ விஜ்ஜுலதாஹி ஆதி³த்தம் விய மேக⁴த²னிதேஹி பி⁴ஜ்ஜமானம் விய ச உத³கதா⁴ரானிபாதனிரந்தரம் நப⁴ம் அஹோஸி. ஸா தம் தி³ஸ்வா, ‘‘ஸாமி, மே அனோவஸ்ஸகம் டா²னம் ஜானாஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ இதோ சிதோ ச ஓலோகேந்தோ ஏகம் திணஸஞ்ச²ன்னம் கு³ம்ப³ம் தி³ஸ்வா தத்த² க³ந்த்வா ஹத்த²க³தாய வாஸியா தஸ்மிம் கு³ம்பே³ த³ண்ட³கே சி²ந்தி³துகாமோ திணேஹி ஸஞ்சா²தி³தவம்மிகஸீஸந்தே உட்டி²தருக்க²த³ண்ட³கம் சி²ந்தி³. தாவதே³வ ச நம் ததோ வம்மிகதோ நிக்க²மித்வா கோ⁴ரவிஸோ ஆஸீவிஸோ ட³ம்ஸி. ஸோ தத்தே²வ பதித்வா காலமகாஸி. ஸா மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வந்தீ தஸ்ஸ ஆக³மனம் ஓலோகேந்தீ த்³வேபி தா³ரகே வாதவுட்டி²ம் அஸஹமானே விரவந்தே உரந்தரே கத்வா, த்³வீஹி ஜாணுகேஹி த்³வீஹி ஹத்தே²ஹி ச பூ⁴மிம் உப்பீளேத்வா யதா²டி²தாவ ரத்திம் வீதினாமேத்வா விபா⁴தாய ரத்தியா மம்ஸபேஸிவண்ணம் ஏகம் புத்தம் பிலோதிகசும்ப³டகே நிபஜ்ஜாபேத்வா ஹத்தே²ஹி உரேஹி ச பரிக்³க³ஹேத்வா, இதரம் ‘‘ஏஹி, தாத, பிதா தே இதோ க³தோ’’தி வத்வா ஸாமிகேன க³தமக்³கே³ன க³ச்ச²ந்தீ தம் வம்மிகஸமீபே காலங்கதம் நிஸின்னம் தி³ஸ்வா ‘‘மம் நிஸ்ஸாய மம ஸாமிகோ மதோ’’தி ரோத³ந்தீ பரிதே³வந்தீ ஸகலரத்திம் தே³வேன வுட்ட²த்தா ஜண்ணுகப்பமாணம் த²னப்பமாணம் உத³கம் ஸவந்திம் அந்தராமக்³கே³ நதி³ம் பத்வா, அத்தனோ மந்த³பு³த்³தி⁴தாய து³ப்³ப³லதாய ச த்³வீஹி தா³ரகேஹி ஸத்³தி⁴ம் உத³கம் ஓதரிதும் அவிஸஹந்தீ ஜேட்ட²புத்தம் ஓரிமதீரே ட²பேத்வா இதரம் ஆதா³ய பரதீரம் க³ந்த்வா ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் அத்த²ரித்வா தத்த² பிலோதிகசும்ப³டகே நிபஜ்ஜாபேத்வா ‘‘இதரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி பா³லபுத்தகம் பஹாதும் அஸக்கோந்தீ புனப்புனம் நிவத்தித்வா ஓலோகயமானா நதி³ம் ஓதரதி.
அத²ஸ்ஸா நதீ³மஜ்ஜ²ம் க³தகாலே ஏகோ ஸேனோ தம் தா³ரகம் தி³ஸ்வா ‘‘மம்ஸபேஸீ’’தி ஸஞ்ஞாய ஆகாஸதோ ப⁴ஸ்ஸி. ஸா தம் தி³ஸ்வா உபோ⁴ ஹத்தே² உக்கி²பித்வா ‘‘ஸூஸூ’’தி திக்க²த்தும் மஹாஸத்³த³ம் நிச்சா²ரேஸி. ஸேனோ தூ³ரபா⁴வேன தம் அனாதி³யந்தோ குமாரம் க³ஹேத்வா வேஹாஸம் உப்பதி. ஓரிமதீரே டி²தோ புத்தோ உபோ⁴ ஹத்தே² உக்கி²பித்வா மஹாஸத்³த³ம் நிச்சா²ரயமானம் தி³ஸ்வா ‘‘மம் ஸந்தா⁴ய வத³தீ’’தி ஸஞ்ஞாய வேகே³ன உத³கே பதி. இதி பா³லபுத்தகோ ஸேனேன, ஜேட்ட²புத்தகோ உத³கேன ஹதோ. ஸா ‘‘ஏகோ மே புத்தோ ஸேனேன க³ஹிதோ, ஏகோ உத³கேன வூள்ஹோ, பந்தே² மே பதி மதோ’’தி ரோத³ந்தீ பரிதே³வந்தீ க³ச்ச²ந்தீ ஸாவத்தி²தோ ஆக³ச்ச²ந்தம் ஏகம் புரிஸம் தி³ஸ்வா புச்சி² – ‘‘கத்த² வாஸிகோஸி, தாதா’’தி? ‘‘ஸாவத்தி²வாஸிகோம்ஹி, அம்மா’’தி. ‘‘ஸாவத்தி²யம் அஸுகவீதி²யம் அஸுககுலம் நாம அத்தி², தம் ஜானாஸி, தாதா’’தி? ‘‘ஜானாமி, அம்ம, தம் பன மா புச்சி², அஞ்ஞம் புச்சா²’’தி. ‘‘அஞ்ஞேன மே பயோஜனம் நத்தி², ததே³வ புச்சா²மி, தாதா’’தி. ‘‘அம்ம, த்வம் அத்தனோ அனாசிக்கி²தும் ந தே³ஸி, அஜ்ஜ தே ஸப்³ப³ரத்திம் தே³வோ வஸ்ஸந்தோ தி³ட்டோ²’’தி? ‘‘தி³ட்டோ² மே, தாத, மய்ஹமேவ ஸோ ஸப்³ப³ரத்திம் வுட்டோ², தம் காரணம் பச்சா² கதே²ஸ்ஸாமி, ஏதஸ்மிம் தாவ மே ஸேட்டி²கே³ஹே பவத்திம் கதே²ஹீ’’தி. ‘‘அம்ம, அஜ்ஜ ரத்தியம் ஸேட்டி² ச ப⁴ரியா ச ஸேட்டி²புத்தோ சாதி தயோபி ஜனே அவத்த²ரமானம் கே³ஹம் பதி, தே ஏகசிதகாயம் ஜா²யந்தி, ஸ்வாயம் தூ⁴மோ பஞ்ஞாயதி, அம்மா’’தி. ஸா தஸ்மிம் க²ணே நிவத்த²வத்த²ம்பி பதமானம் ந ஸஞ்ஜானி. ஸோகும்மத்தத்தம் பத்வா ஜாதரூபேனேவ –
‘‘உபோ⁴ புத்தா காலங்கதா, பந்தே² மய்ஹம் பதீ மதோ;
மாதா பிதா ச பா⁴தா ச, ஏகசிதம்ஹி ட³ய்ஹரே’’தி. (அப. தே²ரீ 2.2.498) –
விலபந்தீ பரிப்³ப⁴மதி.
ததோ பட்டா²ய தஸ்ஸா நிவாஸனமத்தேனபி படேன அசரணதோ பதிதாசாரத்தா படாசாராத்வேவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி. தம் தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா ‘‘க³ச்ச², உம்மத்திகே’’தி கேசி கசவரம் மத்த²கே கி²பந்தி, அஞ்ஞே பம்ஸும் ஓகிரந்தி, அபரே லேட்³டு³ம் கி²பந்தி. ஸத்தா² ஜேதவனே மஹாபரிஸாமஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ தம் ததா² பரிப்³ப⁴மந்திம் தி³ஸ்வா ஞாணபரிபாகஞ்ச ஓலோகேத்வா யதா² விஹாராபி⁴முகீ² ஆக³ச்ச²தி, ததா² அகாஸி. பரிஸா தம் தி³ஸ்வா ‘‘இமிஸ்ஸா உம்மத்திகாய இதோ ஆக³ந்தும் மாத³த்தா²’’தி ஆஹ. ‘‘ப⁴க³வா மா நம் வாரயித்தா²’’தி வத்வா அவிதூ³ரட்டா²னம் ஆக³தகாலே ‘‘ஸதிம் படிலப⁴ ப⁴கி³னீ’’தி ஆஹ. ஸா தாவதே³வ பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன ஸதிம் படிலபி⁴த்வா நிவத்த²வத்த²ஸ்ஸ பதிதபா⁴வம் ஸல்லக்கே²த்வா ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்ட²பேத்வா உக்குடிகம் உபனிஸஜ்ஜாய நிஸீதி³. ஏகோ புரிஸோ உத்தரஸாடகம் கி²பி. ஸா தம் நிவாஸேத்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, அவஸ்ஸயோ மே ஹோத², ஏகம் மே புத்தம் ஸேனோ க³ண்ஹி, ஏகோ உத³கேன வூள்ஹோ, பந்தே² பதி மதோ, மாதாபிதரோ பா⁴தா ச கே³ஹேன அவத்த²டா மதா ஏகசிதகஸ்மிம் ஜா²யந்தீ’’தி ஸா ஸோககாரணம் ஆசிக்கி². ஸத்தா² ‘‘படாசாரே, மா சிந்தயி, தவ அவஸ்ஸயோ ப⁴விதும் ஸமத்த²ஸ்ஸேவ ஸந்திகம் ஆக³தாஸி. யதா² ஹி த்வம் இதா³னி புத்தாதீ³னம் மரணனிமித்தம் அஸ்ஸூனி பவத்தேஸி, ஏவம் அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே புத்தாதீ³னம் மரணஹேது பவத்திதம் அஸ்ஸு சதுன்னம் மஹாஸமுத்³தா³னம் உத³கதோ ப³ஹுதர’’ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ –
‘‘சதூஸு ஸமுத்³தே³ஸு ஜலம் பரித்தகம், ததோ ப³ஹும் அஸ்ஸுஜலம் அனப்பகம்;
து³க்கே²ன பு²ட்ட²ஸ்ஸ நரஸ்ஸ ஸோசனா, கிம் காரணா அம்ம துவம் பமஜ்ஜஸீ’’தி. (த⁴. ப. அட்ட². 1.112 படாசாராதே²ரீவத்து²) –
கா³த²ம் அபா⁴ஸி.
ஏவம் ஸத்த²ரி அனமதக்³க³பரியாயகத²ம் (ஸம். நி. 2.125-126) கதே²ந்தே தஸ்ஸா ஸோகோ தனுதரபா⁴வம் அக³மாஸி. அத² நம் தனுபூ⁴தஸோகம் ஞத்வா ‘‘படாசாரே, புத்தாத³யோ நாம பரலோகம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ தாணம் வா லேணம் வா ஸரணம் வா ப⁴விதும் ந ஸக்கோந்தீ’’தி விஜ்ஜமானாபி தே ந ஸந்தி ஏவ, தஸ்மா பண்டி³தேன அத்தனோ ஸீலம் விஸோதே⁴த்வா நிப்³பா³னகா³மிமக்³கோ³யேவ ஸாதே⁴தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ –
‘‘ந ஸந்தி புத்தா தாணாய, ந பிதா நாபி ப³ந்த⁴வா;
அந்தகேனாதி⁴பன்னஸ்ஸ, நத்தி² ஞாதீஸு தாணதா.
‘‘ஏதமத்த²வஸம் ஞத்வா, பண்டி³தோ ஸீலஸம்வுதோ;
நிப்³பா³னக³மனம் மக்³க³ம், கி²ப்பமேவ விஸோத⁴யே’’தி. (த⁴. ப. 288-289) –
இமாஹி கா³தா²ஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. தே³ஸனாவஸானே படாசாரா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹித்வா ஸத்தா²ரம் பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசி. ஸத்தா² தம் பி⁴க்கு²னீனம் ஸந்திகம் நேத்வா பப்³பா³ஜேஸி. ஸா லத்³தூ⁴பஸம்பதா³ உபரிமக்³க³த்தா²ய விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தீ ஏகதி³வஸம் க⁴டேன உத³கம் ஆதா³ய பாதே³ தோ⁴வந்தீ உத³கம் ஆஸிஞ்சி. தம் தோ²கம் டா²னம் க³ந்த்வா பச்சி²ஜ்ஜி, து³தியவாரம் ஆஸித்தம் ததோ தூ³ரம் அக³மாஸி, ததியவாரம் ஆஸித்தம் ததோபி தூ³ரதரம் அக³மாஸி. ஸா ததே³வ ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா தயோ வயே பரிச்சி²ந்தி³த்வா ‘‘மயா பட²மம் ஆஸித்தஉத³கம் விய இமே ஸத்தா பட²மவயேபி மரந்தி, ததோ தூ³ரம் க³தம் து³தியவாரம் ஆஸித்தம் உத³கம் விய மஜ்ஜி²மவயேபி, ததோ தூ³ரதரம் க³தம் ததியவாரம் ஆஸித்தம் உத³கம் விய பச்சி²மவயேபி மரந்தியேவா’’தி சிந்தேஸி. ஸத்தா² க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோவ ஓபா⁴ஸம் ப²ரித்வா தஸ்ஸா ஸம்முகே² ட²த்வா கதே²ந்தோ விய ‘‘ஏவமேதம், படாசாரே, ஸப்³பே³பிமே ஸத்தா மரணத⁴ம்மா, தஸ்மா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம் அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ வஸ்ஸஸதம் ஜீவதோ தம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஏகாஹம்பி ஏகக்க²ணம்பி ஜீவிதம் ஸேய்யோ’’தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ –
‘‘யோ ச வஸ்ஸஸதம் ஜீவே, அபஸ்ஸம் உத³யப்³ப³யம்;
ஏகாஹம் ஜீவிதம் ஸேய்யோ, பஸ்ஸதோ உத³யப்³ப³ய’’ந்தி. (த⁴. ப. 113) –
கா³த²மாஹ. கா³தா²பரியோஸானே படாசாரா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ரீ 2.2.468-511) –
‘‘பது³முத்தரோ நாம ஜினோ, ஸப்³ப³த⁴ம்மான பாரகூ³;
இதோ ஸதஸஹஸ்ஸம்ஹி, கப்பே உப்பஜ்ஜி நாயகோ.
‘‘ததா³ஹம் ஹம்ஸவதியம், ஜாதா ஸேட்டி²குலே அஹும்;
நானாரதனபஜ்ஜோதே, மஹாஸுக²ஸமப்பிதா.
‘‘உபேத்வா தம் மஹாவீரம், அஸ்ஸோஸிம் த⁴ம்மதே³ஸனம்;
ததோ ஜாதபஸாதா³ஹம், உபேஸிம் ஸரணம் ஜினம்.
‘‘ததோ வினயதா⁴ரீனம், அக்³க³ம் வண்ணேஸி நாயகோ;
பி⁴க்கு²னிம் லஜ்ஜினிம் தாதி³ம், கப்பாகப்பவிஸாரத³ம்.
‘‘ததா³ முதி³தசித்தாஹம், தம் டா²னமபி⁴கங்கி²னீ;
நிமந்தேத்வா த³ஸப³லம், ஸஸங்க⁴ம் லோகனாயகம்.
‘‘போ⁴ஜயித்வான ஸத்தாஹம், த³தி³த்வாவ திசீவரம்;
நிபச்ச ஸிரஸா பாதே³, இத³ம் வசனமப்³ரவிம்.
‘‘யா தயா வண்ணிதா வீர, இதோ அட்ட²மகே முனி;
தாதி³ஸாஹம் ப⁴விஸ்ஸாமி, யதி³ ஸிஜ்ஜ²தி நாயக.
‘‘ததா³ அவோச மம் ஸத்தா², ப⁴த்³தே³ மா பா⁴யி அஸ்ஸஸ;
அனாக³தம்ஹி அத்³தா⁴னே, லச்ச²ஸே தம் மனோரத²ம்.
‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, ஓக்காககுலஸம்ப⁴வோ;
கோ³தமோ நாம கோ³த்தேன, ஸத்தா² லோகே ப⁴விஸ்ஸதி.
‘‘தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு தா³யாதா³, ஓரஸா த⁴ம்மனிம்மிதா;
படாசாராதி நாமேன, ஹேஸ்ஸதி ஸத்து² ஸாவிகா.
‘‘ததா³ஹம் முதி³தா ஹுத்வா, யாவஜீவம் ததா³ ஜினம்;
மேத்தசித்தா பரிசரிம், ஸஸங்க⁴ம் லோகனாயகம்.
‘‘தேன கம்மேன ஸுகதேன, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;
ஜஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தாவதிம்ஸமக³ச்ச²ஹம்.
‘‘இமம்ஹி ப⁴த்³த³கே கப்பே, ப்³ரஹ்மப³ந்து⁴ மஹாயஸோ;
கஸ்ஸபோ நாம கோ³த்தேன, உப்பஜ்ஜி வத³தம் வரோ.
‘‘உபட்டா²கோ மஹேஸிஸ்ஸ, ததா³ ஆஸி நரிஸ்ஸரோ;
காஸிராஜா கிகீ நாம, பா³ராணஸிபுருத்தமே.
‘‘தஸ்ஸாஸிம் ததியா தீ⁴தா, பி⁴க்கு²னீ இதி விஸ்ஸுதா;
த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஜினக்³க³ஸ்ஸ, பப்³ப³ஜ்ஜம் ஸமரோசயிம்.
‘‘அனுஜானி ந நோ தாதோ, அகா³ரேவ ததா³ மயம்;
வீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி, விசரிம்ஹ அதந்தி³தா.
‘‘கோமாரிப்³ரஹ்மசரியம், ராஜகஞ்ஞா ஸுகே²தி⁴தா;
பு³த்³தோ⁴பட்டா²னனிரதா, முதி³தா ஸத்ததீ⁴தரோ.
‘‘ஸமணீ ஸமணகு³த்தா ச, பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²தா³யிகா;
த⁴ம்மா சேவ ஸுத⁴ம்மா ச, ஸத்தமீ ஸங்க⁴தா³யிகா.
‘‘அஹம் உப்பலவண்ணா ச, கே²மா ப⁴த்³தா³ ச பி⁴க்கு²னீ;
கிஸாகோ³தமீ த⁴ம்மதி³ன்னா, விஸாகா² ஹோதி ஸத்தமீ.
‘‘தேஹி கம்மேஹி ஸுகதேஹி, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;
ஜஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தாவதிம்ஸமக³ச்ச²ஹம்.
‘‘பச்சி²மே ச ப⁴வே தா³னி, ஜாதா ஸேட்டி²குலே அஹம்;
ஸாவத்தி²யம் புரவரே, இத்³தே⁴ பீ²தே மஹத்³த⁴னே.
‘‘யதா³ ச யோப்³ப³னூபேதா, விதக்கவஸகா³ அஹம்;
நரம் ஜாரபதிம் தி³ஸ்வா, தேன ஸத்³தி⁴ம் அக³ச்ச²ஹம்.
‘‘ஏகபுத்தபஸூதாஹம், து³தியோ குச்சி²யா மம;
ததா³ஹம் மாதாபிதரோ, ஓக்கா²மீதி ஸுனிச்சி²தா.
‘‘நாரோசேஸிம் பதிம் மய்ஹம், ததா³ தம்ஹி பவாஸிதே;
ஏகிகா நிக்³க³தா கே³ஹா, க³ந்தும் ஸாவத்தி²முத்தமம்.
‘‘ததோ மே ஸாமி ஆக³ந்த்வா, ஸம்பா⁴வேஸி பதே² மமம்;
ததா³ மே கம்மஜா வாதா, உப்பன்னா அதிதா³ருணா.
‘‘உட்டி²தோ ச மஹாமேகோ⁴, பஸூதிஸமயே மம;
த³ப்³ப³த்தா²ய ததா³ க³ந்த்வா, ஸாமி ஸப்பேன மாரிதோ.
‘‘ததா³ விஜாதது³க்கே²ன, அனாதா² கபணா அஹம்;
குன்னதி³ம் பூரிதம் தி³ஸ்வா, க³ச்ச²ந்தீ ஸகுலாலயம்.
‘‘பா³லம் ஆதா³ய அதரிம், பாரகூலே ச ஏககம்;
ஸாயேத்வா பா³லகம் புத்தம், இதரம் தரணாயஹம்.
‘‘நிவத்தா உக்குஸோ ஹாஸி, தருணம் விலபந்தகம்;
இதரஞ்ச வஹீ ஸோதோ, ஸாஹம் ஸோகஸமப்பிதா.
‘‘ஸாவத்தி²னக³ரம் க³ந்த்வா, அஸ்ஸோஸிம் ஸஜனே மதே;
ததா³ அவோசம் ஸோகட்டா, மஹாஸோகஸமப்பிதா.
‘‘உபோ⁴ புத்தா காலங்கதா, பந்தே² மய்ஹம் பதீ மதோ;
மாதா பிதா ச பா⁴தா ச, ஏகசிதம்ஹி ட³ய்ஹரே.
‘‘ததா³ கிஸா ச பண்டு³ ச, அனாதா² தீ³னமானஸா;
இதோ ததோ ப⁴மந்தீஹம், அத்³த³ஸம் நரஸாரதி²ம்.
‘‘ததோ அவோச மம் ஸத்தா², புத்தே மா ஸோசி அஸ்ஸஸ;
அத்தானம் தே க³வேஸஸ்ஸு, கிம் நிரத்த²ம் விஹஞ்ஞஸி.
‘‘ந ஸந்தி புத்தா தாணாய, ந ஞாதீ நாபி ப³ந்த⁴வா;
அந்தகேனாதி⁴பன்னஸ்ஸ, நத்தி² ஞாதீஸு தாணதா.
‘‘தம் ஸுத்வா முனினோ வாக்யம், பட²மம் ப²லமஜ்ஜ²க³ம்;
பப்³ப³ஜித்வான நசிரம், அரஹத்தமபாபுணிம்.
‘‘இத்³தீ⁴ஸு ச வஸீ ஹோமி, தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா;
பரசித்தானி ஜானாமி, ஸத்து²ஸாஸனகாரிகா.
‘‘புப்³பே³னிவாஸம் ஜானாமி, தி³ப்³ப³சக்கு² விஸோதி⁴தம்;
கே²பேத்வா ஆஸவே ஸப்³பே³, விஸுத்³தா⁴ஸிம் ஸுனிம்மலா.
‘‘ததோஹம் வினயம் ஸப்³ப³ம், ஸந்திகே ஸப்³ப³த³ஸ்ஸினோ;
உக்³க³ஹிம் ஸப்³ப³வித்தா²ரம், ப்³யாஹரிஞ்ச யதா²தத²ம்.
‘‘ஜினோ தஸ்மிம் கு³ணே துட்டோ², ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி மம்;
அக்³கா³ வினயதா⁴ரீனம், படாசாராவ ஏகிகா.
‘‘பரிசிண்ணோ மயா ஸத்தா², கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்;
ஓஹிதோ க³ருகோ பா⁴ரோ, ப⁴வனேத்தி ஸமூஹதா.
‘‘யஸ்ஸத்தா²ய பப்³ப³ஜிதா, அகா³ரஸ்மானகா³ரியம்;
ஸோ மே அத்தோ² அனுப்பத்தோ, ஸப்³ப³ஸம்யோஜனக்க²யோ.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹத்தம் பன பத்வா ஸேக்க²காலே அத்தனோ படிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா உபரிவிஸேஸஸ்ஸ நிப்³ப³த்திதாகாரம் விபா⁴வேந்தீ உதா³னவஸேன –
112. ‘‘நங்க³லேஹி கஸம் கே²த்தம், பீ³ஜானி பவபம் ச²மா;
புத்ததா³ரானி போஸேந்தா, த⁴னம் விந்த³ந்தி மாணவா.
113. ‘‘கிமஹம் ஸீலஸம்பன்னா, ஸத்து²ஸாஸனகாரிகா;
நிப்³பா³னம் நாதி⁴க³ச்சா²மி, அகுஸீதா அனுத்³த⁴தா.
114. ‘‘பாதே³ பக்கா²லயித்வான, உத³கேஸு கரோமஹம்;
பாதோ³த³கஞ்ச தி³ஸ்வான, த²லதோ நின்னமாக³தம்.
115. ‘‘ததோ சித்தம் ஸமாதே⁴ஸிம், அஸ்ஸம் ப⁴த்³ரம்வஜானியம்;
ததோ தீ³பம் க³ஹேத்வான, விஹாரம் பாவிஸிம் அஹம்;
ஸேய்யம் ஓலோகயித்வான, மஞ்சகம்ஹி உபாவிஸிம்.
116. ‘‘ததோ ஸூசிம் க³ஹேத்வான, வட்டிம் ஓகஸ்ஸயாமஹம்;
பதீ³பஸ்ஸேவ நிப்³பா³னம், விமோக்கோ² அஹு சேதஸோ’’தி. – இமா கா³தா² அபா⁴ஸி;
தத்த² கஸந்தி கஸந்தா கஸிகம்மம் கரோந்தா. ப³ஹுத்தே² ஹி இத³ம் ஏகவசனம். பவபந்தி பீ³ஜானி வபந்தா. ச²மாதி ச²மாயம். பு⁴ம்மத்தே² ஹி இத³ம் பச்சத்தவசனம். அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – இமே மாணவா ஸத்தா நங்க³லேஹி பா²லேஹி கே²த்தம் கஸந்தா யதா²தி⁴ப்பாயம் கே²த்தபூ⁴மியம் புப்³ப³ண்ணாபரண்ணபே⁴தா³னி பீ³ஜானி வபந்தா தம்ஹேது தம்னிமித்தம் அத்தானம் புத்ததா³ராதீ³னி போஸேந்தா ஹுத்வா த⁴னம் படிலப⁴ந்தி. ஏவம் இமஸ்மிம் லோகே யோனிஸோ பயுத்தோ பச்சத்தபுரிஸகாரோ நாம ஸப²லோ ஸஉத³யோ.
தத்த² கிமஹம் ஸீலஸம்பன்னா, ஸத்து²ஸாஸனகாரிகா. நிப்³பா³னம் நாதி⁴க³ச்சா²மி, அகுஸீதா அனுத்³த⁴தாதி அஹம் ஸுவிஸுத்³த⁴ஸீலா ஆரத்³த⁴வீரியதாய அகுஸீதா அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதசித்ததாய அனுத்³த⁴தா ச ஹுத்வா சதுஸச்சகம்மட்டா²னபா⁴வனாஸங்கா²தம் ஸத்து² ஸாஸனம் கரோந்தீ கஸ்மா நிப்³பா³னம் நாதி⁴க³ச்சா²மி, அதி⁴க³மிஸ்ஸாமி ஏவாதி.
ஏவம் பன சிந்தேத்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தீ ஏகதி³வஸம் பாத³தோ⁴வனஉத³கே நிமித்தம் க³ண்ஹி. தேனாஹ ‘‘பாதே³ பக்கா²லயித்வானா’’திஆதி³. தஸ்ஸத்தோ² – அஹம் பாதே³ தோ⁴வந்தீ பாத³பக்கா²லனஹேது திக்க²த்தும் ஆஸித்தேஸு உத³கேஸு த²லதோ நின்னமாக³தம் பாதோ³த³கம் தி³ஸ்வா நிமித்தம் கரோமி.
‘‘யதா² இத³ம் உத³கம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம், ஏவம் ஸத்தானம் ஆயுஸங்கா²ரா’’தி ஏவம் அனிச்சலக்க²ணம், தத³னுஸாரேன து³க்க²லக்க²ணம், அனத்தலக்க²ணஞ்ச உபதா⁴ரேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தீ ததோ சித்தம் ஸமாதே⁴ஸிம், அஸ்ஸம் ப⁴த்³ரம்வஜானியந்தி யதா² அஸ்ஸம் ப⁴த்³ரம் ஆஜானியம் குஸலோ ஸாரதி² ஸுகே²ன ஸாரேதி, ஏவம் மய்ஹம் சித்தம் ஸுகே²னேவ ஸமாதே⁴ஸிம், விபஸ்ஸனாஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதம் அகாஸிம். ஏவம் பன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தீ உதுஸப்பாயனிஜிகி³ஸாய ஓவரகம் பவிஸந்தீ அந்த⁴காரவித⁴மனத்த²ம் தீ³பம் க³ஹேத்வா க³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா தீ³பம் ட²பேத்வா மஞ்சகே நிஸின்னமத்தாவ தீ³பம் விஜ்ஜா²பேதும் அக்³க³ளஸூசியா தீ³பவட்டிம் ஆகட்³டி⁴ம், தாவதே³வ உதுஸப்பாயலாபே⁴ன தஸ்ஸா சித்தம் ஸமாஹிதம் அஹோஸி, விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓதரி, மக்³கே³ன க⁴ட்டேஸி. ததோ மக்³க³படிபாடியா ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவானம் க²யோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘ததோ தீ³பம் க³ஹேத்வான…பே… விமோக்கோ² அஹு சேதஸோ’’தி. தத்த² ஸேய்யம் ஓலோகயித்வானாதி தீ³பாலோகேன ஸேய்யம் பஸ்ஸித்வா.
ஸூசிந்தி அக்³க³ளஸூசிம். வட்டிம் ஓகஸ்ஸயாமீதி தீ³பம் விஜ்ஜா²பேதும் தேலாபி⁴முக²ம் தீ³பவட்டிம் ஆகட்³டே⁴மி. விமோக்கோ²தி கிலேஸேஹி விமோக்கோ². ஸோ பன யஸ்மா பரமத்த²தோ சித்தஸ்ஸ ஸந்ததி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘சேதஸோ’’தி. யதா² பன வட்டிதேலாதி³கே பச்சயே ஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹோ பதீ³போ தத³பா⁴வே அனுப்பஜ்ஜனதோ நிப்³பு³தோதி வுச்சதி, ஏவம் கிலேஸாதி³பச்சயே ஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹம் சித்தம் தத³பா⁴வே அனுப்பஜ்ஜனதோ விமுத்தந்தி வுச்சதீதி ஆஹ – ‘‘பதீ³பஸ்ஸேவ நிப்³பா³னம், விமோக்கோ² அஹு சேதஸோ’’தி.
படாசாராதே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.