2. து³கனிபாதோ
1. அபி⁴ரூபனந்தா³தே²ரீகா³தா²வண்ணனா
து³கனிபாதே ஆதுரம் அஸுசிம் பூதிந்திஆதி³கா அபி⁴ரூபனந்தா³ய ஸிக்க²மானாய கா³தா². அயம் கிர விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ப³ந்து⁴மதீனக³ரே க³ஹபதிமஹாஸாலஸ்ஸ தீ⁴தா ஹுத்வா ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸரணேஸு ச ஸீலேஸு ச பதிட்டி²தா ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தே தா⁴துசேதியம் ரதனபடிமண்டி³தேன ஸுவண்ணச்ச²த்தேன பூஜம் கத்வா, காலங்கத்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தித்வா அபராபரம் ஸுக³தீஸுயேவ ஸம்ஸரந்தீ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ கபிலவத்து²னக³ரே கே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ஸ்மிம் நிப்³ப³த்தி. நந்தா³திஸ்ஸா நாமம் அஹோஸி. ஸா அத்தபா⁴வஸ்ஸ அதிவிய ரூபஸோப⁴க்³க³ப்பத்தியா அபி⁴ரூபா த³ஸ்ஸனீயா பாஸாதி³கா அபி⁴ரூபனந்தா³த்வேவ பஞ்ஞாயித்த². தஸ்ஸா வயப்பத்தாய வாரேய்யதி³வஸேயேவ வரபூ⁴தோ ஸக்யகுமாரோ காலமகாஸி. அத² நம் மாதாபிதரோ அகாமம் பப்³பா³ஜேஸும்.
ஸா பப்³ப³ஜித்வாபி ரூபம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னமதா³ ‘‘ஸத்தா² ரூபம் விவண்ணேதி க³ரஹதி அனேகபரியாயேன ரூபே ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி பு³த்³து⁴பட்டா²னம் ந க³ச்ச²தி. ப⁴க³வா தஸ்ஸா ஞாணபரிபாகம் ஞத்வா மஹாபஜாபதிம் ஆணாபேஸி ‘‘ஸப்³பா³பி பி⁴க்கு²னியோ படிபாடியா ஓவாத³ம் ஆக³ச்ச²ந்தூ’’தி. ஸா அத்தனோ வாரே ஸம்பத்தே அஞ்ஞம் பேஸேஸி. ப⁴க³வா ‘‘வாரே ஸம்பத்தே அத்தனாவ ஆக³ந்தப்³ப³ம், ந அஞ்ஞா பேஸேதப்³பா³’’தி ஆஹ. ஸா ஸத்து² ஆணம் லங்கி⁴தும் அஸக்கோந்தீ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் பு³த்³து⁴பட்டா²னம் அக³மாஸி. ப⁴க³வா இத்³தி⁴யா ஏகம் அபி⁴ரூபம் இத்தி²ரூபம் மாபேத்வா புன ஜராஜிண்ணம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸம்வேக³ம் உப்பாதே³த்வா –
19. ‘‘ஆதுரம் அஸுசிம் பூதிம், பஸ்ஸ நந்தே³ ஸமுஸ்ஸயம்;
அஸுபா⁴ய சித்தம் பா⁴வேஹி, ஏகக்³க³ம் ஸுஸமாஹிதம்.
20. ‘‘அனிமித்தஞ்ச பா⁴வேஹி, மானானுஸயமுஜ்ஜஹ;
ததோ மானாபி⁴ஸமயா, உபஸந்தா சரிஸ்ஸஸீ’’தி. –
இமா த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸி. தாஸம் அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயோ ஏவ. கா³தா²பரியோஸானே அபி⁴ரூபனந்தா³ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே –
‘‘நக³ரே ப³ந்து⁴மதியா, ப³ந்து⁴மா நாம க²த்தியோ;
தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ அஹும் ப⁴ரியா, ஏகஜ்ஜ²ம் சாரயாமஹம்.
‘‘ரஹோக³தா நிஸீதி³த்வா, ஏவம் சிந்தேஸஹம் ததா³;
ஆதா³ய க³மனீயஞ்ஹி, குஸலம் நத்தி² மே கதம்.
‘‘மஹாபி⁴தாபம் கடுகம், கோ⁴ரரூபம் ஸுதா³ருணம்;
நிரயம் நூன க³ச்சா²மி, ஏத்த² மே நத்தி² ஸம்ஸயோ.
‘‘ஏவாஹம் சிந்தயித்வான, பஹம்ஸேத்வான மானஸம்;
ராஜானம் உபக³ந்த்வான, இத³ம் வசனமப்³ரவிம்.
‘‘இத்தீ² நாம மயம் தே³வ, புரிஸானுக³தா ஸதா³;
ஏகம் மே ஸமணம் தே³ஹி, போ⁴ஜயிஸ்ஸாமி க²த்திய.
‘‘அதா³ஸி மே மஹாராஜா, ஸமணம் பா⁴விதிந்த்³ரியம்;
தஸ்ஸ பத்தம் க³ஹேத்வான, பரமன்னேன பூரயிம்.
‘‘பூரயித்வா பரமன்னம், ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகேனஹம்;
வத்த²யுகே³ன சா²தே³த்வா, அதா³ஸிம் துட்ட²மானஸா.
‘‘தேன கம்மேன ஸுகதேன, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;
ஜஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தாவதிம்ஸமக³ச்ச²ஹம்.
‘‘ஸஹஸ்ஸம் தே³வராஜூனம், மஹேஸித்தமகாரயிம்;
ஸஹஸ்ஸம் சக்கவத்தீனம், மஹேஸித்தமகாரயிம்.
‘‘பதே³ஸரஜ்ஜம் விபுலம், க³ணனாதோ அஸங்கி²யம்;
நானாவித⁴ம் ப³ஹும் புஞ்ஞம், தஸ்ஸ கம்மப²லா ததோ.
‘‘உப்பலஸ்ஸேவ மே வண்ணா, அபி⁴ரூபா ஸுத³ஸ்ஸனா;
இத்தீ² ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னா, அபி⁴ஜாதா ஜுதிந்த⁴ரா.
‘‘பச்சி²மே ப⁴வஸம்பத்தே, அஜாயிம் ஸாகியே குலே;
நாரீஸஹஸ்ஸபாமோக்கா², ஸுத்³தோ⁴த³னஸுதஸ்ஸஹம்.
‘‘நிப்³பி³ந்தி³த்வா அகா³ரேஹம், பப்³ப³ஜிம் அனகா³ரியம்;
ஸத்தமிம் ரத்திம் ஸம்பத்வா, சதுஸச்சம் அபாபுணிம்.
‘‘சீவரபிண்ட³பாதஞ்ச, பச்சயஞ்ச ஸேனாஸனம்;
பரிமேதும் ந ஸக்கோமி, பிண்ட³பாதஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘யம் மய்ஹம் புரிமம் கம்மம், குஸலம் ஜனிதம் முனி;
துய்ஹத்தா²ய மஹாவீர, பரிசிண்ணம் ப³ஹும் மயா.
‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் தா³னமத³தி³ம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பிண்ட³பாதஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘து³வே க³தீ பஜானாமி, தே³வத்தம் அத² மானுஸம்;
அஞ்ஞம் க³திம் ந ஜானாமி, பிண்ட³பாதஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘உச்சே குலே பஜானாமி, தயோ ஸாலே மஹாத⁴னே;
அஞ்ஞம் குலம் ந ஜானாமி, பிண்ட³பாதஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘ப⁴வாப⁴வே ஸம்ஸரித்வா, ஸுக்கமூலேன சோதி³தா;
அமனாபம் ந பஸ்ஸாமி, ஸோமனஸ்ஸகதம் ப²லம்.
‘‘இத்³தீ⁴ஸு ச வஸீ ஹோமி, தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா;
சேதோபரியஞாணஸ்ஸ, வஸீ ஹோமி மஹாமுனே.
‘‘புப்³பே³னிவாஸம் ஜானாமி, தி³ப்³ப³சக்கு² விஸோதி⁴தம்;
ஸப்³பா³ஸவபரிக்கீ²ணா, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ.
‘‘அத்த²த⁴ம்மனிருத்தீஸு, படிபா⁴னே ததே²வ ச;
ஞாணம் மம மஹாவீர, உப்பன்னம் தவ ஸந்திகே.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹத்தம் பத்வா பன ஸா ஸயம்பி உதா³னவஸேன தாயேவ கா³தா² அபா⁴ஸி, இத³மேவ சஸ்ஸா அஞ்ஞாப்³யாகரணம் அஹோஸீதி.
அபி⁴ரூபனந்தா³தே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஜேந்தாதே²ரீகா³தா²வண்ணனா
யே இமே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³திஆதி³கா ஜேந்தாய தே²ரியா கா³தா². தஸ்ஸா அதீதம் பச்சுப்பன்னஞ்ச வத்து² அபி⁴ரூபனந்தா³வத்து²ஸதி³ஸம். அயம் பன வேஸாலியம் லிச்ச²விராஜகுலே நிப்³ப³த்தீதி அயமேவ விஸேஸோ. ஸத்தா²ரா தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா தே³ஸனாபரியோஸானே அரஹத்தம் பத்வா அத்தனா அதி⁴க³தம் விஸேஸம் பச்சவேக்கி²த்வா பீதிவஸேன –
21. ‘‘யே இமே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, மக்³கா³ நிப்³பா³னபத்தியா;
பா⁴விதா தே மயா ஸப்³பே³, யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதா.
22. ‘‘தி³ட்டோ² ஹி மே ஸோ ப⁴க³வா, அந்திமோயம் ஸமுஸ்ஸயோ;
விக்கீ²ணோ ஜாதிஸம்ஸாரோ, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி. –
இமா த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸி.
தத்த² யே இமே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி யே இமே ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தா போ³தி⁴யா யதா²வுத்தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ தம்ஸமங்கி³னோ புக்³க³லஸ்ஸ அங்க³பூ⁴தத்தா ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி லத்³த⁴னாமா ஸத்த த⁴ம்மா. மக்³கா³ நிப்³பா³னபத்தியாதி நிப்³பா³னாதி⁴க³மஸ்ஸ உபாயபூ⁴தா. பா⁴விதா தே மயா ஸப்³பே³, யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதாதி தே ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ஸப்³பே³பி மயா யதா² பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா தே³ஸிதா, ததா² மயா உப்பாதி³தா ச வட்³டி⁴தா ச.
தி³ட்டோ² ஹி மே ஸோ ப⁴க³வாதி ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா ஸோ ப⁴க³வா த⁴ம்மகாயோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அத்தனா அதி⁴க³தஅரியத⁴ம்மத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டோ², தஸ்மா அந்திமோயம் ஸமுஸ்ஸயோதி யோஜனா. அரியத⁴ம்மத³ஸ்ஸனேன ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ அஞ்ஞே ச அரியா தி³ட்டா² நாம ஹோந்தி, ந ரூபகாயத³ஸ்ஸனமத்தேன. யதா²ஹ – ‘‘யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87) ச ‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ’’தி (ம. நி. 1.20; ஸம். நி. 3.1) ச ஆதி³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.
ஜேந்தாதே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. ஸுமங்க³லமாதுதே²ரீகா³தா²வண்ணனா
ஸுமுத்திகாதிஆதி³கா ஸுமங்க³லமாதாய தே²ரியா கா³தா². அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரா தத்த² தத்த² ப⁴வே குஸலம் உபசினித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் த³லித்³த³குலே நிப்³ப³த்தித்வா வயப்பத்தா அஞ்ஞதரஸ்ஸ நளகாரஸ்ஸ தி³ன்னா பட²மக³ப்³பே⁴யேவ பச்சி²மப⁴விகம் புத்தம் லபி⁴. தஸ்ஸ ஸுமங்க³லோதி நாமம் அஹோஸி. ததோ பட்டா²ய ஸா ஸுமங்க³லமாதாதி பஞ்ஞாயித்த². யஸ்மா பனஸ்ஸா நாமகோ³த்தம் ந பாகடம், தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞதரா தே²ரீ பி⁴க்கு²னீ அபஞ்ஞாதா’’தி பாளியம் வுத்தம். ஸோபிஸ்ஸா புத்தோ விஞ்ஞுதம் பத்தோ பப்³ப³ஜித்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பத்வா ஸுமங்க³லத்தே²ரோதி பாகடோ அஹோஸி. தஸ்ஸ மாதா பி⁴க்கு²னீஸு பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தீ ஏகதி³வஸம் கி³ஹிகாலே அத்தனா லத்³த⁴து³க்க²ம் பச்சவேக்கி²த்வா ஸம்வேக³ஜாதா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பத்வா உதா³னேந்தீ –
23. ‘‘ஸுமுத்திகா ஸுமுத்திகா, ஸாது⁴முத்திகாம்ஹி முஸலஸ்ஸ;
அஹிரிகோ மே ச²த்தகம் வாபி, உக்க²லிகா மே தே³ட்³டு³ப⁴ம் வாதி.
24. ‘‘ராக³ஞ்ச அஹம் தோ³ஸஞ்ச, சிச்சிடி சிச்சிடீதி விஹனாமி;
ஸா ருக்க²மூலமுபக³ம்ம, ‘அஹோ ஸுக²’ந்தி ஸுக²தோ ஜா²யாமீ’’தி. –
இமா த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸி.
தத்த² ஸுமுத்திகாதி ஸுமுத்தா. க-காரோ பத³பூரணமத்தம், ஸுட்டு² முத்தா வதாதி அத்தோ². ஸா ஸாஸனே அத்தனா படிலத்³த⁴ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா பஸாத³வஸேன, தஸ்ஸா வா பஸம்ஸாவஸேன ஆமந்தேத்வா வுத்தம் ‘‘ஸுமுத்திகா ஸுமுத்திகா’’தி. யம் பன கி³ஹிகாலே விஸேஸதோ ஜிகு³ச்ச²தி, ததோ விமுத்திம் த³ஸ்ஸேந்தீ ‘‘ஸாது⁴முத்திகாம்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸாது⁴முத்திகாம்ஹீதி ஸம்மதே³வ முத்தா வத அம்ஹி. முஸலஸ்ஸாதி முஸலதோ. அயம் கிர த³லித்³த³பா⁴வேன கி³ஹிகாலே ஸயமேவ முஸலகம்மம் கரோதி, தஸ்மா ஏவமாஹ. அஹிரிகோ மேதி மம ஸாமிகோ அஹிரிகோ நில்லஜ்ஜோ, ஸோ மம ந ருச்சதீதி வசனஸேஸோ. பகதியாவ காமேஸு விரத்தசித்ததாய காமாதி⁴முத்தானம் பவத்திம் ஜிகு³ச்ச²ந்தீ வத³தி. ச²த்தகம் வாபீதி ஜீவிதஹேதுகேன கரீயமானம் ச²த்தகம்பி மே ந ருச்சதீதி அத்தோ². வா-ஸத்³தோ³ அவுத்தஸமுச்சயத்தோ², தேன பேளாசங்கோடகாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. வேளுத³ண்டா³தீ³னி க³ஹேத்வா தி³வஸே தி³வஸே ச²த்தாதீ³னம் கரணவஸேன து³க்க²ஜீவிதம் ஜிகு³ச்ச²ந்தீ வத³தி. ‘‘அஹிதகோ மே வாதோ வாதீ’’தி கேசி வத்வா அஹிதகோ ஜராவஹோ கி³ஹிகாலே மம ஸரீரே வாதோ வாயதீதி அத்த²ம் வத³ந்தி. அபரே பன ‘‘அஹிதகோ பரேஸம் து³க்³க³ந்த⁴தரோ ச மம ஸரீரதோ வாதோ வாயதீ’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி. உக்க²லிகா மே தே³ட்³டு³ப⁴ம் வாதீதி மே மம ப⁴த்தபசனபா⁴ஜனம் சிரபாரிவாஸிகபா⁴வேன அபரிஸுத்³த⁴தாய உத³கஸப்பக³ந்த⁴ம் வாயதி, ததோ அஹம் ஸாது⁴முத்திகாம்ஹீதி யோஜனா.
ராக³ஞ்ச அஹம் தோ³ஸஞ்ச, சிச்சிடி சிச்சிடீதி விஹனாமீதி அஹம் கிலேஸஜேட்ட²கம் ராக³ஞ்ச தோ³ஸஞ்ச சிச்சிடி சிச்சிடீதி இமினா ஸத்³தே³ன ஸத்³தி⁴ம் விஹனாமி வினாஸேமி, பஜஹாமீதி அத்தோ². ஸா கிர அத்தனோ ஸாமிகம் ஜிகு³ச்ச²ந்தீ தேன தி³வஸே தி³வஸே பா²லியமானானம் ஸுக்கா²னம் வேளுத³ண்டா³தீ³னம் ஸத்³த³ம் க³ரஹந்தீ தஸ்ஸ பஹானம் ராக³தோ³ஸபஹானேன ஸமம் கத்வா அவோச. ஸா ருக்க²மூலமுபக³ம்மாதி ஸா அஹம் ஸுமங்க³லமாதா விவித்தம் ருக்க²மூலம் உபஸங்கமித்வா. ஸுக²தோ ஜா²யாமீதி ஸுக²ந்தி ஜா²யாமி, காலேன காலம் ஸமாபஜ்ஜந்தீ ப²லஸுக²ம் நிப்³பா³னஸுக²ஞ்ச படிஸம்வேதி³யமானா ப²லஜ்ஜா²னேன ஜா²யாமீதி அத்தோ². அஹோ ஸுக²ந்தி இத³ம் பனஸ்ஸா ஸமாபத்திதோ பச்சா² பவத்தமனஸிகாரவஸேன வுத்தம், புப்³பா³போ⁴க³வஸேனாதிபி யுஜ்ஜதேவ.
ஸுமங்க³லமாதுதே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
4. அட்³ட⁴காஸிதே²ரீகா³தா²வண்ணனா
யாவ காஸிஜனபதோ³திஆதி³கா அட்³ட⁴காஸியா தே²ரியா கா³தா². அயம் கிர கஸ்ஸபஸ்ஸ த³ஸப³லஸ்ஸ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்வா பி⁴க்கு²னீனம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தா⁴ பப்³ப³ஜித்வா பி⁴க்கு²னிஸீலே டி²தம் அஞ்ஞதரம் படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தம் கீ²ணாஸவத்தே²ரிம் க³ணிகாவாதே³ன அக்கோஸித்வா, ததோ சுதா நிரயே பச்சித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ காஸிகரட்டே² உளாரவிப⁴வே ஸேட்டி²குலே நிப்³ப³த்தித்வா வுத்³தி⁴ப்பத்தா புப்³பே³ கதஸ்ஸ வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தே³ன டா²னதோ பரிப⁴ட்டா² க³ணிகா அஹோஸி. நாமேன அட்³ட⁴காஸீ நாம. தஸ்ஸா பப்³ப³ஜ்ஜா ச தூ³தேன உபஸம்பதா³ ச க²ந்த⁴கே ஆக³தாயேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –
தேன கோ² பன ஸமயேன அட்³ட⁴காஸீ க³ணிகா பி⁴க்கு²னீஸு பப்³ப³ஜிதா ஹோதி. ஸா ச ஸாவத்தி²ம் க³ந்துகாமா ஹோதி ‘‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே உபஸம்பஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² து⁴த்தா – ‘‘அட்³ட⁴காஸீ கிர க³ணிகா ஸாவத்தி²ம் க³ந்துகாமா’’தி. தே மக்³கே³ பரியுட்டி²ம்ஸு. அஸ்ஸோஸி கோ² அட்³ட⁴காஸீ க³ணிகா ‘‘து⁴த்தா கிர மக்³கே³ பரியுட்டி²தா’’தி. ப⁴க³வதோ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – ‘‘அஹஞ்ஹி உபஸம்பஜ்ஜிதுகாமா, கத²ம் நு கோ² மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தூ³தேனபி உபஸம்பாதே³து’’ந்தி (சூளவ. 430).
ஏவம் லத்³தூ⁴பஸம்பதா³ பன விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தீ ந சிரஸ்ஸேவ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ரீ 2.4.168-183) –
‘‘இமம்ஹி ப⁴த்³த³கே கப்பே, ப்³ரஹ்மப³ந்து⁴ மஹாயஸோ;
கஸ்ஸபோ நாம கோ³த்தேன, உப்பஜ்ஜி வத³தம் வரோ.
‘‘ததா³ஹம் பப்³ப³ஜித்வான, தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனே;
ஸம்வுதா பாதிமோக்க²ம்ஹி, இந்த்³ரியேஸு ச பஞ்சஸு.
‘‘மத்தஞ்ஞுனீ ச அஸனே, யுத்தா ஜாக³ரியேபி ச;
வஸந்தீ யுத்தயோகா³ஹம், பி⁴க்கு²னிம் விக³தாஸவம்.
‘‘அக்கோஸிம் து³ட்ட²சித்தாஹம், க³ணிகேதி ப⁴ணிம் ததா³;
தேன பாபேன கம்மேன, நிரயம்ஹி அபச்சிஸம்.
‘‘தேன கம்மாவஸேஸேன, அஜாயிம் க³ணிகாகுலே;
ப³ஹுஸோவ பராதீ⁴னா, பச்சி²மாய ச ஜாதியம்.
‘‘காஸீஸு ஸேட்டி²குலஜா, ப்³ரஹ்மசாரீப³லேனஹம்;
அச்ச²ரா விய தே³வேஸு, அஹோஸிம் ரூபஸம்பதா³.
‘‘தி³ஸ்வான த³ஸ்ஸனீயம் மம், கி³ரிப்³ப³ஜபுருத்தமே;
க³ணிகத்தே நிவேஸேஸும், அக்கோஸனப³லேன மே.
‘‘ஸாஹம் ஸுத்வான ஸத்³த⁴ம்மம், பு³த்³த⁴ஸேட்டே²ன தே³ஸிதம்;
புப்³ப³வாஸனஸம்பன்னா, பப்³ப³ஜிம் அனகா³ரியம்.
‘‘ததூ³பஸம்பத³த்தா²ய, க³ச்ச²ந்தீ ஜினஸந்திகம்;
மக்³கே³ து⁴த்தே டி²தே ஸுத்வா, லபி⁴ம் தூ³தோபஸம்பத³ம்.
‘‘ஸப்³ப³கம்மம் பரிக்கீ²ணம், புஞ்ஞம் பாபம் ததே²வ ச;
ஸப்³ப³ஸம்ஸாரமுத்திண்ணா, க³ணிகத்தஞ்ச கே²பிதம்.
‘‘இத்³தீ⁴ஸு ச வஸீ ஹோமி, தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா;
சேதோபரியஞாணஸ்ஸ, வஸீ ஹோமி மஹாமுனே.
‘‘புப்³பே³னிவாஸம் ஜானாமி, தி³ப்³ப³சக்கு² விஸோதி⁴தம்;
ஸப்³பா³ஸவபரிக்கீ²ணா, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ.
‘‘அத்த²த⁴ம்மனிருத்தீஸு, படிபா⁴னே ததே²வ ச;
ஞாணம் மம மஹாவீர, உப்பன்னம் தவ ஸந்திகே.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. (அப. தே²ரீ 2.4.168-183);
அரஹத்தம் பன பத்வா உதா³னவஸேன –
25. ‘‘யாவ காஸிஜனபதோ³, ஸுங்கோ மே தத்தகோ அஹு;
தம் கத்வா நேக³மோ அக்³க⁴ம், அட்³டே⁴னக்³க⁴ம் ட²பேஸி மம்.
26. ‘‘அத² நிப்³பி³ந்த³ஹம் ரூபே, நிப்³பி³ந்த³ஞ்ச விரஜ்ஜஹம்;
மா புன ஜாதிஸம்ஸாரம், ஸந்தா⁴வேய்யம் புனப்புனம்;
திஸ்ஸோ விஜ்ஜா ஸச்சி²கதா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –
இமா கா³தா² அபா⁴ஸி.
தத்த² யாவ காஸிஜனபதோ³, ஸுங்கோ மே தத்தகோ அஹூதி காஸீஸு ஜனபதே³ஸு ப⁴வோ ஸுங்கோ காஸிஜனபதோ³, ஸோ யாவ யத்தகோ, தத்தகோ மய்ஹம் ஸுங்கோ அஹு அஹோஸி. கித்தகோ பன ஸோதி? ஸஹஸ்ஸமத்தோ. காஸிரட்டே² கிர ததா³ ஸுங்கவஸேன ஏகதி³வஸம் ரஞ்ஞோ உப்பஜ்ஜனகஆயோ அஹோஸி ஸஹஸ்ஸமத்தோ, இமாயபி புரிஸானம் ஹத்த²தோ ஏகதி³வஸம் லத்³த⁴த⁴னம் தத்தகம். தேன வுத்தம் – ‘‘யாவ காஸிஜனபதோ³, ஸுங்கோ மே தத்தகோ அஹூ’’தி. ஸா பன காஸிஸுங்கபரிமாணதாய காஸீதி ஸமஞ்ஞம் லபி⁴. தத்த² யேபு⁴ய்யேன மனுஸ்ஸா ஸஹஸ்ஸம் தா³தும் அஸக்கோந்தா ததோ உபட்³ட⁴ம் த³த்வா தி³வஸபா⁴க³மேவ ரமித்வா க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் வஸேனாயம் அட்³ட⁴காஸீதி பஞ்ஞாயித்த². தேன வுத்தம் – ‘‘தம் கத்வா நேக³மோ அக்³க⁴ம், அட்³டே⁴னக்³க⁴ம் ட²பேஸி ம’’ந்தி. தம் பஞ்சஸதமத்தம் த⁴னம் அக்³க⁴ம் கத்வா நேக³மோ நிக³மவாஸிஜனோ இத்தி²ரதனபா⁴வேன அனக்³க⁴ம்பி ஸமானம் அட்³டே⁴ன அக்³க⁴ம் நிமித்தம் அட்³ட⁴காஸீதி ஸமஞ்ஞாவஸேன மம் ட²பேஸி, ததா² மம் வோஹரீதி அத்தோ².
அத² நிப்³பி³ந்த³ஹம் ரூபேதி ஏவம் ரூபூபஜீவினீ ஹுத்வா டி²தா. அத² பச்சா² ஸாஸனம் நிஸ்ஸாய ரூபே அஹம் நிப்³பி³ந்தி³ம் ‘‘இதிபி ரூபம் அனிச்சம், இதிபித³ம் ரூபம் து³க்க²ம், அஸுப⁴’’ந்தி பஸ்ஸந்தீ தத்த² உக்கண்டி²ம். நிப்³பி³ந்த³ஞ்ச விரஜ்ஜஹந்தி நிப்³பி³ந்த³ந்தீ சாஹம் ததோ பரம் விராக³ம் ஆபஜ்ஜிம். நிப்³பி³ந்த³க்³க³ஹணேன சேத்த² தருணவிபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேதி, விராக³க்³க³ஹணேன ப³லவவிபஸ்ஸனம். ‘‘நிப்³பி³ந்த³ந்தோ விரஜ்ஜதி விராகா³ விமுச்சதீ’’தி ஹி வுத்தம். மா புன ஜாதிஸம்ஸாரம், ஸந்தா⁴வேய்யம் புனப்புனந்தி இமினா நிப்³பி³ந்த³னவிரஜ்ஜனாகாரே நித³ஸ்ஸேதி. திஸ்ஸோ விஜ்ஜாதிஆதி³னா தேஸம் மத்த²கப்பத்திம், தம் வுத்தனயமேவ.
அட்³ட⁴காஸிதே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
5. சித்தாதே²ரீகா³தா²வண்ணனா
கிஞ்சாபி கோ²ம்ஹி கிஸிகாதிஆதி³கா சித்தாய தே²ரியா கா³தா². அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரா தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலம் உபசினந்தீ இதோ சதுன்னவுதிகப்பே சந்த³பா⁴கா³ய நதி³யா தீரே கின்னரயோனியம் நிப்³ப³த்தி. ஸா ஏகதி³வஸம் ஏகம் பச்சேகபு³த்³த⁴ம் ருக்க²மூலே நிஸின்னம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸா நளபுப்பே²ஹி பூஜம் கத்வா வந்தி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. ஸா தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தீ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே க³ஹபதிமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்வா ஸத்து² ராஜக³ஹப்பவேஸனே படிலத்³த⁴ஸத்³தா⁴ பச்சா² மஹாபஜாபதிகோ³தமியா ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா மஹல்லிகாகாலே கி³ஜ்ஜ²கூடபப்³ப³தம் அபி⁴ருஹித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தீ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே –
‘‘சந்த³பா⁴கா³னதீ³தீரே, அஹோஸிம் கின்னரீ ததா³;
அத்³த³ஸம் விரஜம் பு³த்³த⁴ம், ஸயம்பு⁴ம் அபராஜிதம்.
‘‘பஸன்னசித்தா ஸுமனா, வேத³ஜாதா கதஞ்ஜலீ;
நளமாலம் க³ஹேத்வான, ஸயம்பு⁴ம் அபி⁴பூஜயிம்.
‘‘தேன கம்மேன ஸுகதேன, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;
ஜஹித்வா கின்னரீதே³ஹம், அக³ச்சி²ம் தித³ஸம் க³திம்.
‘‘ச²த்திம்ஸதே³வராஜூனம், மஹேஸித்தமகாரயிம்;
த³ஸன்னம் சக்கவத்தீனம், மஹேஸித்தமகாரயிம்;
ஸம்வேஜேத்வான மே சித்தம், பப்³ப³ஜிம் அனகா³ரியம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம், ப⁴வா ஸப்³பே³ ஸமூஹதா;
ஸப்³பா³ஸவபரிக்கீ²ணா, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ.
‘‘சதுன்னவுதிதோ கப்பே, யம் புப்ப²மபி⁴பூஜயிம்;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, புப்ப²பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
ஸா பன அரஹத்தம் பத்வா அத்தனோ படிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா –
27. ‘‘கிஞ்சாபி கோ²ம்ஹி கிஸிகா, கி³லானா பா³ள்ஹது³ப்³ப³லா;
த³ண்ட³மோலுப்³ப⁴ க³ச்சா²மி, பப்³ப³தம் அபி⁴ரூஹிய.
28. ‘‘ஸங்கா⁴டிம் நிக்கி²பித்வான, பத்தகஞ்ச நிகுஜ்ஜிய;
ஸேலே க²ம்பே⁴ஸிமத்தானம், தமோக²ந்த⁴ம் பதா³லியா’’தி. –
இமா த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸி.
தத்த² கிஞ்சாபி கோ²ம்ஹி கிஸிகாதி யதி³பி அஹம் ஜராஜிண்ணா அப்பமம்ஸலோஹிதபா⁴வேன கிஸஸரீரா அம்ஹி. கி³லானா பா³ள்ஹது³ப்³ப³லாதி தா⁴த்வாதி³விகாரேன கி³லானா, தேனேவ கே³லஞ்ஞேன அதிவிய து³ப்³ப³லா. த³ண்ட³மோலுப்³ப⁴ க³ச்சா²மீதி யத்த² கத்த²சி க³ச்ச²ந்தீ கத்தரயட்டி²ம் ஆலம்பி³த்வாவ க³ச்சா²மி. பப்³ப³தம் அபி⁴ரூஹியாதி ஏவம் பூ⁴தாபி விவேககாமதாய கி³ஜ்ஜ²கூடபப்³ப³தம் அபி⁴ருஹித்வா.
ஸங்கா⁴டிம் நிக்கி²பித்வானாதி ஸந்தருத்தரா ஏவ ஹுத்வா யதா²ஸம்ஹதம் அம்ஸே ட²பிதம் ஸங்கா⁴டிம் ஹத்த²பாஸே ட²பேத்வா. பத்தகஞ்ச நிகுஜ்ஜியாதி மய்ஹம் வலஞ்ஜனமத்திகாபத்தம் அதோ⁴முக²ம் கத்வா ஏகமந்தே ட²பேத்வா. ஸேலே க²ம்பே⁴ஸிமத்தானம், தமோக²ந்த⁴ம் பதா³லியாதி பப்³ப³தே நிஸின்னா இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா அபதா³லிதபுப்³ப³ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் பதா³லேத்வா, தேனேவ ச மோஹக்க²ந்த⁴பதா³லனேன அத்தானம் அத்தபா⁴வம் க²ம்பே⁴ஸிம், மம ஸந்தானம் ஆயதிம் அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னேன விக்க²ம்பே⁴ஸிந்தி அத்தோ².
சித்தாதே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
6. மேத்திகாதே²ரீகா³தா²வண்ணனா
கிஞ்சாபி கோ²ம்ஹி து³க்கி²தாதிஆதி³கா மேத்திகாய தே²ரியா கா³தா². அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரா தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் புஞ்ஞம் உபசினந்தீ ஸித்³த⁴த்த²ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே க³ஹபதிகுலே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்வா ஸத்து² சேதியே ரதனேன படிமண்டி³தாய மேக²லாய பூஜம் அகாஸி. ஸா தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தீ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்தி. ஸேஸம் அனந்தரே வுத்தஸதி³ஸம். அயம் பன படிபா⁴க³கூடம் அபி⁴ருஹித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தீ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ரீ 2.1.20-25) –
‘‘ஸித்³த⁴த்த²ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, தூ²பகாராபிகா அஹும்;
மேக²லிகா மயா தி³ன்னா, நவகம்மாய ஸத்து²னோ.
‘‘நிட்டி²தே ச மஹாதூ²பே, மேக²லம் புனதா³ஸஹம்;
லோகனாத²ஸ்ஸ முனினோ, பஸன்னா ஸேஹி பாணிபி⁴.
‘‘சதுன்னவுதிதோ கப்பே, யம் மேக²லமத³ம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, தூ²பகாரஸ்ஸித³ம் ப²லம்.