1. ஸுந்த³ரஸமுத்³த³த்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

ஸத்தகனிபாதே அலங்கதாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஸுந்த³ரஸமுத்³த³த்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே அஞ்ஞதரஸ்ஸ மஹாவிப⁴வஸ்ஸ ஸேட்டி²னோ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி. ஸமுத்³தோ³திஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ரூபஸம்பத்தியா பன ஸுந்த³ரஸமுத்³தோ³தி பஞ்ஞாயித்த². ஸோ பட²மவயே டி²தோ ப⁴க³வதோ ராஜக³ஹப்பவேஸே பு³த்³தா⁴னுபா⁴வம் தி³ஸ்வா, படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ நிஸ்ஸரணஜ்ஜா²ஸயதாய பப்³ப³ஜித்வா, லத்³தூ⁴பஸம்பதோ³ ஸமாதி³ன்னது⁴தத⁴ம்மோ ராஜக³ஹதோ ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா, கல்யாணமித்தஸ்ஸ ஸந்திகே விபஸ்ஸனாசாரம் உக்³க³ஹேத்வா, கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜந்தோ விஹரதி. தஸ்ஸ மாதா ராஜக³ஹே உஸ்ஸவதி³வஸே அஞ்ஞே ஸேட்டி²புத்தே ஸபஜாபதிகே அலங்கதபடியத்தே உஸ்ஸவகீளம் கீளந்தே தி³ஸ்வா, புத்தம் அனுஸ்ஸரித்வா ரோத³தி. தம் தி³ஸ்வா அஞ்ஞதரா க³ணிகா ரோத³னகாரணம் புச்சி². ஸா தஸ்ஸா தம் காரணம் கதே²ஸி. தம் ஸுத்வா க³ணிகா ‘‘அஹம் தம் ஆனேஸ்ஸாமி, பஸ்ஸ தாவ மம இத்தி²பா⁴வ’’ந்தி வத்வா ‘‘யதி³ ஏவம் தம்யேவ தஸ்ஸ பஜாபதிம் கத்வா இமஸ்ஸ குலஸ்ஸ ஸாமினிம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி தாய ப³ஹும் த⁴னம் த³த்வா, விஸ்ஸஜ்ஜிதா மஹதா பரிவாரேன ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா, தே²ரஸ்ஸ பிண்டா³ய விசரணட்டா²னே ஏகஸ்மிம் கே³ஹே வஸமானா தி³வஸே தி³வஸே அஞ்ஞேஹி தே²ரஸ்ஸ ஸக்கச்சம் பிண்ட³பாதம் தா³பேஸி. அலங்கதபடியத்தா ச ஹுத்வா ஸுவண்ணபாது³கா ஆருய்ஹ அத்தானம் த³ஸ்ஸேஸி. அதே²கதி³வஸம் கே³ஹத்³வாரேன க³ச்ச²ந்தம் தே²ரம் தி³ஸ்வா, ஸுவண்ணபாது³கா ஓமுஞ்சித்வா, அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ புரதோ க³ச்ச²ந்தீ நானப்பகாரம் தே²ரம் காமனிமந்தனாய நிமந்தேஸி. தம் ஸுத்வா தே²ரோ ‘‘புது²ஜ்ஜனசித்தம் நாம சஞ்சலம், யம்னூன மயா இதா³னேவ உஸ்ஸாஹோ கரணீயோ’’தி தத்தே²வ டி²தோ பா⁴வனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

459. ‘‘அலங்கதா ஸுவஸனா, மாலதா⁴ரீ விபூ⁴ஸிதா;

அலத்தககதாபாதா³, பாது³காருய்ஹ வேஸிகா.

460. ‘‘பாது³கா ஓருஹித்வான, புரதோ பஞ்ஜலீகதா;

ஸா மம் ஸண்ஹேன முது³னா, ம்ஹிதபுப்³ப³ம் அபா⁴ஸத².

461. ‘‘‘யுவாஸி த்வம் பப்³ப³ஜிதோ, திட்டா²ஹி மம ஸாஸனே;

பு⁴ஞ்ஜ மானுஸகே காமே, அஹம் வித்தம் த³தா³மி தே;

ஸச்சம் தே படிஜானாமி, அக்³கி³ம் வா தே ஹராமஹம்.

462. ‘‘‘யதா³ ஜிண்ணா ப⁴விஸ்ஸாம, உபோ⁴ த³ண்ட³பராயனா;

உபோ⁴பி பப்³ப³ஜிஸ்ஸாம, உப⁴யத்த² கடக்³க³ஹோ’’’.

463. ‘‘தஞ்ச தி³ஸ்வான யாசந்திம், வேஸிகம் பஞ்ஜலீகதம்;

அலங்கதம் ஸுவஸனம், மச்சுபாஸம்வ ஓட்³டி³தம்.

464. ‘‘ததோ மே மனஸீகாரோ, யோனிஸோ உத³பஜ்ஜத²;

ஆதீ³னவோ பாதுரஹு, நிப்³பி³தா³ ஸமதிட்ட²த².

465. ‘‘ததோ சித்தம் விமுச்சி மே, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

தத்த² மாலதா⁴ரீதி மாலாதா⁴ரினீ பிளந்த⁴புப்ப²தா³மா. விபூ⁴ஸிதாதி ஊனட்டா²னஸ்ஸ பூரணவஸேன புப்பே²ஹி சேவ க³ந்த⁴விலேபனாதீ³ஹி ச விபூ⁴ஸிதக³த்தா. ‘‘அலங்கதா’’தி இமினா ஹத்தூ²பக³கீ³வூபகா³தீ³ஹி ஆப⁴ரணேஹி அலங்கரணம் அதி⁴ப்பேதம். அலத்தககதாபாதா³தி பரிணதஜயஸுமனபுப்ப²வண்ணேன லாகா²ரஸேன ரஞ்ஜிதசரணயுக³ளா. ஸமாஸபத³ஞ்ஹேதம், ‘‘அலத்தககதபாதா³’’தி வத்தப்³பே³ கா³தா²ஸுக²த்த²ம் தீ³க⁴ம் கத்வா வுத்தம். அஸமாஸபா⁴வே பன ‘‘தஸ்ஸா’’தி வசனஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. பாது³காருய்ஹ வேஸிகாதி ஏகா ரூபூபஜீவிகா இத்தீ² யதா²வுத்தவேஸா ஸுவண்ணபாது³கா படிமுஞ்சித்வா ‘‘டி²தா’’தி வசனஸேஸோ.

பாது³கா ஓருஹித்வானாதி பாது³காஹி ஓதரித்வா, ஸுவண்ணபாது³காயோ ஓமுஞ்சித்வாதி அத்தோ². பஞ்ஜலீகதாதி பக்³க³ஹிதஅஞ்ஜலிகா ஸா வேஸீ மம். ஸாமம் வா வசனபரம்பரம் வினா ஸயமேவ அபா⁴ஸத². ஸண்ஹேனாதி மட்டே²ன. முது³னாதி மது⁴ரேன. ‘‘வசனேனா’’தி அவுத்தம்பி வுத்தமேவ ஹோதி, அபா⁴ஸதா²தி, வுத்தத்தா.

யுவாஸி த்வம் பப்³ப³ஜிதோதி த்வம் பப்³ப³ஜந்தோ யுவா, த³ஹரோயேவ ஹுத்வா பப்³ப³ஜிதோஸி, நனு பப்³ப³ஜந்தேன ஸத்தமே த³ஸகே ஸம்பத்தேவ பப்³ப³ஜிதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. திட்டா²ஹி மம ஸாஸனேதி மம வசனே திட்ட².

கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘பு⁴ஞ்ஜ மானுஸகே காமே’’தி காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகாமஸ்ஸ ரூபஸம்பத்தி, வயஸம்பத்தி, பரிவாரஸம்பத்தி, போ⁴க³ஸம்பத்தி ச இச்சி²தப்³பா³. தத்த² ‘‘குதோ மே போ⁴க³ஸம்பத்தீ’’தி வதே³ய்யாதி, ஆஹ ‘‘அஹம் வித்தம் த³தா³மி தே’’தி. ‘‘தயித³ம் வசனம் கத²ம் ஸத்³த³ஹாதப்³ப³’’ந்தி மஞ்ஞேய்யாதி தம் ஸத்³த³ஹாபேந்தீ ஆஹ ‘‘ஸச்சம் தே படிஜானாமி, அக்³கி³ம் வா தே ஹராமஹ’’ந்தி. ‘‘பு⁴ஞ்ஜ மானுஸகே காமே, அஹம் வித்தம் த³தா³மி தே’’தி யதி³த³ம் மயா படிஞ்ஞாதம், தம் ஏகம்ஸேன ஸச்சமேவ படிஜானாமி, ஸசே மே ந பத்தியாயஸி, அக்³கி³ம் வா தே ஹராமஹம் அக்³கி³ம் ஹரித்வா அக்³கி³பச்சயம் ஸபத²ம் கரோமீதி அத்தோ². உப⁴யத்த² கடக்³க³ஹோதி அம்ஹாகம் உபி⁴ன்னம் ஜிண்ணகாலே பப்³ப³ஜ்ஜனம் உப⁴யத்த² ஜயக்³கா³ஹோ. யம் மயம் யாவ த³ண்ட³பராயனகாலா போ⁴கே³ பு⁴ஞ்ஜாம, ஏவம் இத⁴லோகேபி போ⁴கே³ஹி ந ஜீயாம, மயம் பச்சா² பப்³ப³ஜிஸ்ஸாம, ஏவம் பரலோகேபி போ⁴கே³ஹி ந ஜீயாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. ததோதி தம் நிமித்தம், காமேஹி நிமந்தேந்தியா ‘‘யுவாஸி த்வ’’ந்திஆதி³னா ‘‘யதா³ ஜிண்ணா ப⁴விஸ்ஸாமா’’திஆதி³னா ச தஸ்ஸா வேஸியா வுத்தவசனஹேது. தஞ்ஹி வசனம் அங்குஸம் கத்வா தே²ரோ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோ ஸத³த்த²ம் பரிபூரேஸி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

ஸுந்த³ரஸமுத்³த³த்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.