1. அஞ்ஞதராதே²ரீகா³தா²வண்ணனா

இதா³னி தே²ரீகா³தா²னம் அத்த²ஸம்வண்ணனாய ஓகாஸோ அனுப்பத்தோ. தத்த² யஸ்மா பி⁴க்கு²னீனம் ஆதி³தோ யதா² பப்³ப³ஜ்ஜா உபஸம்பதா³ ச படிலத்³தா⁴, தம் பகாஸேத்வா அத்த²ஸம்வண்ணனாய கரீயமானாய தத்த² தத்த² கா³தா²னம் அட்டு²ப்பத்திம் விபா⁴வேதும் ஸுகரா ஹோதி ஸுபாகடா ச, தஸ்மா தம் பகாஸேதும் ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸங்கே²பதோ அயம் அனுபுப்³பி³கதா² –

அயஞ்ஹி லோகனாதோ² ‘‘மனுஸ்ஸத்தம் லிங்க³ஸம்பத்தீ’’த்யாதி³னா வுத்தானி அட்ட²ங்கா³னி ஸமோதா⁴னேத்வா தீ³பங்கரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பாத³மூலே கதமஹாபி⁴னீஹாரோ ஸமதிம்ஸபாரமியோ பூரேந்தோ சதுவீஸதியா பு³த்³தா⁴னம் ஸந்திகே லத்³த⁴ப்³யாகரணோ அனுக்கமேன பாரமியோ பூரேத்வா ஞாதத்த²சரியாய லோகத்த²சரியாய பு³த்³த⁴த்த²சரியாய ச கோடிம் பத்வா துஸிதப⁴வனே நிப்³ப³த்தித்வா தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளதே³வதாஹி பு³த்³த⁴பா⁴வாய –

‘‘காலோ கோ² தே மஹாவீர, உப்பஜ்ஜ மாதுகுச்சி²யம்;

ஸதே³வகம் தாரயந்தோ, பு³ஜ்ஜ²ஸ்ஸு அமதம் பத³’’ந்தி. (பு³. வம். 1.67) –

ஆயாசிதமனுஸ்ஸூபபத்திகோ தாஸம் தே³வதானம் படிஞ்ஞம் த³த்வா, கதபஞ்சமஹாவிலோகனோ ஸக்யராஜகுலே ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ கே³ஹே ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ த³ஸமாஸே ஸதோ ஸம்பஜானோ தத்த² ட²த்வா, ஸதோ ஸம்பஜானோ ததோ நிக்க²ந்தோ லும்பி³னீவனே லத்³தா⁴பி⁴ஜாதிகோ விவிதா⁴ தா⁴தியோ ஆதி³ம் கத்வா மஹதா பரிஹாரேன ஸம்மதே³வ பரிஹரியமானோ அனுக்கமேன வுட்³டி⁴ப்பத்தோ தீஸு பாஸாதே³ஸு விவித⁴னாடகஜனபரிவுதோ தே³வோ விய ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தோ ஜிண்ணப்³யாதி⁴மதத³ஸ்ஸனேன ஜாதஸம்வேகோ³ ஞாணஸ்ஸ பரிபாகதம் க³தத்தா, காமேஸு ஆதீ³னவம் நேக்க²ம்மே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா, ராஹுலகுமாரஸ்ஸ ஜாததி³வஸே ச²ன்னஸஹாயோ கண்ட³கம் அஸ்ஸராஜம் ஆருய்ஹ, தே³வதாஹி விவடேன த்³வாரேன அட்³ட⁴ரத்திகஸமயே மஹாபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²மித்வா, தேனேவ ரத்தாவஸேஸேன தீணி ரஜ்ஜானி அதிக்கமித்வா அனோமானதீ³தீரம் பத்வா க⁴டிகாரமஹாப்³ரஹ்முனா ஆனீதே அரஹத்தத்³த⁴ஜே க³ஹேத்வா பப்³ப³ஜிதோ, தாவதே³வ வஸ்ஸஸட்டி²கத்தே²ரோ விய ஆகப்பஸம்பன்னோ ஹுத்வா, பாஸாதி³கேன இரியாபதே²ன அனுக்கமேன ராஜக³ஹம் பத்வா, தத்த² பிண்டா³ய சரித்வா பண்ட³வபப்³ப³தபப்³பா⁴ரே பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா, மாக³த⁴ராஜேன ரஜ்ஜேன நிமந்தியமானோ தம் படிக்கி²பித்வா, ப⁴க்³க³வஸ்ஸாராமம் க³ந்த்வா, தஸ்ஸ ஸமயம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா ததோ ஆளாருத³கானம் ஸமயம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா, தம் ஸப்³ப³ம் அனலங்கரித்வா அனுக்கமேன உருவேலம் க³ந்த்வா தத்த² ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி து³க்கரகாரிகம் கத்வா, தாய அரியத⁴ம்மபடிவேத⁴ஸ்ஸாபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘நாயம் மக்³கோ³ போ³தா⁴யா’’தி ஓளாரிகம் ஆஹாரம் ஆஹரந்தோ கதிபாஹேன ப³லம் கா³ஹேத்வா விஸாகா²புண்ணமதி³வஸே ஸுஜாதாய தி³ன்னம் வரபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, ஸுவண்ணபாதிம் நதி³யா படிஸோதம் கி²பித்வா, ‘‘அஜ்ஜ பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி கதஸன்னிட்டா²னோ ஸாயன்ஹஸமயே காளேன நாக³ராஜேன அபி⁴த்து²திகு³ணோ போ³தி⁴மண்ட³ம் ஆருய்ஹ அசலட்டா²னே பாசீனலோகதா⁴துஅபி⁴முகோ² அபராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் வீரியம் அதி⁴ட்டா²ய, ஸூரியே அனத்த²ங்க³தேயேவ மாரப³லம் வித⁴மித்வா, பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரித்வா, மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ம் விஸோதே⁴த்வா, பச்சி²மயாமே படிச்சஸமுப்பாதே³ ஞாணம் ஓதாரேத்வா, அனுலோமபடிலோமம் பச்சயாகாரம் ஸம்மஸந்தோ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஸப்³ப³பு³த்³தே⁴ஹி அதி⁴க³தம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அதி⁴க³ந்த்வா, நிப்³பா³னாரம்மணாய ப²லஸமாபத்தியா தத்தே²வ ஸத்தாஹம் வீதினாமேத்வா, தேனேவ நயேன இதரஸத்தாஹேபி போ³தி⁴மண்டே³யேவ வீதினாமேத்வா, ராஜாயதனமூலே மது⁴பிண்டி³கபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, புன அஜபாலனிக்³ரோத⁴மூலே நிஸின்னோ த⁴ம்மதாய த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதம் பச்சவேக்கி²த்வா அப்போஸ்ஸுக்கதாய சித்தே நமந்தே மஹாப்³ரஹ்முனா ஆயாசிதோ பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ திக்கி²ந்த்³ரியமுதி³ந்த்³ரியாதி³பே⁴தே³ ஸத்தே தி³ஸ்வா மஹாப்³ரஹ்முனா த⁴ம்மதே³ஸனாய கதபடிஞ்ஞோ ‘‘கஸ்ஸ நு கோ² அஹம் பட²மம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய’’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ஆளாருத³கானம் காலங்கதபா⁴வம் ஞத்வா, ‘‘ப³ஹுபகாரா கோ² மே பஞ்சவக்³கி³யா பி⁴க்கூ², யே மம் பதா⁴னபஹிதத்தம் உபட்ட²ஹிம்ஸு, யம்னூனாஹம் பஞ்சவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் பட²மம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய’’ந்தி (மஹாவ. 10) சிந்தேத்வா, ஆஸாள்ஹிபுண்ணமாயம் மஹாபோ³தி⁴தோ பா³ராணஸிம் உத்³தி³ஸ்ஸ அட்டா²ரஸயோஜனம் மக்³க³ம் படிபன்னோ அந்தராமக்³கே³ உபகேன ஆஜீவகேன ஸத்³தி⁴ம் மந்தேத்வா, அனுக்கமேன இஸிபதனம் பத்வா தத்த² பஞ்சவக்³கி³யே ஸஞ்ஞாபேத்வா ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தா பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³’’திஆதி³னா (மஹாவ. 13; ஸம். நி. 5.1081; படி. ம. 2.30) த⁴ம்மசக்கபவத்தனஸுத்தந்ததே³ஸனாய அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞப்பமுகா² அட்டா²ரஸப்³ரஹ்மகோடியோ த⁴ம்மாமதம் பாயேத்வா பாடிபதே³ ப⁴த்³தி³யத்தே²ரம், பக்க²ஸ்ஸ து³தியாயம் வப்பத்தே²ரம், பக்க²ஸ்ஸ ததியாயம் மஹானாமத்தே²ரம், சதுத்தி²யம் அஸ்ஸஜித்தே²ரம், ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²பேத்வா, பஞ்சமியம் பன பக்க²ஸ்ஸ அனத்தலக்க²ணஸுத்தந்ததே³ஸனாய (மஹாவ. 20; ஸம். நி. 3.59) ஸப்³பே³பி அரஹத்தே பதிட்டா²பேத்வா ததோ பரம் யஸதா³ரகப்பமுகே² பஞ்சபண்ணாஸபுரிஸே, கப்பாஸிகவனஸண்டே³ திம்ஸமத்தே ப⁴த்³த³வக்³கி³யே, க³யாஸீஸே பிட்டி²பாஸாணே ஸஹஸ்ஸமத்தே புராணஜடிலேதி ஏவம் மஹாஜனம் அரியபூ⁴மிம் ஓதாரேத்வா பி³ம்பி³ஸாரப்பமுகா²னி ஏகாத³ஸனஹுதானி ஸோதாபத்திப²லே நஹுதம் ஸரணத்தயே பதிட்டா²பேத்வா வேளுவனம் படிக்³க³ஹேத்வா தத்த² விஹரந்தோ அஸ்ஸஜித்தே²ரஸ்ஸ வாஹஸா அதி⁴க³தபட²மமக்³கே³ ஸஞ்சயம் ஆபுச்சி²த்வா, ஸத்³தி⁴ம் பரிஸாய அத்தனோ ஸந்திகம் உபக³தே ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானே அக்³க³ப²லம் ஸச்சி²கத்வா ஸாவகபாரமியா மத்த²கம் பத்தே அக்³க³ஸாவகட்டா²னே ட²பேத்வா காளுதா³யித்தே²ரஸ்ஸ அபி⁴யாசனாய கபிலவத்து²ம் க³ந்த்வா, மானத்த²த்³தே⁴ ஞாதகே யமகபாடிஹாரியேன த³மேத்வா, பிதரம் அனாகா³மிப²லே, மஹாபஜாபதிம் ஸோதாபத்திப²லே படிட்டா²பேத்வா, நந்த³குமாரம் ராஹுலகுமாரஞ்ச பப்³பா³ஜேத்வா, ஸத்தா² புனதே³வ ராஜக³ஹம் பச்சாக³ச்சி².

அதா²பரேன ஸமயேன ஸத்த²ரி வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய கூடாகா³ரஸாலாயம் விஹரந்தே ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜா ஸேதச்ச²த்தஸ்ஸ ஹேட்டா²வ அரஹத்தம் ஸச்சி²கத்வா பரினிப்³பா³யி. அத² மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா பப்³ப³ஜ்ஜாய சித்தம் உப்பஜ்ஜி, ததோ ரோஹினீனதீ³தீரே கலஹவிவாத³ஸுத்தந்ததே³ஸனாய (ஸு. நி. 868 ஆத³யோ) பரியோஸானே நிக்க²மித்வா, பப்³ப³ஜிதானம் பஞ்சன்னம் குமாரஸதானம் பாத³பரிசாரிகா ஏகஜ்ஜா²ஸயாவ ஹுத்வா மஹாபஜாபதியா ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ஸப்³பா³வ ‘‘ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி மஹாபஜாபதிம் ஜேட்டி²கம் கத்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்துகாமா அஹேஸும். அயஞ்ச மஹாபஜாபதி புப்³பே³பி ஏகவாரம் ஸத்தா²ரம் பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசித்வா நாலத்த², தஸ்மா கப்பகம் பக்கோஸாபேத்வா கேஸே சி²ந்தா³பேத்வா காஸாயானி அச்சா²தே³த்வா ஸப்³பா³ தா ஸாகியானியோ ஆதா³ய வேஸாலிம் க³ந்த்வா ஆனந்த³த்தே²ரேன த³ஸப³லம் யாசாபேத்வா, அட்ட²க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணேன பப்³ப³ஜ்ஜம் உபஸம்பத³ஞ்ச அலத்த². இதரா பன ஸப்³பா³பி ஏகதோ உபஸம்பன்னா அஹேஸும். அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பனேதம் வத்து² தத்த² தத்த² பாளியம் (சூளவ. 402) ஆக³தமேவ.

ஏவம் உபஸம்பன்னா பன மஹாபஜாபதி ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. அத²ஸ்ஸா ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸா ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. ஸேஸா ச பஞ்சஸதபி⁴க்கு²னியோ நந்த³கோவாத³பரியோஸானே (ம. நி. 3.398) அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. ஏவம் பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ ஸுப்பதிட்டி²தே புது²பூ⁴தே தத்த² தத்த² கா³மனிக³மஜனபத³ராஜதா⁴னீஸு குலித்தி²யோ குலஸுண்ஹாயோ குலகுமாரிகாயோ பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம் ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்திதஞ்ச ஸுத்வா, ஸாஸனே அபி⁴ப்பஸன்னா ஸம்ஸாரே ச ஜாதஸம்வேகா³ அத்தனோ ஸாமிகே மாதாபிதரோ ஞாதகே ச அனுஜானாபேத்வா, ஸாஸனே உரம் த³த்வா பப்³ப³ஜிம்ஸு. பப்³ப³ஜித்வா ச ஸீலாசாரஸம்பன்னா ஸத்து²னோ ச தேஸம் தே²ரானஞ்ச ஸந்திகே ஓவாத³ம் லபி⁴த்வா க⁴டேந்தியோ வாயமந்தியோ நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் ஸச்சா²கம்ஸு. தாஹி உதா³னாதி³வஸேன தத்த² தத்த² பா⁴ஸிதா கா³தா² பச்சா² ஸங்கீ³திகாரகேஹி ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ஏககனிபாதாதி³வஸேன ஸங்கீ³திம் ஆரோபயிம்ஸு ‘‘இமா தே²ரீகா³தா² நாமா’’தி. தாஸம் நிபாதாதி³விபா⁴கோ³ ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. தத்த² நிபாதேஸு ஏககனிபாதோ ஆதி³. தத்த²பி –

1. ‘‘ஸுக²ம் ஸுபாஹி தே²ரிகே, கத்வா சோளேன பாருதா;

உபஸந்தோ ஹி தே ராகோ³, ஸுக்க²டா³கம்வ கும்பி⁴ய’’ந்தி. –

அயம் கா³தா² ஆதி³. தஸ்ஸா கா உப்பத்தி? அதீதே கிர அஞ்ஞதரா குலதீ⁴தா கோணாக³மனஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஸாஸனே அபி⁴ப்பஸன்னா ஹுத்வா ஸத்தா²ரம் நிமந்தேத்வா து³தியதி³வஸே ஸாகா²மண்ட³பம் காரேத்வா வாலிகம் அத்த²ரித்வா உபரி விதானம் ப³ந்தி⁴த்வா க³ந்த⁴புப்பா²தீ³ஹி பூஜம் கத்வா ஸத்து² காலம் ஆரோசாபேஸி. ஸத்தா² தத்த² க³ந்த்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. ஸா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன பரிவிஸித்வா, ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் திசீவரேன அச்சா²தே³ஸி. தஸ்ஸா ப⁴க³வா அனுமோத³னம் கத்வா பக்காமி. ஸா யாவதாயுகம் புஞ்ஞானி கத்வா ஆயுபரியோஸானே தே³வலோகே நிப்³ப³த்தித்வா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் ஸுக³தீஸு ஏவ ஸம்ஸரந்தீ கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே க³ஹபதிகுலே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்வா, ஸம்ஸாரே ஜாதஸம்வேகா³ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா உபஸம்பஜ்ஜித்வா வீஸதிவஸ்ஸஹஸ்ஸானி பி⁴க்கு²னிஸீலம் பூரேத்வா, புது²ஜ்ஜனகாலகிரியம் கத்வா, ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் ஸக்³க³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ வேஸாலியம் க²த்தியமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்தி. தம் தி²ரஸந்தஸரீரதாய தே²ரிகாதி வோஹரிம்ஸு. ஸா வயப்பத்தா குலப்பதே³ஸாதி³னா ஸமானஜாதிகஸ்ஸ க²த்தியகுமாரஸ்ஸ மாதாபிதூஹி தி³ன்னா பதிதே³வதா ஹுத்வா வஸந்தீ ஸத்து² வேஸாலிக³மனே ஸாஸனே படிலத்³த⁴ஸத்³தா⁴ உபாஸிகா ஹுத்வா, அபரபா⁴கே³ மஹாபஜாபதிகோ³தமீதே²ரியா ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா பப்³ப³ஜ்ஜாய ருசிம் உப்பாதே³த்வா ‘‘அஹம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி ஸாமிகஸ்ஸாரோசேஸி. ஸாமிகோ நானுஜானாதி. ஸா பன கதாதி⁴காரதாய யதா²ஸுதம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்கி²த்வா ரூபாரூபத⁴ம்மே பரிக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனம் அனுயுத்தா விஹரதி.

அதே²கதி³வஸம் மஹானஸே ப்³யஞ்ஜனே பச்சமானே மஹதீ அக்³கி³ஜாலா உட்ட²ஹி. ஸா அக்³கி³ஜாலா ஸகலபா⁴ஜனம் தடதடாயந்தம் ஜா²யதி. ஸா தம் தி³ஸ்வா ததே³வாரம்மணம் கத்வா ஸுட்டு²தரம் அனிச்சதம் உபட்ட²ஹந்தம் உபதா⁴ரேத்வா ததோ தத்த² து³க்கா²னிச்சானத்ததஞ்ச ஆரோபேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அனுக்கமேன உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³க³படிபாடியா அனாகா³மிப²லே பதிட்ட²ஹி. ஸா ததோ பட்டா²ய ஆப⁴ரணம் வா அலங்காரம் வா ந தா⁴ரேதி. ஸா ஸாமிகேன ‘‘கஸ்மா த்வம், ப⁴த்³தே³, இதா³னி புப்³பே³ விய ஆப⁴ரணம் வா அலங்காரம் வா ந தா⁴ரேஸீ’’தி வுத்தா அத்தனோ கி³ஹிபா⁴வே அப⁴ப்³ப³பா⁴வம் ஆரோசேத்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுஜானாபேஸி. ஸோ விஸாகோ² உபாஸகோ விய த⁴ம்மதி³ன்னம் மஹதா பரிஹாரேன மஹாபஜாபதிகோ³தமியா ஸந்திகம் நேத்வா ‘‘இமம், அய்யே, பப்³பா³ஜேதா²’’தி ஆஹ. அத² மஹாபஜாபதிகோ³தமீ தம் பப்³பா³ஜேத்வா உபஸம்பாதே³த்வா விஹாரம் நேத்வா ஸத்தா²ரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸத்தா²பிஸ்ஸா பகதியா தி³ட்டா²ரம்மணமேவ விபா⁴வேந்தோ ‘‘ஸுக²ம் ஸுபாஹீ’’தி கா³த²மாஹ.

தத்த² ஸுக²ந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ. ஸுபாஹீதி ஆணத்திவசனம். தே²ரிகேதி ஆமந்தனவசனம். கத்வா சோளேன பாருதாதி அப்பிச்ச²தாய நியோஜனம். உபஸந்தோ ஹி தே ராகோ³தி படிபத்திகித்தனம். ஸுக்க²டா³கம்வாதி உபஸமேதப்³ப³ஸ்ஸ கிலேஸஸ்ஸ அஸாரபா⁴வனித³ஸ்ஸனம். கும்பி⁴யந்தி ததா³தா⁴ரஸ்ஸ அனிச்சதுச்சா²தி³பா⁴வனித³ஸ்ஸனம்.

ஸுக²ந்தி சேதம் இட்டா²தி⁴வசனம். ஸுகே²ன நிது³க்கா² ஹுத்வாதி அத்தோ². ஸுபாஹீதி நிபஜ்ஜனித³ஸ்ஸனஞ்சேதம் சதுன்னம் இரியாபதா²னம், தஸ்மா சத்தாரோபி இரியாபதே² ஸுகே²னேவ கப்பேஹி ஸுக²ம் விஹராதி அத்தோ². தே²ரிகேதி இத³ம் யதி³பி தஸ்ஸா நாமகித்தனம், பசுரேன அன்வத்த²ஸஞ்ஞாபா⁴வதோ பன தி²ரே ஸாஸனே தி²ரபா⁴வப்பத்தே, தி²ரேஹி ஸீலாதி³த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தேதி அத்தோ². கத்வா சோளேன பாருதாதி பம்ஸுகூலசோளேஹி சீவரம் கத்வா அச்சா²தி³தஸரீரா தம் நிவத்தா² சேவ பாருதா ச. உபஸந்தோ ஹி தே ராகோ³தி ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேத்வத்தோ². யஸ்மா தவ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜனககாமராகோ³ உபஸந்தோ அனாகா³மிமக்³க³ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டோ⁴, இதா³னி தத³வஸேஸம் ராக³ம் அக்³க³மக்³க³ஞாணக்³கி³னா த³ஹேத்வா ஸுக²ம் ஸுபாஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுக்க²டா³கம்வ கும்பி⁴யந்தி யதா² தம் பக்கே பா⁴ஜனே அப்பகம் டா³கப்³யஞ்ஜனம் மஹதியா அக்³கி³ஜாலாய பச்சமானம் ஜா²யித்வா ஸுஸ்ஸந்தம் வூபஸம்மதி, யதா² வா உத³கமிஸ்ஸே டா³கப்³யஞ்ஜனே உத்³த⁴னம் ஆரோபேத்வா பச்சமானே உத³கே விஜ்ஜமானே தம் சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி, உத³கே பன சி²ன்னே உபஸந்தமேவ ஹோதி, ஏவம் தவ ஸந்தானே காமராகோ³ உபஸந்தோ, இதரம்பி வூபஸமேத்வா ஸுக²ம் ஸுபாஹீதி.

தே²ரீ இந்த்³ரியானம் பரிபாகம் க³தத்தா ஸத்து² தே³ஸனாவிலாஸேன ச கா³தா²பரியோஸானே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ரீ 2.1.26-30).

‘‘கோணாக³மனபு³த்³த⁴ஸ்ஸ, மண்ட³போ காரிதோ மயா;

து⁴வம் திசீவரம்தா³ஸிம், பு³த்³த⁴ஸ்ஸ லோகப³ந்து⁴னோ.

‘‘யம் யம் ஜனபத³ம் யாமி, நிக³மே ராஜதா⁴னியோ;

ஸப்³ப³த்த² பூஜிதோ ஹோமி, புஞ்ஞகம்மஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம், ப⁴வா ஸப்³பே³ ஸமூஹதா;

நாகீ³வ ப³ந்த⁴னம் சே²த்வா, விஹராமி அனாஸவா.

‘‘ஸ்வாக³தம் வத மே ஆஸி, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ ஸந்திகே;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்.

‘‘படிஸம்பி⁴தா³ சதஸ்ஸோ, விமோக்கா²பி ச அட்டி²மே;

ச²ளபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கதா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா தே²ரீ உதா³னேந்தீ தமேவ கா³த²ம் அபா⁴ஸி, தேனாயம் கா³தா² தஸ்ஸா தே²ரியா கா³தா² அஹோஸி. தத்த² தே²ரியா வுத்தகா³தா²ய அனவஸேஸோ ராகோ³ பரிக்³க³ஹிதோ அக்³க³மக்³கே³ன தஸ்ஸ வூபஸமஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ராக³வூபஸமேனேவ சேத்த² ஸப்³பே³ஸம்பி கிலேஸானம் வூபஸமோ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம் ததே³கட்ட²தாய ஸப்³பே³ஸம் கிலேஸத⁴ம்மானம் வூபஸமஸித்³தி⁴தோ. ததா² ஹி வுச்சதி –

‘‘உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²ஹி, யோ மோஹோ ஸஹஜோ மதோ;

பஹானேகட்ட²பா⁴வேன, ராகே³ன ஸரணோ ஹி ஸோ’’தி.

யதா² சேத்த² ஸப்³பே³ஸம் ஸம்கிலேஸானம் வூபஸமோ வுத்தோ, ஏவம் ஸப்³ப³த்தா²பி தேஸம் வூபஸமோ வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம். புப்³ப³பா⁴கே³ தத³ங்க³வஸேன, ஸமத²விபஸ்ஸனாக்க²ணே விக்க²ம்ப⁴னவஸேன, மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³வஸேன, ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன வூபஸமஸித்³தி⁴தோ. தேன சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸாபி பஹானஸ்ஸ ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. தத்த² தத³ங்க³ப்பஹானேன ஸீலஸம்பதா³ஸித்³தி⁴, விக்க²ம்ப⁴னபஹானேன ஸமாதி⁴ஸம்பதா³ஸித்³தி⁴, இதரேஹி பஞ்ஞாஸம்பதா³ஸித்³தி⁴ த³ஸ்ஸிதா ஹோதி பஹானாபி⁴ஸமயோபஸிஜ்ஜ²னதோ. யதா² பா⁴வனாபி⁴ஸமயம் ஸாதே⁴தி தஸ்மிம் அஸதி தத³பா⁴வதோ, ததா² ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயஞ்ச ஸாதே⁴தி ஏவாதி. சதுராபி⁴ஸமயஸித்³தி⁴யா திஸ்ஸோ ஸிக்கா², படிபத்தியா திவித⁴கல்யாணதா, ஸத்தவிஸுத்³தி⁴யோ ச பரிபுண்ணா இமாய கா³தா²ய பகாஸிதா ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞதராதே²ரீ அபஞ்ஞாதா நாமகோ³த்தாதி³வஸேன அபாகடா, ஏகா தே²ரீ லக்க²ணஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னீ இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸீதி அதி⁴ப்பாயோ.

அஞ்ஞதராதே²ரீகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.