8. அட்ட²கனிபாதோ

1. மஹாகச்சாயனத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

அட்ட²கனிபாதே கம்மம் ப³ஹுகந்திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சாயனத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே க³ஹபதிமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்தித்வா வுத்³தி⁴ப்பத்தோ, ஏகதி³வஸம் ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ ஸத்தா²ரா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜந்தானம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பியமானம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா, ஸயம்பி தம் டா²னம் பத்தே²ந்தோ பணிதா⁴னம் கத்வா, தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி கத்வா, தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ ஸுமேத⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே விஜ்ஜாத⁴ரோ ஹுத்வா ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ ஸத்தா²ரம் ஹிமவந்தபப்³ப³தே ஏகஸ்மிம் வனஸண்டே³ நிஸின்னம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ கணிகாரபுப்பே²ஹி பூஜம் அகாஸி.

ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன அபராபரம் ஸுக³தீஸுயேவ பரிவத்தேந்தோ கஸ்ஸபத³ஸப³லஸ்ஸ காலே பா³ராணஸியம் குலக⁴ரே நிப்³ப³த்தித்வா பரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி ஸுவண்ணசேதியகரணட்டா²னே ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகாய ஸுவண்ணிட்ட²காய பூஜம் கத்வா, ‘‘ப⁴க³வா மய்ஹம் நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே ஸரீரம் ஸுவண்ணவண்ணம் ஹோதூ’’தி பத்த²னம் அகாஸி.

ததோ யாவஜீவம் குஸலகம்மம் கத்வா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ உஜ்ஜேனியம் ரஞ்ஞோ சண்ட³பஜ்ஜோதஸ்ஸ புரோஹிதகே³ஹே நிப்³ப³த்தி. தஸ்ஸ நாமக்³க³ஹணதி³வஸே மாதா ‘‘மய்ஹம் புத்தோ ஸுவண்ணவண்ணோ, அத்தனோ நாமம் க³ஹேத்வா ஆக³தோ’’தி கஞ்சனமாணவோ த்வேவ நாமம் அகாஸி. ஸோ வுட்³டி⁴மன்வாய தயோ வேதே³ உக்³க³ஹேத்வா பிது அச்சயேன புரோஹிதட்டா²னம் லபி⁴. ஸோ கோ³த்தவஸேன கச்சாயனோதி பஞ்ஞாயித்த². தம் ராஜா சண்ட³பஜ்ஜோதோ பு³த்³து⁴ப்பாத³ம் ஸுத்வா, ‘‘ஆசரிய, த்வம் தத்த² க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் இதா⁴னேஹீ’’தி பேஸேஸி. ஸோ அத்தட்ட²மோ ஸத்து² ஸந்திகம் உபக³தோ. தஸ்ஸ ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தே³ஸனாபரியோஸானே ஸோ ஸத்தஹி ஜனேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தே பதிட்டா²ஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.54.1-27) –

‘‘பது³முத்தரோ நாம ஜினோ, அனேஜோ அஜிதம் ஜயோ;

ஸதஸஹஸ்ஸே கப்பானம், இதோ உப்பஜ்ஜி நாயகோ.

‘‘வீரோ கமலபத்தக்கோ², ஸஸங்கவிமலானனோ;

கனகாசலஸங்காஸோ, ரவிதி³த்திஸமப்பபோ⁴.

‘‘ஸத்தனேத்தமனோஹாரீ, வரலக்க²ணபூ⁴ஸிதோ;

ஸப்³ப³வாக்யபதா²தீதோ, மனுஜாமரஸக்கதோ.

‘‘ஸம்பு³த்³தோ⁴ போ³த⁴யம் ஸத்தே, வாகீ³ஸோ மது⁴ரஸ்ஸரோ;

கருணானிப³ந்த⁴ஸந்தானோ, பரிஸாஸு விஸாரதோ³.

‘‘தே³ஸேதி மது⁴ரம் த⁴ம்மம், சதுஸச்சூபஸம்ஹிதம்;

நிமுக்³கே³ மோஹபங்கம்ஹி, ஸமுத்³த⁴ரதி பாணினே.

‘‘ததா³ ஏகசரோ ஹுத்வா, தாபஸோ ஹிமவாலயோ;

நப⁴ஸா மானுஸம் லோகம், க³ச்ச²ந்தோ ஜினமத்³த³ஸம்.

‘‘உபேச்ச ஸந்திகம் தஸ்ஸ, அஸ்ஸோஸிம் த⁴ம்மதே³ஸனம்;

வண்ணயந்தஸ்ஸ வீரஸ்ஸ, ஸாவகஸ்ஸ மஹாகு³ணம்.

‘‘ஸம்கி²த்தேன மயா வுத்தம், வித்தா²ரேன பகாஸயம்;

பரிஸம் மஞ்ச தோஸேதி, யதா² கச்சாயனோ அயம்.

‘‘நாஹம் ஏவமிதே⁴கச்சம், அஞ்ஞம் பஸ்ஸாமி ஸாவகம்;

தஸ்மாதத³க்³கே³ ஏஸக்³கோ³, ஏவம் தா⁴ரேத² பி⁴க்க²வோ.

‘‘ததா³ஹம் விம்ஹிதோ ஹுத்வா, ஸுத்வா வாக்யம் மனோரமம்;

ஹிமவந்தம் க³மித்வான, ஆஹித்வா புப்ப²ஸஞ்சயம்.

‘‘பூஜேத்வா லோகஸரணம், தம் டா²னமபி⁴பத்த²யிம்;

ததா³ மமாஸயம் ஞத்வா, ப்³யாகாஸி ஸ ரணஞ்ஜஹோ.

‘‘பஸ்ஸதே²தம் இஸிவரம், நித்³த⁴ந்தகனகத்தசம்;

உத்³த⁴க்³க³லோமம் பீணம்ஸம், அசலம் பஞ்ஜலிம் டி²தம்.

‘‘ஹாஸம் ஸுபுண்ணனயனம், பு³த்³த⁴வண்ணக³தாஸயம்;

த⁴ம்மஜம் உக்³க³ஹத³யம், அமதாஸித்தஸன்னிப⁴ம்.

‘‘கச்சானஸ்ஸ கு³ணம் ஸுத்வா, தம் டா²னம் பத்த²யம் டி²தோ;

அனாக³தம்ஹி அத்³தா⁴னே, கோ³தமஸ்ஸ மஹாமுனே.

‘‘தஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு தா³யாதோ³, ஓரஸோ த⁴ம்மனிம்மிதோ;

கச்சானோ நாம நாமேன, ஹேஸ்ஸதி ஸத்து² ஸாவகோ.

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ மஹாஞாணீ, அதி⁴ப்பாயவிதூ³ முனே;

பாபுணிஸ்ஸதி தம் டா²னம், யதா²யம் ப்³யாகதோ மயா.

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, யம் கம்மமகரிம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.

‘‘து³வே ப⁴வே ஸம்ஸராமி, தே³வத்தே அத² மானுஸே;

அஞ்ஞம் க³திம் ந க³ச்சா²மி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.

‘‘து³வே குலே பஜாயாமி, க²த்தியே அத² ப்³ராஹ்மணே;

நீசே குலே ந ஜாயாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.

‘‘பச்சி²மே ச ப⁴வே தா³னி, ஜாதோ உஜ்ஜேனியம் புரே;

பஜ்ஜோதஸ்ஸ ச சண்ட³ஸ்ஸ, புரோஹிததி³ஜாதி⁴னோ.

‘‘புத்தோ திரிடிவச்ச²ஸ்ஸ, நிபுணோ வேத³பாரகூ³;

மாதா ச சந்தி³மா நாம, கச்சானோஹம் வரத்தசோ.

‘‘வீமம்ஸனத்த²ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, பூ⁴மிபாலேன பேஸிதோ;

தி³ஸ்வா மோக்க²புரத்³வாரம், நாயகம் கு³ணஸஞ்சயம்.

‘‘ஸுத்வா ச விமலம் வாக்யம், க³திபங்கவிஸோஸனம்;

பாபுணிம் அமதம் ஸந்தம், ஸேஸேஹி ஸஹ ஸத்தஹி.

‘‘அதி⁴ப்பாயவிதூ³ ஜாதோ, ஸுக³தஸ்ஸ மஹாமதே.

ட²பிதோ ஏதத³க்³கே³ ச, ஸுஸமித்³த⁴மனோரதோ².

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அத² ஸத்தா² ‘‘ஏத², பி⁴க்க²வோ’’தி ஹத்த²ம் பஸாரேஸி. தே தாவதே³வ த்³வங்கு³லமத்தகேஸமஸ்ஸுகா இத்³தி⁴மயபத்தசீவரத⁴ரா வஸ்ஸஸட்டி²கத்தே²ரா விய அஹேஸும். ஏவம் தே²ரோ ஸத³த்த²ம் நிப்பா²தே³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ராஜா பஜ்ஜோதோ தும்ஹாகம் பாதே³ வந்தி³தும் த⁴ம்மஞ்ச ஸோதும் இச்ச²தீ’’தி ஸத்து² ஆரோசேஸி. ஸத்தா², ‘‘த்வம்யேவ, பி⁴க்கு², தத்த² க³ச்ச², தயி க³தேபி ராஜா பஸீதி³ஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ ஸத்து² ஆணாய அத்தட்ட²மோ தத்த² க³ந்த்வா ராஜானம் பஸாதே³த்வா அவந்தீஸு ஸாஸனம் பதிட்டா²பேத்வா புன ஸத்து² ஸந்திகமேவ க³தோ. ஸோ ஏகதி³வஸம் ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² ஸமணத⁴ம்மம் பஹாய கம்மாராமே ஸங்க³ணிகாராமே ரஸதண்ஹானுக³தே ச பமாத³விஹாரினோ தி³ஸ்வா தேஸம் ஓவாத³வஸேன –

494. ‘‘கம்மம் ப³ஹுகம் ந காரயே, பரிவஜ்ஜேய்ய ஜனம் ந உய்யமே;

ஸோ உஸ்ஸுக்கோ ரஸானுகி³த்³தோ⁴, அத்த²ம் ரிஞ்சதி யோ ஸுகா²தி⁴வாஹோ.

495. ‘‘பங்கோதி ஹி நம் அவேத³யும், யாயம் வந்த³னபூஜனா குலேஸு;

ஸுகு²மம் ஸல்லம் து³ருப்³ப³ஹம், ஸக்காரோ காபுரிஸேன து³ஜ்ஜஹோ’’தி. –

த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² கம்மம் ப³ஹுகம் ந காரயேதி நவாவாஸகாராபனாதி³ம் ஸமணத⁴ம்மகரணஸ்ஸ பரிப³ந்த⁴பூ⁴தம் மஹந்தம் நவகம்மம் ந பட்ட²பேய்ய, கு²த்³த³கம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் க²ண்ட³பு²ல்லபடிஸங்க²ரணாதி³ம் ஸத்து² வசனபடிபூஜனத்த²ம் காதப்³ப³மேவ. பரிவஜ்ஜேய்ய ஜனந்தி க³ணஸங்க³ணிகவஸேன ஜனம் விவஜ்ஜேய்ய. ஜனந்தி வா யாதி³ஸம் ஸம்ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, தாதி³ஸம் அகல்யாணமித்தபூ⁴தம் ஜனம் பரிவஜ்ஜேய்ய. ந உய்யமேதி, பச்சயுப்பாத³னத்த²ம் குலஸங்க³ண்ஹனவஸேன ந வாயமேய்ய, யஸ்மா ஸோ உஸ்ஸுக்கோ ரஸானுகி³த்³தோ⁴, அத்த²ம் ரிஞ்சதி யோ ஸுகா²தி⁴வாஹோதி யோ ரஸானுகி³த்³தோ⁴ ரஸதண்ஹாவஸிகோ பி⁴க்கு² பச்சயுப்பாத³னபஸுதோ, ஸோ குலஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் உஸ்ஸுக்கோ, தேஸு ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோ, து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோ, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு அத்தனா யோக³ம் ஆபஜ்ஜதி, யோ ஸுகா²தி⁴வாஹோ ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லனிப்³பா³னஸுகா²வஹோ ஸீலாதி³அத்தோ², தம் ரிஞ்சதி பஜஹதி ஏகம்ஸேன அத்தானம் ததோ விவேசேதீதி அத்தோ².

ஏவம் பட²மகா³தா²ய ‘‘கம்மாராமதம் ஸங்க³ணிகாராமதம் பச்சயகே³த⁴ஞ்ச வஜ்ஜேதா²’’தி ஓவதி³த்வா இதா³னி ஸக்காராபி⁴லாஸம் க³ரஹந்தோ து³தியம் கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யா அயம் பி⁴க்கா²ய உபக³தானம் பப்³ப³ஜிதானம் குலேஸு கே³ஹவாஸீஹி கு³ணஸம்பா⁴வனாய கரீயமானா வந்த³னா பூஜனா ச, யஸ்மா தம் அபா⁴விதத்தானம் ஓஸீதா³பனட்டே²ன மலினபா⁴வகரணட்டே²ன ச பங்கோ கத்³த³மோதி பு³த்³தா⁴த³யோ அரியா பவேத³யும் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு பவேதே³ஸும் வா, யஸ்மா ச அபரிஞ்ஞாதக்க²ந்தா⁴னம் அந்த⁴புது²ஜ்ஜனானம் ஸக்காராபி⁴லாஸம் து³விஞ்ஞேய்யஸபா⁴வதாய பீளாஜனனதோ அந்தோ துத³னதோ து³ருத்³த⁴ரணதோ ச ஸுகு²மம் ஸல்லம் து³ருப்³ப³ஹம் பவேத³யும், ததோ ஏவ ஸக்காரோ காபுரிஸேன து³ஜ்ஜஹோ து³ப்பஜஹேய்யோ தஸ்ஸ பஹானபடிபத்தியா அப்படிபஜ்ஜனதோ. ஸக்காராபி⁴லாஸப்பஹானேன ஹி ஸக்காரோ பஹீனோ ஹோதி, தஸ்மா தஸ்ஸ பஹானாய ஆயோகோ³ கரணீயோதி த³ஸ்ஸேதி –

496. ‘‘ந பரஸ்ஸுபனிதா⁴ய, கம்மம் மச்சஸ்ஸ பாபகம்;

அத்தனா தம் ந ஸேவேய்ய, கம்மப³ந்தூ⁴ ஹி மாதியா.

497. ‘‘ந பரே வசனா சோரோ, ந பரே வசனா முனி;

அத்தா ச நம் யதா² வேதி³, தே³வாபி நம் ததா² விதூ³.

498. ‘‘பரே ச ந விஜானந்தி, மயமேத்த² யமாமஸே;

யே ச தத்த² விஜானந்தி, ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³.

499. ‘‘ஜீவதே வாபி ஸப்பஞ்ஞோ, அபி வித்தபரிக்க²யோ;

பஞ்ஞாய ச அலாபே⁴ன, வித்தவாபி ந ஜீவதி.

500. ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸுணாதி ஸோதேன, ஸப்³ப³ம் பஸ்ஸதி சக்கு²னா;

ந ச தி³ட்ட²ம் ஸுதம் தீ⁴ரோ, ஸப்³ப³ம் உஜ்ஜி²துமரஹதி.

501. ‘‘சக்கு²மாஸ்ஸ யதா² அந்தோ⁴, ஸோதவா ப³தி⁴ரோ யதா²;

பஞ்ஞவாஸ்ஸ யதா² மூகோ³, ப³லவா து³ப்³ப³லோரிவ;

அத² அத்தே² ஸமுப்பன்னே, ஸயேத² மதஸாயிக’’ந்தி. –

இமா ச² கா³தா² ரஞ்ஞோ பஜ்ஜோதஸ்ஸ ஓவாத³வஸேன அபா⁴ஸி. ஸோ கிர ப்³ராஹ்மணே ஸத்³த³ஹித்வா பஸுகா⁴தயஞ்ஞம் காரேதி, கம்மம் அஸோதே⁴த்வாவ அசோரே சோரஸஞ்ஞாய த³ண்டே³ஸி, அட்டகரணே ச அஸ்ஸாமிகே ஸாமிகே கரோதி, ஸாமிகே ச அஸ்ஸாமிகே. ததோ நம் தே²ரோ விவேசேதும் ‘‘ந பரஸ்ஸா’’திஆதி³னா ச² கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² ந பரஸ்ஸுபனிதா⁴ய, கம்மம் மச்சஸ்ஸ பாபகந்தி பரஸ்ஸ மச்சஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ உபனிதா⁴ய உத்³தி³ஸ்ஸ காரணம் கத்வா பாபகம் வத⁴ப³ந்தா⁴தி³கம்மம் ந ஸேவேய்ய, பரேன ந காராபேய்யாதி அத்தோ². அத்தனா தம் ந ஸேவேய்யாதி அத்தனாபி தம் பாபகம் ந கரேய்ய. கஸ்மா? கம்மப³ந்தூ⁴ ஹி மாதியா இமே மாதியா மச்சா கம்மதா³யாதா³, தஸ்மா அத்தனா ச கிஞ்சி பாபகம்மம் ந கரேய்ய, பரேனபி ந காராபேய்யாதி அத்தோ².

ந பரே வசனா சோரோதி அத்தனா சோரியம் அகத்வா பரவசனா பரஸ்ஸ வசனமத்தேன சோரோ நாம ந ஹோதி, ததா² ந பரே வசனா முனி பரஸ்ஸ வசனமத்தேன முனி ஸுவிஸுத்³த⁴காயவசீமனோஸமாசாரோ ந ஹோதி. ஏத்த² ஹி பரேதி விப⁴த்திஅலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோ. கேசி பன ‘‘பரேஸந்தி வத்தப்³பே³ பரேதி ஸம்-காரலோபம் கத்வா நித்³தி³ட்ட²’’ந்தி வத³ந்தி. அத்தா ச நம் யதா² வேதீ³தி நம் ஸத்தம் தஸ்ஸ அத்தா சித்தம் யதா² ‘‘அஹம் பரிஸுத்³தோ⁴, அபரிஸுத்³தோ⁴ வா’’தி யாதா²வதோ அவேதி³ ஜானாதி. தே³வாபி நம் ததா² விதூ³தி விஸுத்³தி⁴தே³வா, உபபத்திதே³வா ச ததா² விதூ³ வித³ந்தி ஜானந்தி, தஸ்மா ஸயம் தாதி³ஸா தே³வா ச பமாணம் ஸுத்³தா⁴ஸுத்³தா⁴னம் ஸுத்³தா⁴ஸுத்³த⁴பா⁴வஜானனே, ந யே கேசி இச்சா²தோ³ஸபரேதா ஸத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

பரேதி பண்டி³தே ட²பேத்வா ததோ அஞ்ஞே, குஸலாகுஸலஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜம் கம்மம் கம்மப²லம் காயஸ்ஸ அஸுப⁴தம் ஸங்கா²ரானம் அனிச்சதம் அஜானந்தா இத⁴ பரே நாம. தே மயமேத்த² இமஸ்மிம் ஜீவலோகே யமாம உபரமாம, ‘‘ஸததம் ஸமிதம் மச்சு ஸந்திகம் க³ச்சா²மா’’தி ந ஜானந்தி. யே ச தத்த² விஜானந்தீதி யே ச தத்த² பண்டி³தா ‘‘மயம் மச்சு ஸமீபம் க³ச்சா²மா’’தி விஜானந்தி. ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³தி ஏவஞ்ஹி தே ஜானந்தா மேத⁴கா³னம் பரவிஹிம்ஸனானம் வூபஸமாய படிபஜ்ஜந்தி, அத்தனா பரே ச அஞ்ஞே ந மேத⁴ந்தி ந பா³தே⁴ந்தீதி அத்தோ². த்வம் பன ஜீவிதனிமித்தம் அசோரே சோரே கரோந்தோபி த³ண்ட³னேன ஸாமிகே அஸ்ஸாமிகே கரோந்தோபி த⁴னஜானியா பா³த⁴ஸி பஞ்ஞாவேகல்லதோ. ததா² அகரோந்தோபி ஜீவதே வாபி ஸப்பஞ்ஞோ, அபி வித்தபரிக்க²யோ பரிக்கீ²ணத⁴னோபி ஸப்பஞ்ஞஜாதிகோ இதரீதரஸந்தோஸேன ஸந்துட்டோ² அனவஜ்ஜாய ஜீவிகாய ஜீவதியேவ. தஸ்ஸ ஹி ஜீவிதம் நாம. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘பஞ்ஞாஜீவிம் ஜீவிதமாஹு ஸேட்ட²’’ந்தி (ஸம். நி. 1.73, 246; ஸு. நி. 184). து³ம்மேத⁴புக்³க³லோ பன பஞ்ஞாய ச அலாபே⁴ன தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் ஸம்பராயிகஞ்ச அத்த²ம் விராதே⁴ந்தோ வித்தவாபி ந ஜீவதி க³ரஹாதி³பவத்தியா ஜீவந்தோ நாம ந ஹோதி, அனுபாயஞ்ஞுதாய யதா²தி⁴க³தம் த⁴னம் நாஸேந்தோ ஜீவிதம்பி ஸந்தா⁴ரேதும் ந ஸக்கோதியேவ.

இமா கிர சதஸ்ஸோபி கா³தா² தே²ரோ ஸுபினந்தேன ரஞ்ஞோ கதே²ஸி. ராஜா ஸுபினம் தி³ஸ்வா தே²ரம் நமஸ்ஸந்தோயேவ பபு³ஜ்ஜி²த்வா பபா⁴தாய ரத்தியா தே²ரம் உபஸங்கமித்வா வந்தி³த்வா அத்தனா தி³ட்ட²னியாமேன ஸுபினம் கதே²ஸி. தம் ஸுத்வா தே²ரோ தா கா³தா² பச்சுனுபா⁴ஸித்வா ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸுணாதீ’’திஆதி³னா த்³வீஹி கா³தா²ஹி ராஜானம் ஓவதி³. தத்த² ஸப்³ப³ம் ஸுணாதி ஸோதேனாதி இத⁴ ஸோதப்³ப³ம் ஸத்³த³ம் ஆபாத²க³தம் ஸப்³ப³ம் ஸுபா⁴ஸிதம் து³ப்³பா⁴ஸிதஞ்ச அப³தி⁴ரோ ஸோதேன ஸுணாதி. ததா² ஸப்³ப³ம் ரூபம் ஸுந்த³ரம் அஸுந்த³ரம்பி சக்கு²னா அனந்தோ⁴ பஸ்ஸதி, அயமிந்த்³ரியானம் ஸபா⁴வோ. தத்த² பன ந ச தி³ட்ட²ம் ஸுதம் தீ⁴ரோ, ஸப்³ப³ம் உஜ்ஜி²துந்தி ச நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம். யஞ்ஹி தம் தி³ட்ட²ம் ஸுதம் வா, ந தம் ஸப்³ப³ம் தீ⁴ரோ ஸப்பஞ்ஞோ உஜ்ஜி²தும் பரிச்சஜிதும் க³ஹேதும் வா அரஹதி. கு³ணாகு³ணம் பன தத்த² உபபரிக்கி²த்வா உஜ்ஜி²தப்³ப³மேவ உஜ்ஜி²தும் க³ஹேதப்³ப³ஞ்ச க³ஹேதும் அரஹதி, தஸ்மா சக்கு²மாஸ்ஸ யதா² அந்தோ⁴ சக்கு²மாபி ஸமானோ உஜ்ஜி²தப்³பே³ தி³ட்டே² அந்தோ⁴ யதா² அஸ்ஸ அபஸ்ஸந்தோ விய ப⁴வேய்ய, ததா² உஜ்ஜி²தப்³பே³ ஸுதே ஸோதவாபி ப³தி⁴ரோ யதா² அஸ்ஸ அஸுணந்தோ விய ப⁴வேய்ய. பஞ்ஞவாஸ்ஸ யதா² மூகோ³தி விசாரணபஞ்ஞாய பஞ்ஞவா வசனகுஸலோபி அவத்தப்³பே³ மூகோ³ விய ப⁴வேய்ய. ப³லவா தா²மஸம்பன்னோபி அகத்தப்³பே³ து³ப்³ப³லோரிவ, ரகாரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, அஸமத்தோ² விய ப⁴வேய்ய. அத² அத்தே² ஸமுப்பன்னே, ஸயேத² மதஸாயிகந்தி அத்தனா காதப்³ப³கிச்சே உப்பன்னே உபட்டி²தே மதஸாயிகம் ஸயேத², மதஸாயிகம் ஸயித்வாபி தம் கிச்சம் தீரேதப்³ப³மேவ, ந விராதே⁴தப்³ப³ம். அத² வா அத² அத்தே² ஸமுப்பன்னேதி அத்தனா அகரணீயே அத்தே² கிச்சே உப்பன்னே உபட்டி²தே மதஸாயிகம் ஸயேத², மதஸாயிகம் ஸயித்வாபி தம் ந காதப்³ப³மேவ. ந ஹி பண்டி³தோ அயுத்தம் காதுமரஹதீதி ஏவம் தே²ரேன ஓவதி³தோ ராஜா அகத்தப்³ப³ம் பஹாய காதப்³பே³யேவ யுத்தப்பயுத்தோ அஹோஸீதி.

மஹாகச்சாயனத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸிரிமித்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

அக்கோத⁴னோதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஸிரிமித்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலம் உபசினித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே மஹத்³த⁴னகுடும்பி³கஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ஸிரிமித்தோதி லத்³த⁴னாமோ. தஸ்ஸ கிர மாதா ஸிரிகு³த்தஸ்ஸ ப⁴கி³னீ. தஸ்ஸ வத்து² த⁴ம்மபத³வண்ணனாயம் (த⁴. ப. அட்ட². 1.க³ரஹதி³ன்னவத்து²) ஆக³தமேவ. ஸோ ஸிரிகு³த்தஸ்ஸ பா⁴கி³னேய்யோ ஸிரிமித்தோ வயப்பத்தோ ஸத்து² த⁴னபாலத³மனே லத்³த⁴ப்பஸாதோ³ பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பத்தோ. ஏகதி³வஸம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும் ஆஸனம் அபி⁴ருஹித்வா சித்தபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா நிஸின்னோ பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் கதே²ஸி. கதே²ந்தோ ச உளாரதரே கு³ணே விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ –

502. ‘‘அக்கோத⁴னோனுபனாஹீ, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

ஸ வே தாதி³ஸகோ பி⁴க்கு², ஏவம் பேச்ச ந ஸோசதி.

503. ‘‘அக்கோத⁴னோனுபனாஹீ, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

கு³த்தத்³வாரோ ஸதா³ பி⁴க்கு², ஏவம் பேச்ச ந ஸோசதி.

504. ‘‘அக்கோத⁴னோனுபனாஹீ, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

கல்யாணஸீலோ ஸோ பி⁴க்கு², ஏவம் பேச்ச ந ஸோசதி.

505. ‘‘அக்கோத⁴னோனுபனாஹீ, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

கல்யாணமித்தோ ஸோ பி⁴க்கு², ஏவம் பேச்ச ந ஸோசதி.

506. ‘‘அக்கோத⁴னோனுபனாஹீ, அமாயோ ரித்தபேஸுணோ;

கல்யாணபஞ்ஞோ ஸோ பி⁴க்கு², ஏவம் பேச்ச ந ஸோசதி.

507. ‘‘யஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ ததா²க³தே, அசலா ஸுப்பதிட்டி²தா;

ஸீலஞ்ச யஸ்ஸ கல்யாணம், அரியகந்தம் பஸம்ஸிதம்.

508. ‘‘ஸங்கே⁴ பஸாதோ³ யஸ்ஸத்தி², உஜுபூ⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸனம்;

அத³லித்³தோ³தி தம் ஆஹு, அமோக⁴ம் தஸ்ஸ ஜீவிதம்.

509. ‘‘தஸ்மா ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச, பஸாத³ம் த⁴ம்மத³ஸ்ஸனம்;

அனுயுஞ்ஜேத² மேதா⁴வீ, ஸரம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி. – இமா கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² அக்கோத⁴னோதி அகுஜ்ஜ²னஸீலோ. உபட்டி²தே ஹி கோது⁴ப்பத்தினிமித்தே அதி⁴வாஸனக²ந்தியம் ட²த்வா கோபஸ்ஸ அனுப்பாத³கோ. அனுபனாஹீதி ந உபனாஹகோ, பரேஹி கதம் அபராத⁴ம் படிச்ச ‘‘அக்கோச்சி² மம் அவதி⁴ மம், அஜினி மம் அஹாஸி மே’’திஆதி³னா (த⁴. ப. 3; மஹாவ. 464; ம. நி. 3.237) கோத⁴ஸ்ஸ அனுபனய்ஹனஸீலோ. ஸந்ததோ³ஸபடிச்சா²த³னலக்க²ணாய மாயாய அபா⁴வதோ அமாயோ. பிஸுணவாசாவிரஹிததோ ரித்தபேஸுணோ, ஸ வே தாதி³ஸகோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ ததா²ரூபோ ததா²ஜாதிகோ யதா²வுத்தகு³ணஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு². ஏவம் யதா²வுத்தபடிபத்தியா பேச்ச பரலோகே ந ஸோசதி ஸோகனிமித்தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. சக்கு²த்³வாராத³யோ காயத்³வாராத³யோ ச கு³த்தா பிஹிதா ஸம்வுதா ஏதஸ்ஸாதி கு³த்தத்³வாரோ. கல்யாணஸீலோதி ஸுந்த³ரஸீலோ ஸுவிஸுத்³த⁴ஸீலோ. கல்யாணமித்தோதி –

‘‘பியோ க³ருபா⁴வனியோ, வத்தா ச வசனக்க²மோ;

க³ம்பீ⁴ரஞ்ச கத²ம் கத்தா, நோ சட்டா²னே நியோஜயே’’தி. (அ. நி. 7.37) –

ஏவம் விபா⁴விதலக்க²ணோ கல்யாணமித்தோ ஏதஸ்ஸாதி கல்யாணமித்தோ. கல்யாணபஞ்ஞோதி ஸுந்த³ரபஞ்ஞோ. யதி³பி பஞ்ஞா நாம அஸுந்த³ரா நத்தி², நிய்யானிகாய பன பஞ்ஞாய வஸேன ஏவம் வுத்தம்

ஏவமேத்த² கோதா⁴தீ³னம் விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ஸமுச்சே²த³வஸேன ச அக்கோத⁴னாதி³முகே²ன, புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய கா³தா²ய ஸம்மாபடிபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நிப்ப²த்திதலோகுத்தரஸத்³தா⁴தி³கே உத்³த⁴ரித்வா புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய ஏவ கா³தா²ய ஸம்மாபடிபத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்ஸ ஸத்³தா⁴’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ததா²க³தே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னயப்பவத்தா மக்³கே³னாக³தஸத்³தா⁴, ததோ ஏவ அசலா அவிகம்பா ஸுட்டு² பதிட்டி²தா. ‘‘அத்தீ²’’தி, பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். அரியகந்தந்தி அரியானம் கந்தம் பியாயிதம் ப⁴வந்தரேபி அவிஜஹனதோ. பஸம்ஸிதந்தி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பஸட்ட²ம், வண்ணிதம் தோ²மிதம் அத்தீ²தி யோஜனா. தம் பனேதம் ஸீலம் க³ஹட்ட²ஸீலம் பப்³ப³ஜிதஸீலந்தி து³வித⁴ம். தத்த² க³ஹட்ட²ஸீலம் நாம பஞ்சஸிக்கா²பத³ஸீலம், யம் க³ஹட்டே²ன ரக்கி²தும் ஸக்கா. பப்³ப³ஜிதஸீலம் நாம த³ஸஸிக்கா²பத³ஸீலம் உபாதா³ய ஸப்³ப³ம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம், தயித³ம் ஸப்³ப³ம்பி அக²ண்டா³தி³பா⁴வேன அபராமட்ட²தாய ‘‘கல்யாண’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸங்கே⁴ பஸாதோ³ யஸ்ஸத்தீ²தி ‘‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா அரியஸங்கே⁴ பஸாதோ³ ஸத்³தா⁴ யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அத்தி² அசலோ ஸுப்பதிட்டி²தோதி ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். உஜுபூ⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸனந்தி தி³ட்டி²வங்காபா⁴வதோ கிலேஸவங்காபா⁴வதோ ச உஜுபூ⁴தம். அகுடிலம் அஜிம்ஹம் கம்மஸ்ஸகதாத³ஸ்ஸனஞ்சேவ ஸப்பச்சயனாமரூபத³ஸ்ஸனஞ்சாதி து³வித⁴ம்பி த³ஸ்ஸனம் யஸ்ஸ அத்தி² அசலம் ஸுப்பதிட்டி²தந்தி யோஜனா. அத³லித்³தோ³தி தம் ஆஹு ஸத்³தா⁴த⁴னம், ஸீலத⁴னம், ஸுதத⁴னம், சாக³த⁴னம், பஞ்ஞாத⁴னந்தி இமேஸம் ஸுவிஸுத்³தா⁴னம் த⁴னானம் அத்தி²தாய ‘‘அத³லித்³தோ³’’தி தம் தாதி³ஸம் புக்³க³லம் பு³த்³தா⁴த³யோ அரியா ஆஹு. அமோக⁴ம் தஸ்ஸ ஜீவிதம் தஸ்ஸ ததா²ரூபஸ்ஸ ஜீவிதம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³அத்தா²தி⁴க³மேன அமோக⁴ம் அவஞ்ஜ²ம் ஸப²லமேவாதி ஆஹூதி அத்தோ².

தஸ்மாதி, யஸ்மா யதா²வுத்தஸத்³தா⁴தி³கு³ணஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ ‘‘அத³லித்³தோ³ அமோக⁴ஜீவிதோ’’தி வுச்சதி, தஸ்மா அஹம்பி ததா²ரூபோ ப⁴வேய்யந்தி. ஸத்³த⁴ஞ்ச…பே… ஸாஸனந்தி ‘‘ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரண’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ப. 183; தீ³. நி. 2.90) வுத்தம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் அனுஸ்ஸரந்தோ குலபுத்தோ வுத்தப்பபே⁴த³ம் ஸத்³த⁴ஞ்சேவ ஸீலஞ்ச த⁴ம்மத³ஸ்ஸனஹேதுகம் த⁴ம்மே ஸுனிச்ச²யா விமோக்க²பூ⁴தம் பஸாத³ஞ்ச அனுயுஞ்ஜேய்ய வட்³டே⁴ய்யாதி.

ஏவம் தே²ரோ பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மதே³ஸனாமுகே²ன அத்தனி விஜ்ஜமானே கு³ணே பகாஸேந்தோ அஞ்ஞம் ப்³யாகாஸி.

ஸிரிமித்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. மஹாபந்த²கத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

யதா³ பட²மமத்³த³க்கி²ந்திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ மஹாபந்த²கத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம் கிர பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஹம்ஸவதீனக³ரே விப⁴வஸம்பன்னோ குடும்பி³யோ ஹுத்வா ஏகதி³வஸம் ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ ஸத்தா²ரம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ஸஞ்ஞாவிவட்டகுஸலானம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேந்தம் தி³ஸ்வா ஸயம்பி தம் டா²னந்தரம் பத்தே²ந்தோ பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸத்தாஹம் மஹாதா³னம் பவத்தேத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, யம் பி⁴க்கு²ம் தும்ஹே இதோ ஸத்ததி³வஸமத்த²கே – ‘ஸஞ்ஞாவிவட்டகுஸலானம் அயம் மம ஸாஸனே அக்³கோ³’தி ஏதத³க்³கே³ ட²பயித்த², அஹம்பி இமஸ்ஸ அதி⁴காரகம்மஸ்ஸ ப³லேன ஸோ பி⁴க்கு² விய அனாக³தே ஏகஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனே அக்³கோ³ ப⁴வேய்ய’’ந்தி பத்த²னம் அகாஸி. கனிட்ட²பா⁴தா பனஸ்ஸ ததே²வ ப⁴க³வதி அதி⁴காரகம்மம் கத்வா மனோமயஸ்ஸ காயஸ்ஸாபி⁴னிம்மானம் சேதோவிவட்டகோஸல்லந்தி த்³வின்னம் அங்கா³னம் வஸேன வுத்தனயேனேவ பணிதா⁴னம் அகாஸி. ப⁴க³வா த்³வின்னம்பி பத்த²னம் அனந்தராயேன ஸமிஜ்ஜ²னபா⁴வம் தி³ஸ்வா ‘‘அனாக³தே கப்பஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே கோ³தமஸ்ஸ நாம ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனே தும்ஹாகம் பத்த²னா ஸமிஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகாஸி.

தே உபோ⁴பி ஜனா தத்த² யாவஜீவம் புஞ்ஞானி கத்வா ததோ சுதோ தே³வலோகே நிப்³ப³த்திம்ஸு. தத்த² மஹாபந்த²கஸ்ஸ அந்தராகதம் கல்யாணத⁴ம்மம் ந கதீ²யதி. சூளபந்த²கோ பன கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா வீஸதி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஓதா³தகஸிணகம்மம் கத்வா தே³வபுரே நிப்³ப³த்தி. அபதா³னே பன ‘‘சூளபந்த²கோ பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே தாபஸோ ஹுத்வா ஹிமவந்தே வஸந்தோ தத்த² ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா புப்ப²ச்ச²த்தேன பூஜம் அகாஸீ’’தி ஆக³தம். தேஸம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தானம்யேவ கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் அதிக்கந்தம். அத² அம்ஹாகம் ஸத்தா² அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ம் பத்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கோ ராஜக³ஹம் உபனிஸ்ஸாய வேளுவனே மஹாவிஹாரே விஹரதி.

தேன ச ஸமயேன ராஜக³ஹே த⁴னஸேட்டி²ஸ்ஸ தீ⁴தா அத்தனோ தா³ஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸந்த²வம் கத்வா ஞாதகேஹி பீ⁴தா ஹத்த²ஸாரம் க³ஹேத்வா தேன ஸத்³தி⁴ம் பலாயித்வா அஞ்ஞத்த² வஸந்தீ தம் படிச்ச க³ப்³ப⁴ம் லபி⁴த்வா பரிபக்கக³ப்³பா⁴ ‘‘ஞாதிக⁴ரம் க³ந்த்வா விஜாயிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²ந்தீ அந்தராமக்³கே³யேவ புத்தம் விஜாயித்வா ஸாமினா நிவத்திதா புப்³பே³ வஸிதட்டா²னே வஸந்தீ புத்தஸ்ஸ பந்தே² ஜாதத்தா பந்த²கோதி, நாமம் அகாஸி. தஸ்மிம் ஆதா⁴வித்வா விதா⁴வித்வா விசரணகாலே தமேவ படிச்ச து³தியம் க³ப்³ப⁴ம் படிலபி⁴த்வா பரிபக்கக³ப்³பா⁴ புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ அந்தராமக்³கே³ புத்தம் விஜாயித்வா ஸாமினா நிவத்திதா ஜேட்ட²புத்தஸ்ஸ மஹாபந்த²கோதி கனிட்ட²ஸ்ஸ சூளபந்த²கோதி நாமம் கத்வா யதா²வஸிதட்டா²னேயேவ வஸந்தீ அனுக்கமேன தா³ரகேஸு வட்³ட⁴ந்தேஸு தேஹி, ‘‘அம்ம, அய்யககுலம் நோ த³ஸ்ஸேஹீ’’தி நிபு³ந்தி⁴யமானா தா³ரகே மாதாபிதூனம் ஸந்திகம் பேஸேஸி. ததோ பட்டா²ய தா³ரகா த⁴னஸேட்டி²னோ கே³ஹே வட்³ட⁴ந்தி. தேஸு சூளபந்த²கோ அதித³ஹரோ. மஹாபந்த²கோ பன அய்யகேன ஸத்³தி⁴ம் ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் க³தோ ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா ஸஹ த³ஸ்ஸனேன படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ த⁴ம்மம் ஸுத்வா உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னதாய பப்³ப³ஜிதுகாமோ ஹுத்வா பிதாமஹம் ஆபுச்சி². ஸோ ஸத்து² தமத்த²ம் ஆரோசேத்வா தம் பப்³பா³ஜேஸி. ஸோ பப்³ப³ஜித்வா ப³ஹும் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா பரிபுண்ணவஸ்ஸோ உபஸம்பஜ்ஜித்வா யோனிஸோமனஸிகாரே கம்மம் கரோந்தோ விஸேஸதோ சதுன்னம் அரூபஜ்ஜா²னானம் லாபீ⁴ ஹுத்வா ததோ வுட்டா²ய விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. இதி ஸோ ஸஞ்ஞாவிவட்டகுஸலானம் அக்³கோ³ ஜாதோ. ஸோ ஜா²னஸுகே²ன ப²லஸுகே²ன வீதினாமேந்தோ ஏகதி³வஸம் அத்தனோ படிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா அதி⁴க³தஸம்பத்திம் படிச்ச ஸஞ்ஜாதஸோமனஸ்ஸோ ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ –

510. ‘‘யதா³ பட²மமத்³த³க்கி²ம், ஸத்தா²ரமகுதோப⁴யம்;

ததோ மே அஹு ஸம்வேகோ³, பஸ்ஸித்வா புரிஸுத்தமம்.

511. ‘‘ஸிரிம் ஹத்தே²ஹி பாதே³ஹி, யோ பணாமேய்ய ஆக³தம்;

ஏதாதி³ஸம் ஸோ ஸத்தா²ரம், ஆராதே⁴த்வா விராத⁴யே.

512. ‘‘ததா³ஹம் புத்ததா³ரஞ்ச, த⁴னத⁴ஞ்ஞஞ்ச ச²ட்³ட³யிம்;

கேஸமஸ்ஸூனி சே²தே³த்வா, பப்³ப³ஜிம் அனகா³ரியம்.

513. ‘‘ஸிக்கா²ஸாஜீவஸம்பன்னோ, இந்த்³ரியேஸு ஸுஸம்வுதோ;

நமஸ்ஸமானோ ஸம்பு³த்³த⁴ம், விஹாஸிம் அபராஜிதோ.

514. ‘‘ததோ மே பணிதீ⁴ ஆஸி, சேதஸோ அபி⁴பத்தி²தோ;

ந நிஸீதே³ முஹுத்தம்பி, தண்ஹாஸல்லே அனூஹதே.

515. ‘‘தஸ்ஸ மேவம் விஹரதோ, பஸ்ஸ வீரியபரக்கமம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்.

516. ‘‘புப்³பே³னிவாஸம் ஜானாமி, தி³ப்³ப³சக்கு² விஸோதி⁴தம்;

அரஹா த³க்கி²ணேய்யோம்ஹி, விப்பமுத்தோ நிரூபதி⁴.

517. ‘‘ததோ ரத்யாவிவஸானே, ஸூரியுக்³க³மனம் பதி;

ஸப்³ப³ம் தண்ஹம் விஸோஸேத்வா, பல்லங்கேன உபாவிஸி’’ந்தி. – இமா கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² யதா³தி யஸ்மிம் காலே. பட²மந்தி ஆதி³தோ. அத்³த³க்கி²ந்தி பஸ்ஸிம், ஸத்தா²ரந்தி, ப⁴க³வந்தம். அகுதோப⁴யந்தி நிப்³ப⁴யம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ஸப்³பே³ஸம் ப⁴யஹேதூனம் போ³தி⁴மூலேயேவ பஹீனத்தா குதோசிபி ப⁴யாபா⁴வதோ அகுதோப⁴யம் நிப்³ப⁴யம், சதுவேஸாரஜ்ஜவிஸாரத³ம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தே²ஹி வேனேய்யானம் யதா²ரஹமனுஸாஸனதோ ஸத்தா²ரம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் மய்ஹம் பிதாமஹேன ஸத்³தி⁴ம் க³ந்த்வா யாய வேலாய ஸப்³ப³பட²மம் பஸ்ஸிம், தம் புரிஸுத்தமம் ஸதே³வகே லோகே அக்³க³புக்³க³லம் பஸ்ஸித்வா ததோ த³ஸ்ஸனஹேது ததோ த³ஸ்ஸனதோ பச்சா² ‘‘ஏத்தகம் காலம் ஸத்தா²ரம் த³ட்டு²ம் த⁴ம்மஞ்ச ஸோதும் நாலத்த²’’ந்தி மய்ஹம் ஸம்வேகோ³ அஹு ஸஹோத்தப்பம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜி. உப்பன்னஸம்வேகோ³ பனாஹம் ஏவம் சிந்தேஸிந்தி த³ஸ்ஸேதி ஸிரிம் ஹத்தே²ஹீதி கா³தா²ய. தஸ்ஸத்தோ² – யோ விப⁴வத்தி²கோ புரிஸோ ‘‘உபட்டா²யிகோ ஹுத்வா தவ ஸந்திகே வஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸவிக்³க³ஹம் ஸிரிம் ஸயனே உபக³தம் ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச கோட்டேந்தோ பணாமேய்ய நீஹரேய்ய, ஸோ ததா²ரூபோ அலக்கி²கபுரிஸோ ஏதாதி³ஸம் ஸத்தா²ரம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் ஆராதே⁴த்வா இமஸ்மிம் நவமே க²ணே படிலபி⁴த்வா விராத⁴யே தஸ்ஸ ஓவாதா³கரணேன தம் விரஜ்ஜே²ய்ய, அஹம் பனேவம் ந கரோமீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ததா³ஹம்…பே… அனகா³ரிய’’ந்தி. தத்த² ச²ட்³ட³யிந்தி, பஜஹிம். ‘‘ச²ட்³டி³ய’’ந்திபி பாடோ². நனு அயம் தே²ரோ தா³ரபரிக்³க³ஹம் அகத்வாவ பப்³ப³ஜிதோ, ஸோ கஸ்மா ‘‘புத்ததா³ரஞ்ச ச²ட்³ட³யி’’ந்தி அவோசாதி? யதா² நாம புரிஸோ அனிப்³ப³த்தப²லமேவ ருக்க²ம் சி²ந்த³ந்தோ அச்சி²ன்னே ததோ லத்³த⁴ப²லேஹி பரிஹீனோ நாம ஹோதி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோதி யா அதி⁴ஸீலஸிக்கா², தாய ச, யத்த² பி⁴க்கூ² ஸஹ ஜீவந்தி, ஏகஜீவிகா ஸபா⁴க³வுத்தினோ ஹோந்தி, தேன ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தேன ஸாஜீவேன ச ஸமன்னாக³தோ ஸிக்க²னபா⁴வேன ஸமங்கீ³பூ⁴தோ, ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோ ஸாஜீவஞ்ச அவீதிக்கமந்தோ ஹுத்வா தது³ப⁴யம் ஸம்பாதே³ந்தோதி அத்தோ². தேன ஸுவிஸுத்³தே⁴ பாதிமோக்கே² ஸீலே பதிட்டி²தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. இந்த்³ரியேஸு ஸுஸம்வுதோதி மனச்ச²ட்டே²ஸு இந்த்³ரியேஸு ஸுட்டு² ஸம்வுதோ. ரூபாதி³விஸயேஸு உப்பஜ்ஜனகானம் அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் பவத்தினிவாரணவஸேன ஸதிகவாடேன ஸுபிஹிதசக்கா²தி³த்³வாரோதி அத்தோ². ஏவம் பாதிமோக்க²ஸம்வரஇந்த்³ரியஸம்வரஸீலஸம்பத்தித³ஸ்ஸனேன இதரஸீலம்பி அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதீதி தே²ரோ அத்தனோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஸம்பத³ம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘நமஸ்ஸமானோ ஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி இமினா பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிபா⁴வனானுயோக³மாஹ. விஹாஸிம் அபராஜிதோதி கிலேஸமாராதீ³ஹி அபராஜிதோ ஏவ ஹுத்வா விஹரிம், யாவ அரஹத்தப்பத்தி, தாவ தேஹி அனபி⁴பூ⁴தோ, அஞ்ஞத³த்து² தே அபி⁴ப⁴வந்தோ ஏவ விஹாஸிந்தி அத்தோ².

ததோதி தஸ்மா, யஸ்மா ஸுவிஸுத்³த⁴ஸீலோ ஸத்த²ரி அபி⁴ப்பஸன்னோ கிலேஸாபி⁴ப⁴வனபடிபத்தியஞ்ச டி²தோ, தஸ்மா. பணிதீ⁴தி பணிதா⁴னம். ததோ வா சித்தாபி⁴னீஹாரோ. ஆஸீதி அஹோஸி. சேதஸோ அபி⁴பத்தி²தோதி, மம சித்தேன இச்சி²தோ. கீதி³ஸோ பன ஸோதி ஆஹ ‘‘ந நிஸீதே³ முஹுத்தம்பி, தண்ஹாஸல்லே அனூஹதே’’தி. ‘‘அக்³க³மக்³க³ஸண்டா³ஸேன மம ஹத³யதோ தண்ஹாஸல்லே அனுத்³த⁴டே முஹுத்தம்பி ந நிஸீதே³, நிஸஜ்ஜம் ந கப்பேய்ய’’ந்தி ஏவம் மே சித்தாபி⁴னீஹாரோ அஹோஸீதி அத்தோ².

ஏவம் பன சித்தம் அதி⁴ட்டா²ய பா⁴வனம் பா⁴வயித்வா டா²னசங்கமேஹேவ ரத்திம் வீதினாமேந்தோ அரூபஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ஜா²னங்க³முகே²ன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் ஸச்சா²காஸி. தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்ஸ மே’’திஆதி³. நிரூபதீ⁴தி கிலேஸுபதி⁴ஆதீ³னம் அபா⁴வேன நிருபதி⁴. ரத்யாவிவஸானேதி ரத்திபா⁴க³ஸ்ஸ விக³மனே விபா⁴தாய ரத்தியா. ஸூரியுக்³க³மனம் பதீதி ஸூரியுக்³க³மனம் லக்க²ணம் கத்வா. ஸப்³ப³ம் தண்ஹந்தி காமதண்ஹாதி³பே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் தண்ஹாஸோதம் அக்³க³மக்³கே³ன விஸோஸேத்வா ஸுக்கா²பேத்வா ‘‘தண்ஹாஸல்லே அனூஹதே ந நிஸீதே³’’தி, படிஞ்ஞாய மோசிதத்தா. பல்லங்கேன உபாவிஸிந்தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸீதி³ந்தி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.

மஹாபந்த²கத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அட்ட²கனிபாதவண்ணனா நிட்டி²தா.