4. சதுக்கனிபாதோ

1. நாக³ஸமாலத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

அலங்கதாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ நாக³ஸமாலத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ கி³ம்ஹஸமயே ஸூரியாதபஸந்தத்தாய பூ⁴மியா க³ச்ச²ந்தம் ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ ச²த்தம் அதா³ஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸக்யராஜகுலே நிப்³ப³த்தித்வா நாக³ஸமாலோதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ ஞாதிஸமாக³மே படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா கிஞ்சி காலம் ப⁴க³வதோ உபட்டா²கோ அஹோஸி. ஸோ ஏகதி³வஸம் நக³ரம் பிண்டா³ய பவிட்டோ² அலங்கதபடியத்தம் அஞ்ஞதரம் நச்சகிம் மஹாபதே² தூரியேஸு வஜ்ஜந்தேஸு நச்சந்திம் தி³ஸ்வா, ‘‘அயம் சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன கரஜகாயஸ்ஸ ததா² ததா² பரிவத்தி, அஹோ அனிச்சா ஸங்கா²ரா’’தி க²யவயம் பட்ட²பேத்வா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.46.37-48) –

‘‘அங்கா³ரஜாதா பத²வீ, குக்குளானுக³தா மஹீ;

பது³முத்தரோ ப⁴க³வா, அப்³போ⁴காஸம்ஹி சங்கமி.

‘‘பண்ட³ரம் ச²த்தமாதா³ய, அத்³தா⁴னம் படிபஜ்ஜஹம்;

தத்த² தி³ஸ்வான ஸம்பு³த்³த⁴ம், வித்தி மே உபபஜ்ஜத².

‘‘மரீசியோத்த²டா பூ⁴மி, அங்கா³ராவ மஹீ அயம்;

உபஹந்தி மஹாவாதா, ஸரீரஸ்ஸாஸுகே²பனா.

‘‘ஸீதம் உண்ஹம் விஹனந்தம், வாதாதபனிவாரணம்;

படிக்³க³ண்ஹ இமம் ச²த்தம், ப²ஸ்ஸயிஸ்ஸாமி நிப்³பு³திம்.

‘‘அனுகம்பகோ காருணிகோ, பது³முத்தரோ மஹாயஸோ;

மம ஸங்கப்பமஞ்ஞாய, படிக்³க³ண்ஹி ததா³ ஜினோ.

‘‘திம்ஸகப்பானி தே³விந்தோ³, தே³வரஜ்ஜமகாரயிம்;

ஸதானம் பஞ்சக்க²த்துஞ்ச, சக்கவத்தீ அஹோஸஹம்.

‘‘பதே³ஸரஜ்ஜம் விபுலம், க³ணனாதோ அஸங்கி²யம்;

அனுபோ⁴மி ஸகம் கம்மம், புப்³பே³ ஸுகதமத்தனோ.

‘‘அயம் மே பச்சி²மா ஜாதி, சரிமோ வத்ததே ப⁴வோ;

அஜ்ஜாபி ஸேதச்ச²த்தம் மே, ஸப்³ப³காலம் த⁴ரீயதி.

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, யம் ச²த்தமத³தி³ம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, ச²த்ததா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா –

267. ‘‘அலங்கதா ஸுவஸனா, மாலினீ சந்த³னுஸ்ஸதா³;

மஜ்ஜே² மஹாபதே² நாரீ, தூரியே நச்சதி நட்டகீ.

268. ‘‘பிண்டி³காய பவிட்டோ²ஹம், க³ச்ச²ந்தோ நம் உதி³க்கி²ஸம்;

அலங்கதம் ஸுவஸனம், மச்சுபாஸம்வ ஓட்³டி³தம்.

269. ‘‘ததோ மே மனஸீகாரோ, யோனிஸோ உத³பஜ்ஜத²;

ஆதீ³னவோ பாதுரஹு, நிப்³பி³தா³ ஸமதிட்ட²த².

270. ‘‘ததோ சித்தம் விமுச்சி மே, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –

சதூஹி கா³தா²ஹி அத்தனோ படிபத்திகித்தனமுகே²ன அஞ்ஞம் ப்³யாகாஸி.

தத்த² அலங்கதாதி ஹத்தூ²பகா³தி³ஆப⁴ரணேஹி அலங்கதக³த்தா. ஸுவஸனாதி ஸுந்த³ரவஸனா ஸோப⁴னவத்த²னிவத்தா². மாலினீதி மாலாதா⁴ரினீ பிளந்தி⁴தபுப்ப²மாலா. சந்த³னுஸ்ஸதா³தி சந்த³னானுலேபலித்தஸரீரா. மஜ்ஜே² மஹாபதே² நாரீ, தூரியே நச்சதி நட்டகீதி யதா²வுத்தட்டா²னே ஏகா நாரீ நட்டகீ நாடகித்தீ² நக³ரவீதி²யா மஜ்ஜே² பஞ்சங்கி³கே தூரியே வஜ்ஜந்தே நச்சதி, யதா²பட்ட²பிதம் நச்சம் கரோதி.

பிண்டி³காயாதி பி⁴க்கா²ய. பவிட்டோ²ஹந்தி நக³ரம் பவிட்டோ² அஹம். க³ச்ச²ந்தோ நம் உதி³க்கி²ஸந்தி நக³ரவீதி²யம் க³ச்ச²ந்தோ பரிஸ்ஸயபரிஹரணத்த²ம் வீதி²ம் ஓலோகேந்தோ தம் நட்டகிம் ஓலோகேஸிம். கிம் விய? மச்சுபாஸம்வ ஓட்³டி³தந்தி யதா² மச்சுஸ்ஸ மச்சுராஜஸ்ஸ பாஸபூ⁴தோ ரூபாதி³கோ ஓட்³டி³தோ லோகே அனுவிசரித்வா டி²தோ ஏகம்ஸேன ஸத்தானம் அனத்தா²வஹோ, ஏவம் ஸாபி அப்படிஸங்கா²னே டி²தானம் அந்த⁴புது²ஜ்ஜனானம் ஏகம்ஸதோ அனத்தா²வஹாதி மச்சுபாஸஸதி³ஸீ வுத்தா.

ததோதி தஸ்மா மச்சுபாஸஸதி³ஸத்தா. மேதி மய்ஹம். மனஸீகாரோ யோனிஸோ உத³பஜ்ஜதா²தி ‘‘அயம் அட்டி²ஸங்கா⁴தோ ந்ஹாருஸம்ப³ந்தோ⁴ மம்ஸேன அனுபலித்தோ ச²வியா படிச்ச²ன்னோ அஸுசிது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலோ அனிச்சுச்சா²த³னபரிமத்³த³னபே⁴த³னவித்³த⁴ம்ஸனத⁴ம்மோ ஈதி³ஸே விகாரே த³ஸ்ஸேதீ’’தி ஏவம் யோனிஸோ மனஸிகாரோ உப்பஜ்ஜி. ஆதீ³னவோ பாதுரஹூதி ஏவம் காயஸ்ஸ ஸபா⁴வூபதா⁴ரணமுகே²ன தஸ்ஸ ச தம்னிஸ்ஸிதானஞ்ச சித்தசேதஸிகானம் உத³யப்³ப³யம் ஸரஸபப⁴ங்கு³தஞ்ச மனஸி கரோதோ தேஸு ச யக்க²ரக்க²ஸாதீ³ஸு விய ப⁴யதோ உபட்ட²ஹந்தேஸு தத்த² மே அனேகாகாரஆதீ³னவோ தோ³ஸோ பாதுரஹோஸி. தப்படிபக்க²தோ ச நிப்³பா³னே ஆனிஸம்ஸோ. நிப்³பி³தா³ ஸமதிட்ட²தா²தி நிப்³பி³ந்த³னம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனானுபா⁴வஸித்³த⁴ம் நிப்³பி³தா³ஞாணம் மம ஹத³யே ஸண்டா²ஸி, முஹுத்தம்பி தேஸம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம் க³ஹணே சித்தம் நாஹோஸி, அஞ்ஞத³த்து² முஞ்சிதுகாமதாதி³வஸேன தத்த² உதா³ஸீனமேவ ஜாதந்தி அத்தோ².

ததோதி விபஸ்ஸனாஞாணதோ பரம். சித்தம் விமுச்சி மேதி லோகுத்தரபா⁴வனாய வத்தமானாய மக்³க³படிபாடியா ஸப்³ப³கிலேஸேஹி மம சித்தம் விமுத்தம் அஹோஸி. ஏதேன ப²லுப்பத்திம் த³ஸ்ஸேதி. மக்³க³க்க²ணே ஹி கிலேஸா விமுச்சந்தி நாம, ப²லக்க²ணே விமுத்தாதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

நாக³ஸமாலத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ப⁴கு³த்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

அஹம் மித்³தே⁴னாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ப⁴கு³த்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம் கிர பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தே தஸ்ஸ தா⁴துயோ புப்பே²ஹி பூஜேஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன நிம்மானரதீஸு நிப்³ப³த்தித்வா அபராபரம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸக்யராஜகுலே நிப்³ப³த்தித்வா ப⁴கூ³தி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ அனுருத்³த⁴கிமிலேஹி ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜித்வா பா³லகலோணககா³மே வஸந்தோ ஏகதி³வஸம் தி²னமித்³தா⁴பி⁴ப⁴வம் வினோதே³தும் விஹாரதோ நிக்க²ம்ம சங்கமம் அபி⁴ருஹந்தோ பபதித்வா ததே³வ அங்குஸம் கத்வா தி²னமித்³த⁴ம் வினோதே³த்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.46.49-57) –

‘‘பரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி, பது³முத்தரே மஹாயஸே;

புப்ப²வடம்ஸகே கத்வா, ஸரீரமபி⁴ரோபயிம்.

‘‘தத்த² சித்தம் பஸாதே³த்வா, நிம்மானம் அக³மாஸஹம்;

தே³வலோகக³தோ ஸந்தோ, புஞ்ஞகம்மம் ஸராமஹம்.

‘‘அம்ப³ரா புப்ப²வஸ்ஸோ மே, ஸப்³ப³காலம் பவஸ்ஸதி;

ஸம்ஸராமி மனுஸ்ஸே சே, ராஜா ஹோமி மஹாயஸோ.

‘‘தஹிம் குஸுமவஸ்ஸோ மே, அபி⁴வஸ்ஸதி ஸப்³ப³தா³;

தஸ்ஸேவ புப்ப²பூஜாய, வாஹஸா ஸப்³ப³த³ஸ்ஸினோ.

‘‘அயம் பச்சி²மகோ மய்ஹம், சரிமோ வத்ததே ப⁴வோ;

அஜ்ஜாபி புப்ப²வஸ்ஸோ மே, அபி⁴வஸ்ஸதி ஸப்³ப³தா³.

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, யம் புப்ப²மபி⁴ரோபயிம்;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, தே³ஹபூஜாயித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா ப²லஸுகே²ன நிப்³பா³னஸுகே²ன ச வீதினாமேந்தோ ஸத்தா²ரா ஏகவிஹாரம் அனுமோதி³தும் உபக³தேன – ‘‘கச்சி த்வம், பி⁴க்கு², அப்பமத்தோ விஹரஸீ’’தி புட்டோ² அத்தனோ அப்பமாத³விஹாரம் நிவேதே³ந்தோ –

271. ‘‘அஹம் மித்³தே⁴ன பகதோ, விஹாரா உபனிக்க²மிம்;

சங்கமம் அபி⁴ருஹந்தோ, தத்தே²வ பபதிம் ச²மா.

272. ‘‘க³த்தானி பரிமஜ்ஜித்வா, புனபாருய்ஹ சங்கமம்;

சங்கமே சங்கமிம் ஸோஹம், அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதோ.

273. ‘‘ததோ மே மனஸீகாரோ, யோனிஸோ உத³பஜ்ஜத²;

ஆதீ³னவோ பாதுரஹு, நிப்³பி³தா³ ஸமதிட்ட²த².

274. ‘‘ததோ சித்தம் விமுச்சி மே, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –

இமா சதஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² மித்³தே⁴ன பகதோதி காயாலஸியஸங்கா²தேன அஸத்திவிகா⁴தஸபா⁴வேன மித்³தே⁴ன அபி⁴பூ⁴தோ. விஹாராதி ஸேனாஸனதோ. உபனிக்க²மிந்தி சங்கமிதும் நிக்க²மிம். தத்தே²வ பபதிம் ச²மாதி தத்தே²வ சங்கமஸோபானே நித்³தா³பி⁴பூ⁴ததாய பூ⁴மியம் நிபதிம். க³த்தானி பரிமஜ்ஜித்வாதி பூ⁴மியம் பதனேன பம்ஸுகிதானி அத்தனோ ஸரீராவயவானி அனுமஜ்ஜித்வா. புனபாருய்ஹ சங்கமந்தி ‘‘பதிதோ தா³னாஹ’’ந்தி ஸங்கோசம் அனாபஜ்ஜித்வா புனபி சங்கமட்டா²னம் ஆருஹித்வா. அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதோதி கோ³சரஜ்ஜ²த்தே கம்மட்டா²னே நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னேன ஸுட்டு² ஸமாஹிதோ ஏகக்³க³சித்தோ ஹுத்வா சங்கமிந்தி யோஜனா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. இத³மேவ ச தே²ரஸ்ஸ அஞ்ஞாப்³யாகரணம் அஹோஸி.

ப⁴கு³த்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸபி⁴யத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

பரே சாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஸபி⁴யத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரம் தி³வாவிஹாராய க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ உபாஹனம் அதா³ஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ கஸ்ஸபே ப⁴க³வதி பரினிப்³பு³தே பதிட்டி²தே ஸுவண்ணசேதியே ச²ஹி குலபுத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தஸத்தமோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா அரஞ்ஞே விஹரந்தோ விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் அஸக்கோந்தோ இதரே ஆஹ – ‘‘மயம் பிண்ட³பாதாய க³ச்ச²ந்தோ ஜீவிதே ஸாபேக்கா² ஹோம, ஜீவிதே ஸாபேக்கே²ன ச ந ஸக்கா லோகுத்தரத⁴ம்மம் அதி⁴க³ந்தும், புது²ஜ்ஜனகாலங்கிரியா ச து³க்கா². ஹந்த³, மயம் நிஸ்ஸேணிம் ப³ந்தி⁴த்வா பப்³ப³தம் அபி⁴ருய்ஹ காயே ச ஜீவிதே ச அனபேக்கா² ஸமணத⁴ம்மம் கரோமா’’தி. தே ததா² அகம்ஸு.

அத² நேஸம் மஹாதே²ரோ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னத்தா தத³ஹேவ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ ஹுத்வா உத்தரகுருதோ பிண்ட³பாதம் உபனேஸி. இதரே – ‘‘தும்ஹே, ப⁴ந்தே, கதகிச்சா தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லாபமத்தம்பி பபஞ்சோ, ஸமணத⁴ம்மமேவ மயம் கரிஸ்ஸாம, தும்ஹே அத்தனா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுஞ்ஜதா²’’தி வத்வா பிண்ட³பாதம் படிக்கி²பிம்ஸு. தே²ரோ நே ஸம்படிச்சா²பேதும் அஸக்கோந்தோ அக³மாஸி.

ததோ நேஸம் ஏகோ த்³வீஹதீஹச்சயேன அபி⁴ஞ்ஞாபரிவாரம் அனாகா³மிப²லம் ஸச்சி²கத்வா ததே²வ வத்வா தேஹி படிக்கி²த்தோ அக³மாஸி. தேஸு கீ²ணாஸவத்தே²ரோ பரினிப்³பா³யி, அனாகா³மீ ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு உப்பஜ்ஜி. இதரே புது²ஜ்ஜனகாலங்கிரியமேவ கத்வா ச²ஸு காமஸக்³கே³ஸு அனுலோமபடிலோமதோ தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ காலே தே³வலோகா சவித்வா ஏகோ மல்லராஜகுலே படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி, ஏகோ க³ந்தா⁴ரராஜகுலே, ஏகோ பா³ஹிரரட்டே², ஏகோ ராஜக³ஹே ஏகிஸ்ஸா குலதா³ரிகாய குச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. இதரோ அஞ்ஞதரிஸ்ஸா பரிப்³பா³ஜிகாய குச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் அக்³க³ஹேஸி. ஸா கிர அஞ்ஞதரஸ்ஸ க²த்தியஸ்ஸ தீ⁴தா, நம் மாதாபிதரோ – ‘‘அம்ஹாகம் தீ⁴தா ஸமயந்தரம் ஜானாதூ’’தி ஏகஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ நிய்யாத³யிம்ஸு. அதே²கோ பரிப்³பா³ஜகோ தாய ஸத்³தி⁴ம் விப்படிபஜ்ஜி. ஸா தேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹி. தம் க³ப்³பி⁴னிம் தி³ஸ்வா பரிப்³பா³ஜகா நிக்கட்³டி⁴ம்ஸு. ஸா அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²ந்தீ அந்தராமக்³கே³ ஸபா⁴யம் விஜாயி. தேனஸ்ஸ ஸபி⁴யோத்வேவ நாமம் அகாஸி. ஸோ வட்³டி⁴த்வா பரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா நானாஸத்தா²னி உக்³க³ஹேத்வா மஹாவாதீ³ ஹுத்வா வாத³ப்பஸுதோ விசரந்தோ அத்தனா ஸதி³ஸம் அதி³ஸ்வா நக³ரத்³வாரே அஸ்ஸமம் காரேத்வா க²த்தியகுமாராத³யோ ஸிப்பம் ஸிக்கா²பேந்தோ விஹரந்தோ அத்தனோ மாதுயா இத்தி²பா⁴வம் ஜிகு³ச்சி²த்வா ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா ப்³ரஹ்மலோகே உப்பன்னாய அபி⁴ஸங்க²ரித்வா தி³ன்னே வீஸதிபஞ்ஹே க³ஹேத்வா தே தே ஸமணப்³ராஹ்மணே புச்சி². தே சஸ்ஸ தேஸம் பஞ்ஹானம் அத்த²ம் ப்³யாகாதும் நாஸக்கி²ம்ஸு. ஸபி⁴யஸுத்தவண்ணனாயம் (ஸு. நி. அட்ட². 2. ஸபி⁴யஸுத்தவண்ணனா) பன ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மா தே பஞ்ஹே அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அதா³ஸீ’’தி ஆக³தம்.

யதா³ பன ப⁴க³வா பவத்தவரத⁴ம்மசக்கோ அனுபுப்³பே³ன ராஜக³ஹம் ஆக³ந்த்வா வேளுவனே விஹாஸி, ததா³ ஸபி⁴யோ தத்த² க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா தே பஞ்ஹே புச்சி². ஸத்தா² தஸ்ஸ தே பஞ்ஹே ப்³யாகாஸீதி ஸப்³ப³ம் ஸபி⁴யஸுத்தே (ஸு. நி. ஸபி⁴யஸுத்தம்) ஆக³தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். ஸபி⁴யோ பன ப⁴க³வதா தேஸு பஞ்ஹேஸு ப்³யாகதேஸு படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.46.27-31) –

‘‘ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ முனினோ, ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வுஸீமதோ;

தி³வாவிஹாரம் வஜதோ, அக்கமனமதா³ஸஹம்.

‘‘இமஸ்மிம்யேவ கப்பம்ஹி, யம் தா³னமத³தி³ம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, அக்கமனஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹா பன ஹுத்வா தே³வத³த்தே ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமந்தே தே³வத³த்தபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ஓவாத³ம் தே³ந்தோ –

275. ‘‘பரே ச ந விஜானந்தி, மயமேத்த² யமாமஸே;

யே ச தத்த² விஜானந்தி, ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³.

276. ‘‘யதா³ ச அவிஜானந்தா, இரியந்த்யமரா விய;

விஜானந்தி ச யே த⁴ம்மம், ஆதுரேஸு அனாதுரா.

277. ‘‘யம் கிஞ்சி ஸிதி²லம் கம்மம், ஸம்கிலிட்ட²ஞ்ச யம் வதம்;

ஸங்கஸ்ஸரம் ப்³ரஹ்மசரியம், ந தம் ஹோதி மஹப்ப²லம்.

278. ‘‘யஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு, கா³ரவோ நூபலப்³ப⁴தி;

ஆரகா ஹோதி ஸத்³த⁴ம்மா, நப⁴ம் புத²வியா யதா²’’தி. –

சதூஹி கா³தா²ஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி.

தத்த² பரேதி பண்டி³தே ட²பேத்வா ததோ அஞ்ஞே – ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’தி ‘‘த⁴ம்மம் அத⁴ம்மோ’’திஆதி³பே⁴த³கரவத்து²தீ³பனவஸேன விவாத³ப்பஸுதா பரே நாம. தே தத்த² விவாத³ம் கரோந்தா ‘‘மயம் யமாமஸே உபரமாம நஸ்ஸாம ஸததம் ஸமிதம் மச்சுஸந்திகம் க³ச்சா²மா’’தி ந ஜானந்தி. யே ச தத்த² விஜானந்தீதி யே தத்த² பண்டி³தா – ‘‘மயம் மச்சுஸமீபம் க³ச்சா²மா’’தி விஜானந்தி. ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³தி ஏவஞ்ஹி தே ஜானந்தா யோனிஸோமனஸிகாரம் உப்பாதே³த்வா மேத⁴கா³னம் கலஹானம் வூபஸமாய படிபஜ்ஜந்தி. அத² நேஸம் தாய படிபத்தியா தே மேத⁴கா³ ஸம்மந்தி. அத² வா பரே சாதி யே ஸத்து² ஓவாதா³னுஸாஸனியா அக்³க³ஹணேன ஸாஸனதோ பா³ஹிரதாய பரே, தே யாவ ‘‘மயம் மிச்சா²கா³ஹம் க³ஹேத்வா ஏத்த² இத⁴ லோகே ஸாஸனஸ்ஸ படினிக்³கா³ஹேன யமாமஸே வாயமாமா’’தி ந விஜானந்தி, தாவ விவாதா³ ந வூபஸம்மந்தி, யதா³ பன தஸ்ஸ கா³ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன யே ச தத்த² தேஸு விவாத³ப்பஸுதேஸு அத⁴ம்மத⁴ம்மாதி³கே அத⁴ம்மத⁴ம்மாதி³தோ யதா²பூ⁴தம் விஜானந்தி, ததோ தேஸம் ஸந்திகா தே பண்டி³தபுரிஸே நிஸ்ஸாய விவாத³ஸங்கா²தா மேத⁴கா³ ஸம்மந்தீதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

யதா³தி யஸ்மிம் காலே. அவிஜானந்தாதி விவாத³ஸ்ஸ வூபஸமூபாயம், த⁴ம்மாத⁴ம்மே வா யாதா²வதோ அஜானந்தா. இரியந்த்யமரா வியாதி அமரா விய ஜராமரணம் அதிக்கந்தா விய உத்³த⁴தா உன்னளா சபலா முக²ரா விப்பகிண்ணவாசா ஹுத்வா வத்தந்தி சரந்தி விசரந்தி ததா³ விவாதோ³ ந வூபஸம்மதேவ. விஜானந்தி ச யே த⁴ம்மம், ஆதுரேஸு அனாதுராதி யே பன ஸத்து² ஸாஸனத⁴ம்மம் யதா²பூ⁴தம் ஜானந்தி, தே கிலேஸரோகே³ன ஆதுரேஸு ஸத்தேஸு அனாதுரா நிக்கிலேஸா அனீகா⁴ விஹரந்தி, தேஸம் வஸேன விவாதோ³ அச்சந்தமேவ வூபஸம்மதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

யம் கிஞ்சி ஸிதி²லம் கம்மந்தி ஓலியித்வா கரணேன ஸிதி²லகா³ஹம் கத்வா ஸாத²லிபா⁴வேன கதம் யம் கிஞ்சி குஸலகம்மம். ஸம்கிலிட்ட²ந்தி வேஸீஆதி³கே அகோ³சரே சரணேன, குஹனாதி³மிச்சா²ஜீவேன வா ஸம்கிலிட்ட²ம் வதஸமாதா³னம். ஸங்கஸ்ஸரந்தி ஸங்காஹி ஸரிதப்³ப³ம், விஹாரே கிஞ்சி அஸாருப்பம் ஸுத்வா – ‘‘நூன அஸுகேன கத’’ந்தி பரேஹி அஸங்கிதப்³ப³ம், உபோஸத²கிச்சாதீ³ஸு அஞ்ஞதரகிச்சவஸேன ஸன்னிபதிதம்பி ஸங்க⁴ம் தி³ஸ்வா, ‘‘அத்³தா⁴ இமே மம சரியம் ஞத்வா மம் உக்கி²பிதுகாமா ஸன்னிபதிதா’’தி ஏவம் அத்தனோ வா ஆஸங்காஹி ஸரிதம் உஸங்கிதம் பரிஸங்கிதம். ந தம் ஹோதீதி தம் ஏவரூபம் ப்³ரஹ்மசரியம் ஸமணத⁴ம்மகரணம் தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ மஹப்ப²லம் ந ஹோதி. தஸ்ஸ அமஹப்ப²லபா⁴வேனேவ பச்சயதா³யகானம்பிஸ்ஸ ந மஹப்ப²லம் ஹோதி. தஸ்மா ஸல்லேக²வுத்தினா ப⁴விதப்³ப³ம். ஸல்லேக²வுத்தினோ ச விவாத³ஸ்ஸ அவஸரோ ஏவ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ.

கா³ரவோ நூபலப்³ப⁴தீதி அனுஸாஸனியா அபத³க்கி²ணக்³கா³ஹிபா⁴வேன க³ருகாதப்³பே³ஸு ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ கா³ரவோ க³ருகரணம் ந விஜ்ஜதி. ஆரகா ஹோதி ஸத்³த⁴ம்மாதி ஸோ ஏவரூபோ புக்³க³லோ படிபத்திஸத்³த⁴ம்மதோபி படிவேத⁴ஸத்³த⁴ம்மதோபி தூ³ரே ஹோதி, ந ஹி தம் க³ரூ ஸிக்கா²பேந்தி, அஸிக்கி²யமானோ அனாதி³யந்தோ ந படிபஜ்ஜதி, அப்படிபஜ்ஜந்தோ குதோ ஸச்சானி படிவிஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி. தேனாஹ – ‘‘ஆரகா ஹோதி ஸத்³த⁴ம்மா’’தி. யதா² கிம்? ‘‘நப⁴ம் புத²வியா யதா²’’தி யதா² நப⁴ம் ஆகாஸம் புத²வியா பத²வீதா⁴துயா ஸபா⁴வதோ தூ³ரே. ந கதா³சி ஸம்மிஸ்ஸபா⁴வோ. தேனேவாஹ –

‘‘நப⁴ஞ்ச தூ³ரே பத²வீ ச தூ³ரே, பாரம் ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ததா³ஹு தூ³ரே;

ததோ ஹவே தூ³ரதரம் வத³ந்தி, ஸதஞ்ச த⁴ம்மோ அஸதஞ்ச ராஜா’’தி.(ஜா. 2.21.414);

ஸபி⁴யத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. நந்த³கத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

தி⁴ரத்தூ²திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ நந்த³கத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி கிர பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஹம்ஸவதீனக³ரே மஹாவிப⁴வோ ஸேட்டி² ஹுத்வா ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ ஸத்தா²ரம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கு²னோவாத³கானம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேந்தம் தி³ஸ்வா தம் டா²னந்தரம் பத்தே²த்வா ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகேன வத்தே²ன ப⁴க³வந்தம் பூஜேத்வா பணிதா⁴னமகாஸி, ஸத்து² போ³தி⁴ருக்கே² பதீ³பபூஜஞ்ச பவத்தேதி. ஸோ ததோ பட்டா²ய தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே கரவிகஸகுணோ ஹுத்வா மது⁴ரகூஜிதம் கூஜந்தோ ஸத்தா²ரம் பத³க்கி²ணம் அகாஸி. அபரபா⁴கே³ மயூரோ ஹுத்வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ வஸனகு³ஹாய த்³வாரே பஸன்னமானஸோ தி³வஸே தி³வஸே திக்க²த்தும் மது⁴ரவஸ்ஸிதம் வஸ்ஸி, ஏவம் தத்த² தத்த² புஞ்ஞானி கத்வா அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ காலே ஸாவத்தி²யம் குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா நந்த³கோதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ ஸத்து² ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.46.22-26) –

‘‘பது³முத்தரபு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴யா பாத³புத்தமே;

பஸன்னசித்தோ ஸுமனோ, தயோ உக்கே அதா⁴ரயிம்.

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, ஸோஹம் உக்கமதா⁴ரயிம்;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, உக்கதா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹா பன ஹுத்வா விமுத்திஸுகே²ன வீதினாமேந்தோ ஸத்தா²ரா பி⁴க்கு²னீனம் ஓவாதே³ ஆணத்தோ ஏகஸ்மிம் உபோஸத²தி³வஸே பஞ்ச பி⁴க்கு²னிஸதானி ஏகோவாதே³னேவ அரஹத்தம் பாபேஸி. தேன நம் ப⁴க³வா பி⁴க்கு²னோவாத³கானம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேஸி. அதே²கதி³வஸம் தே²ரம் ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரந்தம் அஞ்ஞதரா புராணது³தியிகா இத்தீ² கிலேஸவஸேன ஓலோகேத்வா ஹஸி. தே²ரோ தஸ்ஸா தம் கிரியம் தி³ஸ்வா ஸரீரஸ்ஸ படிக்கூலவிபா⁴வனமுகே²ன த⁴ம்மம் கதே²ந்தோ –

279. ‘‘தி⁴ரத்து² பூரே து³க்³க³ந்தே⁴, மாரபக்கே² அவஸ்ஸுதே;

நவஸோதானி தே காயே, யானி ஸந்த³ந்தி ஸப்³ப³தா³.

280. ‘‘மா புராணம் அமஞ்ஞித்தோ², மாஸாதே³ஸி ததா²க³தே;

ஸக்³கே³பி தே ந ரஜ்ஜந்தி, கிமங்க³ம் பன மானுஸே.

281. ‘‘யே ச கோ² பா³லா து³ம்மேதா⁴, து³ம்மந்தீ மோஹபாருதா;

தாதி³ஸா தத்த² ரஜ்ஜந்தி, மாரகி²த்தம்ஹி ப³ந்த⁴னே.

282. ‘‘யேஸம் ராகோ³ ச தோ³ஸோ ச, அவிஜ்ஜா ச விராஜிதா;

தாதீ³ தத்த² ந ரஜ்ஜந்தி, சி²ன்னஸுத்தா அப³ந்த⁴னா’’தி. – கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² தீ⁴தி ஜிகு³ச்ச²னத்தே² நிபாதோ, ரத்தூ²தி ர-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, தீ⁴ அத்து² தம் ஜிகு³ச்சா²மி தவ தி⁴க்காரோ ஹோதூதி அத்தோ². பூரேதிஆதீ³னி தஸ்ஸா தி⁴க்காதப்³ப³பா⁴வதீ³பனானி ஆமந்தனவசனானி. பூரேதி அதிவிய ஜேகு³ச்சே²ஹி நானாகுணபேஹி நானாவித⁴அஸுசீஹி ஸம்புண்ணே. து³க்³க³ந்தே⁴தி குணபபூரிதத்தா ஏவ ஸபா⁴வது³க்³க³ந்தே⁴. மாரபக்கே²தி யஸ்மா விஸபா⁴க³வத்து² அந்த⁴புது²ஜ்ஜனானம் அயோனிஸோமனஸிகாரனிமித்ததாய கிலேஸமாரம் வட்³டே⁴தி, தே³வபுத்தமாரஸ்ஸ ச ஓதாரம் பவிட்ட²ம் தே³தி. தஸ்மா மாரஸ்ஸ பக்கோ² ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘மாரபக்கே²’’தி. அவஸ்ஸுதேதி ஸப்³ப³காலம் கிலேஸாவஸ்ஸவனேன தஹிம் தஹிம் அஸுசினிஸ்ஸந்த³னேன ச அவஸ்ஸுதே. இதா³னிஸ்ஸா நவஸோதானி தே காயே, யானி ஸந்த³ந்தி ஸப்³ப³தா³தி ‘‘அக்கி²ம்ஹா அக்கி²கூ³த²கோ’’திஆதி³னா (ஸு. நி. 199) வுத்தம் அஸுசினோ அவஸ்ஸவனட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் பன நவசி²த்³த³ம் து⁴வஸ்ஸவம் அஸுசிப⁴ரிதம் காயம் யதா²பூ⁴தம் ஜானந்தீ மா புராணம் அமஞ்ஞித்தோ²தி புராணம் அஜானனகாலே பவத்தம் ஹஸிதலபிதம் கீளிதம் மா மஞ்ஞி, ‘‘இதா³னிபி ஏவம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி மா சிந்தேஹி. மாஸாதே³ஸி ததா²க³தேதி யதா² உபனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா புரிமகா பு³த்³த⁴ஸாவகா ஆக³தா, யதா² வா தே ஸம்மாபடிபத்தியா க³தா படிபன்னா, யதா² ச ரூபாரூபத⁴ம்மானம் தத²லக்க²ணம் தத²த⁴ம்மே ச அரியஸச்சானி ஆக³தா அதி⁴க³தா அவபு³த்³தா⁴, ததா² இமேபீதி ஏவம் ததா² ஆக³மனாதி³அத்தே²ன ததா²க³தே அரியஸாவகே பகதிஸத்தே விய அவஞ்ஞாய கிலேஸவஸேன ச உபஸங்கமமானா மாஸாதே³ஸி. அனாஸாதே³தப்³ப³தாய காரணமாஹ. ஸக்³கே³பி தே ந ரஜ்ஜந்தி, கிமங்க³ம் பன மானுஸேதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தே⁴னாபி அக்கா²னேன பரியோஸாபேதும் அஸக்குணேய்யஸுகே² ஸக்³கே³பி தே ஸாவகபு³த்³தா⁴ ந ரஜ்ஜந்தி, ஸங்கா²ரேஸு ஆதீ³னவஸ்ஸ ஸுபரிதி³ட்ட²த்தா ராக³ம் ந ஜனேந்தி, கிமங்க³ம் பன மீள்ஹராஸிஸதி³ஸே மானுஸே காமகு³ணே, தத்த² ந ரஜ்ஜந்தீதி வத்தப்³ப³மேவ நத்தி².

யே ச கோ²தி யே பன பா³ல்யப்பயோக³தோ பா³லா, த⁴ம்மோஜபஞ்ஞாய அபா⁴வதோ து³ம்மேதா⁴, அஸுபே⁴ ஸுபா⁴னுபஸ்ஸனேன து³சிந்திதசிந்திதாய து³ம்மந்தீ, மோஹேன அஞ்ஞாணேன ஸப்³ப³ஸோ படிச்சா²தி³தசித்ததாய மோஹபாருதா தாதி³ஸா ததா²ரூபா அந்த⁴புது²ஜ்ஜனா, தத்த² தஸ்மிம் இத்தி²ஸஞ்ஞிதே, மாரகி²த்தம்ஹி ப³ந்த⁴னே மாரேன ஓட்³டி³தே மாரபாஸே, ரஜ்ஜந்தி ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி⁴தா முச்சி²தா அஜ்ஜோ²பன்னா திட்ட²ந்தி.

விராஜிதாதி யேஸம் பன கீ²ணாஸவானம் தேலஞ்ஜனராகோ³ விய து³ம்மோசனீயஸபா⁴வோ ராகோ³ ஸபத்தோ விய லத்³தோ⁴காஸோ து³ஸ்ஸனஸபா⁴வோ தோ³ஸோ அஞ்ஞாணஸபா⁴வா அவிஜ்ஜா ச அரியமக்³க³விராகே³ன ஸப்³ப³ஸோ விராஜிதா பஹீனா ஸமுச்சி²ன்னா, தாதி³ஸா அக்³க³மக்³க³ஸத்தே²ன சி²ன்னப⁴வனேத்திஸுத்தா ததோ ஏவ கத்த²சிபி ப³ந்த⁴னாபா⁴வதோ அப³ந்த⁴னா தத்த² தஸ்மிம் யதா²வுத்தே மாரபாஸே ந ரஜ்ஜந்தி. ஏவம் தே²ரோ தஸ்ஸா இத்தி²யா த⁴ம்மம் கதே²த்வா க³தோ.

நந்த³கத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஜம்பு³கத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

பஞ்சபஞ்ஞாஸாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஜம்பு³கத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ திஸ்ஸஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸத்து² ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் ஸத்³த³ஹந்தோ போ³தி⁴ருக்க²ம் வந்தி³த்வா பீ³ஜனேன பூஜேஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா அஞ்ஞதரேன உபாஸகேன காரிதே ஆராமே ஆவாஸிகோ ஹுத்வா விஹரதி தேன உபட்டீ²யமானோ. அதே²கதி³வஸம் ஏகோ கீ²ணாஸவத்தே²ரோ லூக²சீவரத⁴ரோ கேஸோஹரணத்த²ம் அரஞ்ஞதோ கா³மாபி⁴முகோ² ஆக³ச்ச²தி, தம் தி³ஸ்வா ஸோ உபாஸகோ இரியாபதே² பஸீதி³த்வா கப்பகேன கேஸமஸ்ஸூனி ஓஹாராபேத்வா பணீதபோ⁴ஜனம் போ⁴ஜேத்வா ஸுந்த³ரானி சீவரானி த³த்வா ‘‘இதே⁴வ, ப⁴ந்தே, வஸதா²’’தி வஸாபேதி. தம் தி³ஸ்வா ஆவாஸிகோ இஸ்ஸாமச்சே²ரபகதோ கீ²ணாஸவத்தே²ரம் ஆஹ – ‘‘வரம் தே, பி⁴க்கு², இமினா பாபுபாஸகேன உபட்டீ²யமானஸ்ஸ ஏவம் இத⁴ வஸனதோ அங்கு³லீஹி கேஸே லுஞ்சித்வா அசேலஸ்ஸ ஸதோ கூ³த²முத்தாஹாரஜீவன’’ந்தி. ஏவஞ்ச பன வத்வா தாவதே³வ வச்சகுடிம் பவிஸித்வா பாயாஸம் வட்³டே⁴ந்தோ விய ஹத்தே²ன கூ³த²ம் வட்³டே⁴த்வா வட்³டே⁴த்வா யாவத³த்த²ம் கா²தி³, முத்தஞ்ச பிவி. இமினா நியாமேன யாவதாயுகம் ட²த்வா காலங்கத்வா நிரயே பச்சித்வா புன கூ³த²முத்தாஹாரோ வஸித்வா தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேன மனுஸ்ஸேஸு உப்பன்னோபி பஞ்ச ஜாதிஸதானி நிக³ண்டோ² ஹுத்வா கூ³த²ப⁴க்கோ² அஹோஸி.

புன இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ மனுஸ்ஸயோனியம் நிப்³ப³த்தமானோபி அரியூபவாத³ப³லேன து³க்³க³தகூலே நிப்³ப³த்தித்வா த²ஞ்ஞம் வா கீ²ரம் வா ஸப்பிம் வா பாயமானோ, தம் ச²ட்³டே³த்வா முத்தமேவ பிவதி, ஓத³னம் போ⁴ஜியமானோ, தம் ச²ட்³டே³த்வா கூ³த²மேவ கா²த³தி, ஏவம் கூ³த²முத்தபரிபோ⁴கே³ன வட்³ட⁴ந்தோ வயப்பத்தோபி ததே³வ பரிபு⁴ஞ்ஜதி. மனுஸ்ஸா ததோ வாரேதும் அஸக்கோந்தா பரிச்சஜிம்ஸு. ஸோ ஞாதகேஹி பரிச்சத்தோ நக்³க³பப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா ந ந்ஹாயதி, ரஜோஜல்லத⁴ரோ கேஸமஸ்ஸூனி லுஞ்சித்வா அஞ்ஞே இரியாபதே² படிக்கி²பித்வா ஏகபாதே³ன திட்ட²தி, நிமந்தனம் ந ஸாதி³யதி, மாஸோபவாஸம் அதி⁴ட்டா²ய புஞ்ஞத்தி²கேஹி தி³ன்னம் போ⁴ஜனம் மாஸே மாஸே ஏகவாரம் குஸக்³கே³ன க³ஹேத்வா தி³வா ஜிவ்ஹக்³கே³ன லேஹதி, ரத்தியம் பன ‘‘அல்லகூ³த²ம் ஸப்பாணக’’ந்தி அகா²தி³த்வா ஸுக்க²கூ³த²மேவ கா²த³தி, ஏவம் கரோந்தஸ்ஸ பஞ்சபஞ்ஞாஸவஸ்ஸானி வீதிவத்தானி மஹாஜனோ ‘‘மஹாதபோ பரமப்பிச்சோ²’’தி மஞ்ஞமானோ தன்னின்னோ தப்போணோ அஹோஸி.

அத² ப⁴க³வா தஸ்ஸ ஹத³யப்³ப⁴ந்தரே க⁴டே பதீ³பம் விய அரஹத்தூபனிஸ்ஸயம் பஜ்ஜலந்தம் தி³ஸ்வா ஸயமேவ தத்த² க³ந்த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²பேத்வா, ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ய லத்³தூ⁴பஸம்பத³ம் விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தே பதிட்டா²பேஸி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன த⁴ம்மபதே³ ‘‘மாஸே மாஸே குஸக்³கே³னா’’தி கா³தா²வண்ணனாய (த⁴. ப. அட்ட². 1.ஜம்பு³கத்தே²ரவத்து²) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. அரஹத்தே பன பதிட்டி²தோ பரினிப்³பா³னகாலே ‘‘ஆதி³தோ மிச்சா² படிபஜ்ஜித்வாபி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் நிஸ்ஸாய ஸாவகேன அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் மயா அதி⁴க³த’’ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ –

283. ‘‘பஞ்சபஞ்ஞாஸவஸ்ஸானி, ரஜோஜல்லமதா⁴ரயிம்;

பு⁴ஞ்ஜந்தோ மாஸிகம் ப⁴த்தம், கேஸமஸ்ஸும் அலோசயிம்.

284. ‘‘ஏகபாதே³ன அட்டா²ஸிம், ஆஸனம் பரிவஜ்ஜயிம்;

ஸுக்க²கூ³தா²னி ச கா²தி³ம், உத்³தே³ஸஞ்ச ந ஸாதி³யிம்.

285. ‘‘ஏதாதி³ஸம் கரித்வான, ப³ஹும் து³க்³க³திகா³மினம்;

வுய்ஹமானோ மஹோகே⁴ன, பு³த்³த⁴ம் ஸரணமாக³மம்.

286. ‘‘ஸரணக³மனம் பஸ்ஸ, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்;

திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி. –

இமா சதஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² பஞ்சபஞ்ஞாஸவஸ்ஸானி, ரஜோஜல்லமதா⁴ரயிந்தி நக்³க³பப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனேன ந்ஹானபடிக்கே²பதோ பஞ்சாதி⁴கானி பஞ்ஞாஸவஸ்ஸானி ஸரீரே லக்³க³ம் ஆக³ந்துகரேணுஸங்கா²தம் ரஜோ, ஸரீரமலஸங்கா²தம் ஜல்லஞ்ச காயேன தா⁴ரேஸிம். பு⁴ஞ்ஜந்தோ மாஸிகம் ப⁴த்தந்தி ரத்தியம் கூ³த²ம் கா²த³ந்தோ லோகவஞ்சனத்த²ம் மாஸோபவாஸிகோ நாம ஹுத்வா புஞ்ஞத்தி²கேஹி தி³ன்னம் போ⁴ஜனம் மாஸே மாஸே ஏகவாரம் ஜிவ்ஹக்³கே³ பட²னவஸேன பு⁴ஞ்ஜந்தோ அலோசயிந்தி தாதி³ஸச்சா²ரிகாபக்கே²பேன ஸிதி²லமூலம் கேஸமஸ்ஸும் அங்கு³லீஹி லுஞ்சாபேஸிம்.

ஏகபாதே³ன அட்டா²ஸிம், ஆஸனம் பரிவஜ்ஜயிந்தி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஆஸனம் நிஸஜ்ஜம் பரிவஜ்ஜேஸிம், திட்ட²ந்தோ ச உபோ⁴ ஹத்தே² உக்கி²பித்வா ஏகேனேவ பாதே³ன அட்டா²ஸிம். உத்³தே³ஸந்தி நிமந்தனம். உதி³ஸ்ஸகதந்தி கேசி. ந ஸாதி³யிந்தி ந ஸம்படிச்சி²ம் படிக்கி²பிந்தி அத்தோ².

ஏதாதி³ஸம் கரித்வான, ப³ஹும் து³க்³க³திகா³மினந்தி ஏதாதி³ஸம் ஏவரூபம் விபாகனிப்³ப³த்தனகம் து³க்³க³திகா³மினம் ப³ஹும் பாபகம்மம் புரிமஜாதீஸு இத⁴ ச கத்வா உப்பாதே³த்வா. வுய்ஹமானோ மஹோகே⁴னாதி காமோகா⁴தி³னா மஹதா ஓகே⁴ன விஸேஸதோ தி³ட்டோ²கே⁴ன அபாயஸமுத்³த³ம் பதிஆகட்³டி⁴யமானோ, பு³த்³த⁴ம் ஸரணமாக³மந்தி தாதி³ஸேன புஞ்ஞகம்மச்சி²த்³தே³ன கிச்சே²ன மனுஸ்ஸத்தபா⁴வம் லபி⁴த்வா இதா³னி புஞ்ஞப³லேன பு³த்³த⁴ம் ‘‘ஸரண’’ந்தி ஆக³மாஸிம், ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’’தி அவேச்சபஸாதே³ன ஸத்த²ரி பஸீதி³ம். ஸரணக³மனம் பஸ்ஸ, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதந்தி ஆயதனக³தம் மம ஸரணக³மனம் பஸ்ஸ, பஸ்ஸ ஸாஸனத⁴ம்மஸ்ஸ ச ஸுத⁴ம்மதம் யோஹம் ததா²மிச்சா²படிபன்னோபி ஏகோவாதே³னேவ ஸத்தா²ரா ஏதி³ஸம் ஸம்பத்திம் ஸம்பாபிதோ. ‘‘திஸ்ஸோ விஜ்ஜா’’திஆதி³னா தம் ஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேதி தேனாஹ (அப. தே²ர 2.46.17-21) –

‘‘திஸ்ஸஸ்ஸாஹம் ப⁴க³வதோ, போ³தி⁴ருக்க²மவந்தி³யம்;

பக்³க³ய்ஹ பீ³ஜனிம் தத்த², ஸீஹாஸனமபீ³ஜஹம்.

‘‘த்³வேனவுதே இதோ கப்பே, ஸீஹாஸனமபீ³ஜஹம்;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பீ³ஜனாய இத³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

ஜம்பு³கத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸேனகத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

ஸ்வாக³தம் வதாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஸேனகத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ ஸிகி²ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ மோரஹத்தே²ன ப⁴க³வந்தம் பூஜேஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தித்வா உருவேலகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ ப⁴கி³னியா குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தி, ஸேனகோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ வயப்பத்தோ ப்³ராஹ்மணானம் விஜ்ஜாஸிப்பேஸு நிப்ப²த்திம் க³தோ க⁴ராவாஸம் வஸதி. தேன ச ஸமயேன மஹாஜனோ ஸம்வச்ச²ரே ஸம்வச்ச²ரே ப²க்³கு³னமாஸே உத்தரப²க்³கு³னனக்க²த்தே உஸ்ஸவம் அனுப⁴வந்தோ க³யாயம் தித்தா²பி⁴ஸேகம் கரோதி. தேன தம் உஸ்ஸவம் ‘‘க³யாப²க்³கூ³’’தி வத³ந்தி. அத² ப⁴க³வா தாதி³ஸே உஸ்ஸவதி³வஸே வேனேய்யானுகம்பாய க³யாதித்த²ஸமீபே விஹரதி, மஹாஜனோபி தித்தா²பி⁴ஸேகாதி⁴ப்பாயேன ததோ ததோ தம் டா²னம் உபக³ச்ச²தி. தஸ்மிம் க²ணே ஸேனகோபி தித்தா²பி⁴ஸேகத்த²ம் தம் டா²னம் உபக³தோ ஸத்தா²ரம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தம் தி³ஸ்வா உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.46.9-16) –

‘‘மோரஹத்த²ம் க³ஹேத்வான, உபேஸிம் லோகனாயகம்;

பஸன்னசித்தோ ஸுமனோ, மோரஹத்த²மதா³ஸஹம்.

‘‘இமினா மோரஹத்தே²ன, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;

நிப்³பா³யிம்ஸு தயோ அக்³கீ³, லபா⁴மி விபுலம் ஸுக²ம்.

‘‘அஹோ பு³த்³தோ⁴ அஹோ த⁴ம்மோ, அஹோ நோ ஸத்து²ஸம்பதா³;

த³த்வானஹம் மோரஹத்த²ம், லபா⁴மி விபுலம் ஸுக²ம்.

‘‘தியக்³கீ³ நிப்³பு³தா மய்ஹம், ப⁴வா ஸப்³பே³ ஸமூஹதா;

ஸப்³பா³ஸவா பரிக்கீ²ணா, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ.

‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் தா³னமத³தி³ம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, மோரஹத்த²ஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா அத்தனோ படிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா ஸஞ்ஜாதஸோமனஸ்ஸோ உதா³னவஸேன –

287. ‘‘ஸ்வாக³தம் வத மே ஆஸி, க³யாயம் க³யப²க்³கு³யா;

யம் அத்³த³ஸாஸிம் ஸம்பு³த்³த⁴ம், தே³ஸேந்தம் த⁴ம்மமுத்தமம்.