1. ராஜத³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
பஞ்சகனிபாதே பி⁴க்கு² ஸிவதி²கம் க³ந்த்வாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ராஜத³த்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ, தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் புஞ்ஞம் உபசினந்தோ, இதோ சதுத்³த³ஸே கப்பே பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞே லோகே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ, ஏகதி³வஸம் கேனசிதே³வ கரணீயேன வனந்தம் உபக³தோ தத்த² அஞ்ஞதரம் பச்சேகபு³த்³த⁴ம் ருக்க²மூலே நிஸின்னம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் அம்பா³டகப²லம் அதா³ஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் ஸத்த²வாஹகுலே நிப்³ப³த்தி. தஸ்ஸ மஹாராஜம் வேஸ்ஸவணம் ஆராதே⁴த்வா படிலத்³த⁴பா⁴வதோ மாதாபிதரோ ராஜத³த்தோதி நாமம் அகம்ஸு. ஸோ வயப்பத்தோ பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹி ப⁴ண்ட³ம் ஆதா³ய வாணிஜ்ஜவஸேன ராஜக³ஹம் அக³மாஸி. தேன ச ஸமயேன ராஜக³ஹே அஞ்ஞதரா க³ணிகா அபி⁴ரூபா த³ஸ்ஸனீயா பரமஸோப⁴க்³க³யோக³தோ தி³வஸே தி³வஸே ஸஹஸ்ஸம் லப⁴தி. அத² ஸோ ஸத்த²வாஹபுத்தோ தி³வஸே தி³வஸே தஸ்ஸா க³ணிகாய ஸஹஸ்ஸம் த³த்வா ஸம்வாஸம் கப்பேந்தோ நசிரஸ்ஸேவ ஸப்³ப³ம் த⁴னம் கே²பேத்வா து³க்³க³தோ ஹுத்வா கா⁴ஸச்சா²த³னமத்தம்பி அலப⁴ந்தோ இதோ சிதோ ச பரிப்³ப⁴மந்தோ ஸம்வேக³ப்பத்தோ அஹோஸி. ஸோ ஏகதி³வஸம் உபாஸகேஹி ஸத்³தி⁴ம் வேளுவனம் அக³மாஸி.
தேன ச ஸமயேன ஸத்தா² மஹதியா பரிஸாய பரிவுதோ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ நிஸின்னோ ஹோதி. ஸோ பரிஸபரியந்தே நிஸீதி³த்வா ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா து⁴தங்கா³னி ஸமாதி³யித்வா ஸுஸானே வஸதி. ததா³ அஞ்ஞதரோபி ஸத்த²வாஹபுத்தோ ஸஹஸ்ஸம் த³த்வா தாய க³ணிகாய ஸஹ வஸதி. ஸா ச க³ணிகா தஸ்ஸ ஹத்தே² மஹக்³க⁴ரதனம் தி³ஸ்வா லோப⁴ம் உப்பாதே³த்வா அஞ்ஞேஹி து⁴த்தபுரிஸேஹி தம் மாராபேத்வா தம் ரதனம் க³ண்ஹி. அத² தஸ்ஸ ஸத்த²வாஹபுத்தஸ்ஸ மனுஸ்ஸா தம் பவத்திம் ஸுத்வா ஓசரகமனுஸ்ஸே பேஸேஸும். தே ரத்தியம் தஸ்ஸா க³ணிகாய க⁴ரம் பவிஸித்வா ச²விஆதீ³னி அனுபஹச்சேவ தம் மாரேத்வா ஸிவதி²காய ச²ட்³டே³ஸும். ராஜத³த்தத்தே²ரோ அஸுப⁴னிமித்தம் க³ஹேதும் ஸுஸானே விசரந்தோ தஸ்ஸா க³ணிகாய களேவரம் படிக்குலதோ மனஸி காதும் உபக³தோ கதிபயவாரே யோனிஸோ மனஸி கத்வா அசிரமதபா⁴வதோ ஸோணஸிங்கா³லாதீ³ஹி அனுபஹதச²விதாய விஸபா⁴க³வத்து²தாய ச அயோனிஸோ மனஸிகரோந்தோ, தத்த² காமராக³ம் உப்பாதே³த்வா ஸம்விக்³க³தரமானஸோ அத்தனோ சித்தம் பரிபா⁴ஸித்வா முஹுத்தம் ஏகமந்தம் அபஸக்கித்வா ஆதி³தோ உபட்டி²தம் அஸுப⁴னிமித்தமேவ க³ஹேத்வா யோனிஸோ மனஸிகரோந்தோ ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா தம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா தாவதே³வ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.44.55-59) –
‘‘விபினே பு³த்³த⁴ம் தி³ஸ்வான, ஸயம்பு⁴ம் அபராஜிதம்;
அம்பா³டகம் க³ஹேத்வான, ஸயம்பு⁴ஸ்ஸ அதா³ஸஹம்.
‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் ப²லமத³தி³ம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, ப²லதா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹத்தம் பன பத்வா அத்தனோ படிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ –
315. ‘‘பி⁴க்கு² ஸிவதி²கம் க³ந்த்வா, அத்³த³ஸ இத்தி²முஜ்ஜி²தம்;
அபவித்³த⁴ம் ஸுஸானஸ்மிம், க²ஜ்ஜந்திம் கிமிஹீ பு²டம்.
316. ‘‘யஞ்ஹி ஏகே ஜிகு³ச்ச²ந்தி, மதம் தி³ஸ்வான பாபகம்;
காமராகோ³ பாதுரஹு, அந்தோ⁴வ ஸவதீ அஹும்.
317. ‘‘ஓரம் ஓத³னபாகம்ஹா, தம்ஹா டா²னா அபக்கமிம்;
ஸதிமா ஸம்பஜானோஹம், ஏகமந்தம் உபாவிஸிம்.
318. ‘‘ததோ மே மனஸீகாரோ, யோனிஸோ உத³பஜ்ஜத²;
ஆதீ³னவோ பாதுரஹு, நிப்³பி³தா³ ஸமதிட்ட²த².
319. ‘‘ததோ சித்தம் விமுச்சி மே, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்;
திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –
இமா பஞ்ச கா³தா² அபா⁴ஸி.
தத்த² பி⁴க்கு² ஸிவதி²கம் க³ந்த்வாதி ஸம்ஸாரே ப⁴யஸ்ஸ இக்க²னதோ பி⁴க்கு², அஸுப⁴கம்மட்டா²னத்த²ம் ஆமகஸுஸானம் உபக³ந்த்வா. ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி சேதம் அத்தானம் ஸந்தா⁴ய தே²ரோ ஸயம் வத³தி. இத்தி²ந்தி தீ²யதி ஏத்த² ஸுக்கஸோணிதம் ஸத்தஸந்தானபா⁴வேன ஸம்ஹஞ்ஞதீதி தீ², மாதுகா³மோ. ஏவஞ்ச ஸபா⁴வனிருத்திவஸேன ‘‘இத்தீ²’’திபி வுச்சதி. வஞ்ஜா²தீ³ஸு பன தம்ஸதி³ஸதாய தம்ஸபா⁴வானதிவத்தனதோ ச தப்³போ³ஹாரோ. ‘‘இத்தீ²’’தி இத்தி²களேவரம் வத³தி. உஜ்ஜி²தந்தி பரிச்சத்தம் உஜ்ஜ²னியத்தா ஏவ அபவித்³த⁴ம் அனபேக்க²பா⁴வேன கி²த்தம். க²ஜ்ஜந்திம் கிமிஹீ பு²டந்தி கிமீஹி பூரிதம் ஹுத்வா க²ஜ்ஜமானம்.
யஞ்ஹி ஏகே ஜிகு³ச்ச²ந்தி, மதம் தி³ஸ்வான பாபகந்தி யம் அபக³தாயுஉஸ்மாவிஞ்ஞாணதாய மதம் களேவரம் பாபகம் நிஹீனம் லாமகம் ஏகே சோக்க²ஜாதிகா ஜிகு³ச்ச²ந்தி, ஓலோகேதும்பி ந இச்ச²ந்தி. காமராகோ³ பாதுரஹூதி தஸ்மிம் குணபே அயோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ ப³லவதாய காமராகோ³ மய்ஹம் பாதுரஹோஸி உப்பஜ்ஜி. அந்தோ⁴வ ஸவதீ அஹுந்தி தஸ்மிம் களேவரே நவஹி த்³வாரேஹி அஸுசிம் ஸவதி ஸந்த³ந்தே அஸுசிபா⁴வஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனேன அந்தோ⁴ விய அஹோஸிம். தேனாஹ –
‘‘ரத்தோ அத்த²ம் ந ஜானாதி, ரத்தோ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி;
அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யம் ராகோ³ ஸஹதே நர’’ந்தி ச.
‘‘காமச்ச²ந்தோ³ கோ², ப்³ராஹ்மண, அந்த⁴கரணோ அசக்கு²கரணோ’’தி ச ஆதி³. கேசி பனேத்த² தகாராக³மம் கத்வா ‘‘கிலேஸபரியுட்டா²னேன அவஸவத்தி கிலேஸஸ்ஸ வா வஸவத்தீ’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி. அபரே ‘‘அந்தோ⁴வ அஸதி அஹு’’ந்தி பாளிம் வத்வா ‘‘காமராகே³ன அந்தோ⁴ ஏவ ஹுத்வா ஸதிரஹிதோ அஹோஸி’’ந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி. தது³ப⁴யம் பன பாளியம் நத்தி².
ஓரம் ஓத³னபாகம்ஹாதி ஓத³னபாகதோ ஓரம், யாவதா காலேன ஸுபரிதோ⁴ததிந்ததண்டு³லனாளியா ஓத³னம் பசதி, ததோ ஓரமேவ காலம், ததோபி லஹுகாலேன ராக³ம் வினோதே³ந்தோ, தம்ஹா டா²னா அபக்கமிம் யஸ்மிம் டா²னே டி²தஸ்ஸ மே ராகோ³ உப்பஜ்ஜி, தம்ஹா டா²னா அபக்கமிம் அபஸக்கிம். அபக்கந்தோவ ஸதிமா ஸம்பஜானோஹம் ஸமணஸஞ்ஞம் உபட்ட²பேத்வா ஸதிபட்டா²னமனஸிகாரவஸேன ஸதிமா, ஸம்மதே³வ த⁴ம்மஸபா⁴வஜானனேன ஸம்பஜானோ ச ஹுத்வா ஏகமந்தம் உபாவிஸிம், பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸீதி³ம். நிஸின்னஸ்ஸ ச ததோ மே மனஸீகாரோ, யோனிஸோ உத³பஜ்ஜதா²திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவாதி.
ராஜத³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.